Các nhân tố ảnh hưởng đến việc huy động vốn đầu tư xây dựng nguồn điệ
Việc huy động vốn đầu tư xây dựng nguồn điện chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố. Dưới
đây là những yếu tố chủ yếu tác động đến việc thực hiện huy động.
Một là, tính khả thi của dự án phát triển điện.
Dự án đầu tư là căn cứ quan trọng nhất để quyết định việc bỏ vốn đầu tư, là cơ sở để xây
dựng kế hoạch thực hiện đầu tư. Vốn đầu tư cho phát triển nguồn điện là tổng đầu tư của
các dự án xây dựng các cơ sở sản xuất điện năng. Đầu tư xây dựng nguồn điện có nhu cầu
rất lớn về vốn. Hoạt động của doanh nghiệp đòi hỏi phải có vốn. Huy động vốn và sử dụng
nguồn vốn như thế nào có vai trò và ý nghĩa đặc biệt trong hoạt động kinh doanh của
doanh nghiệp. Khảo sát của các cơ quan chức năng cho thấy, nhu cầu điện năng của Việt
Nam đã tăng mạnh trong những năm gần đây, trung bình khoảng 15%/năm. Song, nguồn
cung lại chưa đáp ứng đủ cầu. Trước nhu cầu phát triển mới của đất nước, nhất là khi Việt
Nam đã trở thành thành viên của WTO thì những đột biến về tiêu dùng điện năng sẽ còn
tiếp tục tăng cao. Làm thế nào để đáp ứng được nguồn điện cho xã hội, nhưng vẫn đảm
bảo được hoạt động kinh doanh đang là bài toán khó đối với ngành Điện hiện nay.
Hai là, hệ thống pháp luật trong nước.
Nhà nước ban hành Luật Đầu tư, Luật Xây dựng, Luật Đất đai, Luật Thuế, … và ban hành
các Nghị định hướng dẫn thi hành các Luật trên đồng thời với các ván bản dưới Luật khác,
nhằm khuyến khích đầu tư, mặt khác đảm bảo thu hút vốn đầu tư vào các dự án, nhằm đạt
hiệu quả kinh tế cao.
Luật Điện lực được thông qua tại kì họp thứ 6 Quốc hội khóa 11, làm tiền đề xây dựng và
phát triển ngành Điện Việt Nam trong giai đoạn tới. Bên cạnh đó là các Nghị định
105/205/NĐ-CP của Chính phủ về Hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Điện lực,
Nghị định 111/2006/NĐ-CP về Quản lý đầu tư, Nghị định 16/2005/NĐ-CP và Nghị định
112/2006/NĐ-CP về Quản lý đầu tư xây dựng, Quyết định 30/2006 của Bộ Công nghiệp về
Quản lý dự án điện độc lập (IPP)…, với mục tiêu khuyến khích các thành phần kinh tế
tham gia đầu tư vào ngành Điện trong 2 khâu sản xuất và phân phối (trong khi Nhà nước
tiếp tục giữ độc quyền trong khâu truyền tải điện). Trong tương lai, khuôn khổ pháp lí
ngành càng được mở rộng bằng việc thực hiện các cam kết gia nhập WTO, từng bước hình
thành thị trường điện lực cạnh tranh có điều tiết của Nhà nước.
Chính phủ đã có quyết định phê duyệt quy hoạch phát triển Điện lực Quốc gia giai đoạn

quốc tế, thị trường tài chính quốc tế phát triển là nơi cung ứng vốn cho ngành tốt nhất để
phát triển.
Hội nhập kinh tế quốc tế có tác dụng kích thích Việt Nam phát triển, nền kinh tế Việt Nam
chuyển nhanh sang nền kinh tế thị trường, các hoạt động kinh doanh phải tuân theo quy
luật của thị trường. Nền kinh tế Việt Nam đã và đang hội nhập nền kinh tế thế giới, trong
đó thị trường tiền tệ và thị trường vốn cũng đang phát triển và đây là điều kiện thuận lợi
cho việc đa dạng hóa huy động vốn để phát triển ngành Điện. Hiện nay, Việt Nam đã gia
nhập WTO và thực sự đã hội nhập vào nền kinh tế thế giới, thị trường vốn quốc tế có quy
mô lớn là một cơ hội cho đầu tư phát triển nói chung, phát triển nguồn điện nói riêng.
Bốn là, cơ cấu đầu tư và phương thức huy động vốn đầu tư.
Cơ cấu đầu tư và phương thức huy động vốn đầu tư có tác động quan trọng đến phát triển
nguồn điện. Nếu vướng mắc trong cơ cấu đầu tư và phương thức huy động vốn đầu tư thì
việc đầu tư sẽ bị kéo dài. Chẳng hạn, các công trình sản xuất điện năng nhằm khai thác các
nguồn tiềm năng thiếu đồng bộ, chỉ chú ý phát triển thủy điện mà thiếu coi trọng phát triển
nhiệt điện và các nguồn điện năng khác mà ta có tiềm năng, thì việc cung ứng điện cho
các nhu cầu sản xuất và đời sống không thể thường xuyên liên tục, sẽ gây ra tình trạng
thiếu điện vào mùa khô, gây thiệt hại cho các cơ sở mua điện, ảnh hưởng xấu đến an ninh
nguồn điện quốc gia, do đó thiếu sự hấp dẫn đối với các nhà đầu tư khi đưa vốn vào phát
triển nguồn điện. Nếu chỉ đầu tư phát triển nguồn điện mà không có đầu tư thích đáng vào
phát triển lưới điện thì nhất định sẽ dẫn đến tình trang quá tải, hoặc hạn chế cung cấp điện
ở nhiều khu vực, do vậy, vào giờ cao điểm vẫn buộc phải vận hành các cụm điezel tại chỗ
với giá thành rất cao, trong khi nguồn điện vẫn có khả năng đáp ứng, tức là đầu tư kém
hiệu quả. Đây cũng là một nguyên nhân cản trở tính tích cực của các chủ thể thị trường
trong việc đầu tư phát triển nguồn điện.
Ở nước ta, việc đền bù để di dân giải phóng mặt bằng phục vụ cho xây dựng thủy điện đòi
hỏi một nguồn vốn rất lớn, đồng thời phải có chính sách xã hội của Nhà nước đảm bảo
việc do dân và tạo việc làm ổn định cuộc sống lâu dài cho những người thuộc diện di rời.
Nếu có cơ chế đầu tư thích hợp, tạo điều kiện để người dân khu vực bị thu hồi đất tham gia
vốn vào công trình phát triển nguồn điện và lưới điện thì tiến độ triển khai công trình sẽ
nhanh hơn, sẽ tạo sức hấp dẫn hơn cho việc thực hiện đa dạng hóa đầu tư phát triển nguồn

đầu tư xây dựng nguồn điện. Nếu hoạt động tư vấn còn có những bất cập về năng lực,
thiếu đồng bộ, thiếu năng lực công nghệ và chuyên gia giỏi chuyên sâu, hoặc chưa xây
dựng được hệ thống cơ sở dữ liệu thông tin chuyên ngành để cung cấp thông tin nhành,
đúng, đủ, về trình độ phát triển công nghệ, thiết bị, vật liệu mới … phục vụ sản xuất,
không có những đổi mới để hoàn thiện các định mức chi phí, nhằm giảm giá thành công
trình phù hợp năng lực thiết bị thi công, biện pháp thi công, thì tốc độ và quy mô của việc
đa dạng hóa việc huy động nguồn vốn sẽ khó có thể tăng nhanh được.
Ngoài các nhân tố trên, việc hội nhập kinh tế quốc tế của nước ta cũng là một nhân tố rất
quan trọng để chúng ta thu hút các nguồn đầu tư nước ngoài vào phát triển nguồn điện.
Chúng ta đã chính thức gia nhập tổ chức thương mại thế giới (WTO), đầu tư nước ngoài
vào Việt Nam ngày càng tăng … Đây là nhân tố tạo khả năng thúc đẩy phát triển nguồn
điện của nước ta. Tuy nhiên, để khả năng đó biến thành hiện thực, chúng ta cần có cơ chế
chính sách và biện pháp phát triển thị trường để tạo sức hấp dẫn cho cá nhân và tổ chức
nước ngoài vào nước ta hợp tác đầu tư.