1 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN 
ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC

AN TOÀN SINH HỌC

1. Thông tin về giảng viên
- Họ và tên: Nguyễn Văn Mùi.
- Chức danh, học vị, học hàm: Giảng viên chính, PGS, TS.
- Thời gian, địa điểm làm việc: Giờ hành chính trong các ngày hàng tuần, Bộ môn
Sinh lý thực vật và Hóa sinh, Khoa Sinh học, phòng 138 T1, Trường Đại học Khoa
học Tự nhiên
- Địa chỉ liên hệ: Bộ môn Sinh lý thực vật và Hóa sinh, khoa Sinh học, trường Đại
học KHTN, Đại học QGHN, 334 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội.
- Điện thoại, Email:
- Các hướng nghiên cứu chính: Sinh học phân tử, Enzym, Các hợp chất có hoạt
tính sinh học.
- Thông tin về trợ giảng:
2. Thông tin về môn học
- Tên môn học: An toàn sinh học
- Mã môn học:
- Số tín chỉ: 2

+ Để phòng những nguy hiểm về điện, cháy nổ và hóa chất ở phòng thí nghiệm.
4. Tóm tắt nội dung của môn học
Nội dung của môn học đề cập đến hướng dẫn an toàn về sinh học, trang thiết bị
phòng thí nghiệm cần cho an toàn sinh học; các kỹ thuật cần khi thí nghiệm với vi
sinh vật; an toàn phòng thí nghiệm khi nghiên cứu các vi sinh vật gây bệnh nguy
hiểm; các tiêu chuẩn an toàn sinh học khi tiến hành thí nghiệm với các động vật có
tác nhân gây bệnh; đánh giá an toàn sinh học với môi trường; đánh giá ADN tái tổ
hợp với an toàn sinh học; công nghệ sinh học và an toàn thực phẩm; an toàn về
điện, cháy nổ và hóa chất; đào tạo và tổ chức an toàn; đánh giá kiểm tra an toàn.
5. Nội dung chi tiết của môn học
3 Chương 1. NHỮNG HƯỚNG DẪN VỀ AN TOÀN SINH HỌC
1.1. Nguyên lí chung
1.1.1. Giới thiệu
1.1.2. Sổ tay về an toàn sinh học trong phòng thí nghiệm
1.2. Đánh giá mức độ nguy hiểm của vi sinh vật
1.2.1. Những vật mẫu có thông tin giới hạn
1.2.2. Đánh giá mức độ nguy hiểm và những vi sinh vật biến đổi gen
1.3. Những phòng thí nghiệm cơ bản – An toàn sinh học cấp độ 1 và 2
1.3.1. Qui tắc thực hành
1.3.2. Thiết kế phòng thí nghiệm và các thiết bị
1.3.3. Sự giám sát y tế và sức khỏe
1.3.4. Huấn luyện
1.3.5. Xử lý chất thải
1.3.6. An toàn thiết bị, phóng xạ, điện và hóa chất
1.4. Phòng thí nghiệm cách ly – An toàn sinh học cấp độ 3
1.4.1. Quy tắc thực hành
1.4.2. Thiết kế phòng thí nghiệm và các thiết bị

3.1.6. Phòng tránh bị tiêm truyền các vật liệu gây nhiễm
3.1.7. Phân tách huyết thanh
3.1.8. Sử dụng máy ly tâm
3.1.9. Sử dụng máy nghiền đồng thể, máy lắc, máy trộn và thiết bị dùng
sóng siêu âm
3.1.10. Cách sử dụng thiết bị nghiền mô
3.1.11. Bảo trì và sử dụng tủ lạnh và tủ lạnh sâu
3.1.12. Mở lọ đựng thuốc tiêm chứa các vật liệu gây nhiễm được
đông khô
3.1.13. Bảo quản các ông tiêm đựng vật liệu gây nhiễm
3.1.14. Những phòng ngừa chuẩn với các mẫu máu, dịch cơ thể, mô và
các chất bài tiết
3.1.15. Phòng ngừa các vật liệu có thể mang prion
3.2. Kế hoạch đối phó và những thủ tục trong tình trạng khẩn cấp
3.2.1. Kế hoạch đối phó với những bất ngờ
3.2.2. Các thủ tục trong trường hợp khẩn cấp cho phòng thí nghiệm
vi sinh vật
3.3. Sự tẩy uế và khử trùng
3.3.1. Các định nghĩa
3.3.2. Làm sạch các vật liệu thí nghiệm
5 3.3.3. Các chất tẩy trùng hóa học
3.3.4. Các prion
3.3.5. Các tác nhân gây bệnh thuộc Rickettsial
3.3.6. Các tác nhân virut (khác với Arbovirus)
3.3.7. Các Arbovirus và các virut có liên quan gây bệnh ở động vật
Chương 4. AN TOÀN PHÒNG THÍ NGHIỆM VI SINH Y HỌC

5.4. An toàn sinh học động vật cấp độ 3 (ABSL-3)
5.4.1. Các biện pháp tiêu chuẩn

5.4.2. Các biện pháp đặc biệt
5.4.3. Các thiết bị an toàn (hàng rào bảo vệ sơ cấp)
5.4.4. Các phương tiện (hàng rào bảo vệ thứ cấp)
5.5. An toàn sinh học cấp độ 4 (ABSL-4)
5.5.1. Các biện pháp tiêu chuẩn

5.5.2. Các biện pháp đặc biệt
5.5.3. Các thiết bị an toàn (hàng rào bảo vệ sơ cấp)
5.5.4. Các phương tiện (hàng rào bảo vệ thứ cấp)
5.6. An toàn sinh học Động vật không xương sống
Chương 6 . AN TOÀN SINH HỌC VÀ MÔI TRƯỜNG

6.1. Công ước đa dạng sinh học và nghị định thư cartagena về an toàn sinh học
6.1.1. Giới thiệu cách mạng công nghệ sinh học

6.1.2. An toàn sinh học và phòng ngừa
6.1.3. Nghị định thư Cartagena trong khi thực hiện
6.1.4. Nghị định thư Cartagena và các Hiệp định quốc tế khác
6.2. An toàn sinh học
6.2.1. Giới thiệu về an toàn sinh học

6.2.2. Bản chất của rủi ro và phân tích rủi ro
6.2.3. Các rủi ro sinh học
6.2.4. Phân loại rủi ro sinh học
6.2.5. Đánh giá rủi ro sinh học


8.2.2. Tiếp xúc rủi ro
8.2.3. Ví dụ về các vấn đề cụ thể
8.3. Đánh giá rủi ro thực vật biến đổi di truyền
8.3.1. Ảnh hưởng của quy trình biến đổi lên quá trình đánh giá rủi ro

8.3.2. Tiến hành đánh giá rủi ro
8.3.3. Điều khiển, xử lý chất thải
8.3.4. Những vấn đề chung
8.4. Các trường hợp nghiên cứu
8.4.1. Thử nghiệm ra môi trường

8.4.2. Trường hợp nghiên cứu làm sạch môi trường bằng sinh học
8.5. Đánh giá an toàn môi trường của thực vật chuyển gen
8.6. Các vấn đề khoa học cần quan tâm khi thử nghiệm vi sinh vật ra ngoài
môi trường
8.6.1. Tổng quan

8.6.2. Xem xét di truyền vi sinh vật biến đổi di truyền cần được kiểm tra
8.6.3. Xem xét môi trường
8.6.4. Thử nghiệm ra môi trường
8 8.7. Cây trồng chuyển gen và môi trường
8.7.1. Lợi ích của cây chuyển gen đối với môi trường

8.7.2. Sự đánh giá tác hại của cây chuyển gen đối với an toàn môi trường
8.8. Vấn đề môi trường với động vật biến đổi di truyền
8.9. Đánh giá ảnh hưởng tới môi trường

9.4.4. Thực trạng công nghệ sinh học thực phẩm ở Châu Á
9.5. Phương pháp đánh giá độ an toàn của thực phẩm mới

9 9.5.1. Giới thiệu chung
9.5.2. Các tiêu chuẩn quốc tế về đánh giá an toàn thực phẩm
9.5.3. Độ độc hại của thực phẩm mới
9.5.4. Xem xét an toàn sinh học và giá trị tương đương thật
9.6. Những lợi ích đối với sức khoẻ của thực phẩm chuyển gen
9.7. Cây trồng biến đổi gen làm thức ăn cho động vật
9.8. Các trích dẫn trong vấn đề an toàn thực phẩm
9.9. Các vấn đề còn tồn tại
9.9.1. Các chất gây dị ứng

9.9.2. Vấn đề kháng thuốc kháng sinh
9.10. Dán nhãn thực phẩm biến đổi gen
9.10.1. Luật vẫn đang thảo luận về vấn đề dán nhãn thực phẩm biến đổi
gen

9.10.2. Các yêu cầu để thực thi các chính sách dán nhãn
9.10.3. Các quy định dán nhãn hiện nay
9.10.4. Tác động của thực phẩm dán nhãn
Chương 10. AN TOÀN ĐIỆN, AN TOÀN CHÁY NỔ VÀ AN TOÀN HOÁ CHẤT

10.1. Các hóa chất độc hại
10.1.1. Các con đường tiếp xúc

10.1.2. Cất giữ các hóa chất

11.2.12. Báo cáo về vụ việc xảy ra
Chương 12. ĐÀO TẠO VÀ TỔ CHỨC AN TOÀN
12.1. Nhân viên và Hội đồng an toàn sinh học
12.1.1. Nhân viên an toàn sinh học

12.1.2. Hội đồng an toàn sinh học
12.2. An toàn cho đội ngũ hỗ trợ
12.2.1. Kỹ thuật và các bộ phận bảo dưỡng công trình

12.2.2. Các bộ phận làm sạch
Chương 13. DANH SÁCH KIỂM TRA AN TOÀN
13.1. Các thiết bị của phòng thí nghiệm
13.2. Các tiện nghi để cất trữ
13.3. Các tiện nghi vệ sinh của nhân viên
13.4. Sưởi và thông gió
13.5. Hệ thống chiếu sáng
13.6. Các dịch vụ
13.7. An toàn sinh học phòng thí nghiệm
13.8. Phòng chống cháy
13.9. Lưu giữ các chất lỏng dễ bắt lửa
13.10. Các khí nền và khí hoá lỏng
11 13.11. Hiểm hoạ về điện
13.12. Bảo vệ cá nhân
13.13. Sức khoẻ và an toàn của nhân viên
13.14. Các thiết bị phòng thí nghiệm
13.15. Các vật chất lây nhiễm
13.16. Hoá chất và các chất phóng xạ

Nội dung
Hình thức tổ chức dạy học môn học
Tổng
Lên lớp Thực hành,
thí nghiệm,
điền dã
Tự học, tự
nghiên
cứu
Lý thuyết Bài tập
Thảo
luận
Chương 1 2,5 1 3,5
Chương 2 1,5 1,5
Chương 3 2 2
Chương 4 3,5 1 4,5
Chương 5 2 1 3
Chương 6 2 2
Chương 7 2 2
Chương 8 3 3
Chương 9 4 1 5
Chương 10 1 1
Chương 11 0,5 0,5
Chương 12 0,5 0,5
Chương 13 0,5 1 1,5
Tổng
25
0
2
0

Đọc tài liệu trước
Lý thuyết
13 - Các kỹ thuật vi sinh vật học
cần thiết
- Kế hoạh đối phó với tình
trạng khẩn cấp
[1]: tr. 39 - 53
4
Chương 3: mục 3.3 và mục 3.4
- Sự tẩy uế và khử trùng, sơ
bộ vận chuyển những chất
lây nhiễm
Chương 4: mục 4.1 và mục 4.2
- Đánh giá rủi ro, cấp độ an
toàn sinh học với các tác
nhân nhiễm khuẩn và động
vật thí nghiệm
Đọc tài liệu trước
[1]: tr. 53 - 78
Lý thuyết
5
Chương 4: mục 4.3
- Các tác nhân gây nhiễm
Đọc tài liệu trước
[1]: tr. 78 – 154
Tự học: mục 4.3.4
Lý thuyết

nục, 8.3, mục 8.4, mục 8.5 và
mục 8.6
- Sinh vật biến đổi di truyền và
an toàn môi trường

Đọc tài liệu trước
[1]: tr. 217 – 229,
[2]: tr. 114 - 133
Lý thuyết
11
Chương 8: mục 8.7, mục 8.8
và mục 8.9
- Cây trồng, động vật chuyển
gen và môi trường
Đọc tài liệu trước
[1]: tr. 229 - 262
Lý thuyết
14 Chương 9: mục 9.1 và mục 9.2
- Khái niệm về an toàn thực
phẩm, các vấn đề về cây
chuyển gen
12
Chương 9: mục 9.3, mục 9.4,
mục 9.5 và mục 9.6
- Thực phẩm biến đổi từ động
vật chuyển gen, an toàn
thực phẩm biến đổi gen.

- Đào tạo và tổ chức an toàn
Chương 13: mục 13.1 đến mục
13.6
- Danh sách kiểm tra an toàn
Đọc tài liệu trước
[1]: tr. 316 - 341
Lý thuyết
15 Thảo luận

8. Yêu cầu của giảng viên đối với với môn học
- Điều kiện tổ chức giảng dạy môn học: có máy chiếu projector, màn chiếu, máy
tính
- Yêu cầu đối với sinh viên: có tài liệu bắt buộc, phải lên lớp theo quy định của Bộ
GD & ĐT (80%)
9. Phương pháp và hình thức kiểm tra đánh giá môn học
15 9.1. Các loại điểm kiểm tra và trọng số của từng loại điểm
- Seminar hoặc tiểu luận: 20%
- Kiểm tra giữa kỳ: 20%
- Kiểm tra cuối kỳ: 60%
9.2. Lịch thi và kiểm tra (kể cả thi lại)
Sau một hoặc hai tuần kết thúc lên lớp. Thi lại sau một tuần công bố điểm thi
lần 1.
Thi lại sau kỳ thi cuối từ 3 – 5 tuần
9.3. Tiêu chí đánh giá: Kiểm tra giữa kỳ.
Điểm thi cuối kỳ.