1
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN 

ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC

DI TRUYỀN HỌC TẾ BÀO SOMA

1. Thông tin về giảng viên:
- Họ và tên: Ngô Giang Liên
- Chức danh, học hàm, học vị: Giảng viên chính, PGS.TS
- Thời gian, địa điểm làm việc: Tổ Bộ môn Tế bào Mô phôi và Lý sinh.
- Địa chỉ liên hệ: Ngõ 86/16, số nhà 14 Phố Tô Vĩnh Diện, Hà Nội
- Email: [email protected]
- Các hướng nghiên cứu chính:
Di truyền tế bào
Sinh học phân tử của các vectơ truyền bệnh
Sốt rét và một số bệnh nhiệt đới

- Thông tin về trợ giảng (nếu có) (họ tên, địa chỉ liên hệ, điện thoại, email):
2. Thông tin về môn học:
- Tên môn học: Di truyền tế bào soma
- Mã môn học:
- Số tín chỉ: 02
- Giờ tín chỉ đối với các hoạt động học tập:
+ Nghe giảng lý thuyết trên lớp: 20 tiết
+ Làm bài tập trên lớp.

soma lai với nhau, ưu thế và đặc tính của của sự lai này, trên cơ sở đó sinh viên có khả
năng thiết kế các kỹ thuật lai tế bào soma ở thực vật cũng như ở động vật phù hợp với
mục đích nghiên cứu.
5. Nội dung chi tiết môn học:
Chương 1. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1.1. Đối tượng của môn Di truyền tế bào soma
1.2. Mối liên hệ giữa tế bào soma và di truyền học.
1.3. Di truyền tế bào soma và thực tiễn

3
1.3.1. Đối với y dược học
1.3.2. Đối với sản xuất nông lâm ngư nghiệp
1.4. Phương pháp nghiên cứu
Chương 2. TẾ BÀO SOMA
2.1. Chu kỳ sống của tế bào soma
2.2. Các trạm kiểm soát chu trình sống
2.3. Điều hoà chu trình tế bào
2.4. Phức hệ các protein-kinase
2.5. Các dạng phân bào của tế bào soma
2.5.1. Phân bào nguyên nhiễm (Mitosis) và cơ chế điều chỉnh
2.5.2. Nội phân (Endomitois)
2.5.3. Trực phân (Amitosis)
Chương 3. SỰ BIỆT HOÁ TẾ BÀO SOMA
3.1. Sự biệt hóa về hình thái và chức năng
3.2. Sự biệt hóa về sinh hóa
3.3. Sự biệt hóa thể hiện trong hoạt động của bộ gen
Chương 4. LAI TẾ BÀO SOMA ĐỘNG VẬT IN VITRO
4.1. Các heterocaryon và syncaryon
4.2. Đặc điểm tế bào lai
4.2.1. Sự hoạt hóa của nhân

7.2. Thể nhiễm sắc khổng lồ
7.3. Sai lệch thể nhiễm sắc và một số bệnh liên quan
7.4. Di truyền và biến dị ở tế bào soma
7.5. Cơ sở tế bào của biến dị di truyền
7.6. Đột biến soma trong quá trình phát triển cá thể.
Chương 8. TÁI TỔ HỢP SOMA
8.1. Trao đổi chéo mitos
8.2. Tái tổ hợp soma ở Aspergillus
8.3. Tái tổ hợp soma ở Drosophila
8.4. Tái tổ hợp soma ở động vật có vú và người
8.5. Tái tổ hợp soma giữa các gen thuộc cùng họ gen của tế bào soma.

Chương 9. TỔ CHỨC BỘ GEN VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA GEN Ở TẾ BÀO SOMA

5
9.1. Tổ chức bộ gen ở Eucaryota
9.1.1. Độ lớn của bộ gen
9.1.2. Sự đa dạng của bộ gen (gen cấu trúc, gen điều chỉnh, gen rARN
và tARN
9.1.3. Các gen đơn bản và đa bản
9.1.4. Các gen nhảy
9.2. Đột biến gen và đột biến soma
9.3. Cơ sở phân tử của đột biến gen
9.4. Sự điều hòa hoạt động của bộ gen trong tế bào soma
6. Học liệu
Học liệu bắt buộc
1. Nguyễn Như Hiền & Ngô Giang Liên (2007). Di truyền tế bào. NXB ĐHQG, Hà
Nội
2. Nguyễn Như Hiền (1999). Di truyền tế bào soma. NXB ĐHQG, Hà Nội
Học liệu tham khảo

Chương 7
2 3

5
Chương 8
2
1
3
Chương 9
2
1
3
Tổng
20 7
3
30

6

Đọc tài liệu:
TLTK1: Trang 183-
192
TLTK2 : Chương 1
Lý thuyết Thực hành 2
Chương 2.
Mục 2.3-2.5: Điều chỉnh
chu kỳ tế bào

Đọc trước tài liệu:
TLTK1: Trang 209-
225
TLTK4:Trang 634
5
Chương 4.
Mục 4.3 : Sử dụng virut
kích thích
Đọc tài liệu:
TLTK1: Chương 7
Lý thuyết 7

6
Chương 5
Mục 5.1: Phương pháp
tạo tế bào trần

Mục 5.1.1-5.1.4: Thu
nhận tế bào trần từ VSV
và thực vật

Đọc tài liệu:
TLTK1: Trang 265-
266
TLTK1: Chương 7 Lý thuyết

9
Chương 6
Mục 6.4: Mô hình
chuyển gen, chuyển bào
quan

Mục 6.5: Lập bản đồ gen

Đọc tài liệu :
TLTK1: Chương 1,
2 và 7. Đọc tài liệu :
TLTK1: Trang 262
Lý thuyết

Thực hành 10
Chương 6
Mục 6.6: Tạo và chọn lọc
giống cây trồng

Chương 7
Mục 7.1

12
Chương 7
Mục 7.2 : Thể nhiễm sắc
khổng lồ
TLTK1: Chương 3
TLTK4: Trang 132
Thực hành

13
Chương 7
Mục 7.3: Sai lệch TNS

Mục 7.4 - 7.6: Cơ sở tế
bào của biến dị & di
truyền
TLTK1: Chương 3
TLTK4: Trang 132

TLTK1: Trang 108-
137
TLTK2: Chương 2
Thực hành Lý thuyết

14
Chương 8
Mục 8.1: Trao đổi chéo
mitos.
Tự học 9
8. Yêu cầu của giảng viên đối với môn học:
Các giờ tín chỉ lý thuyết phải được ưu tiên thực hiện ở phòng học chuẩn, nếu được nối
mạng trực tiếp là tốt nhất.
- Yêu cầu của giảng viên đối với sinh viên như: Vì giảng viên đã gợi ý một số tài liệu
tham khảo đối với từng nội dung vì vậy sinh viên bắt buộc phải đọc trước khi giảng
viên đề cập đến nội dung mới.
- Phần thực hành là nội dung bắt buộc mỗi sinh viên phải thực hiện đủ các phần thực
hành. Nếu sinh viên nào không thực hiện đầy đủ các bài thực hành thì sẽ không được
dự các kỳ thi.
9. Phương pháp và hình thức kiểm tra đánh giá môn học:
9.1. Các loại điểm kiểm tra và trọng số của từng loại điểm
- Phần tự học : 20%
- Thi giữa kỳ: 20%
- Thi cuối kỳ: 60%
9.2. Lịch thi và kiểm tra (kể cả thi lại)
- Thi giữa kỳ: Tuần thứ 8
- Thi cuối kỳ: Sau tuần thứ 15
- Thi lại : sau kỳ thi chính 3 – 5 tuần
9.3 Tiêu chí đánh giá các loại bài tập và nhiệm vụ mà giảng viên giao cho sinh viên.
- Nộp tường trình bài thực tập
- Nộp sản phẩm sau thực hành để giảng viên đánh giá kỹ năng thực hành của sinh viên