SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TP HÀ NỘI
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẬN ĐỐNG ĐA

Trường THCS Bế Văn Đàn
Điện thoại: (04).38574030
Email:
Địa chỉ: số 181 Nguyễn Lương Bằng, Đống Đa, Hà Nội

*********************************

BÀI DỰ THI
CUỘC THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ
GIẢI QUYẾT
CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN

VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN NHẰM
NÂNG CAO Ý THỨC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
CỦA
HỌC SINH

Môn học chính được vận dụng: Hóa Học
Các môn học tích hợp: Địa Lý , Sinh Học,GDCD,
Ngữ Văn, Anh Văn
Thông tin về học sinh:


Họ và tên: Nguyễn Thục Anh

Ngày sinh: 6/7/2000

Lớp:9A2

- Nghiên cứu về văn học: Tác hại của thuốc lá và túi ni-lông.


- Nghiên cứu về Anh văn : Bài đọc về bảo vệ môi trường.
- Nghiên cứu về GDCD: Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường.
4. Giải pháp giải quyết tình huống:
4.1. Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh thông qua các môn học tự
nhiên, xã hội, nhằm phát huy các hoạt động nhận thức của học sinh, qua đó hình thành
thái độ, hành vi đúng đối với vấn đề môi trường.
4.2. Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh thông qua các chương trình
ngoại khóa.
5. Thuyết minh tiến trình giải quyết tình huống:
5.1. Môi trường
Môi trường là một tổng hợp các điều kiện bên ngoài có ảnh hưởng tới một vật thể
hoặc một sự kiện. Bất cứ vật thể, một sự kiện nào cũng tồn tại và diễn biến trong một
môi trường nhất định. Đối với con người, môi trường sống là tổng hợp các điều kiện
vật lý, hóa học, kinh tế, xã hội có ảnh hưởng đến sự sống và phát triển của từng cá
nhân và của cả cộng đồng. Môi trường sống của con người là vũ trụ bao la, trong đó hệ
mặt trời, trái đất có ảnh hưởng trực tiếp và rõ rệt nhất.
Qua môn địa lý, em được biết trái đất được chia thành:
+ Thạch quyển hay môi trường đất bao gồm lớp vỏ trái đất có độ dày 60 - 70km
trên phần lục địa và 2 - 8km dưới đáy đại dương. Thành phần hóa học, tính chất vật lý
của thạch quyển tương đối ổn định và ảnh hưởng lớn đến sự sống trên trái đất.
+ Thủy quyển hay môi trường nước là phần của trái đất, bao gồm đại dương,
sông, hồ, suối, nước dưới đất, băng hà và hơi nước. Thủy quyển đóng vai trò không
thể thiếu được trong việc duy trì cuộc sống con người, sinh vật và cân bằng khí hậu
toàn cầu.
+ Khí quyển hay môi trường không khí và lớp không khí tầng đối lưu bao quanh
trái đất. Khí quyển đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc duy trì sự sống và quyết
định khí hậu, thời tiết toàn trái đất.

cấp CO2 cho quá trình quang hợp và tổng hợp các chất hữu cơ. Oxi có trong khí quyển
rất cần thiết cho các tế bào để thực hiện các quá trình sống. Khí quyển là một kho vô
tận chứa nitơ, nguồn cung cấp cho quá trình tổng hợp ra các protein - một hợp phần


quan trọng của sự sống. Bên cạnh O2, CO2, N2, trong khí quyển còn chứa các chất khác
và hơi nước giúp cho quá trình trao đổi chất ở thực vật.
Môn hóa học cho em biết thành phần của không khí: 78,09% N 2 ; 20,95% O2 ; hơi
nước 0,1 - 0,5% ; agon 0,934% ; 0,0314% CO2; 0,0018% Ne ; 5.10-4% He ; 2.10-4 CH4
; 1,14.10-4% Kr ; 2,5.10-5% NO ; 1,2.10-5%CO ; 1.10-5% NO2; 5.10-6% H2; 3,7.10-6%
Xe; 1.10-6% NH3; 2.10-8% SO2 và một lượng nhỏ các khí khác; ngoài ra trong không
khí còn chứa hạt bụi...Trong không khí 3 thành phần chính, chúng là những nhân tố
sinh thái có tầm quan trọng.
- Nitơ: Các cơ thể sống cần nitơ để xây dựng các protein, clorophyl. Động vật
thỏa mãn nhu cầu nitơ thông qua việc ăn, uống các sản phẩm thực vật. Thực vật hấp
thụ nitơ ở dạng muối amoni, natrat.
- Oxi: Hàm lượng Oxi trên trái đất nguyên thủy rất thấp, hàm lượng này tăng dần
qua các kỷ nguyên địa chất do cường độ quang hợp cao, do sự phát triển của thực vật
(tạo ra Oxi) và động vật (thiêu thụ Oxi) đã giữ được cân bằng Oxi trong khí quyển.
Song việc đốt cháy các nguyên liệu hóa thạch trong sản xuất công nghiệp, động cơ đốt
trong ô tô, máy bay đều tiêu tốn Oxi và thải CO 2 vào khí quyển. Vào những thập niên
gần đây, do hoạt động của công nghiệp, đốt cháy nhiên liệu hóa thạch và rừng bị tàn
phá đã làm giảm O2 trong khí quyển.
- Cacbon dioxit: Mặc dù trong không khí hàm lượng CO 2 chỉ chiếm 0,0314%
theo thể tích, nhưng nó là thành phần quan trọng của không khí, là nguồn cung cấp
nguyên liệu cacbon để xây dựng nên tất cả các cơ thể sống của động và thực vật.
Nhưng hiện nay do nhu cầu sử dụng ngày càng nhiều than đá, xăng dầu làm nhiên liệu
cộng với nạn chặt phá rừng mà hàm lượng CO 2 trong khí quyển ngày càng tăng do đó
làm cho trái đất nóng lên, hiện tượng đó gọi là “hiệu ứng nhà kính”. Thực vật xanh bắt
đầu hấp thụ CO2 trong không khí ngay từ sáng sớm và giải phóng O 2. Do có quy luật

5.2.2. Nước và ô nhiễm nước:

Nước tham gia vào thành phần cấu trúc sinh quyển và điều hòa các yếu tố khí
hậu, đất đai và sinh vật thông qua chu trình vận động của nó. Nước còn chứa đựng
những tiềm năng khác, đáp ứng những nhu cầu đa dạng của con người.


Song ngày nay, con người đang làm thay đổi chất lượng của nước tức là làm ô
nhiễm nước. Nguồn gốc gây ô nhiễm nước có thể là tự nhiên hay nhân tạo.
+ Nguồn gốc tự nhiên: do mưa, tuyết tan. Nước mưa rơi xuống mặt đất, mái nhà,
đường phố, khu công nghiệp, đồng ruộng... kéo theo các chất bẩn rồi chảy vào sông
ngòi, hồ, ao và cuối cùng đổ vào biển cả. Các chất bẩn đó là sản phẩm của sự hoạt
động phát triển của con người, của các sinh vật, vi sinh vật kể cả các xác chết của
chúng.
+ Nguồn gốc nhân tạo: chủ yếu là xả các chất thải, nước thải (như nước thải sinh
hoạt, nước thải công nghiệp, giao thông vận tải, các loại thuốc trừ sâu, diệt cỏ và phân
bón dùng trong nông nghiệp...) vào các nguồn nước sẵn có.
Để có nước sạch dùng trong mọi lĩnh vực đòi hỏi phải có công nghiệp xử lý nước
về mặt vật lý, sinh học, hóa học... thì nước bảo đảm đời sống con người an toàn được.
Mặt khác phải có công nghệ xử lý nước thải đối với bất kỳ xí nghiệp, cơ quan,
nhà máy, bệnh viện... trước khi thải ra môi trường chung.
5.2.3. Đất và ô nhiễm đất:
Đất đóng vai trò quan trọng trong sinh quyển bởi vì nó sản sinh ra lương thực,
tàng trữ năng lượng và chỗ ở cho con người và động vật. Nhưng do hoạt động đa dạng
của con người, đất lại chính là đối tượng bị ô nhiễm nặng nề. Ô nhiễm đất nói chung là
do những tập quán phản vệ sinh, do hoạt động trong nông nghiệp với những phương
thức canh tác khác nhau (phân bón vô cơ, hữu cơ và các chất kích thích sinh trưởng,
các chất bảo vệ thực vật...) và do cách thải bỏ không hợp lý các chất cặn bã đặc và
lỏng vào đất. Ngoài ra còn do những chất gây ô nhiễm không khí lắng xuống mặt đất.
Ô nhiễm do hậu quả chiến tranh.

Các khái niệm cơ bản về
GDMT

Nâng cao ý thức GDMT

(1)

(2)

(3)

(4)

Phương trình Hóa
học

Khái niệm về các sản phẩm của
phản ứng hóa học

Các sản phẩm của phản
ứng hóa học cũng là
nguồn tạo ra các chất ô
nhiễm môi trường sống

Oxi

- Vai trò quan trọng của Oxi
đối với con người và động,
thực vật.


vệ môi trường khí quyển.
tiện giao thông... gây ô nhiễm
môi trường.
- Các nguồn nước sạch (thủy
quyển).

Nước

CO2... Hình thành ý thức
bảo vệ môi trường khí
quyển.

- Các nguồn gây ô nhiễm nước:
nước thải công nghiệp, nước
thải sinh hoạt, nước thải y học,
chất thải rắn, các chất hóa học.

Hình thành ý thức sử
dụng tiết kiệm nước và
chống ô nhiễm để bảo vệ
nguồn nước sạch.

- Hidro - nhiên liệu sạch cho
tương lai.
Nồng độ dung dịch.
Dung dịch

Canxi oxit - Sản
xuất vôi
Hợp kim sắt

phá hủy tầng ozon.
Phân bón hóa học, thuốc trừ
sâu chứa clo gây ô nhiễm nước,
đất, khí quyển

Save the
environment
Natural disasters

Nêu thực trạng ô nhiễm môi
trường và các thảm họa thiên
nhiên

Địa lý

Môi trường-tài
nguyên thiên nhiên
của đất nước

Cung cấp kiến thức về môi
trường

GDC
D

Yêu thiên nhiên,
sống hòa hợp với
thiên nhiên

Anh

5.3.2. Qua công tác giáo dục cộng đồng:
Những hoạt động nhằm GD BVMT cần được liên kết giữa các ngành các cấp,
các tổ chức xã hội, đoàn thể gồm các phong trào “không xả rác”, “sạch và xanh”,
“nước sạch và vệ sinh môi trường”, “ngày chủ nhật xanh”, “mái trường xanh”, xây
dựng mô hình “sạch đẹp - văn minh” ở cơ quan, bệnh viên, trường học, tổ dân phố.
5.3.3. Qua các hoạt động ngoại khóa:
Bên cạnh các hoạt động giảng dạy nhằm thúc đẩy một cách hiệu quả ý thức bảo
vệ môi trường, nhà trường cần quan tâm tới các hoạt động ngoại khóa:
a) Câu lạc bộ:
* Câu lạc bộ những người yêu thiên nhiên.
* Câu lạc bộ những nhà môi trường nhỏ tuổi.


b) Các hoạt động xanh hóa nhà trường: phong trào trồng cây xanh, lao động vệ
sinh trường lớp sạch sẽ khang trang. Trên hành lang, các góc cầu thang, trong lớp học
đều có đặt chậu cây cảnh để tăng độ xanh.
c) Tham quan và khảo sát: Thông qua các buối khảo sát môi trường địa phương
dưới sự hướng dẫn của giáo viên chủ nhiệm; học sinh có thể tham gia cuộc điều tra
nhỏ, làm phóng sự hoặc làm báo cáo tường trình về một số sự kiện môi trường phù
hợp với khả năng; đồng thời cũng có thể kiến nghị một số ý tưởng, giải pháp nhằm
chia sẻ quan tâm và trách nhiệm với cộng đồng mà các em đang sinh sống. ( VD:
Khảo sát về chủ đề nước, xử lý rác thải ở địa phương, khảo sát vấn đề ô nhiễm ở địa
phương )
d) Thông tin tuyên truyền về môi trường:
- Dành một góc bản tin của Đội cho chủ đề, thường gọi là góc môi trường.
- Dán tranh cổ động, áp phích, hình ảnh tự chụp của các “phóng viên nhí” săn
ảnh có nội dung lên án những cảnh quang xấu, những hành động có hại cho môi
trường.
- Tổ chức phát thanh các thông tin trên báo đài như: tin tức về mưa lũ, các hiện
tượng môi trường, các tác hại ô nhiễm môi trường... trong các giờ chơi của tuần lễ môi


Nguyễn Thục Anh