DAI HOC
QUOC GIÀ
HA NOI
TRl/ÒNG
DAI HOC KHOA HOC
Tl/NHIÉN
/?
BAO CAO TONG KET
DE
TAI:
QMT.04.04
SÙDUNG MÀU SINH
HOC DE DÀNH GIÀ Ó
NHIÈM
ASEN TRONG
Nl/ÒC GIÉNG
KHOAN TAI KHU
VlTC
NÒNG THÒN
VA
DE
XUAT GIÀI
PHÀP KHÀC PHUC
Don vi
thitc
hién:
Trung tàm Nghién
cuu
Cóng nghé Mói
tru&ng
vàPhàt trién Ben
truàc 15/3 va 15/9
hàng nàm)
Noi nhan
bào
cào:
Ban Khoa hoc va Gòng nghé, Dai hoc Qudc
Già Ha Nói
Vàn
phdng
Chirong
trình:
Nhàn
ngày
/ /200
Ky:2
1.
Tén De tài:
Tié'ng
Viét;
Sùdung
màu sinh hoc
dédành
già ó nhiém asen trong
nuàc
gieng khoan tal khu
vuc
nóng thòn
va
de
xudt
ciiu
Cóng nghé Mói rudng
va Phàt
trién
Trudng Dai hgc Khoa hgc Tu nhién
Ben viing
4.
Thdi
gian thirc
hién: 12 thang, tir 8/2004 dén
8/2005
5. Tong kinh
phi thirc
hién: 100 triéu ddng
6. Gòng trình
chinh thufc dà thuc
hién
tinh tir
ngày 1 thàng 8 nàm 2004
dén
ky bào
cào:
Dà
thuc hién muc tiéu cung
càp
càc
diì liéu
ve
miic
dò ó
Xày dung dugc qui trình xu
ly va
phàn tich
asen trong màu
toc
+ Cung càp càc dir liéu
vi miic
dò ó
nhilm asen trong
nude
ngàm
va tich
luy trong co
thè
ngudi tai mot sd khu
vuc nóng thòn ddng
bang
Bàc bò
+ DI xuàt giài phàp khàc phuc, giàm
nhe nhiém asen nhu xày
bè Igc
càt tai
quy mó
già dình
hoac tram càp
nude
tàp trung tuyén xS.
Chù
thich
Cd kèm theo
nàng
suàt phàn tich cao do khà nàng xu ly ddng
loat
màu trong cùng mot
dilu
kién da dugc
chuong trình hoà.
Qua
trình phàn huy màu xày ra triet de trong khóng gian kin, trành ó
nhilm cho ngudi
làm
viéc.
• Nghién
ciiu
hàm
lugng
asen trong càc giéng khoan dugc
lày
d huyen Hoài
Diic
(càch
trung tàm Ha nói 25 km), Càc mdi tuong quan giua hàm lugng asen trong càc giéng
khoan vdi càc chi tiéu khàc nhu dò dàn, the oxi hoà
khir,
hàm lugng sàt
va
photphat dà
dugc làm sàng tò. Két qua khào sàt cho thày mói trudng
khir
chiém uu
(III)
co
trong
nude
ngàm. Tuy nhién,
do hàm lugng sàt khóng dù
Idn
de hàp thu toàn bò asen nén hàm lugng asen trong
nude
Igc
vàn
con
cao (trung blnh là 81
[ig/l
). Do dà,
nhùng
ngudi dàn d
day
dà tiép xùc vdi
mùc dò asen khà cao cà trong
nude
ngàm chua
Igc va
dà
Igc.
Trong nghién
cùxi
này 204
màu tdc
va
bang
bé
Igc
càt dugc nghién
ciiu
d 3 xa ngoai thành
Ha
Noi vdi
71
giéng khoan. Trong sd 71 giéng
ed
38 giéng (53,5%)
ed
nóng dò asen
vugt
qua
tiéu chuan
nude
udng cùa WHO
va
cùa Bò Y té Viét Nam quy dinh là 10
|ig/l.
Tai càc bé co
nude
thó chùa hàm lugng asen cao hon mùc cho phép cho thày 90% sd bé
loc
co khà nang làm giàm asen tdi hàm lugng
50|ag/l,
40% sd bé giàm tdi nhd hon
10
qua
loai asen tòt néu nóng dò sàt
Idn
hon 12mg/l. Thuc té cho thày de giàm
nóng dò asen trong
nude
xuò'ng dudi 50
|ig/l
càn co ti le
Fé/
As
bang
50 trd
lén.
De
dat
dugc mùc cho phép cùa TCYTG
va
cùa Viét Nam
ve
asen trong
nude
àn (10
M-g/L),
yéu
càu ti le
Fé/
As >250.
12.
Kinh phi
phi
(a
va
b)
Trong do:
a) Ngàn sàch
SNKH
- Tinh dén trudc
ky bào cào:
- Trong ky bào
cào:
Còng:
b) Càc nguón
vdn khàc:
Tóng sd tién
da su dung
71.044.000
28.956.000
100.000.000
40.000.000
3ào
cào
Bang 6
Trong
dò
Thué
khoàn
chuyén
món
3
NhQrng
vàn
de
tón tai
càn
giài quyét
15.
Dir
kién
nhflrng
cóng viéc càn trién khai tiép trong thdi gian tdi
16.
Két
luàn va
kién
nghj
Càc muc tiéu
de
ra cùa
de
tài dà dugc thuc hién
va
hoàn thành dùng thdi han vdi
chat
lugng
tòt,
ed
y nghTa thuc tién cao.
+
Càn md ròng viéc khào sàt
nude
khàc.
Chù
nhiém de tài
(Hg tén, chù ky)
Pham Hùng Viét
Thù trudng co quan chù
tri
De tài
I,
chù ky, dóng dàu)
HO HI£U
TRUONG-
TS.^^)^
rA
t4^
BAO CAD TÓNG KET
De tài:
SÙDUNG
MAU SINH HOC
DE
DÀNH GIÀ Ó NHIÈM ASEN TRONG
NlTÒC GIÉNG
KHOAN TAI KHU VUC NÓNG THÓN
VA
DE
XUÀT GIÀI PHÀP KHÀC PHUC
I. DAT VÀN
DE
O nhiém asen trong
già va
càc nhà khoa hgc trén toàn
thè'
gidi dàc biet quan tàm (Anawar, 2002). Do asen
ed
dòc
tfnh rat
cao,
gay
hai cho
sue
khoé ké cà khi tiép xùc
làu dai
vdi hàm lugng thàp nén hién
nay
Tó
chùc Y té
thè
gidi dà
de
xuàt tiéu chuàn asen trong
nude
udng là 10
|ig/l,
nàm
2002 Bò Y té Viét nam dà ban hành quy dinh
ve
tiéu chuàn asen trong
nude
càp tai càc
nude
tiéu là khoàng 10
\ig/\
trong khi d nhùng ngudi su dung
nude
co
hàm
lirgng
asen cao hgn
lOO^g/1,
su tich luy asen trong nude tiéu
ed thè
lén tdi
170p.g/l.
Hàm lugng asen trong tdc cùa ngudi dàn sdng tai khu vuc khóng co ò nhilm asen
thudng
d mùc 0,02-0,2 mg/kg (WHO-2000)
con
tai càc diém
ed
ó nhilm già tri này co
the lén tdi
lOmg/kg.
Tai càc khu vuc nhu
Tày
Bengan, An dò két qua nghién cuu dich
ti
hgc cho thày su tàng dàng ké ty le ngudi dàn bi suy giàm
sue
khoè, màc càc benh
thuy vàn tai ddng
bang
chàu thd
song
Gang, Bàngladet
va
ddng
bang
chàu
tho
song
Hong,
song
Mékóng bào dòng cho càc nhà khoa hgc mot su ó nhilm asen
tilm
an trong càc ngudn
nude
giéng khoan. Càc sd liéu nghién
ciiu
ban dàu tuy chua nhiéu
nhung dà cho thày mot nguy co ó nhilm asen ró rét tai
nhilu
khu vuc thuòc ddng
bang
chàu
thó song Hong va song Me
kòng nhu
Ha
nói, Phù Thg, Hai Phdng, Nam Dinh,
Dóng Thàp, v.v Hàu hét
cao hon tiéu chuan cùa TCYTTG 60
làn. Ngày nay cùng vdi su phàt trién cóng nóng nghiép, sd giéng khoan dugc làp dàt tai
càc ho
già
dlnh khu vuc nóng thòn ngày càng
Idn,
nhung hàu nhu khóng co su kièm soàt
vi
mùc asen trong do. Theo bào cào cùa UNICEF
va
trung tàm ve sinh
nude
sach nóng
thòn
thl ed
tdi
13%
dàn sd Viét nam
su
dung
nude
giéng khoan (khoàng gàn 10 triéu
ngudi).
Viéc tién hành càc nghién cùu dilu tra hàm lugng asen trong
nude
sinh boat cùa
ngudi dàn
va
su tich luy sinh hgc là vò cùng càn thiét nhàm cung càp tu liéu tin cày cho
càc nhà quàn ly trong
VI
vày càc giài phàp don giàn,
san
ed,
ré tién
va
hiéu
qua
vàn là càch thùc phù hgp khi dua vào thuc té'. Vdi càc giéng
bi ó nhilm asen thl hién tai bè càt
Igc
sàt tó ra là bién phàp hiéu
qua
tuy nhién nd cùng
phu thuòc vào thành phàn boa hgc cùa
nude
ngàm nhàt là sàt
va
photphat, Xuàt phàt
tu
xu
thè
ò nhilm asen tai mot sd khu vuc tai ngoai thành
Ha
nói
va
mot sd tinh ddng
bang
Bàc bò là
ed
gidi phàp khàc phuc
De
tài nghién
ciiu
này sé ddng gdp mot phàn vào chuong trình hành dòng qudc
già
ve dàm bào cung càp
nude
sach
va
ve sinh nóng thòn giai doan 2000-2010. Càc két qua
cùa
de
tài sé dua ra nhùng
bang
chùng
ve
mùc dò ò nhiém asen trong co thè ngudi
va
nhung nguy co
ve sue
khoè còng ddng. Càc giài phàp giàm thièu sé dugc
de
xuàt
va
dành già nhàm giùp cho còng tàc tuyén truyén giào
due
ngudi dàn tai càc vùng chua
ed
nude
asen trong màu toc
bang
phuong phàp quang phò hàp thu nguyén
td
(AAS), càn vó co
hoà màu
de
dua asen tu dang hùu co
ve
dang vò co hoà tan trong dung dich. Hién nay ky
thuàt xù ly udt vdi axit dàc co tinh óxy boa manh trong bình Kendan
va
trong
lo
vi song
(he kin) dang dugc dùng nhiéu nhàt (Pham Luàn, 1998; Pham Luàn,
1999).
Vó co hoà
màu trong he kin dudi diéu kién àp suàt cao thudng hiéu
qua
hon so vdi he md
vi
no cho
phép thuc hién
qua
trình phà màu d nhiet dò cao hon diém sòi cùa càc tàc nhàn óxy hoà,
tdn it thdi gian
va
khóng
gay
sày khó d
60°C.
• Vó
co'
hoà
màu
theo ky thuàt
lo
vi
song:
su dung càc axit
HNO3,
HCl va
xù ly theo
chuong trình nàng lugng nhu d bang 1
•
Ky thuàt vó ca hoà màu trong hình Kendan: su dung càc axit
HNO3,
H2SO4,
dun
càch càt d nhiet dò 250 -
300^C
dén khi thu dugc dung dich trong.
Ngoài ra, hydropeoxit
H2O2
là
chat ed
tinh óxy hoà dugc thém vào
de
làm tàng khà
10
Toàn bò asen trong màu sau xù ly dugc khù
ve
As(III) bang dung dich
NaI
50%
va
xàc dinh nóng dò
bang
phuong phàp AAS vdi thiét bi tao khi hydrua HVG (Shimadzu).
Tuy nhién, càc oxit nito
va
nitrosyl clorua tao thành tu nitrit trong
qua
trình vó co
hoà màu làm giàm khà nàng phàt hién toàn bò lugng As hoà tan do khà nàng óxy hoà
manh cùa chùng càn trd su tao thành khi asin
AsH^.
De trành ành hudng này, càn loai bd
càc nitrit
bang
axit amido sulfonic
HSO3NH2
(ASA)
vi
nd
co
khà nàng khù chgn
Igc
ddi
culi
1.2.L
Vó co hoà màu theo ky thuàt là vi
song
Két
qua
vó ca hoà màu vdi càc hòn hgp óxy hoà khàc nhau (A: 5 mL HCl, 1 mL
HNO3,
1 mL
H2O2;
B: 4 mL HCl, 2 mL HNO3, 1 mL
H2O2 va
C: 3 mL HNO3, 1 mL
H^02)
cho thày hòn hgp òxy hoà B
va
C cho ké't qua phàn
tich
asen trong màu tdc cao
hon so vdi hòn hgp A, nhung su khàc nhau khi thuc hién vó co hoà màu bang hòn hgp B
va
C là khóng dàng ké. Nhu vày, axit HNO3 dóng vai trd chù yéu trong viéc phà huy màu
do khà nàng òxy hoà manh
ma
khóng càn thiét bó xung thém axit HCl. Do do, chùng tòi
chgn hòn hgp vò co hoà màu góm 3 mL HNO3
va
1 mL
H2O2.
Trong phuong phàp này,
cao nhàt khi nóng dò ASA trong dung dich phàn ùng là 30 mmol/L (hình 2)
va
thdi gian phàn ùng tòt nhàt là
15
phùt (hình 3).
De
xàc dinh dò chinh xàc
va
dò làp lai cùa phuong phàp, chùng tòi su dung màu
toc
kièm chùng (Certified Reference Materìal) NCS ZC 81002 (0,59 ± 0,07 mg As/kg). Xù
ly
va
phàn tich màu d càc diéu kién dà chgn (n = 9), két
qua
thu dugc
ed
dò làp lai
va
dò
chinh xàc cao vdi nóng dò asen xàc dinh dugc là 0,58 ± 0,03 mg/kg (99,1 ± 4,2%).
1.2.2. Vò co hoà màu trong bình Kendan
Xù ly màu trong blnh Kendan d nhiet dò cao là mot phuong phàp truyén thò'ng dugc
nhiéu phòng thi nghiém àp dung
va
dugc coi là phuong phàp xù ly màu tiéu chuan. Trong
nghién
ciiu
này, chùng tòi dà tién hành khào sàt tàc dung cùa viéc bó sung axit ASA vào
màu do trudc khi thuc hién phàn
E
^
0.2 -
<:
o-
60 0.1 -
i
;
Nóng dò ASA (mmol/L)
Hình 3. Khào sàt thdi gian phàn ùng
loai nitrit
Hình 4. Khào sàt ành
huòng
cùa
nóng do ASA (Kendan)
Dò làp lai cùng nhu dò thu hói cùa phuong phàp
va
ành hudng cùa nén màu dén
phép do dugc xàc dinh
bang
càch thém vào màu trudc khi xù ly mot lugng thich hgp
dung dich asen chuàn. Làm làp lai 4 làn, ké't
qua
phàn tich cho dò làp lai cùng nhu dò thu
bòi lugng As thém vào khà tdt
(96,6
± 7,2%).
Nhu vày, co thè su dung hai ky thuàt
lo
vi song
càu phàn tich thudng xuyén vdi so lugng màu
Idn
do khà nàng xù ly ddng loat màu trong
cùng mot diéu kién dà dugc chuong trình hoà. Qua trình phàn huy màu xày ra trong
khòng gian kin, trành ó nhiém cho ngudi làm viéc.
2.
Tinh
hình ò nhiém asen va nguy co nhiém dòc asen
tir nude
giéng khoan tai mot
so vùng nòng thòn
2.1.
Phuong phap nghién cuu
* Dia diém nghién cùru: xà Van Phùc, huyen Thanh
Tri,
ngoai thành
Ha
Nói
va
xà Son
Ddng, huyen Hoài
Due,
Ha
Tày
* Diém ddi chùng: xà Thugng Càt, huyen
Tu
Liém,
Ha
Noi
*Lày màu
quang
UV-VIS
3101
(Shimadzu).
Màu sinh hgc: màu toc
va nude
tiéu dugc lày tu 204 ngudi dàn tai Son Dóng, 29
ngudi dàn xà Van Phùc
va
25 ngudi tai Thugng Càt. Màu toc dugc rùa sach can thàn
bang
xà phòng trung tinh, tràng ky vdi
nude
càt, sau dd dugc sày khó.
Qua
trình vó co
hoà
va
phàn tich màu dugc thuc hién theo qui trình dà xày dung d trén. Màu
nude
tiéu
dugc bào quàn d nhiet dò -
20^C
trudc khi phàn tich
bang
he thóng
HPLC-ICPMS.
Qui trình phàn tich càc dang asen trong
nude
tiéu dugc thuc hién nhu trong tài liéu
/
p-T
Thircmg
CàtJ°/\
^ 0
J
%
f
0
.)>
Van Phùc
Hình 5. Dia diém nghién cùu
2.2.
Két qua nghién
cùru
2.2.1.
Tinh hinh ó nhiém asen trong
nuóc
Bang
2. Su phàn
bohàm
lugng asen tai càc diém nghién cùu
Dia diém
Th
trong Càt
Van
Phùc
San Dóng
Nóng dò
As trung
> 200
^g/L
0
5 (24%)
31 (58%)
Càc sd liéu thu dugc cho
thà'y mdc
dò asen co màt trong
nude gié'ng
khoan là
rà't
khàc nhau giira càc xà
va ké
cà trong mot xà, già tri do dugc
bié'n
thién
tìjr
< 1 \igl\ den
gàn 500
|ig/l,
vi du 90% sd màu tai xà Thugng Càt
ed
hàm lugng asen nhd han 10
|ug/l,
trong khi dd d
San
Dòng khóng màu nào
ed
nòng dò asen nhd han già tri này. Trong sd
càc xà co biéu hién ó nhiém asen thì San dòng bi ò nhiém nang né nhàt vdi ti le 100% sd
7-15 nàm (Ann Morgan,
2001).
Tuy nhién néu
miic
phai nhiém nhd han thì thdi gian u benh sé dai han
chù
khóng
phài là khóng bi ành hudng. Tai Van Phùc
tinh
hình ó nhiém asen khóng tram trgng nhu
San Dóng nhung cung co tdi
62%
sd màu
ed
asen cao han 50
|J.g/l (bang
2).
Khi xét su phàn bd cùa asen trong
nude
ngàm tai tùng xà ta cùng thày su dao dóng
rat khàc nhau (hình 6). Tai Van phùc
tu
<1 dén
350|ig/l
(trung bình
117
^ig/l),
con
San
Dóng
Asen là nguyén td dòc hai vdi rat nhiéu ành hudng nghiém trgng ddi vdi
sue
khoè
cùa con ngudi khi tiép xùc vdi nd. Sau khi di vào ca
thè
ngudi, khoàng 50% asen dugc
bài tiét vào
nude
tiéu, mot
ti
le nhd vào da, tdc, mdng tay
va
phói. Asen trong
nude
tiéu
da, tdc, mdng tay
va
phói dugc su dung nhu mot loai chi thi cho su nhiém dòc asen cùa
ngudi dàn. Nhùng ngudi udng
nude
nhiém ban asen thudng
ed nhiJng
biéu hién tón
thuang
ve
da. Phai nhiém làu ngày vdi nguón
nude
ó nhiém asen
ed thè
dàn tdi nhiéu
SD
54
434
4,7
252
Toc (mgikg)
TC
25
0,47
0,06
0,25
VP
29
2,75
0,01
0,5
SD
200
10,4
0,16
1,71
Nuàc
tiéu
i/Jglg
creatinine)
TC
10
141
23
77
nòng dò asen trong tdc
Idn
han 1
mg/kg, dàc biet
ed
nhùng màu lén dén 10 mg/kg. Két
qua
này co
thè
so sành vdi nhùng
nghién cùu a Tày Bengan, An dò là nai
ed nude
ngàm bi nhiém asen nàng né vdi nóng dò
asen trong toc ngudi dàn d khoàng 3-10 mg/kg (Awanar et al., 2002). Két
qua
phàn tich
cùng cho thày nóng dò asen trong
nude
tiéu cùa ngudi dàn d San Dóng cao khoàng hai
làn so vdi ngudi dàn d Thugng Càt. Theo TCYTTG, mùc asen trong tdc cao han 1 mg/kg
dugc chuàn doan là dà bi nhiém dòc asen man tinh. d nhùng ngudi khóng bi phai nhiém
asen thì nóng dò asen trong toc thudng là 0,08 - 0,25 mg/kg, trong
nude
tiéu
KZ"
25 - 30
|ig/L
(Anawar et al., 2002).
300
250
nude
tiéu biéu thi su bóc lo asen lién
tue.
Trong vùng
nghién cùu ngudi dàn dà dùng
nude
giéng khoan trong khoàng 2-10 nàm nhung khóng
thudng xuyén
de
udng
va
nàu àn. Ò vùng nòng thòn Viét Nam, ngudi dàn thudng gom
va
chùa
nude
mua trong sudt mùa mua, nguón
nude
sach này dugc dùng cho udng
va
chuan
bi bua àn. Nhung trong sudt thdi ky cudi mùa khó khi khòng co thém
nude
mua, ngudi
dàn phài tam thdi dùng
nude
ngàm truc tiép hay sau khi loc dan giàn. 0 Van Phùc
va
San
10
Dóng, ngudi dàn chù yéu dùng
nghla
ràng, thàt
khòng
de
dàng
de
tinh toàn liéu lugng
va
thdi gian biéu hién cho mói trudng hgp cu
thè.
Tuy nhién vdi nhùng két
qua
diéu tra, ngudi dàn San dòng dà tich luy As khoàng 1,71
mg/kg trong toc
va
146
|ig/g
creatinine trong
nude
tiéu
chi
ra ràng hg dà bj nhiém dòc
asen man tinh tuy chua thày xuàt hién càc dàu hiéu làm sàng.
Mot sd nghién cùu cho thày càc dàu hiéu nhiém dòc asen
man
tinh nhu nhùng tón
thuang
ve
da (thay dói sàc td, sùng hoà,
H)
Bàngladet (Anawar, 2002)
Tiéu chuan cùa TCYTTG
Nuóc ngàm
(Ug/L)
252 (5 - 434)
(38,6%
> 300)
19,9%
>300
10 - 9000
10
Toc
(mg/kg)
1,71 (0,16- 10,36)
4,37(1,2- 13,3)
1,1-19,84
0,2
Nuóc
tiéu
(|J.g/g
creatinine)
146 (30 - 394)
598 (279-1474)
50 - 9420
<100
3.
De xuàt
giài phàp khàc
phuc ò nhiém asen trong
nude
dình d vùng dóng
bang song
Hong vdi muc dich loai bdt sàt.
11
3.1.
Hiéu qua loai bò asen cùa
belge
càt
Bé loc trong càc
già
dình nòng thón Viét Nam thóng thudng dugc thiét ké gdm hai
bé,
bé trén chùa vat liéu loc nhu càt
ed san
d dia phuang, bé dudi dùng
de
chùa
nude
dà
Igc.
Khi
nude
ngàm dugc bam lén bé
Igc
va chày qua tàng càt, asen sé dugc còng két vdi
Fe(0H)3 va
dugc giù lai trén bé màt càt.
Chùng tòi dà nghién cùu d 2 xà ngoai thành
Ha
Nói (Van phùc, Thugng Càt)
khà nàng làm giàm asen tdi hàm lugng
50|_ig/l,
40% sd bé giàm tdi nhd han 10
[ig/l
(hìnhS).
Tinh trung bình hiéu
qua
loc thì càc bé
Igc
càt co
thè
loai tdi 80% hàm lugng
asen co trong
nude
giéng khoan. Sd bé loc khóng dat mùc yéu càu
ed
nguyén nhàn chù
yéu do ngudn
nude
ngàm chùa nhiéu asen nhung lugng sàt lai khòng dù
de
tao nén
Idp
hàp phu asen. Ngoài ra hàm lugng photphat cao cùng
gay
càn trd cho
qua
trình
Igc
asen
làm giàm
hiéu qua cùa bé loc (hình 9). Càc dién tròn to dai dién cho càc màu
ed
photphat cao.
12
0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
90%
-
100%
-
t/*
•
•• •
-|—
20
—1—
30
50
10 20 30 40
Hình 9. Anh huàng cùa hàm lugng sat hoà tan
(mg/l)
tai khà nàng loai asen cùa
màu vàng sàm
tue
là sàt nhiéu tdi
vài chuc mg/1 thì bé
Igc
càt sé co hiéu
qua rat
tdt khi loai asen. Thuc té cho thày
de
giàm
ndng dò asen trong
nude
xuò'ng dudi 50
\igfL
càn co ti le
Fé/
As
bang
50 trd lén.
De
dat
dugc mùc cho phép cùa TCYTTG
va
cùa Viét Nam
ve
asen trong
nude
àn (10
fig/L),
yéu
gach
va
xi màng
va
gdm hai bé chóng lén
nhau. Bé trén
ed
tàc dung
Igc,
bé dudi
de
chùa
nude
sau khi
Igc.
Bé trén co
lo
thoàt d
day.
Su dung mot tàm ludi dan giàn chàn giùa
Idp
càt
va lo
thoàt
de
trành khóng cho càt
tròi
khòi bé
Igc
(hình 10).
nude
dugc lày
va
phàn tich mói tuàn mot làn. Két
qua
phàn tich cho thày hiéu
qua loai As
rat
tòt; ndng dò As dàu vào trung bình là 174
|J.g/L va
dàu ra là 20
|ig/L.
Nhu
vày bé
Igc
này
ed thè
loai dugc gàn 90% asen trong
nude.
Hinh 11. Giàn phun làm tàng khà nàng tiép xùc cùa nuàc vai óxy
Theo dành già, lugng óxy co mat trong mot bé loc càt nhd (0,05
m'')
khi càt khó dù
de
xù ly han 150
lit nude
ngàm mói làn ngay cà khi nòng dò sàt rat cao (50 mg/L). Tuy
nhién, boat dòng cùa vi khuàn trong bé loc, lugng
nude
ngàm
càt
va
khién cho hiéu
qua
cùa bè
Igc
dugc tàng
cudng thém (hình
11).
3.3. Càc
gidi
phàp khàc
Su
dung bé
Igc
càt nhàm loai bò asen trong
nude
giéng khoan là mot giài phàp phù
hgp vdi diéu kién hoàn cành cùa bà con d vùng nóng thón, song
chi
hiéu qua ddi vdi
nude
chùa nhiéu sàt.
Con
ddi vdi
nude
ngàm ò nhiém asen cao nhung hàm lugng sàt lai thàp
nhu d San ddng thì bé loc càt khóng phài là giài phàp tòt.
O vùng nóng thón Viét Nam, ngudi dàn thudng gom
va
lai
gay
ra nhùng khó
khan
mdi.
Nhu vày, trudc khi
ed
mot giài phàp trgn ven nhàm loai bò asen trong
nude
giéng
khoan,
ben
canh viéc àp dung càc bé
Igc
càt ho
già
dình ddi vdi
nude
ngàm giàu sàt, càn
khuyé'n khich
su diing
càc ngudn
nude
co
san
khàc làm
nude
àn (nhu giéng khai,
nude
mua).
tinh, lày
va
phàn tich càc màu
nude
ngàm, màu
toc,
nude
tiéu cùa ngudi dàn
de
dành già mùc dò ò nhiém asen trong
nude va
su tich luy trong ca thè ngudi ddng thdi
bude
dàu dành già
ve
khà nàng loai bò
asen trong
nude bang
bé loc càt.
Tu
càc ké't
qua
nghién
ciJu,
co thè rùt ra càc két luàn
va
kién Ughi sau:
> Nude
ngàm tai mot sd vùng nóng thón dóng
bang
dung nguón
nude
ó nhiém asen
>
Càn md ròng viéc khào sàt
tinh
hình ó nhiém asen trong
nude
ngàm
va nude
sinh
boat d càc vùng nóng thón Viét Nam
>
Bè
Igc
càt là mot giài phàp dan giàn
de
loai bò asen song hiéu
qua
loai bò asen chi
cao khi nóng dò sàt trong
nude
ngàm dù
Idn
>
Nhàn dang càc vùng ("càc diém ndng")
ed nude
ngàm vdi nóng dò asen cao
va
nóng dò sàt thàp
Lodh, Chitta R. Chanda, Kshitish C. Saba and Subhash
C. Mukherjee (2002). Arsenic calamity in the Indian subcontinent; What lessons
have been learned ?. Talanta, Volume 58,
Issue
1, Pages 3 - 22
4. Dang Van Can. Arsenic in
gè
logicai formations in Ma River upstream (Son La
province) and its effect to environment. Proceeding. Regional seminar on
environment geology. Ha Noi, 1992.
5.
G.Damkroger,
M.Grote, E. JanBen (1997). Comparison of sampìe digestion
procedures for the determination of arsenic in certified marine samples using the
FI-HG-AAS-
technique. Fresenius J
Anal
Chem 357:
817-821
6. Jack C. Ng, Jianping Wang, Amjad Shraim
(2003).
A global health problem
caused by arsenic from naturai sources. Chemosphere 52, p.
1353
- 1359.
7.
Janos Dombovari and Lajos Papp (1998). Comparison of sample preparation
methods for dementai analysis of human hair. Microchemical journal 59,187-193
8. C. K. Jain and I. Ali (2000). Arsenic:
occurrence,
va
nuàc càp khu
vite Ha
nói. Hói thào
qudc té
ve
Ò nhiém Asen: Hién trang, tàc dóng dén
sue
khoè còng ddng
va
càc
bién phàp phòng ngùa.
Ha
nói thàng 12 - 2000.
13.
Michael Berg, Hong Con Tran, Thi
Chuyén
Nguyén,
Hung Viet Pham, Roland
Schertenleib, Walter Giger. Asenic Contamination of Groundwater and Drinking
water in Vietnam: A Human Health Threat. Environmental Science&Technology,
July
1,2001
_
DAI HOC
QUÓC
GiA
r.A
MOi i
TRUNG
dinh
de
loai
b&t
asen (thqch tin) trong nuóc giéng
khoan^^
Tuyén tap Hói thào Khoa hoc
làn 3 Trudng DH KHTN - Tiéu ban Khoa hoc - Còng nghé Mói trudng, tr. 52 -
55,
11/2004
I
Copyright: Tài liệu đại học ©