GAG NGUYÈN TÀC BEN SOAN
HE
THÒNG
BÀI
TÀP
NGQ
PHÀP
THL/C
HÀNH
CHO
SINH
VIÉN
TIÉNG
NGA
GIAI OOAN
DAU
THS.
PHAM THANH THÀO
Khoa
Ngón ngìt va
Vàn hóa
Nga
-
DHNN
DAT VAN
DE
Nguyén tàc
"Tinh giao tièp"
tu làu
dà duge thùa nhàn là mgt
luàn

euc quy dinh: kièn thùe ngòn
ngfl chi là
mot
phàn nói dung day ngfl phàp, ehi là phuong tién
de
dat
muc dich cuòi cùng cùa
qua trinb
day- bgc ngoai ngfl nói
chung va
day ngfl phàp nói riéng là ky nàng thue
bànb
giao tièp.
Tuy nhién, nbflng
làp
luàn khoa bgc dà duge kièm
ebùng bang
thue té này chua thue su duge àp dung trong viéc bién soan giào trình
day ngfl phàp d khoa Nga. Trong càc giào trình ngfl phàp tu soan nói
dung ngfl
liéu
ngfl phàp duge gidi thiéu
va luyén
tàp cbuyèn sàu theo
tùng
ebù de
ngfl phàp vài càc
tièu de day
tinh ngbién eùu. Càc bài tàp
ngdn

phuong phàp day-hgc,
tu
nàm bgc
598
zuui-zuuz,
giao trinn "fyccKHH H3biK
no-HOBOMy" duge dua vào su
dung
o
nàm thù nhàt
de
day-hgc ky nàng ndi
va
viét
(ma
thue chat là
day-hgc ky nàng ndi
va
ngfl phàp).
Day
là mot cudn giào trình duge
bién soan theo phuong hudng thue bànb tich euc, nhung rà't dàng tiée
nd kbdng ed duge su ùng hd cà
tu
phia giào vièn, cà
tu
phia sinh vièn.
Vi
vày cudn "Bài tàp ngfl phàp thue hành"
cho

cà giai doan bình
thành
va
diéu chinh ky xào, bào dàm khi làm càc bài tàp này su ebù y
cùa ngudi bgc hudng tdi nói dung phàt ngdn, hudng tdi giao tièp. B.F.
KoexoMapoB
va
nhiéu nhà giào bgc phàp khàe khang dinh: "Mài
thành td trong càu trùe bài tàp pbài ed già tri giao tièp, tà't cà càc bài
tàp pbài nhàm mgt muc dich
là
phàt trièn ky xào
Idi
ndi
va
ky nàng
giao tièp".
Ky nàng giao tièp
bang
ngoai ngfl gdm ky nàng
lua
chgn càc càu
trùc càu
va tu
vung làp
day
càc càu trùe càu dd trong diéu kièn
tinh
hudng giao tièp thay ddi
lién

niém "bài tàp thuàn tuy ngón ngfl"
co
khuynh
hudng bi
loai
bò. Nhiéu nhà giào bgc phàp cho ràng càc bài tàp dang
"Hày dién tfl vào ebò trdng", "Hày md ngoàe", "Hày bién càu
tran
thuàt thành càu hdi", "Hày bién càu hdi thành càu
càm
thàn" mang
tinh mày mdc, kbdng biéu
qua
trong viéc tu dgng
boa
ky nàng giao
tièp,
khòng
ebù y dén nói dung giao tièp. Nhflng thao tàc này khóng
su
dung trong giao tièp thue tè. Do vày, càc bài tàp
ma
ebùng ta quen
ggi là "bài tàp ngón ngfl"
va
"bài tàp
Idi
ndi" ed khuynh hudng duge
thay tèn
bang

trình day-hgc
ve
màt
tàm
ly gidng vdi giao tièp
thue té.
Viéc su dung càc bài tàp giao tièp, trong dd muc dich cu thè cùa
chùng (bình thành càc ky xào ngfl phàp,
lình
bài nhflng bình thài ngdn
ngfl cu thè ) duge giàu kin dudi càc nhiém vu
Idi
ndi là
dàc
tinh mdi
cùa he thdng bài tàp.
Net
khu biét cùa chùng kbòng chi là su ebù y cùa
ngudi bgc hudng vào ndi dung
Idi
ndi
ma
cdn là su thè bién mài quan
he giùa phàt ngòn vdi kinh nghiém
song,
kinh nghiém ngòn ngfl cùa
ngudi bgc vdi thue té xung quanh hg. Vi vày, ddi vdi bài tàp giao tièp
cdn ed mgt yéu càu: tbày eò thè ggi y
tu,
bình thài

tinh
hudng
ddi hdi phài
su
dung bình thài dang duge luyén tàp. Yéu càu
qua
trình
bình thành ky xào
Idi
ndi phài gàn gidng nhà't diéu kién thue té khàch
quan là dua trén
mot
sd luàn dièm tàm ly bgc cho ràng, tién
de de
bình
thành càc ky xào
Idi
ndi
ben
vflng là càc nhàn td sau: ed muc dich, ed
dgng co
ben
trong
va boàn
cành
ben
ngoài, hién tugng ngdn ngfl càn
luyén duge dua vào tinh hudng
Idi
ndi nhàn tao. Trong càc cdng trình

penH.
H3/i.PyecKHH
H3biK.
M 1981),
toàn bó he thò'ng bài tàp duge chia làm 2 loai: bài tàp chuàn bi, bài tàp
luyén tàp
(noaroxoBHxejibHbie,
xpcHHpoBOHHbie) va
bài tàp giao tièp
(KOMMyHHKaXHBHbie).
Vàn theo òng
B.Jl.CKajiKHH,
càc
bài tàp luyén tàp eò càc tinh
chat co bàn sau:
- Mang tinh luyén tàp thè bién d su làp di làp lai nhiéu nhà't ngfl
liéu mdi (càu trùc càu, màu càu,
tu ).
- Chù yéu là càc bài tàp kbàu ngfl, kè cà ngfl liéu cùng duge gidi
thiéu vdi ngudi hgc dudi dang àm thanh.
- Mang tinh bgc tàp, chi gidi thiéu ngfl liéu trong tinh hud'ng dàc
thù, khòng eò phuong àn lua chgn, trành cho ngudi hgc ddi khi phài
ludng lu
giùa bình thài dùng
va
bình thài sai, vi ed thè dàn dén hg sé
ghi nhd bình thài sai.
- Chi luyén tàp mot hién
tugng
ngòn ngù

tu.
Tbièt kè
mot
càu tu do vdi tu vung tu do
Càc bài tàp giao tièp dàp ùng càc yéu càu
sau:
- Thdng bào vdi ngudi dge mgt
tbòng
tin
ma
hg
co
nhu càu chia sé
boàc
càn chia sé theo nhiém vu cùa bài tàp, kich
tbich
ngudi hgc
san
sinh
Idi
ndi lién y trén co sd kinh nghiém cude sdng
va
kién thùe ngdn
ngfl cùa hg.
- Kich tbich ngudi hgc phàt biéu y kièn
ve
càc su kién, hién tugng
trong tinh hudng
thue
bay tinh hudng

ndi lién y trong tinh hudng that.
Tdm lai, tinh giao tièp
tiong
bài tàp thè hién d càc dàc dièm sau:
- Chù yéu duge thue hién dudi dang kbàu ngù.
- Kièn thùe ngòn ngfl mdi
duge
luyén trong càu, ed già tri giao tièp.
- Kién thùe ngdn ngfl duge luyén trong tinh hud'ng, kich tbich
ngudi bgc này sinh y dd giao tièp
va
mong mudn thue bién y dd dd,
su
dung bình thài ngdn ngù dang hgc.
- Ngudi hgc cùng mot
lue
hudng su chù y vào cà ndi dung phàt
ngdn
va
bình thùe ngón ngfl.
- Tà't cà càc bài tàp déu hudng tdi muc dich bình thành, phàt trièn,
boàn thién nàng lue giao tièp cùa ngudi hgc
ma san
pham cudi cùng là
Idi
ndi lién y trong tinh hudng
tbàt.
Trong thue té, khi khào sàt càc giào trình dành cho giai doan dàu
soan theo quan dièm
giao

(cxy^enx)
S^ecb
npeno^aBaxejib,
a
xaM
cxyAenxbi.
4.6.2.
HsMCHHxe BonpocHxejibHoe
npeAnojKeHHC.
(Hày thay dói
càu hdi)
Odpaseu;:
-
F/te
cnoBapb?- Box
OH.
-
TjlQ
CJIOBapH?-
Box OHH.
4.6.3.
CoexaBbxe a)
cnoBoconexanHe;
6)
npe^JioaccHHe.
(Hày dat
cum
tu va
dat
càu).

de
ghi
nhd bon. Tuy nhién, de khòng làm màt tinh giao tiép cùa giào trình,
loai bài tàp này chi nén dua vào mot
lugng
tbich hgp khi càn thiét.
Bude tiép theo, phài luyén noi dung ngfl phàp mdi trong càc bài tàp
giao tiép, vi, nhu chùng ta dà biét, nàng lue giao tiép ehi hình thành
va
phàt trién khi ngudi hgc duge dat trong tinh buóng giao tiép.
2.
Nguyén tàc
tinh
vira
sùrc
va
de hieu
Mgt trong càc nguyén tàc gdp phàn nàng
cao chat
lugng day- hgc
ngoai ngfl là nguyén tàc tinh vfla
sue va de
biéu. Nd thè hién trong càc
cdng doan sau:
- Lua chgn ngfl liéu.
- Dinh lugng ngfl liéu.
- Sàp xép ngfl liéu.
Nguyén tàc này duge dua ra dua vào ly thuyét thdng tin
(xeopHH
603

lira
chgn là ngfl liéu tdi thiéu, dàp ùng yéu
càu càn
va
dù cho giao tièp d giai doan dàu.
Trong
qua
trình td ebùc ngù liéu dà duge lua chgn, trude tién càn
giài quyé't vàn
de
dinh lugng ngù liéu cho mot
tièt
hgc. Dò là yéu càu
co bàn cùa nguyén tàc tinh vùa sue
va de
biéu. Néu ngfl liéu nhiéu
qua
khà nàng tiép thu cùa ngudi hgc sé
gay
càn tra cho boat dgng cùa càc
qua
trình tàm ly nhu ebù y, ghi nhd, tài tao Noi dung ngù liéu duge
gidi ban bao gdm tà't cà càc màt cùa ngdn ngfl: ngfl àm, tfl vung, ngfl
phàp,
trong dd dinh lugng ngfl liéu ngfl phàp càn chù trgng bon cà vi
viéc
su
dung
mot
càch tu dgng

Idi,
càng
nhiéu tfl vung mdi, càng màc nhiéu
Idi.
Gidi ban
tu
vung cho giai doan
dàu là 5 dén 6 don vi
tu
vung
(jicKccMa)
trong mgt càu trùc càu cho
mot
tièt bgc.
De
di dén két luàn
ve
gidi ban sd lugng
tu
vung
va
màu
càu ngudi ta thù tàng sd lugng
tu
vung
lén
10 dén 15 tu
va
2 dén 3
màu càu trong

tu
vung cu; tfl vung mdi
duge gidi thiéu trong màu càu cu.
Ngfl liéu càn duge td ehùe theo nguyén tàc tàng dàn dd
Idn va
do
khd cùa càc càu trùe ngfl phàp: dàu tién là md hình bình thài (M.M. -
Mop(J)OJiorHHecKafl Mo;tejib)
rdi dén md hình
cu
phàp (C.M. -
CHHxaKCHHecKaH Mo^enb)
cudi cùng là
mó
hình md rdng
(Y.M.
-
YKpynHeHHaa
uojieRh).
Vi du khi dang d dang thùe càch 2 vdi y nghìa
"ehi su vàng màt cùa ngudi boàc vàt" càc màu càu duge luyén theo
tràt tu sau:
Bude
1 :
Gidi thiéu
va luyin
tàp mó hinh hình thài
B
3X0M MarasHHe nex >KypHajia
Fasexbi

Co
thè cung eà'p
tu
thay thè cho ngudi bgc boàc thay ddi lién tue
tinh hudng
de
ngudi hgc tu tìm
tu
làp day màu càu mdi. Tà't cà càc
thành td trong càu déu ed thè duge thay thè. Nhu vày tu dgng hoà bàc
hai dà duge bình thành.
Bude 3: Gidi thiiu
va
luyin tàp mó hình
ma
róng. Càn bào dàm
nguyén tàc md rdng tùng
bude.
B
3X0M
Mara3HHe nex
sxoro
acypnaiia.
3X0ÌÌ
rasexbi.
3XHX KOHBepXOB H
MapOK
B
3XOM
Mara3HHe nex

ngfl liéu càn duge
gidi thiéu
va
luyén tàp trong cà bdn dang thùe boat dgng
Idi
ndi theo
trình tu nghe, ndi, dge, viét. Trong
mdn
Ndi day ddi thoai trude,
àòc
thoai sau. Thudng càc bài tàp dàt ra càc nhiém vu:
- Hày dge, nghe
va
quan sàt.
- Hày dàt bài thoai tuong tu.
- Hày dge
va
dàt càu hdi cho
tu
in dàm.
- Hày nghe bài khoa.
- Ban cùa anh/ ehi khdng nghe,
bay
kè lai bài nghe cho ban.
- Hày viét lai nhùng diéu anh chi nghe duge.
Bài tàp luyén ky nàng ndi (ky nàng uu tién phàt trièn d giai doan
dàu) chia làm ba giai doan:
- Giai dogn 1: Luyén dói
tlwgi
theo càc mó hình

tu nén
de
biéu,
de
hgc vdi mgi ngudi hgc.
- Giai dogn 2: Luyén bài
hai
thogi theo càc càu hòi chuyin biét
(cneuHajibHbiH
Bonpoe).
Vi du: vdi màu càu B 3XOH Mara3HHe nex
SXOH
jiHxepaxypnoH
ra3exbi
ed thè khai tbàc càc càu hdi cbuyèn biét sau:
1.
Ym.
nex
3XOH JiHxepaxypnoH ra3exbi?
2.
KaKOìi ra3exbi
nex B 3XOH
MarasHHe?
606
3.
Hero
nex
B 3Tofi MarasHHe?
Ddi vói loai Càu hòi này, quan trgng nhà't là càu
tra Idi

Tdm lai, chia càc bài tàp kbàu ngù thành 3 giai doan (vdi dò khd
tàng dàn) giùp ngudi hgc nhanh ehdng nàm kién thùe ngdn ngù
va
hình thành ky nàng, ky xào giao tiép trong cà ddi thoai
va
dge thoai,
giùp viéc nàm ngoai ngù trd nén nhanh ehdng
va de
dàng hon.
Tinh vfla
sue va de
hièu cdn lién quan dén mgt nhàn tó nùa: tièng
me de cùa ngudi hgc. Càc hién tugng' ngdn ngfl tuong duong
de
hièu
va de
hgc hon nén thudng duge
lira
chgn
va
gidi thiéu trude. Vi du càu
hai thành phàn phd bién trong mgi ngdn ngfl nèn duge gidi thiéu
va
luyén tàp trude càu mot thành phàn. Pham trù tinh dgng
tu,
trang dgng
tu
khóng có trong tièng Viét nén khó
va
khóng bgc d giai doan dàu

Idn
hon nhiéu.
Tdm lai, trong
qua
trình lua chgn
va
td ebùc ngfl liéu, nguyén tàc
tinh vfla
sue va de
hièu thè hién trong càc nói dung sau:
- Tdi thiéu hoà ngfl
liéu.
- Dinh lugng ngfl liéu hgp
ly
cho mdi gid hgc.
607
- Sàp xép ngfl liéu theo dà khd tàng dàn.
- Day ngfl liéu, ngfl phàp ddng thdi vdi ngfl àm,
tu
vung
va
trong
cà 4 dang thùe
Idi
ndi theo trình tu nghe - ndi -
dge
- viét.
- Tinh dén tiéng me
de
khi

luyén tàp càc
hành dgng
Idi
ndi, phù hgp vdi muc dich day-hgc cung nhu nói dung
va
trình tu sàp xép càc ngfl liéu ngón ngfl. Trong bé thdng bài tàp kbài
niém "bé thdng" gdm càc nói dung co bàn sau:
-
Co
hai bay nhiéu thành tó.
- Duge sàp xép theo trình tu nào.
H.H.Fes
("CHCxeMa
ynpa)KHeHHH
H
nocjieAOBaxejibHoexb pasBHXHa
peneBbix yuetìnn
H
HaBbiKOB".
HHOCxpaaHbie H3biKH
B
mKOne,
1969,
JSfoó)
dinh nghìa "He thò'ng bài tàp là su td ebùc càc hành dgng bgc tàp
eò mài quan bé phu thuòc làn
nbau
theo trình tu dò khó tàng dàn
va
có

de
xàc dinh he
thd'ng bài tàp là:
- Tinh tuàn tu.
- Tinh tuong hd.
Tu
nhflng nàm 50 cho dén nàm 70 cùa thè ky XX trong giào hgc
phàp phd bién viéc chia bé thd'ng bài tàp thành bai thè loai tuong ùng
608
VOI nai giai
doan hinh thành ky nàng là bài tàp ngdn ngfl
va
bài
t^p
giao tiép. Mdi loai bài tàp này thudng duge ggi
bang
nhiéu cài tén
khàe nbau. Loai bài tàp ngdn ngfl cdn ed tèn: Bài tàp chuàn
bi
(noaroxoBHxejibHbie),
bài tàp tién giao tiép
(npe^peneBbie),
bài
tàp
luyén tàp
(xpeHHpoBOHHbie),
bài tàp bàc thà'p
(nepBHHHbie,
3JieMeHxapHbie),
bài tàp phi giao tiép

Idi
ndi. Khi thue bànb giao tièp, kbdng gidi ban nói dung
va
kbòng eò muc dich cu thè.
Két qua thu duge sau khi luyén càc bài tàp này là nàng lue giao
tiép,
là su thành thao càc thao tàc tham
già
giao tiép: lình bòi
va
truyén dat
nói
dung y nghìa
bang
tiéng nuóc ngoài.
Có nhiéu y kièn khàe nbau
ve
trình tu sàp xép càc loai bài tàp này:
- Khòng phàn biét hai loai bài tàp, khòng tinh dén càc bude
hình thành ky nàng. Quan dièm này nhanh ehdng bi loai bò eà
trong ly thuyét làn thue hành (dinh hudng kbdng khu biét:
HeflH(|)(|)epeHaHpoBaHHbm no/txojt)
Tà't eà càc bài tàp déu ed hai ebùc nàng: tu dgng hoà ngù liéu
va
thue bién hành dgng giao tièp. Loai bài tàp này ggi là bài tàp tdng hgp.
Loai bài tàp này td ra hflu biéu, ebùng ed thè thay thè bàt
cu
loai bài
tàp nào trong bé thdng bài tàp thành td. Tuy nhién càc tàc già thùa
nhàn ràng ddi vdi giai doan dàu

dén khó
va
khàe nbau d càu trùc, phuong thùe
làm bài, nhiém vu cùa bài tàp
va
càch td ebùc ngfl liéu. Loai bài tàp
này rà't ed
Igi
vi nd dua vào som nhàt yéu td "tinh giao tiép" trong càc
hành dóng hgc tàp nhàm tich
euc
hoà ngfl liéu. Nhiém vu cùa bài tàp
ehi rd vi sao ngudi hgc pbài thay hình thài này bay hình thài khàe
trong phàt ngdn. Tinh giao tièp thè hién rò trong phuong
thùe
thue
bién bài tàp (trong càc doan bòi thoai tu nhién). Tuy nhién, chi riéng
càch chi dàn làm bài tàp kbòng thè bién
mot
bài tàp ngòn ngfl thành
mot
bài tàp giao tiép
va
khòng thè khang dinh khi thue hién bài tàp
này su chù y cùa ngudi hgc chia déu cho cà hình thùe
va
nói dung.
Hon nfla loai bài tàp này ed bình thùe cùa bài tàp ngdn ngfl (bài luyén
tàp) rà't rò rét. Hày so sành 1 bài tàp: Hày khang dinh ban cùng làm
viéc

bài tàp
giao tièp. Mgt so ngudi cho ràng loai bài tàp trung gian này giùp ngudi
hgc coi bd khd
khan
khi phài cbuyèn true tiép
tu
bài tàp ngdn ngù
sang bài tàp giao tièp. Sd khàe phàn ddi vi cho ràng tà't cà càc "ky
thuàt" giao tiép
san
có trong tiéng me de có thè cbuyèn duge sang
ngoai ngfl. Loai bài tàp này có dù càc tinh
chat
cùa bài tàp giao tiép
tuy no có bình thài cùa bài tàp ngòn ngfl.
Hày so sành:
Hày
sua Idi
cho tòi:
- Bo
OpaHUHH roBopHX
no-aHrjiHÌicKH.
- Hex,
BO OpaHUHH roBOpHx
no-
(|)paHuy3eKH.
(Càu
tra Idi
màu)
Tuy nhién, néu kbdng gidi ban su lua chgn màu càu

Trong nhflng nàm gàn
day,
ed nhiéu y kién phé phàn càc bài tàp
mày mdc thuàn tuy ngdn ngfl dang: Hày chia dgng tfl, bay bién ddi
càc tfl sau sang dang thùe sd nhiéu, hày bién càu
tran
thuàt thành càu
hdi
Hg cho ràng càc bài tàp luyén ky xào ngdn ngfl kbdng tao duge
dgng co, su san sàng tham
già
giao tiép, kbòng hình thành
va
phàt
trièn nàng lue giao tiép dàn dén tinh trang ngudi bgc
su
dung dùng
màu càu, dùng hình thài
tu
trong
Idp
bgc nhung lai kbdng
su
dung
duge cùng vàn ngfl liéu dd trong giao tièp thue té. Vi viéc
su
dung
ngdn ngfl bao gdm càc phuong dién
Idgie,
càm xùe, ngòn ngù, ùng

H
codcxBeuHO-
KOMMyHHKaxHBHbie),
trong loai dàu chia thành bài tàp ngù àm, bài tàp
tu
vung
va
ngfl phàp.
Chùng tòi cho ràng, vdi giai doan dàu, hgp ly nhà't là chia he
thdng bài tàp thành ba loai: bài tàp ngdn ngfl, bài tàp
Idi
nói, bài tàp
giao tiép tuong ùng vói ba giai doan hình thành ky nàng: ky nàng
ngòn ngfl, ky nàng
Idi
ndi, ky nàng giao tiép.
Vày càc dang bài tàp càn duge sàp xép theo trình tu nào? Nhu dà
duge
néu trong dinh nghìa
ve
he thdng bài tàp, càc bài tàp càn duge
sàp xép theo trình tu dd khó tàng dàn
ve
ngón ngfl
va
thao tàc, có tinh
dén trình tu cùa
qua
trình
lình

nàng giao tièp trong càc bài tàp
tinh
hud'ng già
va tinh
hud'ng tbàt.
Nhung vdi càc ngfl liéu khd nhu "sd nhiéu cùa danh
tu,
thdi cùa ddng
tu , càn phài ed càc bài tàp
de
hình thành ky nàng ngdn ngfl trude
khi
thue
bànb giao tiép. (xem "Tièng Nga theo phong càch mdi").
4.
Nguyén tac cà the hoà
Trong nbflng nàm gàn
day,
nguyén tàc eà thè hoà duge
rat
nhiéu
càc nhà giào bgc phàp quan tàm ngbién eùu. Ndi dung co bàn cùa nd
thè bién ngàn ggn trong kbài niém sau:
"là'y
ngudi hgc làm trung
tàm", "cbuyèn
tu chièn luge
day sang chièn
lugc
bgc". Muc tièu cùa

ma
ngudi bgc ed thè nàm duge ngoai ngù.
Càc nhàn td làm cho ly thuyét tàm ly nhàn thùe trd nén dàc biét
quan trgng trong giàng day ngoai ngù là:
- Vai trd tich euc cùa ngudi bgc trong qua trình day- hgc.
- Su biéu biét
ve
dàc dièm cà nhàn cùa ngudi bgc.
- Su hièu biét
ve
kièn thùe
va
kinh nghiém dà ed cùa ngudi hgc.
612
Ngudi hgc biét nhflng gì? Hg biét
su
dung kién
thùe ve
tiéng me
de,
mgt
ebùt
kbài niém
ve
bàn
chat
cùa ngdn ngù
va qua
trình hgc
tiéng, càc kién thùe

chièn lugc lình hdi
va
day - bgc
va
lua chgn bài khoà, thè loai bài tàp
theo dudng hudng cà thè hoà.
Nàng lue cùa ngudi bgc duge xàe dinh bdi càc thdng sd sau:
- Nàng lue tri tue (bàm sinh bay hgc duge) bao gdm: toc dd tiép
thu, khà nàng ngdn tfl, tu duy, tri nhd
- Kiéu nhàn thùe: phu thude vào ngfl cành, khdng phu thude vào
ngfl cành, su
uyèn
cbuyèn cùa nhàn thùe, khà nàng tàp trung (phàn tàn
bay nhàn manb), khà nàng tdng hgp, phàn loai, dành già, phàn tich, du
doàn, khà nàng tu ddng hoà manh/yéu, mùc dò tu ddng hoà khi làm
càc bài tàp làp di làp lai.
- Sd trudng nhàn
thùe
khi thu nhàn thdng tin: tbi giàc, thinh giàe,
vàn ddng.
- Càch nhàn thùe khi td chùe thdng tin: tuàn tu/ ed lua chgn, dua
trén su gidng nbau/ khàe nbau, su cu thè/ trùu tugng.
- Loai tri nhd sd trudng: hình ành, àm thanh, ddng tàc
(dge,
viét).
- Tinh càch cà nhàn: ed ddng co
ben
trong,
ben
ngoài; tu tin /

mày
móc,
chi có mot phuong
àn
uà
Ieri.
Nguòi huóng ngoai: thich hành
dòng, thich thù nghiém -> thich
càc bài tàp dèi hòi su sàng tao,
có nhiéu phuong àn
tra
lòi.
Phuong
phàp hoc
Theo
logie:
thich phàn
tich
càc hién tugng ngù phàp, hoc
thuòc màu càu
va
doan vàn -
>thich càc bài tàp
mày
móc.
Bang true
giàc: thich hoc theo
càm
tinh,
thich doàn nghìa

ngù phàp phài
duge
minh
boa
bang vi
du trong ngù cành.
Cac hién tugng ngù phàp
sé de
hiéu hon néu duge giài thich
dira
vào kién
thiie
tiéng me
de
va bang
tiéng me
de.
Khòng phu thuòc vào ngù cành:
De
dàng phàn tich càc hién
tugng ngù phàp
va
tiép thu
chùng qua càc biéu
bang
->
thich càc
loai
bài tàp dién
tu

vu don giàn, r5 ràng, làm viéc
theo nhóm -> thich càc bài tàp
mày móc.
Nùa bàn càu
dai nào phàt
trién
Nùa bàn càu
trai:
de
dàng
ghi nhó tu vung
va
ngù phàp,
phàn
tich
he thò'ng ngòn ngù,
phàn tich
tu
thành càc hình
vi.
Ngai giao tiép
bang
ngoai
ngù vi so màc lòi -> thich tó
choc
ngù liéu
tu
chi tiét dén
tóng quàt, có khuynh huóng
phàn tich khi làm bài tàp.

hgc mdi giào vién càn làm càc bài kièm tra
de
phàn loai ngudi hgc, tfl dd ed chièn lugc day phù hgp vdi hg.
Phàn loai ngudi bgc là
de
xàc dinh chièn lugc day theo chièn luge
hgc.
Vdi nhflng ngudi ed chièn lugc hgc hiéu qua, tao diéu kién cho
hg phàt trièn khà nàng. Vdi nhflng ngudi chua ed chièn luge hgc hiéu
qua
ed thè day cho hg càch hgc hiéu
qua
vi:
"Cd thè day chièn luge
hgc"
(yHHMOi
yHHXb).
5. Nguyén tac néu vàn de
(npuHMiin npo6neMHOCTM)
Thue
hién nguyén tàc néu vàn
de
ed nghìa là
su
dung it nhàt thdi
gian dành cho càc bài tàp mày mdc, uu tién càc bài tàp mang tinh sàng
tao,
càc bài tàp giài quyé't càc nhiém vu tu duy
va
giao tiép. Càc loai

hgc càn tinh dén yéu td
lùa
tudi cùa ngudi bgc
de
biét chàe ràng càc
thao tàc bay phuong thùe ghi nhd nào càn hình thành
va
phàt trién,
thao tàc, phuong thùe nào dà duge hình thành, ed thè dua vào
de
thùe
day
càc
qua
trình tri nhó. Vdi bgc sinh trung hgc, càn càc loai bài tàp
phàt
trién
ngàu bùng nhu trd choi vdi thè chfl
de
càu tao
tu,
ghép
tu,
nhóm tfl bay phàn vai ddng kich theo ndi dung bài khoà Vói ddi
615
tugng sinh vién phù hgp hon là càc bài tàp tranh luàn, chùng minh,
thuyét trình
Càc thù nghiém
va
thue tè day - bgc cho tbày,

tu
duge nhdm thành nhdm.
De
nhdm duge tu, càn phàn tich
tu,
tàch ra càc dàu hiéu co bàn, tìm
nhdm
tu
ed chung dàu biéu,
so
sành vói càc
tu
trong nhóm, néu phù
hgp tbi nhóm vào dò. Có nhiéu loai bài tàp phàn loai
tu:
"Hày viét càc
tu dà cho vào tùng nhòm", "Hày viét tièp loat
tu"
va
cho càc
tu
dai
dién cho mói nhóm. Vi du:
-
ABXodyc,
xaKCH
-
(Jiyxòoji,
xoKKeìi
-

MeaHUHHCKHÌi
HHCXHxyx,
dojibHHua,
>KypHaji
SAoposbe,
Me;!jHUHHeKaH
rasexa
ed mdi lién he
nghé nghiép, noi làm viéc, trudng dào tao Trong bài tàp ehi càn chi
ra mgt màt
xich va
nhiém vu cùa ngudi bgc là tìm ra càc màt xìch
con
lai.
Loai bài tàp này dòi bdi nhiéu sàng tao vi ngudi hgc phài tu tìm ra
tu
dua vào
tinh
hud'ng
va
thao tàc phàn loai. Cùng loai bài tàp này cdn
ed dang tìm
tu
kbdng thude day
(tu
thùa). Vi du: cho day
tu
Maxb,
eeexpa,
cbiH,

-
cbip,
xjied
(theo cdng dung: dd àn)
Cùng loat bài tàp sàng tao này cdn ed loai tìm
tu
kbdng cùng day
vdi nhiéu phuong àn
tra
Idi.
OyxdoJi,
xoKKeìi,
perdH,
xenHHC,
BOJieìidon
ed thè loai bd
tu xoKKefl
vi dd là mdn thè thao mùa ddng
duy nhà't, bay
tu perÓH vi
trong trd
eboi
này
trai
bdng kbdng trdn,
tu
xeHHHC
vi kbdng choi theo ddi Khi dua ra càc càu
tra
Idi,

vdi càc dd vàt khàe nbau. Nhiém vu cùa ngudi hgc là so sành hai
bue
ve
de
tìm ra dd vàt/ ngudi nào ed d
bue
tranh này
ma
khdng ed d
bue
tranh kia. Nhu vày hai màu càu
r^e
ecxb
HXO,
TAC
nex nero dà duge
luyén tàp mgt càch tich euc.
Mgt vi du khàe: khi bgc càc tinh
tu
chi màu sàc ed thè cho so sành
hai
bue
tranh
ve
nbflng cành gidng nbau (ngdi nhà trong vudn ),
nhung màu sàc khàe nhau (vi
mièu
tà càc mùa
khàe
nbau trong nàm

nhau/ khàe nhau nàng cao hiéu qua cùa
qua
trình hgc ngoai ngù, phàt
trién tu duy
va
tri nhd. Vi du: khi dà biét càc
tu
yKypnaji,
KHHra ngudi
hgc
de
dàng hiéu càc
tu
HcypnajibHbm,
KHH^naa
trong cum
tu
JKypnajibHbm
CXOJIHK
va KHH^cnaa no.nKa bang
thao tàc so sành
de
617
nhàn ra gdc tfl
^ypnaji.KHHr,
hình
VÌ-H-
va duói
-wH,
-aa

cùng
de càp
dén nói dung này cùa qua trình day - bgc ngoai ngfl. Viéc
cung càp cho ngudi bgc càc kièn thùe dàt nude hgc: lich
su,
vàn
boa,
kinh té, chinh tri. v.v làm cho ngù liéu trd nèn thù vi
va
bàp dàn, tao
nèn mdi quan tàm
va
ddng co hgc tièng.
De
cung càp cho ngudi hgc bình ành mgt nude Nga hién dai,
kbdng thè kbdng gidi thiéu vdi hg nhùng su kién quan trgng lién quan
dén càc màt co bàn cùa cude sdng. Càc nói dung duge nhiéu nhà giào
bgc phàp quan tàm là:
- Càc su kién
va
guong màt lich
su
quan trgng.
- Càc thành phd
Idn,
càc cdng trình kièn trùc dàc thù.
- Dàc dièm dia ly cùa dàt nude.
- Àm
nbac
ed dién

dai.
Chùng ed thè chi là càc doan
trich,
tranh ành, bay chi là càc
càu
chàm
ngdn, tue ngfl, truyén cudi, càu dd, càc càu ndi ndi tié'ng
tà't cà gdp lai sé tao nèn hình ành mgt nude Nga rat Nga,
Idi
cudn
va
bàp dàn.
Két luàn
Chùng tdi cho ràng mot cudn giào trình duge bién soan theo càc
nguyén tàc nhu trèn sé dàp ùng duge càc yéu càu ddi vdi mgt cudn
giào trình hién dai:
- Cd muc dich rd ràng.
- Càc bài tàp cho cà bdn ky nàng
Idi
ndi dù sd lugng
va
biéu
qua.
- Sd lugng bài tàp luyén tàp
va
bài tàp giao tièp càn ddi.
- Ndi dung càc ky nàng giao tièp da dang.
-
Tu
vung thè bién duge nhu càu giao tiép

Teopun yneónuKa pyccKoeo mbiKa
KOK
uHocmpauHoao.
M.,1990.
3.
HeacB
H.,
HeaeBa
E. Hoeoe e meopuu u
npaKmuxe onucanuH
u
npenoòaeaHUH pyccKOBO
H3biKa.
BapmaBa, 1997.
4.
OexaneHKO B. H.
Odynenue pyccKoù zpoMuamuKe
UHOcmpaHifee
na
HanojibHOM
smane. MocKBa.
P.^.
1983.
5.
CKajiKHH
B.
R.
OcHoeu odynenun ycmnoù
UHO^SUHHOÙ
peuu.

JleoHXbCB
A. A.
HeKomopbie npoóncMbi odynenun
pyccKOMy
H3blKy
KQK
UHOCmpaHHOMy
(nCHXOJlOFHHeCKHe
OMCpKH).
M.,
1990.
9.
riaecoB E.H. Ocucebi KOMMynuKamueHOÙ MemoòuKU odynenioi
uHocmpaHHOMy
R3biKy.
M., 1989.
10.
FpHropbeBa
B.
H.,
SHMHHH
H.
A.,
MepsnaKOBa
B. A. H
ap.
B3auMoc6H3aHHoe odynenue eudoM peneeoù
deamejibuocmu.
M.,
1985.

2001.
14.
CiCBOpuoBa
F.
Jl.
VnompedneHue euòoe znazona e pyccKOM
H3biKe.
M., 2001.
IS.BepemarHH
E. M.,
KoexoMapoB
B. F.
}l3biK
u
Kyjibmypa:
JlumeocmpaHoeedenue
u
npenodaeauue pyccKoeo fi3biKa
KOK
uHOcmpaHHoeo.
4-e
H3fl.,
M., 1990.
16.
FpHropbCBa
B.
H.,
SHMHHH
H. A.,
Mep3JiaK0Ba

620
19.
BeJiaeBa
F. B.,
CHBeuKO
Jl. C,
IUHHHUO
JI.
B.
HumeM
npaewibuo.
MFY,
L[MO,
2000.
20.CoeeHKO
3.
K).
KoMMyHUKamueubie nodzomoeumejibHue
ynpaotCHenufi.
M., 1978.
2\.
J\o
^HHr ToHr,3bioHr /tbiK
HHCM,
J\fl
Ka
IIIOH.
MemoàuKO
oóyneHUfi pyccKouy H3biKy
eo