MỤC LỤC
Trang
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. Lý do chọn đề tài 1
II. Mục đích và phương pháp nghiên cứu 1
1. Mục đích 1
2. Phương pháp 2
III . Giới hạn của đề tài 2
IV . Kế hoạch thực hiện 2
B. PHẦN NỘI DUNG
I . Cơ sở lý luận 3
II. Cơ sở thực tiễn 4
III. Thực trạng và những mâu thuẫn 4
1.Thuận lợi……………………………………………………………………….4
2.Khó khăn……………………………………………………………………….4
IV . Các biện pháp giải quyết vấn đề 4
1. Xác định nguyên nhân, lập kế hoạch dạy học sinh yếu kém………………….4
2. Biện pháp dạy học bằng tình thương………………………………………….5
3. Biện pháp giao việc cho học sinh yếu kém 6
4. Biện pháp thư giãn (vui chơi) trong các tiết học 7
5. Tạo môi trường giáo dục tốt 8
6. Biện pháp tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp ………………………… 9
7. Phong trào “Giúp bạn vượt khó ”…………………………………………… 9
8. Phối hợp với phụ huynh học sinh …………………………………………….10
V . Hiệu quả áp dụng 11
C. KẾT LUẬN
I . Ý nghĩa của đề tài đối với công tác 13
II . Khả năng áp dụng 13
III . Bài học kinh nghiệm 13
Tài liệu tham khảo 15
www.sangkienkinhnghiem.com
có nguy cơ bỏ học vì học yếu vẫn còn.
2
www.sangkienkinhnghiem.com
- Đưa ra một số giải pháp trong việc đổi mới phương pháp giúp đỡ học sinh yếu
kém học tập có tiến bộ hơn, tạo môi trường học thân thiện gần gũi giúp học sinh ham
thích học tập, thích đi học nhiều hơn.
2. Phương pháp :
- Phương pháp lấy tư liệu.
- Phương pháp học mà chơi, chơi mà học.
- Phương pháp đàm thoạ.
- Phương pháp xử lý thông tin.
- Phương pháp thực nghiệm.
- Phương pháp cải tiến.
III. Giới hạn của đề tài:
- Học sinh khối 5 thuộc Trường Tiểu học An Thạnh 1. Đội ngũ thầy (cô) cùng cô
tổng phụ trách. Phụ huynh học sinh khối 5 của tường.
IV. Kế hoạch thực hiện:
- Chọn đề tài.
- Lập đề cương nghiên cứu.
- Đọc, thu thập đề tài, viết đề tài.
- Thu nhập thực tế.
- Hoàn thành sáng kiến.
3
www.sangkienkinhnghiem.com
B. PHẦN NỘI DUNG
I.C ơ s ở lý lu ậ n:
Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh tiểu học : Học sinh tiểu học lứa 6 đến 11 tuổi
các em rất nghịch hiếu động, chưa làm chủ được bản thân, chưa nhận thức được điều
gì là đúng và điều gì là sai, hay bắt chước và chịu tác động của mọi việc xảy ra xung
chất như trường, lớp, qua thái độ của thầy cô, bạn bè. Do đó trong nhà trường chúng ta
phải tìm ra những giải pháp thích hợp để giáo dục đối với từng đối tượng trẻ em, định
hướng đúng đắn cho trẻ trong các hoạt động giáo dục, dạy học và vui chơi của trẻ một
cách phù hợp nhất, tạo một bầu không khí, một môi trường thật thân thiện để mỗi học
sinh thấy vui thích và trông đợi được đến trường. Xem trường lớp như ngôi nhà thứ
hai của mình. Chúng ta không thể áp dụng cách thức giáo dục giống như THCS hay
THPT cho học sinh tiểu học. Trong mỗi giai đoạn phát triển khác nhau của học sinh
chúng ta cũng không thể áp dụng một cách cứng nhắc, dập khuôn hình mẫu phát triển
của học sinh trong giai đoạn đó mà còn tuỳ thuộc vào tố chất, năng lực, thể lực của
học sinh đó cũng như những tác động của gia đình và xã hội của mỗi một cá nhân học
sinh mà ta có những cách thức giáo dục thích hợp nhất cho chúng để chúng có thể phát
triển một cách hài hoà trong học tập, nhận thức và hành vi khi chúng tham gia vào các
mối quan hệ với cộng đồng xã hội trong tương lai.
III. Thực trạng và những mâu thuẫn:
1.Thuận lợi:
- Đa số các em đều ngoan hiền, ham học và viết chữ rõ ràng, sạch sẽ.
- Học sinh có đầy đủ sách vở và đồ dùng học tập.
- Ban giám hiệu quan tâm sâu sát về cơ sở vật chất, trang bị đầy đủ thiết bị dạy học
phù hợp cho lớp.
2.Khó khăn:
- Một số em lười biếng, không thích học.
- Vài em học yếu, không chịu đến trường học phụ đạo.
- Một vài em cha mẹ nghèo, mồ côi cha mẹ, thiếu quan tâm, không người đôn đốc,
chăm sóc học tập.
- Gia đình không quan tâm, giáo dục cho các em thấy được lợi ích của việc đi học
và đi học đều.
IV. Các biện pháp giải quyết vấn đề :
1. Xác định nguyên nhân, lập kế hoạch dạy học sinh yếu kém:
5
www.sangkienkinhnghiem.com
lớp, đặc biệt những em học yếu hay nghịch ngợm. Mỗi lần học sinh có ý kiến nếu trả
lời sai thì phải giúp học sinh hiểu cái sai, không nên để cho học sinh ngồi xuống mà
không biết mình sai điểm nào, đừng để học sinh bị mất mặt trước mặt bạn bè, làm trò
6
www.sangkienkinhnghiem.com
cười cho lớp học. Không sử dụng thước làm công cụ đánh đập học sinh, sử dụng thước
nhẹ nhàng tránh việc gõ thước quá mạnh làm học sinh giật mình. Biết động viên, khích
lệ học sinh dù các em chưa thật sự tiến bộ hay tiến bộ rất chậm. Giáo viên biết sử dụng
năng khiếu của mình làm tiết học thêm sinh động. Ví dụ: Tìm những câu truyện vui kể
cho các em, hay pha một vài câu hài hước để học sinh cảm thấy thoải mái Một tiết
học mà học sinh hoạt động vui vẻ, có tiếng cười sẽ có hiệu quả hơn những tiết học mà
học sinh quá nghiêm túc.
Để các em yếu mạnh dạn hơn thì giáo viên phải biết yêu thương, gần gũi, tạo sự
thân tình để các em hòa đồng vào môi trường học tập ở trường lớp. Để từ đó các em có
ấn tượng tốt với trường lớp, thầy cô mà ham thích học tập.
Giáo viên phải biết gần gũi tâm sự, với trò chuyện với những học sinh yếu đặc biệt
những em nhút nhát. Hỏi các em về chuyện gia đình, về chuyện học hành, để các em
cảm thấy thân thiện với giáo viên hơn và qua đó giáo viên sẽ hiểu được nguyên nhân
vì sao các em học yếu, hiểu về tâm tư tình cảm, hoàn cảnh các em để có biện pháp dục
tốt hơn.
Ví dụ : Nhà em ở đâu? Bố mẹ làm gì ? Hôm nay ai chở em đi học? Hôm nay em có
hiểu bài không? Có cần cô giúp gì không vv
Nhiều khi chỉ một câu nói, một cử chỉ của thầy cô mà thay đổi cả cuộc đời các em.
Làm cho các em thấy thầy cô luôn quan tâm đến mình, không ghét bỏ mình và các em
thêm gần gũi, yêu mến thầy cô, tự tin vào bản thân mình (Như một lời khen hay một
lời khuyến kích, động viên, một cử chỉ thân mật). Đối với những em còn thiếu tự tin thì
giáo viên nên tìm lấy một ưu điểm nào đó của các em để khen ngợi động viên. Hãy
luôn khen học sinh, cố tìm ưu điểm dù nhỏ nhất để khen.
Ngoài ra cuối học kì cần phải tổ chức khen thưởng cho các em học yếu mà học tập
có tiến bộ. Nhằm động viên các em có thêm hứng thú trong học tập, tránh tình trạng
mức độ vừa phải tránh ngay lúc đầu đưa ra một lượng kiến thức quá lớn khiến các em
thấy việc học quá nặng nề. Do đó giao bài về nhà cho các em thì lần đầu bài tập nên ít
và dễ sau đó nâng dần số lượng và độ khó lên. Khi giao việc giáo viên phải biết được
việc đó các em làm được không quá sức, và phải kiểm tra thường xuyên việc thực hiện
ở các em. Tránh các trường hợp học sinh nhờ bố mẹ hay bạn bè làm giúp, phải khen
ngợi khi em hoàn thành công việc Tránh không kiểm tra công việc đã giao
4. Biện pháp thư giãn (vui chơi) trong các tiết học:
Trong học tập có rất nhiều môn học khô khan, nặng về kiến thức như toán, tập làm
văn, chính tả vv…Đối với học sinh thường không có hứng thú học những môn này (trừ
những em giỏi thì ham học vì có điểm cao). Như vậy để tạo được sự hứng thú, ham
thích việc học ở học sinh yếu giáo viên cần tăng cường các trò chơi, hình thức học tập
sinh động trong tiết học. Khi tổ chức một trò chơi thì học sinh yếu sẽ tham gia hết
8
www.sangkienkinhnghiem.com
mình và qua trò chơi giáo viên giúp học sinh nắm được kiến thức, hiểu được bài hơn.
Ngoài các trò chơi giáo viên cần tổ chức các hình thức học tập sinh động khác để giúp
học sinh yếu có hứng thú trong học tập như đóng kịch, phỏng vấn… Trong các tiết ôn,
tiết rèn giáo viên đều phải tổ chức giờ học sinh động, vui tươi như vậy mới mang được
hiệu quả cao. Nhiều hình thức học tập sinh động khi tổ chức không nên cầu kì quá dẫn
đến mất thời gian, tốn kém… giáo viên nên chọn các hình thức học tập đơn giản
nhưng mang hiệu quả cao…
Trong thời gian chuyển tiết giữa các môn học giáo viên cần phải dành từ 5-7 phút
cho học sinh vui chơi (chơi trò chơi, múa hát, kể chuyện, đóng kịch, thi đố…). Để tạo
cho học sinh những giây phút thư giãn giữa các tiết học, tạo cho các em sự hưng phấn,
thoải mái trở lại sau giờ học căng thẳng…
Để tổ chức trò chơi và các hình thức học tập sinh động khác giáo viên lưu ý phải
để cho học sinh yếu kém tham gia phải biết được trong hình thức học tập đó học sinh
yếu có thể tham gia ở phần nào.
5. Tạo môi trường giáo dục tốt:
Với trường lớp khang trang như hiện nay, đội ngũ GV nhiệt tình, sự quan tâm của
trời…
Trong tiết sinh hoạt lớp giáo viên có thể tổ chức tuyên dương các em học yếu (dù
đó là những tiến bộ nhỏ nhất) nhằm làm cho các em có thêm hứng thú trong học tập
và để cho các em thấy mọi nổ lực các em luôn được giáo viên và bạn bè đánh giá cao.
Giáo viên chủ nhiệm cần phối hợp với tổng phụ trách đội tổ chức các hội thi giữa
các lớp để giúp các em lấy lại kiến thức… Chú ý nội dung thi chỉ dành cho học sinh
yếu và câu hỏi đơn giản các em có thể trả lời được. Tránh các cuộc thi chỉ có các em
giỏi tham gia. VD : Như thi về kiến thức tiểu học, an toàn giao thông, phòng tránh
bệnh tật… Qua cuộc thi giúp các em ôn lại kiến thức và giúp cho các em yếu ham học
hơn. Phối hợp với tổng phụ trách tuyên dương các em yếu kém có tiến bộ qua buổi
chào cờ…
Hoặc giáo viên có thể tổ chức cho lớp mình hoạt động đọc lập. Giáo viên có thể
soạn một số câu hỏi (Nội dung câu hỏi là các kiến thức các em chưa nắm bắt được)
giao cho các em yếu đại diện cho các tổ về học và tìm hiểu để hôm sau lên thi…Và khi
nhận trách nhiệm này các em yếu sẽ cố gắng học để và tìm hiểu để hôm sau lên thi đua
với các bạn. Một khi có hình thức thi đua trong các hoạt động sẽ luôn kích thích các
em cố gắng và làm những việc hàng ngày các em không làm được… VD: trong lớp 3
một số em chưa thuộc bảng nhân, giáo viên giao cho các em đó về học để hôm sau thi
với các tổ khác. Tất nhiên khi được giao các em đó sẽ cố gắng về học để thi được tốt
hơn…
7. Phong trào “Giúp bạn vượt khó ”:
10
www.sangkienkinhnghiem.com
Trong lớp có một vài em học sinh vì hoàn cảnh gia đình quá khó khăn, thiếu điều
kiện học tập, thiếu tình yêu thương của bố mẹ, làm cho các em buồn nản, tủi thân mà
không muốn đến lớp. Cụ thể, trong 2 năm gần đây phong trào “Giúp bạn vượt khó
”luôn được sự quan tâm rất nhiều, ngay từ đầu năm tôi lên kế hoạch và phát động
trong 2 đợt chính đó là đợt đầu năm học và đợt tết Nguyên Đán. Kêu gọi các em làm
kế hoạch nhỏ, tiết kiệm tiền, quà bánh hàng ngày đóng góp lại mua tập, bút, áo quần,
sách vở v v… Mục đích giáo dục các em tinh thần tương thân tương ái giúp bạn có
của việc học thì học sinh sẽ học tốt hơn. Ví dụ: Một học sinh làm hư viết, không có viết
đến trường, học sinh đó sẽ sợ đi học vì không có viết không chép bài, làm bài được, có
thể sợ thầy, cô phạt. Nếu cha mẹ kịp thời mua viết cho con, yêu cầu con cẩn thận hơn
thì học sinh đó sẽ vui vẻ đi học. Nếu bố mẹ la mắng hoặc không mua viết thì sẽ làm
cho em đó đi học với tâm trạng lo sợ thầy cô la và có thể trốn học. Từ đó trở thành
học sinh yếu kém
Vậy nhà trường cần biết phối hợp với phụ huynh trong việc tạo sự ham thích cho
học sinh khi đến trường. Hiện nay một số phụ huynh không biết cách giáo dục con cái,
thường đánh đập, la mắng khi con em mình mắc phải một lỗi lầm nào đó ở trường lớp
(như bị điểm kém, đánh nhau với bạn), làm cho các em sợ sệt, ức chế khả năng học
tập, lao động ở các em, giảm đi niềm ham thích học tập. Do đó giáo viên chủ nhiệm
cần trao đổi, hướng dẫn phụ huynh nên tạo điều kiện tốt để cho để con em mình đến
trường (bảo đảm thời gian đến trường, sắm dụng cụ học tập, giúp con học ở nhà, cùng
vui chơi học tập với con em mình, nhắc nhở con cái giờ học…), khi giáo dục con em
nên nhẹ nhàng, cần cho các em hiểu việc đó đúng sai thay vì la mắng trừng phạt.
Việc quan tâm đến bạn bè của con em cũng rất quan trọng. Chơi với bạn xấu trước
sau gì các em cũng nhiễm thói xấu. Phụ huynh chú ý đến những thời gian rảnh rỗi của
con em mình, cần biết các em đi đâu, chơi chỗ nào. Đừng cho các em quá nhiều thời
gian tự do một mình mà cha mẹ không biết. Cần liên lạc với giáo viên để biết tình hình
của con em mình, như có đến trường không? Có đi lao động không? Có hành vi gì cần
sửa chữa vv
Khi học sinh yếu kém phụ huynh cần giúp con em lấy lại niềm tin học tập nhận
thức được học là một hoạt động đầy hứng thú. Cần có sự ham thích mới học tốt được.
Giúp con em thấy được từ những bài học trên lớp con sẽ học được rất nhiều điều thú vị
mà đều là những tri thức có lợi cho bản thân. Cần giúp trẻ vượt qua khó khăn để lấy lại
kiến thức đã mất, động viên con khi bị điểm kém thì cũng không nên quá chán nản, mà
nên tìm ra nguyên nhân để lần sau cố gắng làm bài tốt hơn.
Giáo viên thường xuyên thông tin cho phụ huynh có con em học yếu kém để phụ
huynh biết. Trao đổi các biện pháp giúp học sinh học ở nhà.
V. Hiệu quả áp dụng:
- Phải tạo sự đoàn kết, yêu thương giúp đỡ của học sinh trong lớp qua các phong
trào. Tạo cho các em động cơ ham học, trong việc uốn nắn các em, giáo viên chủ
nhiệm phải luôn giữ thái độ bình tĩnh, không nóng vội, không dùng lời lẽ nặng nề với
các em, hòa hợp với các em, xem học sinh là con đẻ của mình, chia sẻ vui buồn, cùng
lắng nghe ý kiến học sinh để có biện pháp giáo dục phù hợp .
- Học sinh lớp 5 trong độ tuổi biết tự ái, giận hờn, thích đựơc động viên khen
thưởng, giáo viên không nên dùng hình phạt, đánh mắng làm cho các em sợ sệt không
ham thích đến lớp, phải tạo cho các em một niềm tin để các em an tâm học tập và xem
giáo viên chủ nhiệm là người tin cậy.
- Nên tổ chức vui chơi tập thể trong các giờ ra chơi, giờ sinh hoạt lớp để tạo sự gắn
bó thương yêu trong học sinh và giáo viên. Trong chương trình giảng dạy nên tổ chức
những buổi vui học, học vui dưới hình thức ôn tập.
Việc chuyên cần học tập cuả học sinh đã quyết định sự tiến bộ của các em, hơn nữa
các em học sinh lớp 5, nếu để các em nghỉ học một hai lần với lý do không cần thiết
lắm thì các em sẽ thích nghỉ học đi chơi hơn là đến lớp bởi nhiều lý do: Sợ bị phạt, sợ
14
www.sangkienkinhnghiem.com
bị chế giễu. Giáo viên nên giải thích tai hại của việc đi học không đều và việc bỏ học
giúp các em dần dần có thói quen ham thích đi học mà không thích ở nhà.
Tóm lại, nếu giáo viên chủ nhiệm tạo được sự mật thiết giữa thầy với trò, giữa học
sinh với học sinh, thầy trò tạo được sự vui vẻ học tập trong suốt thời gian ở lớp thì
chắc chắn các em sẽ đến lớp đều đặn, bằng sự tự nguyện và sẽ cảm thấy tiếc nuối khi
phải bỏ học, nghỉ học, và vai trò của chúng ta đã hoàn thành vậy.
Hội đồng xét duyệt của trường An Thạnh, ngày 27 tháng 04 năm 2012
Xếp loại:……. Người viết
CTHĐ