VẬN DỤNG TRÒ CHƠI HỌC TẬP VÀO VIỆC CỦNG CỐ TOÁN LỚP 5
A. Lí do chọn đề tài
Cùng với xu thế phát triển của đất nước đòi hỏi phải đào tạo ra một nguồn nhân lực
năng động, sáng tạo. Để đáp ứng những yêu cầu đó ngành Giáo dục đã có những đổi mới theo
hướng tích cực các phương pháp giáo dục học sinh. Nhiều phương pháp mới đã được áp dụng
cùng với các phương pháp truyền thống nhằm tạo ra một nền giáo dục toàn diện. Sự đổi mới
trước hết phải thể hiện ở bậc Tiểu học. Bậc Tiểu học được coi như cái nền móng của ngôi nhà
tri thức. Bậc tiểu học đã tạo những cơ sở ban đầu rất cơ bản và bền vững cho các em tiếp tục
học các bậc học trên. Nội dung giảng day của tiểu học luôn gắn liền với thực tiễn, phục vụ
thiết thực cho cuộc sống, không chỉ có thế mà mỗi môn học ở tiểu học đều góp phần vào việc
hình thành và phát triển nhân cách học sinh. Trong các môn học, môn toán là một trong
những môn có vị trí rất quan trọng. Các kiến thức, kỹ năng của môn toán có nhiều ứng dụng
trong đời sống, giúp học sinh nhận biết mối quan hệ về số lượng và hình dạng không gian của
thế giới hiện thực.
Hơn nữa môn Toán là một môn học trừu tượng mà tư duy học sinh tiểu học lại mang
tính cụ thể vì thế cần phải lựa chọn phương pháp dạy học phù hợp với đặc trưng môn học và
đặc điểm tâm sinh lí của học sinh. Trong tiết học Toán, Giáo viên có thể sử dụng các phương
pháp dạy học khác nhau như: Phương pháp trực quan; phương pháp gợi mở vấn đáp; phương
pháp thực hành luyện tập; phương pháp giảng giải - minh hoạ; phương pháp trò chơi, Một
trong những phương pháp Giáo viên có thể sử dụng để củng cố các kiến thức toán học có
hiệu quả đó chính là phương pháp “Trò chơi học tập”. Vì thế trong thời gian giảng dạy lớp 5
tôi đã nghiên cứu và chọn đề tài “Vận dụng trò học tập vào việc củng cố Toán học ở lớp
5”
B. Nội dung
I. Quan niệm về trò chơi Toán học
Trò chơi Toán học là trò chơi trong đó có chứa một số yếu tố toán học nào đó. Trò chơi
có thể phân loại theo số người tham gia trò chơi như: Trò chơi tập thể, trò chơi cá nhân; có
thể là trò chơi vận động hoặc trò chơi trí tuệ; củng có thể kết hợp vận động với trí tuệ. ở lớp
dưới trò chơi thiên về vận động, càng lên lơp trên đặc biệt là lớp 5 tính trí tuệ càng cao hơn.
1


Như vậy , trò chơi nói chung và trò chơi học tập Toán nói riêng giúp học sinh phát
triển toàn diện: Đức – trí – thể - mĩ
III. Những điều cần lưu ý khi sử dụng trò chơi học tập
Việc sử dụng trò chơi học tập trong dạy học muốn đạt kết quả cao, người giáo viên cần
phải chú ý những điều sau:
Tên trò chơi phải ẩn chứa mục tiêu của bài và gây sự chú ý tò mò đối với học sinh.
Luật chơi phải rõ ràng, dễ thực hiện.
Trò chơi phải củng cố được kĩ năng, kiến thức của bài vừa học. Để làm được điều này,
giáo viên phải nghiên cứu kĩ để hiểu hết ý đồ của SGK.
Trò chơi phải huy động được cả lớp tham gia. Có thể không chơi hết nhưng các bạn
học sinh ở dưới có thể làm cổ động viên. Việc cổ vũ ở đây không phải thể hiện qua sự la hét
mà có thể theo dõi bạn chơi và nhắc nhỡ bạn. Như vậy các bạn ở dưới cũng phải suy nghĩ đến
các vấn đề đã học.
Sau khi các em chơi xong giáo viên phải có những nhận xét đánh giá kịp thời, toàn
diện. Đánh giá của giáo viên rất quan trọng, giáo viên không chỉ đánh giá ở mức độ đúng sai
mà còn nhận xét ý thức tham gia, cách phối hợp tổ chức giữa các thành viên trong đội.
Trò chơi học tập phải giáo dục đạo đức và ý thức công dân cho học sinh. Đó chính là
sự đoàn kết trong lớp học và rộng hơn nữa ra ngoài xã hội. Chú ý giáo viên phải nhắc nhỡ
học sinh để tránh tư tương ích kỉ, hẹp hòi.
Trên đây là đôi điều cần lưu ý khi tổ chức trò chơi học tập cho học sinh. Điều quan
trọng người giáo viên phải chuẩn bị cho mình những hình thức tổ chức phù hợp để bài học
đạt hiệu quả cao. Theo tôi nghĩ trò chơi học tập trong môn Toán chúng ta có thể tổ chức để
hình thành kiến thức mới hay để thực hành kiến thức vừa học nhưng có lẽ đạt hiệu quả nhất
vẫn là tổ chức trò chơi vào cuối tiết học để củng cố kiến thức. Chúng ta nên thực hiện ở cuối
tiết học vì đây chính là lúc các em cần thay đổi không khí học tập để tiếp tục bước vào một
tiết học mới đầy phấn khởi. Học sinh sẽ cảm thấy thoải mái để tiếp thu kiến thức mới.
IV. Các bước tiến hành một trò chơi học tập
3


một số
thập phân bất kì và ghi luôn cách đọc số ở phía góc trên bằng chữ nhỏ sao cho đội kia không
4

nhìn thấy được. Mặt khác của giấy ghi cách đọc một số thập phân và cũng viết số nhỏ vào
góc. Sau 2 phút GV hô “ Lần chơi thứ nhất bắt đầu” 1 đội sẽ giơ các số của mình lên các bạn
tương ứng của đội bạn phải viết cách đọc số, sau khi 5 bạn của đội này kết thúc thì đổi vai trò
của đội khác. Kết thúc lượt chơi thứ nhất. GV hô “ Lượt chơi thứ hai bắt đầu” lúc này các bạn
lại giơ mặt giấy viết cách đọc số các bạn của đội bạn phải viết số có cách đọc đó. Sau hai lượt
chơi kết thúc GV cùng các bạn trong lớp sẽ kiểm tra kết quả. Các đội giơ kết quả lên. Đội nào
đúng được cộng 5 điểm. GV cũng đi kiểm tra đáp án mà các bạn đã chuẩn bi. Nếu đáp án sai
trừ 5 điểm. Đội nào nhiều điểm hơn sẽ thắng cuộc và được khen trước lớp.
- Sau khi nêu cách chơi GV cho 2 đội lên bảng và phân chia vị trí
♦ GV cho HS chơi thử với 2 bạn khác dưới lớp
♦ HS chơi thật
♦ GV cùng các bạn trong lớp làm giám khảo chấm điểm
C. Một số trò chơi nhằm củng cố kiến thức Toán Lớp 5
1. Trò chơi củng cố yếu tố số học và yếu tố đại số
Ví dụ: Trò chơi “ Ai nhanh, ai đúng”
áp dụng tiết: Nhân một số thập phân với 10, 100, 1000,… (trang 57)
Mục tiêu: Nắm vững cấu tạo số thập phân, nắm vững quy tắc và có kĩ năng nhân nhẩm với
10,100, 1000 Rèn trí thông minh, nhanh nhẹn
Thời gian: Khoảng 7 phút
Chuẩn bị: GV cắt 10 tấm thẻ, mỗi đội 5 tấm thẻ. Trên đó sẽ ghi 4 chữ số: 3, 4, 5, 6 và một thẻ
ghi dấu phẩy
Luật chơi: Khi GV đọc to một số thập phân thì nhanh chóng các thành viên trong mỗi đội xếp
thành hàng ngang đứng giơ các thẻ theo đúng thứ tự của bạn mang số và dấu phẩy đúng với
số GV vừa đọc. Thư kết ghi kết quả lần 1 và sửa kịp thời. Tiếp theo GV dọc “ Gấp số vừa xếp
lên 10 lần” hai đội nhanh chóng thực hiện. Thư kí ghi kết quả lần 2. Sau 2 lần chơi, thực hiện
tương tự với các số thập phân khác và gấp với các số lần khác 10,100,1000,….

Lấy dài……………tức thì có ngay
Chu vi chữ nhật dễ thay
6
3,7m
4,34m
6,3m

Lấy……………….nhân 2 là thành
Thế còn diện tích hình tròn
Tích … bán kính nhân liền số……
Hay:
Diện tích tam giác dễ thôi,
Đường cao… đáy chia đôi là thành
Chu vi tam giác rõ ràng
Lấy………ba cạnh là thành chu vi
3. Trò chơi củng cố yếu tố đại lượng
Có thể áp dụng trò chơi để củng cố kiến thức cho tiết: Bảng đơn vị đo thời gian (trang 129)
Ví dụ: TRò chơi: “Ai nhanh, ai đúng”
Mục tiêu: Giúp HS nắm vững kiến thức đơn vị đo thời gian
Chuẩn bị: 2 bút dạ; 2 tờ giấy khổ lớn ghi nội dung như sau:
Đúng ghi Đ, sai ghi S vào ô trống
a, 1 giờ 15 phút = 1,15giờ
b, 3 giờ 42 phút = 222phút
c, 1 năm rưỡi = 15 tháng
d, 0,5 ngày = 12 giờ
e,
2
1
phút = 20 giây
g, 270 phút = 4,5giờ

II. Hoạt động dạy học:
A. Bài cũ:
Gọi HS chữa bài 4 SGK.
B. Bài mới:
∗ Hoạt động 1: Giới thiệu bài
8

∗ Hoạt động 2: Phát hiện đặc điểm của số thập phân khi viết thêm chữ số 0 vào bên
phải phần thập phân hoặc bỏ chữ số 0 (nếu có) ở tận cùng bên phải của số thập phân
đó.
- GV hướng dẫn HS tự giải quyết cách chuyển đổi trong các VD của bài học để nhận ra rằng:
Ví dụ 1:
- GV yêu cầu HS đổi
9dm = ……cm?; 9dm = …….m?
Vậy 90cm = …….m?
Nên 0,9m = 0,90m
- Từ đó HS rút ra nhận xét: 0,9 = 0,90 hoặc 0,90 = 0,9
- HS tự nêu nhận xét như SGK: Nếu viết thêm chữ số 0 vào bên phải phần thập phân của một
số thập phân thì được một số thập phân bằng nó.
- HS nêu VD minh hoạ.
Nếu một số thập phân có chữ số 0 ở tận cùng bên phải phần thập phân thì khi bỏ chữ số 0 đó
đi, ta được một số thập phân bằng nó.
- GV đưa ra ví dụ
0,9000 = 0,900 = 0,90 = 0,9
8,75000 = 8,7500 = 8,750 = 8,75
12,000 = 12,00 = 12,0 = 12
- HS đưa ra một số ví dụ khác
Lưu ý: Số tự nhiên được coi là số thập phân đặc biệt có phần thập phân là 0 hoặc 00
VD: 15 = 15,0 = 15,00
∗ Hoạt động 3: Thực hành

b, 240,3005
c, 240,35
10

Luật chơi: Mỗi đội chọn 3 bạn tham dự cuộc chơi xếp thành hàng một, điểm danh từ 1 đến 3.
Chơi kiểu “tiếp sức”. Khi cô giáo hô “bắt đầu” và tính giờ thì em số 1 bắt đầu lên khoanh tròn
cách viết đúng và gọn nhất của một số đã cho, các bạn khác tiếp tục. Đội nào xong trước là
thắng. Nếu hết giờ mà hai đội chưa xong đội nào được nhiều hơn đội đó thắng
- GV nhận xét tiết hoc
Như vậy với việc “Vận dụng trò chơi học tập vào việc củng cố toán lớp 5” qua tiết dạy
trên, tôi thấy lớp học sôi nổi hơn, hoạt động của cô và trò đồng bộ, nhẹ nhàng, tạo một cảm
giác thoải mái. Học sinh đã được phát huy tích cực, sáng tạo và chủ động trong lĩnh hội tri
thức. Các em nắm bài chắc chắn hơn.
E. Kết luận
Với kinh nghiệm còn ít, tôi chỉ xin trình bày những nhận định của mình về vấn đề “Vận dụng
trò chơi học tập vào việc củng cố toán lớp 5” là như thế. Do trình độ và năng lực còn hạn
chế nên đề tài này không thể tránh khỏi những thiếu sót nhất định. Kính mong nhận được sự
quan tâm, đóng góp của hội đồng khoa học để sáng kiến của tôi được hoàn chỉnh hơn.
Mục lục
Trang
A. Lí do chọn đề tài 1
B. Nội dung
I. Quan niệm về trò chơi toán học 1
II. Tác dụng của trò chơi toán học 2
III. Những điều cần lưu ý khi sử dụng trò chơi học tập 3
IV. Các bước tiến hành một trò chơi học tập 3
C. Một số trò chơi nhằm củng cố kiến thức Toán Lớp 5
1. Trò chơi củng cố yếu tố số học và yếu tố đại số 5
2. Trò chơi củng cố nội dung hình học 5
11