I HC QUC GIA HÀ NI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
ĐỖ THỊ THANH HOA
QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI CÁC TRƢỜNG
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CÔNG LẬP TRÊN ĐỊA BÀN
TỪ LIÊM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÍ GIÁO DỤC
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÍ GIÁO DỤC
Mã số: 60 14 05
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. TS. Lê Kim Long
HÀ NỘI - 2013
i
LỜI CẢM ƠN
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC VIẾT TẮT
TT
Kí hiệu viết tắt
Cụm từ viết tắt
1
CSVC
vt cht
2
GD
Giáo dc
3
GD-
Giáo do
4
QLNN
Quc
5
THPT
Trung hc ph thông
6
UBND
U ban nhân dân
11
1.2. Vai trò của giáo dục
13
1.3. Đặc điểm của quản lý nhà nước
14
1.4. Đặc điểm quản lý nhà nước về giáo dục
15
1.5. Nội dung quản lý nhà nước về giáo dục
16
1.6. Phân cấp quản lý nhà nước về giáo dục ở nước ta
17
1.7. Quản lý nhà nước ở cấp sở đối với các trường trung học phổ
thông công lập
20
1.7.1. Giáo dc Trung hc ph thông
20
1.7.2. Ni dung quc cp s i vng trung hc
ph thông công lp
22
1.8. Đặc điểm quản lý nhà nước cấp sở đối với các trường trung học
phổ thông công lập
26
1.9. Vai trò của quản lý nhà nước cấp sở đối với các trường trung học
phổ thông công lập
27
1.10. Mô hình quản lý nhà nước về giáo dục của một số nước trên thế giới
28
Tiểu kết chƣơng 1
30
học phổ thông công lập trên địa bàn huyện Từ Liêm, thành phố Hà Nội
58
2.4.1. Nhm mnh
58
2.4.2. Nhm hn ch
66
Tiểu kết chƣơng 2
70
Chƣơng 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC
ĐỐI VỚI CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CÔNG
LẬP TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TỪ LIÊM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
ĐẾN NĂM 2020
71
3.1. Những định hướng để đề xuất giải pháp
71
i mi giáo dc và quc v giáo dc
trong tình hình mi
71
ng phát trin kinh t - xã h a bàn huyn T
Liêm, thành ph Hà N
76
ng phát trin giáo da bàn huyn T Liêm, thành
ph Hà Ni
78
v
3.2. Giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước cấp sở đối với các trường
trung học phổ thông công lập trên địa bàn huyện Từ Liêm, thành phố
Hà Nội
81
49
Bảng 2.2: Thng kê tình hình nhân s cc 2011 - 2012
49
Bảng 2.3: Thành tích ca cán b, giáo viên t c 2008-2009
n 2012-2013
50
Bảng 2.4: Thành tích dy và hc t c 2007-n 2010-2011
62
Bảng 2.5: Thành tích c ng t c 2007- n
2010-2011
62
Bảng 2.6: Kt qu giáo dc t 2009 - n 2011 - 2012
63
vii
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Trang
Biểu đồ 2.1: a cán b, giáo viên v hiu qu ca công tác
QLNN ca S i
60
Biểu đồ 3.1: M a các nhóm gii pháp
93
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ
háng Tám,
,
[19, tr.36]
2
phát tr
, , chính sách phù
.
,
.
3
Xut phát t nhng lí do trên, chúng tôi la chn tài nghiên cu
Quản lý Nhà nước đối với các trường trung ho
̣
c phô
̉
thông công l ập trên
địa bàn huyện Từ Liêm, thành phố Hà Ni t nghiên cn hình
làm rõ nhng kt qum và hn ch, bt cp trong tác
ca qun
lý Nhà c , t ng gii pháp, kin ngh công tác
qu
c ci thin, góp phn thc
hin tt các nhim v giáo dc ca ngành.
2. Mục đích nghiên cứu
T vic làm rõ nhng kt qum và hn ch, bt cp trong tác
ng ca QLNN i vng trung hc ph thông công la bàn
nghiên cuc nguyên nhân n hiu qu hong ca
công tác qun lý này, các gii pháp, kin ngh c góp phn
hoàn thin công i vng THPT công lp nói riêng và
c thù kinh t - xã hc ca bàn. Nhm mnh,
m yu, thun l
- Da trên thc trng hong QLi vng THPT công
la bàn huyn T Liêm, thành ph Hà Ni hin nay, c xut nhng
gii pháp mang tính bn vng, cp bách và kh thi v n
ngun nhân l vt cht và công tác thanh tra, kim tra.
6. Giả thuyết khoa học
Xây d c gii pháp tt trong vic xây dng và hoàn thin các
chính sách QLNN phù hp vc thù kinh t - xã hc ca
c: nn nhân l vt
cht, tài chính và công tác thanh tra, kim tra, s góp phn hoàn thin qun lý
i vng THPT công lng
giáo da bàn huyn T Liêm, thành ph Hà Ni.
i vng THPT công lp có hiu qu, cn phi hoàn
thin h thng chính sách v phân cp, xây dc v
qun lý giáo dc thù theo vùng (k hoc hp lý; ngun v
cho giáo dc, ch cho giáo viên, ch cho cán b qun lý th
7. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu
ng nghiên cc la chn gii hng ph thông
công lp ta bàn huyn T Liêm, TP Hà Ni.
5
- Ni dung nghiên cu ti vi các
ng THPT công la bàn huyn T liêm, TP Hà Ni.
- Mu nghiên cng THPT công la bàn huyn T
Liêm, thành ph Hà N n Th Minh Khai, THPT Xuân
i M.
- S liu gii hn t m Hà Ni m ra gii
n n
8. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
: quy ch chuyên môn,
, ,
vt ch
,
.
- Về mă
̣
t thư
̣
c tiê
̃
n :
6
9.2. Phương pháp nghiên cứu cụ thể
Da trên ngun tài liu s tìm kim thông tin v ng
nghiên cu. ng thi s dng bng hi vi các phi thu thp
thông tin v thc trng ho ng ca h th
i vng THPT công lp và tìm hiu nhu cng
i mi t chc và hong ca bàn tri
tài lu- a bàn huyn T Liêm, TP Hà Ni
,
.
, ,
,
,
,
, T
.
Qua s ,
,
, , ,
a bàn huyn T
Liêm, TP Hà Ni,
,
tng hp, so sánh
,
,
thông theo định hướng phân hóa” - Vận dụng lý thuyết
kinh tế công trong chính sách tài chính giáo dục ở Việt Nam” - ng
Th Minh Hi Các giải pháp cơ bản đổi mới quản lý giáo dục” - Trn
NgQuan niệm và xây dựng chiến lược giáo dục phổ thông” -
Vân Vi.
Mt số luận văn, luận án:
- Mt s lun án tin s Quản lý dạy học theo quan điểm dạy học
phân hoá ở trường THPT Việt Nam hiện nay - Lê Hoàng Hà Mô hình
quản lý trường THPT chuyên đáp ứng mục tiêu giáo dục toàn diện - Nguyn
Bác DPhát triển trường trung học phổ thông ở Việt Nam theo quan
điểm nhà trường hiệu quả- Nguyn Mng.
- Mt s luc s Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục
ngoài giờ lên lớp ở Trường Trung học phổ thông Hoài Đức B - thành phố Hà
Nội- Nguyn Th HuyBiện pháp quản lý quá trình dạy học ở trường
Trung học phổ thông Đại Mỗ, Từ Liêm, Hà Nội- Nguy Quản
8
lý hoạt động dạy học môn Toán ở các Trường Trung học phổ thông huyện
Tiền Hải, tỉnh Thái Bình- Biện pháp quản lý hoạt động
giáo dục đạo đức học sinh ở trường Trung học phổ thông Tự Lập - Mê Linh -
Hà Nội - Ph Quản lý phát triển đội ngũ giáo viên các
trường trung học phổ thông ở huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội theo chuẩn
nghề nghiệp- Nguyn QuQuản lý nhà nước về giáo dục và đào
tạo - Thực trạng và giải pháp hoàn thiện - Hoàng Th QLNN
nâng cao chất lượng giáo dục tiểu học trên địa bàn thành phố Hà Nội -
Nguyn Th Quản lý nhà nước về chất lượng đào tạo của các
trường cao đẳng ngoài công lập khu vực duyên hải miền trung” - Võ Th
Tăng cường quản lý nhà nước đối với các cơ sở giáo dục mầm non
công lập trên địa bàn thành phố Hà Nội- Nguyn Th ng Thnh.
y, có rt nhiu công trình nghiên cu v v qui vi
dc t c giáo d c nhm hình thành
nhân cách cho h.
Giáo dục (theo nghĩa hẹp): Giáo dc là quá trình c t chc có ý
th ng ti m i hoc bi i nhn th c, tình
c ca i dy và i hc ng tích c
phn hoàn thii hc bng nhng có ý thc t bên
ngoài, góp phng các nhu cu tn ti và phát trin ci trong
xã hi. Theo t "Giáo dc" ting Anh - "Education" - vn có gc t
tibc l ra". Có th hiu "giáo dc là
quá trình, cách thc làm bc l ra nhng kh m n cc
giáo dc". Giáo dc bao gm vic dy và hc
là quá trình truyn th, ph bin tri thc, truyn th s suy lun,
truyn th s hiu bit. Giáo dc là nn tng cho vic truyn th, ph bin
hóa t th h n th h khác. Giáo d c và
nhn ra kh c tim n ca chính mc trí tu
ca mi. Nó ng dng c, mghiên
cu mi quan h gia dy và h n nhng rèn luyn v tinh thn, và
làm ch c các m ngôn ng,tâm lý, tình cm, tâm thn, cách ng
x trong xã hi.
1.1.2. Quản lý nhà nước
- Quản lý:
i là thc th ca t c tn ti và phát trin
ci là hong. Trong quá trình hoi luôn tác
10
ng ln nhau, chi phi ln nhau to thành các mi quan h. Trong các hot
chi phi khác, tr
nh y, qu i trong quá trình ho ng ca con
i. Qun lý có th hiu theo nhng sau: Qun lý là quá
u khin ca mt h thng; Qun lý là hong liên tc có
lp pháp, giám sát ti cao vic tuân th Hin pháp, lut, Ngh quyt ca Quc
h c hin ch n lý hành chính nhà
c: chp hành pháp lun c c cp trên, t chc,
u hành, kim tra hong ca xã hi theo thm quyc
xét x, vin kim sát có chm sát vic tuân theo pháp lut
trong hou tra, truy t, xét x
p, QLNN là hong thc thi quyn hành pháp, là s
ng có t chu chnh bng quyn li vi các quá
trình xã hi và hành vi hong cc b máy
c t tin hành nhm duy trì và phát trin
các mi quan h xã hi và trt t pháp lut, tho mãn nhu cu hp pháp ca
c các mc tiêu ca quc gia mt cách hiu qu nht trong
t n phát trin. Theo quan ni m bo thc
hin bi h th c t a
c hin các hong chp hành các quynh pháp lut c
quan quyn lu hành các quá trình phát trin ca xã hi trên
pháp lu thi hành pháp lut. Trong lup
cp.
1.1.3. Quản lý nhà nước về giáo dục
- Quản lý giáo dục:
Quản lý giáo dục là viu chng, có ch
a các ch th qun lý lên toàn b các hong giáo dc nht
c các m ra. Quản lý giáo dục có thể chia ra làm hai mảng: quản
lý nhà nước về giáo dục và quản lý sự nghiệp trong các cơ sở giáo dục.
c ht nói v qun lý s nghip, qun lý s nghi
giáo dc là s u chnh c giáo dc và b
12
máy qun lý c giáo dc vào các hong giáo dc c
chính sách, pháp lut v giáo dc cc và h thng quy
13
trí, o nhân lc, b c và hoàn thin nhân
cách cho công dân. Hong QLNN v giáo dc là hong mang tính
quyn l c m ra hot thit
phi tuân theo nhng ch o ca Nc. Nhng ch o
i phc quy lut khách quan ca s vng và phát trin ca
xã hi và t nhiên.
1.2. Vai trò của giáo dục
n s nghi
phát huy yu t t phát t nhn thc sâu sc nhng giá
tr l nh ca yu t i, ch th ca tt c
nhng sáng to, nhng ngun ca ci vt ch ng n
minh ca các quc gia. Xây dng và phát tri i có trí tu cao,
ng tráng v th cht, phong phú v tinh thn, trong sáng v c là
ng lng thc tiêu ca ch u
o có vai trò quynh.
Phát trin giáo do s nâng cao mt bng dân trí, yu t thúc
y s phát trin và tin b xã hi ca mi quc gia. S phát trin ca giáo
do s to ra mt ngun nhân lc và trí tu ng
yêu cu ca s phát tric bit yêu cu ca s nghip công nghip hóa,
hii hc.
Giáo d phát trin và bng nhân tài
c sang th k XXI, th k mà trí tu
vai trò quynh. Trong các ngun l phát trin, ngun nhân lc có trí
tu là nhân t n, quynh nhi vi s phát trin ca các quc gia.
Giáo dc - o nhm to ra lng có chuyên môn thích hp
c các quc bit quan tâm. Vì v ht các quc gia
n nhân lc tn, nâng cao chng ca giáo
dc quc dân. Và hong qun lý GD- c qun lý mt
v u ca các qut Nam.
quy lut khách quan. Vì vy, hong qun lý mang tính ch ng, sáng to.
15
u này xut phát t i sng xã hi luôn bing không ngn tìm
kim bin pháp ng phó kp thi, gii quyt có hiu qu nht ti nhng
mi ph th ra ch n
pháp qun lý thích hp.
- ng lên các quá trình xã hi mt cách liên tng
xuyên. Bn cht các quá trình phát trin xã hi là nhng quá trình liên tc t
nh n ln, t n phc tp, t n hoàn thi
Vì th to ra mt quá trình phát trin liên tc ca s phát tri i
i là nh ng mang tính liên tc. Tính liên tc ca
c th hin ch hoc ting xuyên, liên
tc, hàng ngày.
Ngoài ra, quc còn mang tính chuyên môn hóa và ngh
nghip cao, tính h thng, th bc cht ch,
1.4. Đặc điểm quản lý nhà nƣớc về giáo dục
- m kt hp qun lý hành chính và qun lý chuyên môn trong
hong qun lý giáo dm hành chính - giáo dc):
m này va theo nguyên tc qui
vi hong qun lý giáo dc, va theo nguyên tc hành chính giáo dc
i vi m giáo dc. Hành chính - giáo dc thc cht là trin khai
chm v, quyn hnh (phân cp, phân
công hoc y quy chc thay mc trin khai
s nghip giáo du chnh các hong giáo dc. Qun
lý hành chính thc cht là vic xây dn pháp quy và chp
t hp vi qun lý giáo dc xây dng
n cho các ho ng chuyên môn ca giáo dc và làm cho mi
i hiu, bi nh c thc hi
m quan trng nht trong hong QLNN v GD
+ Ban hành và t chc thc hin quy phm pháp lut v giáo
du l nh v t chc và hong.
nh mi dung giáo dc; tiêu chun nhà giáo,
tiêu chu vt cht và thit b dy hc; vic biên son, xut bn, in và phát
hành sách giáo khoa, giáo trình; quy ch thi c và cng, chng ch.
17
+ T chc qun lý vim bo chng giáo dc và kinh cht
ng giáo dc.
+ Thc hin công tác thng kê, thông tin v t chc và hong giáo dc.
- Tổ chức bộ máy quản lý, công tác cán bộ và chính sách đãi ngộ:
+ T chc b máy qun lý giáo dc.
+ T chc, ch o vio, bng, qun lý nhà giáo và cán b
qun lý giáo dc.
nh vic tng danh hiu vinh d i có nhiu công lao
i vi s nghip giáo dc.
- Huy động, quản lý các nguồn lực về tài lực, vật lực để phát triển giáo dục:
ng ngun lc tài chính, qu vt cht, s
dng các ngun lc tài lc, vt l phát trin s nghip giáo dc.
+ T chc, qun lý công tác nghiên cu, ng dng khoa hc, công ngh
c giáo dc.
+ T chc, qun lý công tác hp tác quc t v giáo dc.
- Thanh tra, kiểm tra:
+ Thanh tra, kim tra vic chp hành pháp lut v giáo dc; gii quyt
khiu ni, t cáo, kin ngh và x lý các hành vi vi phm pháp lut v giáo dc.
1.6. Phân cấp quản lý nhà nƣớc về giáo dục ở nƣớc ta
QLNN v giáo do c ta bao gm: Chính ph,
B Giáo do, các B (gi chung là B), UBND
cp tnh, thành ph trc thui chung là cp tnh), S GD-
y ban nhân dân cp huyn, qun, th xã, thành ph thuc tnh (gi