PHÒNG GD- ĐT THOẠI SƠN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI
NÂNG CAO NHẬN THỨC BẢO VỆ MÔI
TRƯỜNG CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC
CƠ SỞ
Năm học : 2013 - 2014
MỤC LỤC
1
Nội dung Trang
PHẦN I : ĐẶT VẤN ĐỀ 2
PHẦN II: NỘI DUNG VÀ BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT VẤN
ĐỀ:
4
1. Thực trạng ban đầu của vấn đề : 4
2. Biện pháp và quá trình tổ chức tiến hành: 6
2.1 Tăng cường công tác tuyên truyền giáo dục ý thức của
học sinh và công tác giáo dục lồng ghép của nhà trường:
6
2.2 Tổ chức lao động thường xuyên, định kỳ và giáo dục
môi trường, giáo dục kỹ năng sống trong các tiết học:
12
3. Nêu các tồn tại nẩy sinh & cơ sở thực tiễn của vấn đề: 14
3.1 Tồn tại: 14
3.2 Cơ sở lí luận: 14
4. Kết quả đạt được: 15
4.1 Về cảnh quan sư phạm:
15
4.2 Về đội ngũ giáo viên:
16
4.3 Về học sinh: 16

mới ở nước ta là phát triển con người toàn diện " Cao trí tuệ, cường tráng về thể chất,
phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức". Chính vì thế nhà trường cần làm tốt
việc giáo dục bảo vệ môi trường, nó có vai trò quan trọng bởi vì lực lượng thanh, thiếu
niên là lực lượng nồng cốt, là tương lai của đất nước chiếm với lực lượng khá đông
trong xã hội vào khoảng 1/3 nhân loại. Chúng ta phải giáo dục bảo vệ môi trường với
toàn thể học sinh vì lực lượng này rất năng động, nó có hai mặt: xấu là tự tàn phá thiên
nhiên, tiếp tay gây ô nhiễm môi trường mất cân bằng sinh thái. Tốt là nếu nhận thức
của mỗi thành viên có ý thức, thực hiện tốt đó cũng là lực lượng bảo vệ, khôi phục
thiên nhiên, góp phần xóa đói giảm nghèo, cải thiện sức khỏe con người.
Tôi nhận định " đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng với yêu cầu của đất nước, phục vụ
thiết thực cho sự phát triển kinh tế - xã hội nói chung, từng ngành, từng vùng, từng địa
phương nói riêng là nhiệm vụ của các trường học. Các em học sinh khi ra trường sẽ trở
thành các nhà quản lý, những người ra quyết định, những nhà kỹ thuật, cán bộ nghiên
cứu, tham gia vào các tổ chức kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, y tế hay đơn thuần chỉ
là "trách nhiệm của bản thân đối với môi trường sống". Vì vậy công tác bảo bệ môi
trường cho đối tượng học sinh THCS với mục đích hình thành tính cách " lắng nghe
môi trường, thấu hiểu môi trường và có hành động thiết thực bảo vệ môi trường".
Môi trường giáo dục luôn có tác động rất lớn đến sự hình thành và phát triển nhân
cách của học sinh. Trong mỗi chúng ta, ai không mong muốn được sống, được học tập,
được vui chơi trong một môi trường thật sự xanh, sạch, đẹp và an toàn. Trường học
xanh, sạch, đẹp, an toàn tạo ra môi trường học tập, sinh hoạt và vui chơi, thú vị, hấp
dẫn đối với các em học sinh, làm cho các em càng thêm yêu quý trường lớp, thầy cô và
bạn bè.
Trường học xanh - sạch - đẹp - an toàn còn có ý nghĩa thiết thực trong việc giáo dục
học sinh ý thức, thói quen giữ gìn bảo vệ môi trường và tạo sự lan tỏa đến với môi
trường gia đình cộng đồng nơi các em đang sống, đồng thời góp phần hình thành nhân
cách tốt đẹp và lối sống văn minh, văn hóa cho thế hệ trẻ ngay từ tuổi học đường.
3
Trường học xanh - sạch - đẹp - an toàn làm các em ham thích đến trường, làm cho các
em thấy được: " Tự hào ngôi trường mình đang học tập"

ngày 22/7/2008 về việc phát động phong trào thi đua; “Xây dựng trường học thân
thiện, học sinh tích cực” trong các nhà trường phổ thông giai đoạn 2008-2013. nội
dung xây dựng có 5 tiêu chí, trong đó tiêu chí thứ ba: Rèn luyện kỹ năng sống cho học
sinh. Hàng năm dựa vào công văn số 1741/BGDĐT-GDTrH V/v hướng dẫn đánh giá
kết quả phong trào thi đua: ‘Xây dựng trường học thiện, học sinh tích cực”,
Dựa vào kế hoạch của Ban giám hiệu xây dựng kế hoạch hoạt động năm học về việc
tiếp tục phát động phong trào thi đua: “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích
cực". Song song với phong trào thi đua xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích
cực nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm cho toàn thể cán bộ, giáo viên, công nhân viên
và các em học sinh trong việc xây dựng ngôi nhà chung ngày càng phát triển. Mặc dù,
các văn bản hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học của Bộ, Sở và phòng giáo dục
trong năm năm trở lại đây, trong phần nhiệm vụ trọng tâm cũng đã đặc biệt nhấn mạnh
việc tiếp tục thực hiện tốt các cuộc vận động lớn do ngành phát động trong đó có
phong trào thi đua: “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”. Tất cả các
4
văn bản ấy không ngoài mục đích là làm sao để tất cả học sinh đến trường được học
tập và vui chơi trong một ngôi trường thân thiện với đúng nghĩa của các nội dung mà
Bộ Giáo dục đã đưa ra trong chỉ thị 40/2008 ngày 22 tháng 07 năm 2008.
Trong thực tế, một phần do nguyên nhân khách quan, một phần do chủ quan, cuộc
vận động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực vẫn chưa thực sự hiệu quả,
một số trường vẫn chưa tạo được cảnh quan môi trường tốt đẹp cuốn hút học sinh.
Nhiều trường vẫn còn tình trạng học sinh đánh nhau, chửi thề, nói tục, hàng ngày học
sinh vẫn còn thói quen xả rác ra sân trường, khuôn viên chưa nơi xử lý rác an
toàn mà đơn vị nơi tôi công tác cũng không ngoại lệ. Đúc kết từ thực tiễn đó. Tôi
mạnh dạn chia sẻ đề tài: "Biện pháp nâng cao giáo dục ý thức bảo vệ môi trường
quanh ta" nhằm cùng với đồng nghiệp gần xa góp phần xây dựng vườn hoa giáo dục
nhà trường ngày đua hương khoe sắc xứng đáng là nơi gieo hạt giống tâm hồn cho thế
hệ mai sau ngày càng hiệu quả.
Hình 1. Sự vô thức của học sinh với môi trường tại trường học
2. Biện pháp và quá trình tổ chức tiến hành:

KẾ HOẠCH "ĐỔI RÁC LẤY QUÀ"
TRONG KHUÔN VIÊN NHÀ TRƯỜNG
I. Mục đích yêu cầu:
- Hưởng ứng chiến dịch "Làm cho thế giới sạch hơn năm 20 "
- Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường , tạo vẻ mỹ quan trong nhà trường cũng như trong
cộng đồng. Qua đó, Chi đoàn tạo sân chơi lành mạnh, bổ ích , thực hiện phần việc có
ích cho xã hội.
- Chi Đoàn vạch ra kế hoạch "Đổi rác lấy quà " cho học sinh và đoàn viên giáo viên
như sau:
II. Thành phần tổ chức:
- BCH Chi đoàn
- Cùng GVCN trong nhà trường
III. Nội dung kế hoạch:
1. Thời gian:
- Thời gian phát động kế hoạch: từ tuần (thời gian cụ thể)
- Thời gian thu gom: 1lần/ ngày (nhận đầu giờ học tại phòng số và gửi lại rác vào
cuối giờ học tại nhà kho.
- Thời gian nhận quà: 1 lần/ tuần (vào giờ sinh hoạt lớp)
2. Hình thức thực hiện kế hoạch:
- Mỗi ngày lớp trưởng nhận túi đựng rác đầu giờ học tại phòng số và gửi lại rác vào
cuối giờ học tại nhà kho (thu gom , phân loại, gửi lại cho bộ phận nhận rác)
- Bộ phận nhận rác có nhiệm vụ phát túi đựng rác đầu giờ học, thu nhận rác cuối giờ
học, ghi nhận số lượng rác vào sổ.
- Bộ phận nhận rác sẽ trao quà dựa trên số rác lớp đổi vào giờ sinh hoạt lớp hàng tuần
(lớp trưởng liên hệ người thu gom rác).
- Bộ phận nhận rác sẽ thanh lí rác 1 lần/ tuần ( giờ phút thứ bảy hàng tuần). Số tiền
thu được sẽ làm nguồn kinh phí hoạt đông kế hoạch.
3. Địa điểm thực hiện kế hoạch : khuôn viên trường THCS
4. Đối tượng tham gia kế hoạch: học sinh và CB- CNV - GV trường THCS
- Mỗi thành viên của tập thể trường THCS sẽ góp phần gìn giữ, là tấm gương

Thứ Phát túi rác Thu túi rác Mở kho Đóng
kho
2 + 4
3 + 5
6 +7
8
* Thanh lí theo tuần: 1 lần / tuần / tháng.
Hãy vì ngôi trường thân yêu, chúng ta cùng nhau " làm cho trường ta sạch hơn,
đẹp hơn. Hãy nói " KHÔNG" với rác.Trên đây là kế hoạch "Đổi rác lấy quà của
chi Đoàn THCS
Duyệt của BGH TM. BCH CHI ĐOÀN
HT BTCĐ
b) Biểu mẫu kiểm tra kế hoạch (theo trình tự buổi sáng - buổi chiều trên một
trang nhằm giúp người kiểm tra dễ theo dõi)
ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH
CHI ĐOÀN THCS
BÁO CÁO THU GOM RÁC- ĐỔI QUÀ
THỨ TUẦN THÁNG
* Ghi chú: Qui đổi quà: (tổng kết số lượng sau mỗi ngày
TT
LỚP
Ống hút Vỏ ly Chai
nước suối
Bọc ni lông +
hộp cơm
ĐỔI QUÀ
(SL)
1
6A1
2

8A1
18
8A2
19
8A3
20
8A4
21
8A5
22
8A6
Tên loại rác Số lượng Đổi quà Ghi chú
Ống hút (nhỏ, lớn) 10 1 cục kẹo
Vỏ ly 20 1 viết xanh
Chai nước suối 05 1 cây thước
Bọc ni lông + hộp
cơm
1 bọc
Ni lông
1 viết chì 2B
9
NGƯỜI THU GOM TM. BCH CHI ĐOÀN
N Lưu ý: nên đóng tập, ghi chép hàng tuần. Tổng kết sau mỗi tuần, khen thưởng kịp
thời. Thường xuyên động viên, nhắc nhở học sinh để các em có được ý thức và tự
nguyên tham gia vào hoạt động thu gom rác trong khuôn viên nhà trường. Như một tất
yếu, lâu ngày hành động trở thành thói quen hằng ngày trong cuộc sống.
- Xây dựng kế hoạch "CHĂM SÓC CÂY KIỂNG- TRỒNG HOA" trong
khuôn viên nhà trường, nhằm giáo dục ý thức bảo vệ môi trường, tạo vẻ mỹ quan
trong nhà trường cũng như trong cộng đồng lồng ghép chủ điểm phong trào (ví dụ "
chào mừng 20/11), theo quy trình cụ thể:

+ Thu gom rác có phân loại trước khi xử lí rác.
Từ kế hoạch này, chúng ta sẽ dần giáo dục học sinh để rác đúng nơi quy định,
không còn thói quen vứt rác bừa bãi. Có ý thức phân loại rác phân hủy và không phân
hủy. Có trách nhiệm với môi trường, xây dựng trường học xanh - sạch - đẹp.
2.2 Tổ chức lao động thường xuyên, định kỳ và giáo dục môi trường, giáo dục
kỹ năng sống trong các tiết học:
Ngay từ đầu năm học nhà trường xây dựng kế hoạch lao động. Phân công trách
nhiệm cụ thể cho từng lớp phụ trách từng khu vực, giáo viên chủ nhiệm chịu trách
nhiệm trước nhà trường về nhiệm vụ được giao.
Các lớp vừa có trách nhiệm lao động, vệ sinh khu vực được phân công hàng ngày,
đồng thời cũng thực hiện nhiệm vụ bảo vệ sinh khu vực của mình. Kịp thời phát hiện
và báo cáo với người phụ trách nếu có học sinh lớp khác làm mất vệ sinh khu vực của
lớp mình quản lý.
Cùng với việc hướng dẫn học sinh lao động, tập thể thầy cô giáo cũng ra sức đóng
góp công sức vào việc cải tạo, xây dựng cảnh quan sư phạm nhà trường vì một số công
việc nặng học sinh THCS không thể làm được, đội ngũ cán bộ giáo viên, công nhân
viên của đơn vị coi nhà trường là ngôi nhà chung của cả tập thể sư phạm từ đó ra sức
cống hiến.
Việc tổ chức lao động thường xuyên, định kỳ đảm bảo cho khuôn viên trường,
phòng học, phòng chức năng và các phòng hành chính luôn luôn được giữ gìn sạch sẽ
hàng ngày, vườn hoa, cây cảnh luôn được xanh tốt.
11
Hình 6: Học sinh tham gia lao động định kỳ
- Giáo dục môi trường, giáo dục kỹ năng sống trong các tiết học
Hiện nay việc tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường, giáo dục kỹ năng sống trong
một số tiết học là bắt buộc. Nếu các thầy cô giáo biết cách lồng ghép thường xuyên
vấn đề này trong các bài giảng của mình thì hiệu quả chắc chắn không phải là nhỏ. Sở
dĩ như vậy vì thầy cô giáo vừa là những tấm gương rất thuyết phục, vừa là những
người có sức lay động, cảm hóa sâu sắc. Một lời nói của thầy cô có thể tác động trực
tiếp và lớn lao hơn cả những chương trình truyền thông khô cứng.

toàn ngành giáo dục nói chung và nơi đơn vị tôi công tác nói riêng, góp phần tích cực
làm cho bộ mặt sư phạm của nhà trường ngày càng đổi mới, khang trang sạch đẹp hơn.
Và đi cùng quá trình đó là vấn đề xử lý rác thải trong trường học đã nổi lên như là một
bài toán khó đối với các nhà quản lý giáo dục. Vì vậy, các cấp lãnh đạo cần quan tâm
đến vấn đề nan giải này. Nhằm hướng tới tương lai trong lành , không khói bụi và độc
hại.
4. Kết quả đạt được:
4.1 Về cảnh quan sư phạm:
Khuôn viên của nhà trường ngày càng “ Xanh – sạch – đẹp ”, thoáng mát, có đủ
không gian xanh - sạch để học sinh vui chơi, giải trí, hàng ngày được học sinh giữ gìn
sạch sẽ, sân trường hạn chế có rác, vườn hoa, cây xanh đã phát triển tốt tạo được môi
trường học tập, vui chơi cho học sinh thoải mái.
Hình 7: Cảnh quanh nhà trường trong buổi sáng
Số lượng rác trong khuôn viên nhà trường giảm dần thông qua kế hoạch "Đổi rác
lấy quà". Kế hoạch tạo sân chơi bổ ích cho học sinh, nâng cao nhận thức của học sinh
trong việc làm trường lớp xanh - sạch - đẹp và giảm dần sự vô thức đối với môi
trường, số lượng rác thu gom vào tháng đầu tiên thực hiện kế hoạch như sau:
Báo cáo số lượng thu gom rác trong tháng 10
13
4.2 Về Đội ngũ giáo viên:
Có thái độ phấn khởi, nhiệt tình trong công tác khi được phục vụ trong một ngôi
trường thân thiện. Có kỹ năng truyền thụ, rèn luyện kỹ năng sống về giáo dục bảo vệ
môi trường, vận dụng các phương pháp thích hợp để hình thành cho học sinh thái độ
và hành động bảo vệ môi trường một cách hiệu quả. Sẵn sàng quan tâm chia sẻ đóng
góp đồng nghiệp chân thành. Đoàn kết trong nội bộ và có thái độ gần gũi thân thiện
với học sinh.
4.3 Về học sinh:
Thông qua các biện pháp giáo dục các em biết chăm sóc giữ gìn sức khỏe cho bản
thân, biết giữ gìn vệ sinh cá nhân, vệ sinh lớp học, vệ sinh sân trường, đi vệ sinh đúng
cách … góp phần làm cho khuôn viên trường, lớp học luôn sạch, đẹp, thoáng mát.

Phải có một bộ phận chuyên trách,theo dõi và thường xuyên kiểm tra đôn đốc việc
thực hiện kế hoạch đã đề ra. Có kế hoạch phê bình và khen thưởng cụ thể để động
viên, khuyến khích sự tham gia hoạt động phong trào của học sinh.
Thứ hai: Phải có sự đồng thuận cao và sự phối hợp chặt chẽ của tất cả các thành
viên trong nhà trường và của cha mẹ học sinh.
Thứ ba: Các thầy cô nên khuyến khích học trò tự giám sát việc bảo vệ môi trường
với nhau. Chỉ bằng những hành động nhỏ như nhắc nhở, tuyên dương cũng đã góp
phần hình thành ý thức môi trường ở những công dân nhỏ tuổi.
Thứ tư: Phải tạo được phong trào xã hội hóa để huy động được nguồn tài chính, để
thực hiện hiệu quả.
Thứ năm: Cán bộ quản lý nhà trường phải thường xuyên quan tâm kiểm tra, giám
sát việc thực hiện các nội dung về giáo dục môi trường, coi đó như một hoạt động
chuyên môn thường xuyên, liên tục của nhà trường.
PHẦN III: KẾT LUẬN:
Đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng với yêu cầu của đất nước, phục vụ thiết thực cho
sự phát triển kinh tế - xã hội nói chung, của từng ngành, từng lĩnh vực, từng địa
phương nói riêng là nhiệm vụ của các trường học. Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường
đối với học sinh bậc THCS càng có ý nghĩa quan trọng. Vì đây là đối tượng dễ dàng
tiếp thu và thực hiện cho hiện tại và mai sau. Cũng là đối tượng dễ dàng tác động cộng
đồng. Hiện nay, vấn đề bảo vệ môi trường trở thành vấn đề thời sự cấp bách đối với
mọi quốc gia, mọi cộng đồng trên hành tinh. Đây là vấn đề sống còn của nhân loại. Vì
vậy, việc nâng cao nhận thức và ý thức bảo vệ môi trường cho tầng lớp học sinh bậc
THCS là mục tiêu cần được chú ý và ưu tiên.
Bảo vệ môi trường để phát triển bền vững đã trở thành một xu thể tất yếu của thời
đại. Việc nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho cộng đồng và học sinh, sinh viên là
việc làm có ý nghĩa thiết thực nằm đảm bảo sự trường tồn của trái đất - ngôi nhà chung
của chúng ta.
PHẦN IV: ĐỀ XUẤT, KIỆN NGHỊ:
1. Đối với cấp lãnh đạo:
Cấp lãnh đạo cần quan tâm, thăm hỏi, động viên về mặt tinh thần công tác Đoàn -

Trên đây là một số kinh nghiệm được rút ra từ thực tiễn quá trình tổ chức thực hiện
“ Nâng cao nhận thức bảo vệ môi trường của học sinh Trung học cơ sở” ở trường
chúng tôi. Tuy nhiên do năng lực bản thân nên chắc chắn rằng sẽ không tránh khỏi
những thiếu sót. Tôi rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến và bổ sung thêm của các
đồng nghiệp.
Xin chân thành cảm ơn!
16
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Chỉ thị 40/2008/CT-BGDĐT ngày 22/7/2008 của Bộ Giáo dục & Đào tạo về việc
phát động phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”
trong các trường phổ thông giai đoạn 2008 – 2013.
- Kế hoạch 307/KH-BGDĐT ngày 22/7/2008 của Bộ GD & ĐT về triển khai phong
trào thi đua; “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” trong các trường phổ
thông năm học 2008 – 2009 và giai đoạn 2008 – 2013.
- Công văn số 1741/ BGDĐT – GDTrH V/v hướng dẫn kết quả phong trào thi đua xây
dựng trường học thân thiện học sinh tích cực.
- Tham khảo bài viết “ Hiện trạng môi trường Việt Nam và những lời báo động” của
nhịp sống xanh trên website: w.w.w. nguoiduatin.vn.
- Tham khảo bài viết “Các giải pháp bảo vệ môi trường” trên website: vea.gov.vn.
17