ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN THỊ BÍCH HUỆ

QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN
KHOA NGÔN NGỮ & VĂN HÓA PHÁP TRƢỜNG ĐẠI HỌC
NGOẠI NGỮ THEO QUAN ĐIỂM XÂY DỰNG TỔ CHỨC
BIẾT HỌC HỎI
LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI – 2014
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

i
LỜI CẢM ƠN
Với tình cảm chân thành, tác giả luận văn xin được bày tỏ lòng biết ơn
sâu sắc tới:
- Các thầy, cô giáo Khoa Quản lý giáo dục, Phòng Quản lý đào tạo,
Phòng đọc thư viện Trường đại học Giáo dục – ĐHQGHN đã tận tình giảng
dạy và giúp đỡ em trong thời gian học tập và nghiên cứu.
- Người hướng dẫn khoa học trực tiếp PGS.TS Đặng Quốc Bảo đã hết
lòng chỉ bảo, định hướng, giúp đỡ và động viên em trong quá trình thực hiện
luận văn một cách hiệu quả.
- Lãnh đạo Khoa NN&VH Pháp, Phòng Chính trị & Công tác Học sinh
- sinh viên, phòng Tổ chức cán bộ và các bạn đồng nghiệp đã động viên, hỗ
trợ tác giả nghiên cứu, hoàn thành luận văn này.
Trong thời gian nghiên cứu, tuy đã có nhiều nỗ lực, cố gắng của bản thân,
nhưng do điều kiện, hoàn cảnh và thời gian có hạn chắc chắn luận văn không
tránh được những thiếu sót và hạn chế. Tác giả mong nhận được sự giúp đỡ, chỉ
bảo và góp ý chân thành của các thầy, cô giáo và các bạn đồng nghiệp.
Tác giả Nguyễn Thị Bích Huệ
ii
DANH MC CH VIT TT

BGH
Ban giám hiệu
CĐ
Cao đẳng
CBCC
Cán bộ công chức

SV
Sinh viên
THCN
Trung học chuyên nghiệp
iii
MỤC LỤC
Lời cảm ơn i
Danh mục chữ viết tắt ii
Mục lục iii
Danh mục bảng vi
Danh mục sơ đồ vii
MỞ ĐẦU 1
Chƣơng 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ QUẢN LÝ PHÁT
TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN THEO QUAN ĐIỂM XÂY DỰNG
TỔ CHỨC BIẾT HỌC HỎI 6
1.1. Một số khái niệm cơ bản của đề tài 6
1.1.1. Quản lý 6
1.1.2. Quản lý nguồn nhân lực 10
1.1.3. Phát triển nguồn nhân lực 13
1.1.4. Những vấn đề lý luận về tổ chức 15
1.1.5. Những vấn đề lý luận về xây dựng tổ chức biết học hỏi 16
1.1.6. Yêu cầu Quản lý đội ngũ giảng viên trong các trường đại học. 21
1.1.7. Quản lý phát triển đội ngũ giảng viên theo quan điểm xây dựng tổ
chức biết học hỏi 24
Chƣơng 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ
GIẢNG VIÊN KHOA NGÔN NGỮ VÀ VĂN HOÁ PHÁP
TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ 33
2.1. Quá trình hình thành và phát triển của Trường Đại học Ngoại ngữ 33
2.1.1. Sơ lược tóm tắt lịch sử ra đời và phát triển của trường 33
2.1.2. Tổ chức bộ máy của nhà trường: 33

THEO QUAN ĐIỂM XÂY DỰNG TỔ CHỨC BIẾT HỌC HỎI 61
3.1. Nguyên tắc chọn lựa các biện pháp: 61
3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa 61
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 62
v
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 62
3.2. Biện pháp quản lý phát triển đội ngũ giảng viên khoa NN&VH Pháp –
Trường ĐHNN theo quan điểm xây dựng tổ chức biết học hỏi. 63
3.2.1. Nâng cao nhận thức về vai trò, tầm quan trọng của công tác quản
lý phát triển đội ngũ giảng viên 63
3.2.2. Xây dựng quy hoạch phát triển đội ngũ giảng viên 65
3.2.3. Đa dạng hóa các nội dung hình thức bồi dưỡng phát triển đội ngũ
giảng viên 68
3.2.4. Đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu khoa học, viết sáng kiến kinh
nghiệm của đội ngũ giảng viên 76
3.2.5 Tăng cường kiểm tra- đánh giá chuyên môn- nghiệp vụ của đội ngũ
giảng viên 78
3.2.6. Xây dựng môi trường thuận lợi để phát triển đội ngũ giảng viên 80
3.2.7. Hoàn thiện chính sách để đội ngũ giảng viên được học tập sáng tạo
suốt đời, xây dựng một tập thể làm việc với phong cách “kỷ cương-tình
thương-trách nhiệm” 82
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp 83
Tiểu kết chương 3 86
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 87
1. Kết luận 87
2. Khuyến nghị 88
DANH MỤC TÀI LIẸU THAM KHẢO 90
PHỤ LỤC 90
vi
DANH MỤC BẢNG

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Phát triển kinh tế, phát triển xã hội, nâng cao chất lượng sống cho con
người là mục tiêu hàng đầu mà mọi dân tộc trên thế giới đều khát khao hướng
tới. Để đạt được mục tiêu tốt đẹp đó, nhân loại đã ý thức được rằng: trí tuệ, tri
thức là nhân tố hàng đầu thể hiện quyền lực và sự phát triển của một quốc gia.
Ph. Angghen đã khẳng định: Một dân tộc muốn đứng lên trên đỉnh cao của
nền văn minh nhân loại, dân tộc đó phải có tri thức. Các quan điểm triết học
tiến bộ trên thế giới luôn khẳng định giáo dục chính là đòn bẩy để phát triển
kinh tế xã hội, xã hội muốn phát triển nhanh thì phải hết sức quan tâm đến
giáo dục, đầu tư cho giáo dục chính là đầu tư cho phát triển, chỉ có chiến lược
phát triển con người đúng đắn, nhân loại mới đạt được mục tiêu về phát triển
kinh tế xã hội.
Trên con đường CNH - HĐH của nước ta, Đảng và nhà nước ta luôn
chú trọng đến vấn đề phát triển con người, phát triển giáo dục, đồng thời đặc
biệt quan tâm về vấn đề nguồn nhân lực, vấn đề phát huy nhân tố con người.
“Con người là nguồn lực quý báu nhất đồng thời là mục tiêu cao cả nhất,
trong đó trí tuệ là tài nguyên lớn nhất của quốc gia, giáo dục đào tạo là vấn đề
chiến lược góp phần quan trọng để xây dựng đất nước, xây dựng nền văn hóa
và con người Việt Nam.
Trong giáo dục và đào tạo, vấn đề nổi lên hàng đầu là giáo viên, giáo
viên là nhân tố quyết định chất lượng của giáo dục. “ Giáo viên giữ vị trí quan
trọng trong việc bảo đảm chất lượng giáo dục - đào tạo và được xã hội tôn
vinh” (Nghị quyết TW2 khoá VIII). Chỉ thị 40/CT-TW ngày 15/6/2004, Ban
bí thư trung ương Đảng nói rõ: “ Mục tiêu là: Xây dựng đội ngũ nhà giáo và
cán bộ quản lý giáo dục được chuẩn hoá, đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng,
đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt là chủ trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm
chất, lối sống, lương tâm, tay nghề của nhà giáo. Thông qua việc quản lý, phát
2
triển đúng định hướng và có hiệu quả sự nghiệp giáo dục để nâng cao chất

đó khoa Ngôn ngữ và Văn hoá Pháp là một trong những khoa lớn, có đội ngũ
giảng viên đông đảo. Cùng với xu thế phát triển quan hệ ngoại giao Việt
Pháp, khoa Ngôn ngữ và văn hoá Pháp của nhà trường ngày một lớn mạnh và
khẳng định tầm quan trọng của mình trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo. Tuy
nhiên, đứng trước sự cạnh tranh ngày càng lớn về nội dung đào tạo, phương
pháp đào tạo với các trường đào tạo ngoại ngữ khác trong nước và nước
ngoài, đứng trước những khó khăn và thách thức về những thay đổi đội ngũ,
về chất lượng tuyển sinh đầu vào, về điều kiện cơ sở vật chất, về chế độ chính
sách đối với giáo viên, và việc chuyển đổi mô hình giáo dục, việc xây dựng
tập thể Khoa thành một tổ chức "biết học hỏi" là một yêu cầu cấp thiết để thực
hiện mục tiêu, nhiệm vụ đào tạo của nhà trường giao cho. Điều này đặt ra
cho các nhà quản lý nhiệm vụ to lớn về việc quản lý phát triển đội ngũ giảng
viên vốn là nòng cốt của Khoa.
Hiện nay đã có nhiều bài báo khoa học, công trình nghiên cứu, luận án
và luận văn nghiên cứu về vấn đề quản lý phát triển đội ngũ. Các công trình
đã giúp cho tác giả luận văn có thêm nhiều lý luận, thực tiễn và phương pháp
nghiên cứu. Tuy nhiên chưa có công trình nào nghiên cứu về các biện pháp
quản lý phát triển đội ngũ giảng viên khoa Ngôn ngữ và Văn hoá Pháp thành
một tổ chức "biết học hỏi" với một quy trình, một kế hoạch xây dựng cụ thể,
hệ thống và khoa học.
Vì những lý do trên, tôi đã chọn vấn đề “Quản lý phát triển đội ngũ
giảng viên Khoa Ngôn ngữ và Văn hoá Pháp Trường Đại học Ngoại ngữ
theo quan điểm xây dựng tổ chức biết học hỏi” làm đề tài luận văn Thạc sỹ
của mình.
2. Mục đích nghiên cứu
Đề xuất được những biện pháp quản lý phát triển đội ngũ giảng viên
Khoa Ngôn ngữ và Văn hoá Pháp Trường Đại học Ngoại ngữ đủ về số lượng,
mạnh về chất lượng, trở thành một tổ chức biêt học hỏi đáp ứng việc thực
4
hiện sứ mệnh của trường trong bối cảnh mới .

- Điều tra, khảo sát thực tiễn.
- Phương pháp chuyên gia, phương pháp phỏng vấn và phương pháp
tổng kết kinh nghiệm quản lý giáo dục.
- Phương pháp dự báo.
7.3. Phương pháp xử lý số liệu: Phương pháp thống kê toán học
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục,
nội dung chính của luận văn gồm 3 chương:
- Chương 1: Cơ sở lý luận các vấn đề nghiên cứu.
- Chương 2: Thực trạng quản lý phát triển đội ngũ giảng viên Khoa
Ngôn ngữ và Văn hoá Pháp Trường Đại học Ngoại ngữ.
- Chương 3: Những biện pháp quản lý phát triển đội ngũ giảng viên Khoa
Ngôn ngữ và Văn hoá Pháp theo quan điểm xây dựng tổ chức biết học hỏi.
6
CHƢƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN
ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN THEO QUAN ĐIỂM XÂY DỰNG
TỔ CHỨC BIẾT HỌC HỎI 1.1. Một số khái niệm cơ bản của đề tài
1.1.1. Quản lý
1.1.1.1. Một số quan niệm về quản lý
Từ khi loài người xuất hiện, đã có sự phân công lao động đồng thời
xuất hiện một dạng lao động có tính đặc thù - điều khiển các hoạt động lao
động theo yêu cầu nhất định, theo một mục đích nhất định. Dạng lao động đặc
thù ấy gọi là quản lý.
Trong quá trình tồn tại và phát triển của quản lý, đã có nhiều quan niệm
được đưa ra :
“Quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hướng của chủ thể

tố của quản lý: chủ thể quản lý, đối tượng bị quản lý (gọi tắt là đối tượng
quản lý), khách thể quản lý và mục tiêu quản lý. Bốn yếu tố này tạo thành
sơ đồ sau:
M : là mục tiêu quản lý
Sơ đồ 1.1 : Sơ đồ khái niệm quản lý
Chủ thể
quản lý
Đối
tượng
quản lý
Phương
pháp QL
Nội dung
QL
M
8

Trong thực tiễn, các yếu tố trên không tách rời nhau mà ngược lại,

hiện mục tiêu. Xét về chức năng quản lý, tổ chức là quá trình hình thành nên
cấu trúc của các mối quan hệ giữa chủ thể quản lý và đối tượng quản lý, giữa
các thành viên với nhau, giữa các bộ phận trong cùng một tổ chức…nhằm làm
cho họ thực hiện thành công kế hoạch và mục tiêu đã đề ra. Nhờ có công tác tổ
chức, người quản lý có thể phối hợp điều phối tốt hơn nguồn nhân lực, vật lực.
+ Chức năng chỉ đạo: chỉ đạo là lãnh đạo và điều hành, thực chất là hoạt
động dắt dẫn, điều khiển của người quản lý đối với các hoạt động và các
thành viên của tổ chức để đạt được mục tiêu quản lý. Hoạt động chỉ đạo nảy
sinh từ khi thai nghén mục tiêu, đến quá trình lập kế hoạch, tổ chức nhân sự,
kiểm tra và đánh giá kết quả. Chỉ đạo là hoạt động thường xuyên, mang tính
kế thừa, sáng tạo và phát triển.
+ Chức năng kiểm tra: là chức năng không thể thiếu được của quá trình
quản lý. Kiểm tra bao gồm: xem xét, thu thập thông tin, nhận xét, đối chiếu,
đánh giá kết quả của quá trình quản lý, đánh giá việc thực hiện mục tiêu quản
lý, từ đó đưa ra quyết định uốn nắn, điều chỉnh, bổ sung… nhằm đạt được
mục tiêu đề ra.
1.1.1.3. Phương pháp quản lý
Hoạt động quản lý chỉ có thể đạt được mục tiêu, hiệu quả khi người quản
lý sử dụng các phương pháp quản lý phù hợp với từng điều kiện, hoàn cảnh
cụ thể sao cho phát huy được những điểm mạnh để thành công trong quản lý.
Một số phương pháp cần áp dụng trong quá trình quản lý:
- Phương pháp thuyết phục: là cách thức tác động vào nhận thức con
người bằng lý lẽ làm cho con người nhận thức đúng đắng và tự nguyện thừa
nhận các yêu cầu của nhà quản lý từ đó có thái độ và hành vi phù hợp với yêu
cầu đó. Nhận thức là cơ sở của thái độ và hành vi của con người, nhận thức
đúng sẽ có thái độ và hành vi đúng. Có thể làm cho con người thay đổi nhận
thức bằng các tác động nhẹ nhàng vì bản chất con người không ưa các tác
động nặng nề.
10
- Phương pháp tổ chức- hành chính: là phương pháp chủ thể quản lý

phận của dân số bao gồm những người trong độ tuổi quy định, đủ 15 tuổi trở
lên có khả năng lao động hay còn gọi là lực lượng lao động”
Nói đến nguồn nhân lực là mới nói đến tiềm lực; chỉ khi phát huy, phát
triển và sử dụng hợp lý nguồn nhân lực mới có giá trị là động lực và mục tiêu
của sự phát triển kinh tế - xã hội.
Chất lượng nguồn nhân lực thể hiện trạng thái nhất định của nguồn
nhân lực với tư cách vừa là một khách thể vật chất đặc biệt vừa là chủ thể của
hoạt động kinh tế và các quan hệ xã hội. Chất lượng nguồn nhân lực phụ
thuộc vào sự đầu tư cho con người, nâng cao chất lượng cuộc sống cho con
người. Đặc biệt yếu tố chủ đạo có tính quyết định đến chất lượng nguồn nhân
lực là giáo dục và đào tạo.
 Nguồn nhân lực trong các trường Đại học và Cao đẳng
NNL trong trường Đại học và Cao đẳng là tập thể sư phạm (TTSP) nhà
trường bao gồm: cán bộ quản lý, đội ngũ giảng viên, nhân viên phục vụ, …
Trong đó, đội ngũ giảng viên giữ vai trò nòng cốt.
- TTSP nhà trường là một loại hình nhóm cơ sở đặc thù, đứng đầu là
người Hiệu trưởng, tập hợp, liên kết các thành viên: giảng viên, cán bộ, nhân
viên nhà trường thành một cộng đồng người có tổ chức, có mối quan hệ phụ
thuộc và trách nhiệm lẫn nhau, có tính độc lập nhất định, có hoạt động sư
phạm đặc thù và thống nhất nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục và đào tạo.
TTSP chân chính là môi trường sống và phát triển, hoàn thành và hoàn
thiện nhân cách của mỗi thành viên của tập thể: thông qua hoạt động, TTSP
tạo ra các giá trị văn hoá tinh thần, nhân văn, thẩm mỹ và những sản phẩm vật
chất đa dạng, phong phú, tạo ra sức mạnh riêng, vẻ đẹp riêng đặc trưng cho
trường học.
- Đội ngũ giảng viên là tập thể các nhà sư phạm được đào tạo để thực
hiện chức năng dạy học và giáo dục trong nhà trường và ở các cơ sở giáo dục
chuyên biệt khác.
12
Lực lượng chủ yếu, giá trị cơ bản cũng như vốn quý nhất của trường

Quản lý nguồn nhân lực là một quá trình quản lý. Quản lý nguồn nhân lực
có vị trí vai trò đặc biệt quan trọng trong hoạt động của một tổ chức, nó giúp cho
người quản lý đạt đựơc mục tiêu thông qua việc quản lý nguồn nhân lực.
Quá trình quản lý nguồn nhân lực bao gồm: kế hoạch dự báo nguồn
nhân lực, tuyển
dụng, đào tạo và bồi dưỡng, bố trí sắp xếp một cách hợp lý, kiểm tra đánh giá
thông qua hoạt động thực tiễn; khi cần có thể thuyên chuyển hoặc sa thải
nguồn nhân lực.
Trong hệ thống giáo dục và đào tạo thì quản lý nguồn nhân lực chính là
quản lý cán bộ, giáo viên các cấp. Chính vì vậy, việc xây dựng và phát triển đội
ngũ giáo viên cán bộ công nhân viên về mọi mặt để đap ứng các yêu cầu kinh tế
- xã hội ngày càng cao là nhiệm vụ, chức năng của người quản lý giáo dục.
 Quản lý nguồn nhân lực trong trường đại học và cao đẳng
Quản lý nguồn nhân lực trong trường Đại học và Cao đẳng (gọi tắt là
quản lý nguồn nhân lực sư phạm – NNLSP), bao gồm 3 mặt:
- Phát triển nguồn nhân lực sư phạm chủ yếu là đào tạo, bồi dưỡng.
- Sử dụng nguồn nhân lực sư phạm
- Nuôi dưỡng môi trường cho nguồn nhân lực sư phạm, chủ yếu là môi
trường việc làm
1.1.3. Phát triển nguồn nhân lực
1.1.3.1. Phát triển
“Phát triển là một quá trình vận động từ thấp đến cao, từ đơn giản đến
phức tạp theo đó cái cũ biến mất và cái mới ra đời”
Nói một cách khái quát, phát triển là sự vận động đi lên của mọi sự vật
và hiện tượng tuân theo những quy luật nội tại khách quan của chúng. Mọi sự
vật hiện tượng, con người, xã hội hoặc là biến đổi để tăng tiến về số lượng,
thay đổi về chất lượng hoặc dưới tác động bên ngoài làm cho biến đổi tăng
tiến đều được coi là sự phát triển.
14
1.1.3.2. Phát triển nguồn nhân lực

lý nguồn nhân lực và cần phải đặt trong nhiệm vụ quản lý nguồn nhân lực.
Phát triển nguồn nhân lực ở trường Đại học, Cao đẳng là mặt công tác
lớn, cơ bản có vai trò quan trọng và cấp thiết trong các trường Đại học, Cao
đẳng; nó gắn bó mật thiết với nội dung, nguyên tắc, phương pháp phát triển
nguồn nhân lực. Chất lượng nguồn nhân lực càng tốt thì chất lượng nguồn
nhân lực được đào tạo càng cao.
1.1.4. Những vấn đề lý luận về tổ chức
1.1.4.1. Khái niệm tổ chức
Theo hai tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc, tổ chức
như một nhóm có cấu trúc nhất định những con người cùng hoạt động vì
một mục đích chung nào đó, mà để đạt được mục đích đó, một con người
riêng lẻ không thể nào đạt đến. Về bản chất, đó là một chất lượng mới, một
chỉnh thể có sức mạnh lớn hơn sức mạnh của những cá nhân tạo nên nó
cộng lại.
1.1.4.2.Mục tiêu của tổ chức
Mục tiêu là kết quả cuối cùng mà một tổ chức mong muốn đạt đến.
Mục tiêu có ý nghĩa quan trọng đặc biệt vì: tạo ra ý nghĩa cho sự định
hướng hành động,làm tập trung các nỗ lực, chỉ dẫn cho việc kế hoạch hoá
và ra quyết định,quy định quy mô, tính chất, phạm vi hoạt động của tổ
chức, giúp đánh giá các tiến bộ, sự tiến triển, là căn cứ để xác định hiệu
quả hoạt động
1.1.4.3. Con người trong tổ chức
Con người là nhân tố cơ bản nhất và năng động nhất của tổ chức. Nói
tới con người trong một tổ chức là nói tới đội ngũ của tổ chức ấy
1.1.4.4. Quyền hạn tổ chức
Quyền hạn bao gồm quyền ra quyết định và quyền hành động. Quyền
hạn luôn gắn liền với nghĩa vụ và trách nhiệm và vấn đề phân quyền.
16
1.1.4.5. Môi trường của tổ chức
Môi trường của tổ chức bao gồm môi trường bên ngoài và môi trường