NÂNG CAO HIỆU QUẢ DẠY KỸ NĂNG NGHE TIẾNG ANH LỚP 10.
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I- LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Như chúng ta đã biết, mục tiêu của môn Tiếng Anh là nhằm hình thành và
phát triển ở học sinh những kiến thức kỹ năng cơ bản về tiếng anh và những
phẩm chất trí tuệ cần thiết để tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động. Vì
vậy SGK Tiếng Anh THPT mới từ lớp 10 đến lớp 12 đều được biên soạn theo
cùng một quan điểm xây dựng chương trình, đó là quan điểm chủ điểm (thematic
approach) và đề cao các phương pháp học tập chủ động của học sinh.
Cả bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết đều được quan tâm và được phối hợp
trong các nhiệm vụ của các hoạt động trên lớp.
Một trong bốn kỹ năng mà người học tiếng Anh nói chung cũng như học
sinh THPT nói riêng thường gặp những khó khăn nhất định trong quá trình học
đó là kỹ năng nghe.
Trên thực tế để có được kỹ năng nghe tiếng Anh thì người học ngoại ngữ
phải có quá trình luyện tập nghe thường xuyên, lâu dài với những hình thức và
nội dung nghe khác nhau. Việc dạy và học nghe môn tiếng Anh tuy không còn
mới mẻ nhưng khó đối với tất cả giáo viên và học sinh bậc THPT. Theo chương
trình SGK cũ thì không có tiết dạy nghe. Việc dạy nghe môn tiếng Anh bậc
THPT mới được đưa vào chương trình kể từ khi học sinh học theo chương trình
SGK mới.
Với việc nghiên cứu đề tài này, tôi mong muốn sẽ phần nào giúp giáo viên
dần khắc phục những khó khăn để tiến hành dạy nghe môn tiếng Anh có hiệu quả
hơn, học sinh tích cực, chủ động hơn khi tiếp thu, lĩnh hội kiến thức của bài học.
II- NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
Khi nghiên cứu đề tài này , tôi cần phải thực hiện các nhiệm vụ sau:
1. Nghiên cứu các tài liệu hướng dẫn dạy và học tiếng Anh, các kỹ thuật
dạy nghe.
2. Thao giảng, dạy thử nghiệm.
3. Dự giờ đồng nghiệp, trao đổi, rút kinh nghiệm.
4. Kiểm tra, đánh giá kết quả việc nắm bài của học sinh, để từ đó có sự

thức của ngôn ngữ đó , mà mục đích cuối cùng của việc dạy ngoại ngữ là dạy cho
học sinh khả năng giao tiếp bằng ngôn ngữ đó. Khả năng giao tiếp của học sinh
thể hiện qua các kỹ năng: Nghe, Nói, Đọc, Viết. Kỹ năng nghe của học sinh
được hình thành qua một quá trình học tập rèn luyện trong môi trường Anh ngữ.
Ngoài việc học tập ở trường lớp, học sinh phải tự học tập và rèn luyện nghe
thông qua các hình thức và các phương thức khác nhau.
Kỹ năng nghe là khả năng sử dụng kiến thức ngôn ngữ vào mục đích nghe
hiểu bằng tiếng Anh.
2. Các yếu tố cơ bản trực tiếp tác động đến hiệu quả của tiết dạy nghe.
a- Giáo viên
- Với phương pháp dạy học mới, tích cực thì giáo viên đóng vai trò chỉ đạo,
điều khiển học sinh trong giờ học.
- Để tiến hành một tiết dạy nghe có hiệu quả thì giáo viên cần thực hiện tốt
các yếu tố cơ bản sau:
+ Chọn và sử dụng linh hoạt các kỹ thuật dạy nghe phù hợp với từng nội
dung bài dạy
+ Tổ chức , điều khiển lớp học, phân bố thời gian hợp lý.
+ Sử dụng thành thạo các phương tiện, các thiết bị đồ dùng dạy học phục vụ
dạy nghe.
+ Sáng tạo ra các đồ dùng dạy học phù hợp phục vụ cho tiết dạy.
+ Truyền cảm, lôi cuốn, hấp dẫn học sinh.
b- Phương pháp kỹ thuật dạy nghe (Listening Techniques)
Phương pháp dạy nghe được qui định bởi nội dung dạy nghe, nói cách khác,
nội dung bài dạy nghe chi phối việc lựa chọn, vận dụng phối hợp các phương
pháp, kỹ thuật dạy nghe. Mỗi kỹ thuật dạy học phù hợp với hình thức bài dạy cụ
thể ( dạy ngữ pháp,dạy nói,dạy viết )
c. Các phương tiện thiết bị đồ dùng dạy học phục vụ cho viêc dạy nghe
- Việc sử dụng thiết bị tranh ảnh hỗ trợ cho dạy học đối với môn ngoại ngữ
nói chung và tiếng Anh nói riêng được coi là một phương tiện thể hiện một phần
3

vậy nhiều tiết dạy nghe trở nên sinh động , có sức lôi cuốn và đạt hiệu quả cao.
- Sử dụng vận hành các trang thiết bị dạy học hiện đại phục vụ tốt cho quá
trình dạy nghe: băng đĩa máy cat sét, đèn chiếu…
4
b. Về phía học sinh
- Học sinh đã quen dần vói môn học nghe.
- Nhiều học sinh đã nghe và nhận biết đựơc giọng đọc, nói của người bản
ngữ.
- Phần lớn học sinh đã nghe được những bài nghe có nội dung đơn giản.
- Một số học sinh đã hình thành kỹ năng, kỹ xảo trong học tập.
2. Tồn tại
a. Giáo viên
- Vẫn còn một số giáo viên gặp một số khó khăn nhất định trong việc thực
hiện các thao tác, kỹ thuật dạy nghe, trong việc lựa chọn các kỹ thuật cho phù
hợp với từng tiết dạy, từng giai đoạn của tiết dạy, còn ngại sử dụng hoặc sử dụng
chưa thành thạo đồ dùng dạy học phục vụ cho tiết dạy nghe (máy cát sét, đèn
chiếu…)
b. Học sinh
- Động cơ để nghe hiểu bằng tiếng Anh còn hạn chế.
- Nhiều em ít có cơ hội để nghe, ít tiếp cận với các phương tiện thông tin đại
chúng mà có thể qua đó nghe tiếng Anh.
- Một số em còn ngại nghe và nói bằng tiếng Anh, cò sợ bị mắc lỗi.
- Học sinh chưa quen với tốc độ đọc, nói trong băng của người Anh.
c. Phương tiện đồ dùng dạy học
- Đồ dùng dạy học phục vụ cho việc giảng dạy còn quá ít: tranh ảnh, đài …
- Chất lượng băng thâu chưa tốt.
d. Điều tra cụ thể
- Trong quá trình giảng dạy, bản thân tôi đảm nhận lớp 10. Với ý thức vừa
nghiên cứu đặc điểm tình hình học tập bộ môn của học sinh vừa tiến hành rút
kinh nghiệm. Ngay từ đầu năm học tôi đã định hướng cho mình một kế hoạch và

cách linh hoạt và phù hợp (dựa vào nội dung tiết dạy, đạc điểm, năng lực của lớp
học và các giai đoạn trong tiến trình dạy nghe :Pre-listening, While- listening,
Post- listening.) Trong mỗi giai đoạn có các kỹ thuật dạy nghe đặc trưng riêng.
- Sử dụng tốt các phương tiện, đồ dùng dạy học phục vụ cho tiết dạy nghe:
* Sử dụng máy cát sét :
+ Trước khi thực hiện dạy học cần chuẩn bị máy tốt, băng rõ và pin dự
phòng khi mất điện.
+ Phải đảm bảo tính an toàn khi thao tác
+ Xem xét sự cần thiết, hiệu quả mang lại , thời gian cụ thể cho từng công
đoạn…
* Sử dụng tranh minh hoạ:
6
+ Kênh hình trong SGK: Một trong những thế mạnh của bộ SGK biên soạn
theo chương trình mới là có nhiều tranh hình minh hoạ. Việc tận dụng đến mức
tối đa các tranh hình trong SGK để giúp học sinh hiểu bài học là điều cần
chú trọng.
+ Tranh hình minh hoạ phải có sự liên hệ thực tế gần gũi với nội dung bài
học.
+ Cần phải lên một giáo án hợp lý, khoa học: Giáo viên cần hoạch định rõ
hoạt động của thầy, hoạt động của trò, các yêu cầu của từng bài tập, các
phương án trả lời của học sinh.
+ Trao đổi thảo luận về phương án giảng dạy với đồng nghiệp.
b. Đối với học sinh:
Giáo viên yêu cầu học sinh chuẩn bị tốt cho tiết học tới bằng cách :
- Ra hệ thống các câu hỏi gợi mở về bài mà các em sắp được học để học sinh
có thời gian suy nghĩ , tìm hiểu tài liệu.
- Yêu cầu học sinh thực hiện một số bài tập liên quan đến nội dung tiết dạy.
- Khuyến khích , động viên học sinh tự tin, chủ động, sáng tạo nêu ra những
vấn đề, câu hỏi có liên quan đến bài dạy.
2. Thực hiện tốt tiến trình dạy nghe

Giáo viên bật băng hay đọc 2 đến 3 lần (nếu nội dung khó có thể nhiều lần
hơn. Lần đầu giúp học sinh với bài nghe hiểu và bao quát nội dung bài nghe
(pendown). Lần thứ hai nghe thông tin chính để hoàn thành bài tập. Lần thứ ba
nghe và kiểm tra lại bài tập đã làm. Mục tiêu chính của nghe hiểu là học sinh
nghe lấy nội dung chính hay thông tin chi tiết đồng thời hiểu được thái độ quan
điểm của tác giả. Do đó giáo viên cho học sinh nghe cả bài để nắm được ý chung
cũng như bố cục bài và làm bài tập, sau đó có thể cho nghe lại từng đoạn để nắm
kết quả hoặc nghe lại những chỗ khó để khẳng định đáp án. Nên hạn chế cho học
sinh nghe từng từ vì làm như vậy sẽ khiến người học có thói quen phải hiểu từng
câu từng từ trước khi nghe.
c. Post-Listening: (10 phút)
(Roleplay, Recall the story, Write- it – up, Further practice…)
Đây là giai đoạn luyện tập sau khi nghe. Ở giai đoạn này học sinh sử dụng
kiến thức , kỹ năng ngôn ngữ đã được luyện tập ở giai đoạn “While – Listening”
vào các tình huống giao tiếp thực tế, có ý nghĩa. Sau khi nghe học sinh cần thực
hiện một số bài tập như: báo cáo trước lớp hay trong nhóm về kết quả bài tập, các
học sinh khác nghe, cho ý kiến nhận xét, hoặc chữa bài cho bạn. Giáo viên cần
kết hợp các kỹ năng khác như recall, write-it-up, discussion…
8
IV. Đây là một bài giáo án cụ thể trong chương trình
lớp 10 mà tôi đã áp dụng:
Unit 2 : School talks
The third period : LISTENING
A- Aims:
+ Listen short dialogues about the topics of school activities.
B- Teaching aids:
+ Cassette player and cassette tape.
+ Picture in the text book enlarged.
+ An extra board with a table.
C- Teaching procedures:

language.
- Work in pairs to do the
task.
- Read up.
- Work in groups to ask
and answer . Picture- a:
+ Are they going on a
holiday?
+ Do they stay in a hotel?

Picture b:
+ What are they talking
about?
9
Teacher’s activities Pupils’ activities Supplements
- Ask pupils to listen to the
tape twice to match the
conversations with the
pictures.
- Ask a pupil to give the
answer
Task 2:
- ask pupils to read the
questions carefully to get the
mains points of the questions
the guess the answers, write
the answers out.
- Play the tape once again, ask
pupils to check their answers
and read up.

4. He plan to stay there
for a week,
5. No, she doesn’t, she
travels alone.
- Correct and remark.
- Listen to the tape to fill
in the blanks.
1- it here?; 2- very
nice 3- big 4
comfortable; 5-
travelling ; 6- No, ;
7- alone 8 for a
- Encourage
pupils to make
conversations
about their daily
life.
- Ask pupils to
write the
conversations first
and the read up in
front of the class.
10
drink?
Teacher’s activities Pupils’ activities Supplements
- Call a pupil to correct the
mistakes
3. After you listen( 10’)
- Ask pupils to work in groups
to talk about the problems they

VI. BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Sau khi áp dụng thành công đề tài này bản thân tôi đã gặt được những kết
quả đáng kể và những kinh nghiệm quý báu cho bản thân như sau:
1. Giáo viên phải luôn tạo môi trường ngoại ngữ trong giờ học và phải sử
dụng tiếng Anh như là ngôn ngữ chính để giao tiếp. Tuỳ theo khối lớp và đối
tượng học sinh, giạo viên có thể sử dụng những câu tiếng Anh ngắn gọn , đơn
giản, dễ hiểu ,dễ nhớ , dễ thuộc.
- Giáo viên phải luôn biết khích lệ học sinh sử dụng tiếng Anh trong giao
tiếp bằng kiến thức đã học .
- Giáo viên không nên quá chú ý đến lỗi của học sinh trong khi nói. Hãy để
các em nghe và nói tự nhiên. Đừng bao giờ buộc học sinh phải dừng nói trong khi
học sinh đó đang cố gắng diễn tả ý nghĩ của mình bằng tiếng Anh; làm như vậy
sẽ khiến các em cảm thấy sợ khi nghe và nói.
- Giáo viên nên lồng ghép các hoạt động nghe và nói tiếng Anh với hình
thức “vừa chơi vừa học.”
- Hướng dẫn các em tập nghe tiếng Anh qua đài, Tivi …
2. Giáo viên cần lôi cuốn, thu hút học sinh bằng các hình thức hoạt động, các
kỹ thuật dạy nghe phù hợp cho từng giai đoạn của một tiết nghe.
3. Sử dụng những đồ dùng dạy nghe phù hợp với nội dung của bài nghe như
tranh ảnh, mô hình. Sử dụng băng, đĩa sáng tạo ( thu một bài nghe tiếng Anh vào
băng hoặc đĩa 3 đến 4 lần. Điều này rất thuận tiện trong thao tác và tiết kiệm thời
gian trên lớp.) .
4. Ở giai đoạn luyện tập sau khi nghe , giáo viên cần đưa ra các bài tập phù
hợp , có tính năng giao tiếp thực tế cao.
VII. NHŨNG KIẾN NGHỊ
Xuất phát từ cơ sở lý luận, thực tiễn , mục đích dạy học cũng như những
thành công và hạn chế khi thực hiện đề tài, để góp phần cho việc dạy tiếng Anh
nói chung , dạy nghe nói riêng đạt chất lượng ngày càng tốt hơn bản thân tôi có
những kiến nghị thiết thực sau:
*Về phía cơ sở

1. SGV, SGK mới của Bộ GD-ĐT.
2. Sách “ Một số vấn đề về đổi mới phương pháp dạy học bậc THPT môn tiếng
Anh của Bộ GD-ĐT- nhà xuất bản giáo dục.
3. Tài liệu tập huấn đổi mới phương pháp môn tiếng Anh- nhà xuất bản giáo dục.
4. English language Teaching Methodology- tác giả Đình Lê- nhà xuất bản GD.
5. Đánh giá trong Giáo dục của Bộ GD-ĐT.

14