Kinh nghiệm làm đồ dùng bằng nguyên vật liệu mở
KINH NGHIỆM LÀM ĐỒ DÙNG DẠNG MỞ
I. NHẬN THỨC VẤN ĐỀ
Hiện nay khi thực hiện chương trình đổi mới điều khó khăn nhất đối với chúng
ta là làm thế nào để hoạt động thật đơn giản, nhưng lại đạt hiệu quả cao. Một trong
những yếu tố để làm được điều đó là biết tận dụng các nguyên vật liệu mở để tổ
chức cho trẻ hoạt động. Và đó chính là lý do tôi chọn đề tài “ Kinh nghiệm giúp trẻ
5,6 tuổi phát triển khả năng sáng tạo thông qua việc sử dụng nguyên vật liệu mở”.
Ý tưởng này nảy sinh từ việc tổ chức hoạt động của lớp, thông qua các tiết thao
giảng dự giờ.
Có thể nói việc sử dụng nguyên vật liệu mở trong việc tổ chức các hoạt động
không có gì mới đối với giáo viên chúng ta. Nhưng làm thế nào để có hiệu quả và
phát huy hết khả năng sáng tạo và trí tưởng tượng ở trẻ đó mới là điều chúng ta cần
quan tâm.
Đồ chơi là một nhu cầu thiết yếu đối với trẻ nhỏ, hoạt động với đồ chơi vừa làm
cho trẻ thỏa mãn nhu cầu chơi vừa giúp trẻ phát triển hài hòa và cân đối. Vì vậy,
việc cung cấp đồ chơi cho trẻ rất quan trọng và cần thiết. Bên cạnh đó, việc sử dụng
đồ chơi cho trẻ có đạt được mục đích phát triển cho trẻ toàn diện hay không còn
phải chú ý đến tác dụng của đồ chơi. Thường những bộ đồ chơi sẵn có trên thị
trường dễ dẫn đến hiện tượng trẻ nhàm chán trong thao tác chơi cùng các bạn. Do
đó đồ chơi tự tạo ngày càng trở nên hấp dẫn hơn đối với trẻ. Vì đồ chơi tự tạo vừa
đảm bảo an toàn và có thể tiết kiệm được tài chính trong khoản mua đồ chơi trang
thiết bị cho nhóm lớp.
Nhận thức được vấn đề trên, ngay từ đầu năm học 2014-2015 khi được phân
công dạy lớp lá 2, tôi đã suy nghĩ để tìm ra giải pháp giúp trẻ phát triển khả năng
sáng tạo của mình thông qua việc sử dụng các nguyên vật liệu mở. Nhằm phát huy
Nguyễn Thị Thanh Huyền Trường MN Mai Dịch
1
Kinh nghiệm làm đồ dùng bằng nguyên vật liệu mở
hết khả năng sáng tạo và phát triển trí tưởng tượng của trẻ, giúp trẻ luôn tích cực
trong hoạt động thì hiệu quả trên giờ hoạt động mới đạt kết quả cao.
Với những thuận lợi và khó khăn trên. Tôi suy nghĩ ra cách để khắc phục những
khó khăn đó, phát huy được tính sáng tạo của mình tìm ra biện pháp để giúp trẻ sử
dụng đồ dùng dạng mở một cách có hiệu quả.
II. BIỆN PHÁP THỰC HIỆN:
1/ Hướng dẫn trẻ sử dụng ĐDĐC dạng mở từ phế liệu phế phẩm:
Trong trường mầm non, vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ và đồ chơi là
phương tiện giúp trẻ thực hiện hoạt động đó, đồng thời cũng chính là cách giúp trẻ
tiếp thu bài học một cách sinh động, nhiệt tình, hiệu quả hơn.
Trên thị trường hiện nay có bán rất nhiều đồ chơi đa dạng và phong phú vả lại
có một số gia đình phụ huynh có điều kiện nên cứ mua đồ chơi để đáp ứng với nhu
cầu sở thích của trẻ mà không chú ý đến hiệu quả của việc sử dụng đồ chơi đó sẽ
giúp ích gì cho con mình.
Trong sinh hoạt gia đình, có rất nhiều vật bị loại bỏ sau khi sử dụng, chẳng hạn
như: vỏ lọ dầu gồi đầu, vỏ lọ sữa tắm, hũ sữa chua, ly nước mía, hũ váng sữa, chai
nước suối, muỗng nhựa…Nhưng bằng bàn tay khéo léo, chúng ta sẽ biến những vất
ấy thành những đồ chơi, đồ dùng đẹp và rất ấn tượng cho trẻ. Đặc biệt đối với trẻ
Mẫu Giáo, việc cho các cháu tham gia tập làm đồ chơi từ nguyên vật liệu mở có tác
dụng rất tốt và hiệu quả giúp các cháu từ ham thích đến bắt chước và tự lập làm
những đồ chơi đơn giản để đưa vào hoạt động của trẻ ở trường mầm non. Đó chính
là những sản phẩm mang tính sáng tạo mà không cần tốn kém nhiều. Đây cũng là
Nguyễn Thị Thanh Huyền Trường MN Mai Dịch
3
Kinh nghiệm làm đồ dùng bằng nguyên vật liệu mở
một giải pháp tích cực xử lí những đồ phế liệu, mang lại lợi ích cho con người và
môi trường sống.
Từ những phế phẩm từ gia đình đang sẵn có và có rất nhiều loại để cho các cháu
có thể sử dụng tái tạo làm đồ chơi cho chính mình.
Ví dụ : Từ những hộp sữa, hộp thuốc lá…Tôi cho trẻ sưu tầm và tận dụng lại
để làm xe lửa xe ô tô còn để phục vụ cho chủ đề : Phương tiện giao thông. ( Xem
hình 1 trang )
- Sưu tầm các nguyên vật liệu như : cành khô, ống hút, những đồ chơi nhỏ nhẹ,
vải vụn, bao xốp
- Làm vật liệu rời từ các nguyên vật liệu sưu tầm. Ghép các cành khô tạo thành
các cây với các tư thế khác nhau. Thắt nơ từ ống hút, vải vụn, xỏ dây cho đồ chơi
cắt hoa từ giấy, bao xốp
Dùng những cây khô để tạo thành mô hình để kể chuyện : “Ông cây già” Gợi ý
để trẻ phát triển tưởng tượng như làm thế nào để cây già có thể biến thành cây có
sức sống kỳ diệu (như trò chuyện với cây, tưới nước, nhảy múa, vuốt ve cây, làm
đẹp, trang trí cây )
Hoạt động sáng tạo theo sự tưởng tượng. Trẻ sẽ chọn những nguyên vật liệu rời
đã chuẩn bị để làm đẹp cho cây, sau đó có thể chơi với cây tùy theo sự tưởng tượng
và sáng tạo riêng của từng nhóm trẻ.
Với nguyên vật liệu đơn giản nhưng lại tổ chức được nhiều hoạt động khác nhau
và xuyên suốt.
Cũng từ cái cây đó tôi có thể sử dụng nó trong hoạt động tạo hình để làm nơi
giới thiệu, ngoài ra còn là vị trí cho trẻ trưng bày sản phẩm tạo thêm sự hấp dẫn để
tiết học thêm sinh động.
Nguyễn Thị Thanh Huyền Trường MN Mai Dịch
5
Kinh nghiệm làm đồ dùng bằng nguyên vật liệu mở
Cụ thể với đề tài “ Những côn trùng đáng yêu” tôi yêu cầu trẻ để dành những cái
muỗng ăn thạch dừa hoặc your, tận dụng sách báo lịch cũ và các nguyên vật liệu từ
thiên nhiên như cây, hạt cao su, hạt đỗ…để tạo nên sản phẩm.
- Để làm được con chuồn chuồn, tuỳ theo sự sáng tạo của từng trẻ mỗi trẻ có thể
làm theo cách khác nhau.
- Trẻ chọn nguyên vật liệu trẻ thích.
- Có thể dán 2 hạt đỗ dính sát vào nhau, dùng muỗng your để làm thân con chuồn
chuồn ( Nếu dùng muỗng your thì dán 1 hạt đỗ trên đầu muỗng để làm đầu chuồn
chuồn) trẻ tự tìm những cái cánh của những chú chuồn chuồn đễ gắn lên sao cho
phù hợp và thẫm mỹ. ( Xem hình 7 trang )
phù hợp.
Khi trẻ đã thực hiện xong một hình tượng mới, đó là một đàn kiến đang bò trên
cành như ý muốn. Từ đó cô có thể sử dụng để giới thiệu bài và không cần phải tốn
công làm đồ dùng, riêng trẻ được học trên chính sản phẩm của mình trẻ tỏ ra thích
thú làm cho tiết học sinh động hơn. Từ việc sử dụng nguyên vật liệu là những cành
cây khô cho các hoạt động rất có hiệu quả, tiếp tục với các nguyên vật liệu từ thiên
nhiên tôi và các bé sẽ thực hiện một bức tranh sáng tạo.
@ Siêu tầm các nguyên vật liệu : Màu nước, bẹ chối, lọ thuốc bằng nhựa có chứa
sẵn màu nước, keo dán, xác cơm dừa đã nhuộm màu, giấy bìa cứng.
- Bước 1 : dùng lọ thuốc có chứa màu bóp nhẹ và vẽ các hình ảnh tùy ý trên giấy
bìa.
- Bước 2 : dùng keo dán bôi vào các khoảng trống trên các hình ảnh vừa mới phác
thảo.
- Bước 3 : chọn loại xác cơm dừa có màu phù hợp dán vào các vùng vừa bôi keo.
Như vậy đã thực hiện xong việc tạo ra một bức tranh theo ý muốn.
Nguyễn Thị Thanh Huyền Trường MN Mai Dịch
7
Kinh nghiệm làm đồ dùng bằng nguyên vật liệu mở
Giáo viên sử dụng các búc tranh này để dạy nhiều hoạt động khác nhau như:
LQVH, MTXQ, LQCV, PTNN Khi thực hiện tranh cô chỉ cần đưa ra ý tưởng
hoặc dựa vào ý tưởng của trẻ để xác định hoạt động và lên kế hoạch cho trẻ làm
tranh thông quan nội dung tranh cô giáo dục trẻ bằng nhiều hình thức.
Ngoài giờ hoạt động tạo hình tôi còn khuyến khích cho trẻ thực hiện vào các
hoạt động vui chơi. Trong giờ hoạt động vui chơi ở góc nghệ thuật cô có thể gợi ý
cho trẻ sáng tạo một số đồ chơi từ các phế phẩm, phế liệu như:
2/ Hướng dẫn trẻ sử dụng ĐDĐC dạng mở ứng dụng từ phần mềm kidsmat:
Ngoài việc sử dụng đồ dùng dạng mở từ phế liệu phế phẩm. Tôi còn làm đồ
dùng dạng mở áp dụng từ phần mềm kidsmart .
Đầu tiên tôi hướng dẫn trẻ biết sử dụng chuột. tập cho trẻ làm quen với 3 thao
tác mắt nhìn, tai nghe, tay sử dụng chuột, khi trẻ sử dụng được tôi cho trẻ chơi với
quay vào lô tô hướng rẽ phải thì trẻ lấy lô tô đặt hướng phải… Cứ như thế ai về tới
ngôi nhà trước thì là người chiến thắng. Qua trò chơi này giúp trẻ có thể ứng dụng
trong cuộc sống hằng ngày, đồng thời giáo dục trẻ thực hiện đúng luật giao thông
đường bộ biết định hướng trái - phải . ( Xem hình 11 trang )
- Trò chơi tìm đúng đặc điểm của con vật :
Tôi tìm một tấm lịch cũ rồi dán giấy A0 lên dùng bút lông kẽ cột ngang dọc, cột
dọc đầu tiên để lô tô con vật, cột ngang đầu tiên… VD: chủ điểm TGĐV Tôi ghi “
thức ăn”, “ sinh sản” ,” Cột thứ hai ghi “ Môi trường”“ thức ăn” “ đẻ trứng”“ đẻ
con”….
+ Cách chơi : Cho khoảng 3,4 trẻ chơi cùng nhau thảo luận.
Ví dụ : Con gà thì ăn gạo, đẻ trứng nuôi trong gia đình, con chó ăn thịt, đẻ con…
Trẻ dùng bút đánh dấu vào ô cột ngang có hình ảnh. Đối với trò chơi này áp dụng
Nguyễn Thị Thanh Huyền Trường MN Mai Dịch
9
Kinh nghiệm làm đồ dùng bằng nguyên vật liệu mở
cho góc học tập chủ yếu. Lần sau tôi sẽ luân phiên cho 4 trẻ khác cùng chơi, cứ tiếp
tục như thế đến hết lớp tất cả các trẻ được chơi.
Với đồ dùng này có thể phục vụ cho mười chủ đề. Sau vài chủ đề cháu đã quen
với cách chơi, chủ đề tiếp theo tôi chỉ gợi ý để trẻ tự tìm lô tô, đồ dùng rời đặt vào
vị trí thích hợp và đúng theo yêu cầu của cô.
Ngoài ra trong giờ học LQCV. Để tiết học sinh động và đạt hiệu quả cao, tôi
cũng ứng dụng từ phần mềm Kidsmart làm đồ dùng cho trẻ chơi trò chơi với tranh
có chứa từ, nhằm củng cố tiết học.
Tôi dùng nguyên vật liệu moust và keo cắt 3 cái thùng rồi hướng dẫn trẻ trang trí
thành những con vật ngộ nghĩnh, sau đó cắt nhiều thanh nhỏ đều nhau gắn lên vừa
làm trang trí vừa là nơi để trẻ đính đồ dùng. Với đồ dùng, đồ chơi này tôi có thể áp
dụng cho 10 chủ điểm và có nhiều hình thức khác nhau
IV./ KẾT QUẢ:
Qua quá trình thực hiện những biện pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng
giảng dạy, với sự siêng năng chịu khó học hỏi của bản thân đã đem lại kết quả rất
cho trẻ thêm tích cực trong các hoạt động ở trường mầm non.
Minh Thạnh, ngày 12 tháng 2 năm 2013
Giáo viên thực hiện
Nguyễn Thị Thanh Huyền
Nguyễn Thị Thanh Huyền Trường MN Mai Dịch
11
Kinh nghiệm làm đồ dùng bằng nguyên vật liệu mở
Hình ảnh minh họa
Nguyễn Thị Thanh Huyền Trường MN Mai Dịch
12
Kinh nghiệm làm đồ dùng bằng nguyên vật liệu mở
Nguyễn Thị Thanh Huyền Trường MN Mai Dịch
13
Kinh nghiệm làm đồ dùng bằng nguyên vật liệu mở
Nguyễn Thị Thanh Huyền Trường MN Mai Dịch
14
Kinh nghiệm làm đồ dùng bằng nguyên vật liệu mở
Nguyễn Thị Thanh Huyền Trường MN Mai Dịch
15