TIỂU LUẬN
QUẢN TRỊ HỌC
ĐỀ TÀI: Một số giải pháp để nâng cao việc
xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp
tại Việt Nam
1
Tiểu luận quản trị học GVHD: Ths.Phạm Minh Đức
MỤC LỤC
….¤¤¤….
2
Tiểu luận quản trị học GVHD: Ths.Phạm Minh Đức
Chương I: Tổng quan nghiên cứu
1.Lý do chọn đề tài
Văn hóa doanh nghiệp là yếu tố quan trọng cấu thành nên doanh nghiệp, đó là
toàn bộ các giá trị văn hoá được gây dựng nên trong suốt quá trình tồn tại và phát
triển của một doanh nghiệp, trở thành các giá trị, các quan niệm và tập quán,
truyền thống ăn sâu vào hoạt động của doanh nghiệp ấy và chi phối tình cảm, nếp
suy nghĩ và hành vi của mọi thành viên của doanh nghiệp trong việc theo đuổi và
thực hiện các mục đích. Cũng như văn hóa nói chung, văn hóa doanh nghiệp gắn
với từng dân tộc, từng quốc gia, mỗi quốc gia, mỗi dân tộc lại có một nền văn hóa
riêng, điều đó tạo cho văn hóa doanh nghiệp của họ có đặc trưng riêng phân biệt
với các quốc gia, dân tộc khác. Tuy nhiên ngoài sự khác biệt về văn hóa giữa các
quốc gia, các dân tộc với nhau, chính sự tương đồng nhất định giữa các quốc gia
gần nhau về mặt địa lý đã đưa đến sự phân biệt mang tầm vĩ mô trên thế giới mà
hiện nay ta biết đến đó là sự khác biệt giữa phương Đông và phương Tây.
Phương Đông và phương Tây từ xa xưa được biết đến là hai cái nôi của nền văn
minh nhân loại. Ngày nay, khi nhắc đến phương Đông và phương Tây thì phương
Tây ta hiểu là các quốc gia nằm ở phía Tây bán cầu, tiểu biểu như nhóm các quốc

phát triển của mình.
Nhận thấy tầm quan trọng của việc nghiên cứu sự khác biệt giữa văn hóa doanh
nghiệp phương Đông, Phương Tây và áp dụng nó vào việc đánh giá các chiến lược
kinh doanh cụ thể, đồng thời đối chiếu với tình hình phát triển của các doanh
4
Tiểu luận quản trị học GVHD: Ths.Phạm Minh Đức
nghiệp Việt Nam nhóm chúng em đã quyết định chọn đề tài: “Một số giải pháp để
nâng cao việc xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp tại Việt Nam”.
Do điều kiện về tài liệu cũng như trình độ hiểu biết vấn đề của nhóm còn hạn
chế nên không tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận được những ý kiến đóng
góp quý báu từ quý thầy cô và các bạn để tiểu luận này được hoàn thiện hơn.
Nhóm xin chân thành cảm ơn.
2. Mục tiêu nghiên cứu
• Hiểu được khái niệm văn hóa doanh nghiệp, làm rõ các yếu tố của văn hóa
doanh nghiệp, tác động của nó đến doanh nghiệp, từ đó biết được tầm quan
trọng và ý nghĩa của văn hóa đối với doanh nghiệp.
• Từ những đặc trưng cơ bản về văn hóa, xã hội, con người phương Đông và
phương Tây, phân tích sự khác biệt trong văn hóa doanh nghiệp phương
Đông và phương Tây, kiểm chứng trong thực tiễn. Từ đó có thể chỉ rõ điểm
tích cực và tiêu cực, tác động của nó đến hiểu quả kinh doanh của doanh
nghiệp ở từng nơi.
• Đồng thời đối chiếu, so sánh với thực trạng các doanh nghiệp tại Việt Nam
từ đó đề xuất một số giải pháp để nâng cao việc xây dựng và phát triển văn
hóa doanh nghiệp tại Việt Nam.
3. Phương pháp nghiên cứu
• Phương pháp tổng hợp: để nắm vững cơ sở lý thuyết cần thu thập thông tin
từ giáo trình, tài liệu sách, báo liên quan, chắt lọc rồi tổng hợp lại để có một
cái nhìn chung nhất, khách quan nhất, đa chiều nhất về vấn đề nghiên cứu.
5
Tiểu luận quản trị học GVHD: Ths.Phạm Minh Đức

cho tới từng người trong doanh nghiệp. Do đó văn hóa doanh nghiệp rất đa dạng và
phong phú. Song văn hóa doanh nghiệp cung không phải là vô hình, khó nhận biết
mà nó rất cụ thể, biểu hiện ra trong các hành vi của người lao động trong doanh
nghiệp. Đó chính là thái độ của hộ trong quá trình sản xuất hay trong giao tiếp. Nó
thể hiện trong các sản phẩm hay dịch vụ cung cấp cho khách hàng, chi phối đến kết
quả hoạt động cuối cùng của doanh nghiệp.”
[1]
Văn hóa không chỉ là những gì liên quan đến tinh thần mà bao gồm cả vật chất.
Theo cách hiểu thông thường thì văn hóa là cách sống bao gồm phong cách ăn
mặc, ăn uống, cư xử, đức tin, và tri thức…Theo đó, có thể hiểu văn hóa doanh
nghiệp như các giá trị tinh thần, vật chất và tri thức…được xây dựng trong suốt
quá trình tồn tại và phát triển, trở thành quan niệm, tập quán, truyền thống của
doanh nghiệp đó. Trên thế giới có một số định nghĩa văn hóa doanh nghiệp như
sau:
− Phẩm chất riêng biệt của tổ chức được nhận thức phân biệt nó với các tổ
chức khác trong lĩnh vực (Gold, K.A).
7
Tiểu luận quản trị học GVHD: Ths.Phạm Minh Đức
− Văn hóa thể hiện tổng hợp các giá trị và cách hành xử phụ thuộc lẫn nhau
phổ biến trong doanh nghiệp và có xu hướng tự lưu truyền, thường trong
thời gian dài (Kotter, J.P và Heskett, J.L).
− Văn hóa doanh nghiệp là những niềm tin, thái độ và giá trị tồn tại phổ biến
và tương đối ổn định trong doanh nghiệp (williams,Dobson, P & walters ).
1.2. Các loại hình văn hóa doanh nghiệp
Văn hóa doanh nghiệp có thể nhận biết được ở các khía cạnh khác nhau. ở bề
ngoài văn hóa doanh nghiệp được thể hiện qua biểu tượng của doanh nghiệp
( logo), kiểu kiến trúc hay khẩu hiệu ( slogan),… bên trong là những là những giá
trị được các thành viên chia sẻ và chấp nhận. nó chi phối hành vi của các thành
viên trong doanh nghiệp. Cuối cùng là phần cốt lõi, đây có thể là phần khó phân
biệt nhất vì nó được hình thành từ từ qua thời gian, thấm nhuần dần vào các thành

“xét về tổng thể, đạo đức là cái tên mà chúng ta đặt cho những hành vi đúng đắn.
chúng ta cảm thấy bắt buộc phải xem xét cái chẳng những có lợi bản thân, mà còn
phải xem xét đến những cái có lợi cho người khác và cho cả loài người nói chung”.
Theo định nghĩa này, nếu doanh nghiệp hoạt động có lợi cho mình, đồng thời đem
lại lợi ích cho người khác, cho cộng đồng, cho đất nước thì hành động đó là có đạo
đức.
2. Văn hóa Đông Tây, ảnh hưởng của văn hóa trong doanh
nghiệp.
2.1. Văn hóa phương Đông và văn hóa phương Tây
Văn hóa phương Đông là nền văn minh tinh thần, chủ trương con người và vạn
vật đồng một thể, chỉ có đạo học, giới thiệu cách sống con người sống hài hòa với
vũ trụ thiên nhiên, với cộng đồng loài người, trọng lễ nhạc, vì “đời không có lễ thì
9
Tiểu luận quản trị học GVHD: Ths.Phạm Minh Đức
đời sẽ loạn, đời không có nhạc thì đời sẽ khô khan”, bỏ trừ cái “tôi”, kìm hãm thị
dục, kiến trúc thì thấp ẩn trong lùm cây. Đại diện cho văn hóa phương Đông là Ấn
Độ và Trung Quốc.
Văn hóa phương Tây là nền văn minh vật chất, chủ trương con người phải chinh
phục vũ trụ, bắt vũ trụ thiên nhiên phải phục vụ cho con người, đề cao tự do cá
nhân, đo văn minh bằng máy móc chế ra được, đo sức mạnh bằng vũ khí chế ra
được và chinh phục bao nhiêu nước làm nô lệ, chủ nghĩa bá quyền, đề cao cái
“tôi”, “kiến trúc thì cao ngạo nghễ trong bầu trời gọi là nhà chọc trời, sống hưởng
thụ dục lạc, đo thành công bằng tiền kiếm ra được”, đôi lúc quên cả cha mẹ để chết
trong nhà dưỡng lão. Đại diện cho nền văn hóa này Hy Lạp, La Mã, Tây Ban Nha,
Bồ Đồ Nha, Anh, Pháp, Mỹ.
2.2. Ảnh hưởng của văn hóa dân tộc đến văn hóa doanh nghiệp
Văn hóa được hình thành và phát triển theo thời gian. Khi tổ chức mới được
thành lập, những thành viên ban đầu đưa vào tổ chức những giá trị, niềm tin và
chuẩn mực;những tác phong và thái độ ứng xử được thấm nhuần từ gia đình và
cộng đồng khác nhau mà họ là thành viên trong đó. Những yếu tố này tác động và

_ Thích mạo hiểm, khát vọng chinh
phục thiên nhiên
_ Niềm tin tôn giáo (khác với mê tín)
_ Khuynh hướng cá nhân, đặt lợi ích của
mình lên trên hết
_ Đất rộng người thưa
_ Trọng tiền bạc, vật chất
_ Đề cao tính sáng tạo, khoa học
_ Hướng đến tương lai
Từ những so sánh ban đầu trên, ta có thể dễ dàng hình dung được văn hóa doanh
nghiệp phương Đông và phương Tây khác nhau như thế nào.
1.1.Hình thức tổ chức
Bước vào một công ty ở Trung Quốc, hình tượng đầu tiên mà chúng ta thấy là
hình ảnh hai chú lân (hay sư tử) ngự ở cửa ra vào. Đó là niềm tin thần bí. Và chúng
ta cũng thường nhắc đến “phong thủy” cũng như là yếu tố đầu tiên được chủ doanh
nghiệp nghĩ đến khi thành lập doanh nghiệp của mình. Còn khi bước vào doanh
nghiệp phương Tây, chúng ta thấy sự bố trí bàn ghế làm việc có phần bừa bộn,
thường là bộ phận này hòa lẫn vào bộ phận khác, điều đó chứng minh việc làm
12
Tiểu luận quản trị học GVHD: Ths.Phạm Minh Đức
việc theo nhóm là không thể thiếu được trong các doanh nghiệp này mặc dù người
phương Tây thích mình nổi bật hơn người khác.
1.2. Chiến lược kinh doanh
Một điều dễ dàng nhận thấy là sự khác nhau trong chiến lược phát triển doanh
nghiệp của hai nền văn hóa này. Một doanh nhân người Mỹ sẽ trăn trở xem những
gì sẽ tạo nên đột phá trong thời gian tới còn một ông chủ người Nhật sẽ cùng các
nhà khoa học nghiên cứu sao cho sản phẩm của mình ngày càng hoàn thiện về chất
lượng và kiểu dáng. Nói như vậy không có nghĩa các doanh nghiệp châu Á không
có sự sáng tạo, mà nói như thế để nhấn mạnh sự chắc chắn trong cách làm ăn của
họ.

Thái Lan 20 Pháp 71
Indonexia 14 Mỹ 91
Việt Nam 20 Đan Mạch 74
Hàn Quốc 18 Nga 39
Philipines 32 Ba Lan 60
Bảng 1. IDV: chỉ số đánh giá xu hướng cá nhân của các nước được nghiên
cứu.
[2]
2.2. Thẳng thắn hay vòng vo.
Với quan điểm thẳng thắn trong mọi vấn đề, các doanh nhân phương Tây
thường bày tỏ ý kiến một cách trực diện và nêu rõ nhu cầu của mình. Trong thương
vụ làm ăn, họ luôn luôn quan tâm đến mức lợi nhuận mà thương vụ sẽ đem lại
cũng như phần trăm hoa hồng có được từ lợi nhuận đó.
14
Tiểu luận quản trị học GVHD: Ths.Phạm Minh Đức
Tuy nhiên, đối với thương gia nhiều nước phương Đông, việc này đôi khi bị coi
là hơi thái quá và không ít người tỏ ra khó chịu. Họ thường đề cập vấn đề vòng vo
và không chính thức, thường mời đi dùng bữa trước khi đàm phán và nhiều khi
việc đàm phán diễn ra trong các cuộc nhậu. Dễ dàng nhận thấy điều này qua các
câu hỏi đầu tiên mà người Mỹ và người Nhật hay quan tâm. Trong khi người Mỹ
hay hỏi “cái gì”, “giá bao nhiêu” thì người Nhật lại thắc mắc “như thế nào” và “tại
sao”.
2.3. Đúng giờ và trễ giờ
Khái niệm “thời gian là tiền bạc” là hoàn toàn chính xác đối với các thương
nhân người Mỹ. Văn hóa phương Tây (trong đó có Mỹ) cho rằng, thời gian là một
cái gì cụ thể, thấy được, quản lý được (quan niệm thời gian đơn tuyến -
monochronic time). Những người thuộc về văn hóa thời gian đơn tuyến thường sử
dụng thời gian một cách chặt chẽ, chủ động (có thể tiết kiệm hoặc lãng phí thời
gian). Họ đúng hẹn và chỉ làm một việc trong một khoảng thời gian nhất định về
một lĩnh vực.

buồn thì bề ngoài cũng biểu hiện nỗi buồn. Nhưng người phương Đông thì khác,
nhiều khi bề ngoài “thơn thớt nói cười”, nhưng thực ra là “mặt dày tâm đen”. Điều
này cũng được biểu hiện trong kinh doanh.
Cạnh tranh trong kinh doanh không nhất thiết luôn là thắng - thua, trong rất
nhiều trường hợp nó là tình huống cùng thắng. Đây là khái niệm mà nhiều doanh
nghiệp Mỹ đang sử dụng: Từ cạnh tranh trong đối đầu sang cạnh tranh trong hợp
tác. Trong khi đó, đối với người phương Đông, đặc biệt là người Nhật, mặc dù bề
ngoài họ ít cạnh tranh trực tiếp nhưng ẩn giấu sâu bên trong là quan điểm thắng-
16
Tiểu luận quản trị học GVHD: Ths.Phạm Minh Đức
thua. Có nghĩa là tôi sẽ thắng và anh sẽ thua. Nên việc sử dụng các mưu kế chiến
thuật trong bàn đàm phán là chuyện bình thường.
2.6. Cấp trên với cấp dưới.
Một vấn đề mà chúng ta cần quan tâm là khoảng cách giữa “chủ” và “tớ”. Với
cái nhìn tổng quát thì có sự khác biệt rất lớn giữa hai nền văn hóa ở góc độ này.
Một nhân viên nhất thiết phải cúi đầu chào cấp trên của mình dù ở bất cứ đâu: công
ty, trên đường, siêu thị…Đặc biệt là ở các nước Đông Bắc Á như Hàn Quốc, Nhật
Bản thì cấp trên cũng đồng nghĩa là “bề trên” của mình. Còn ở phương Tây khoảng
cách quyền lực đôi khi rất mỏng manh, điều họ quan tâm không phải là địa vị của
họ trong công ty cao đến mức nào mà là số tiền họ nhận được từ những gì họ bỏ ra
là bao nhiêu.

17
Tiểu luận quản trị học GVHD: Ths.Phạm Minh Đức
Kết luận và kiến nghị
Văn hoá doanh nghiệp là văn hoá của một tổ chức vì vậy nó không đơn thuần là
văn hoá giao tiếp hay văn hoá kinh doanh như ta thường nghĩ. Văn hoá doanh
nghiệp không phải là những khẩu hiệu của ban lãnh đạo được treo trước cổng, trên
hành lang hay trong phòng họp. Đó chỉ là ý muốn, ý tưởng. Những gì chúng ta
mong muốn có thể rất khác với những giá trị, niềm tin, chuẩn mực được thể hiện

sự giao lưu văn hóa Đông Tây, sự hợp tác kinh tế Đông Tây thì cũng cần phải có
một sự giao lưu không kém phần quan trọng và cần thiết đó là sự giao lưu học hỏi
về văn hóa doanh nghiệp Đông và Tây. Sự hợp tác chặt chẽ này sẽ góp phần xây
dựng một nền kinh tế bền vững và thúc đẩy sự phát triển hơn nữa trong tương lai.
19
Tiểu luận quản trị học GVHD: Ths.Phạm Minh Đức
Danh mục tài liệu tham khảo
1. [1]: Khái niệm “văn hóa doanh nghiệp” _ Giáo trình Quản trị học ĐH Công
nghiệp TP HCM
2. [2]: Nguồn: ITIM-Culture and Management consultant
3.
20