Một số biện pháp duy trì sĩ số học sinh vùng dân tộc thiểu số
PHẦN 1 : MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài :
1.1: Lý do khách quan
Việc duy trì sĩ số đảm bảo chuyên cần ở trường Tiểu học đóng một vai trò rất
quan trọng trong việc học tập của học sinh. Nó là nền tảng giúp các em lĩnh hội
kiến thức một cách đầy đủ, mang lại kết quả tốt. Nhưng hiện nay, tình hình học
sinh bỏ học ở Tỉnh Đăk Lăk ta đến mức báo động, nhất là học sinh ở vùng khó
khăn, vùng biên giới. Theo thống kê của các năm gần đây cho thấy tỉ lệ học sinh
bỏ học ngày càng cao, nhất là học sinh ở độ tuổi Cấp I, Cấp II.
Căn cứ vào nghị quyết Hội nghị công nhân viên chức năm học 2009 - 2010
của Trường Tiểu học La Văn Cầu về việc hạn chế tình trạng học sinh bỏ học.
Nhà trường đã thành lập Ban phòng chống bỏ học gồm : Ban giám hiệu; giáo
viên chủ nhiệm; Hội cha mẹ học sinh ; các đoàn thể ; chính quyền địa phương đã
thống nhất quan điểm về công tác huy động học sinh đến trường và hạn chế tình
trạng học sinh bỏ học là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và của toàn xã
hội. Xác định lí do học sinh không muốn đi học và bỏ học giữa chừng có rất
nhiều nguyên nhân, trong đó nguyên nhân do học lực yếu, kém dẫn đến chán
nản, bỏ học là nguyên nhân chủ yếu và trực tiếp thuộc trách nhiệm của ngành
Giáo dục và Đào tạo.
Để duy trì, nâng cao hiệu quả công tác phổ cập giáo dục Tiểu học và đạt chỉ
tiêu phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi, đòi hỏi một trong những điều kiện
không thể thiếu được đó là : “ Duy trì sĩ số cho học sinh nói chung và học sinh
dân tộc nói riêng ” . Đây là vấn đề mà các cấp uỷ Đảng và chính quyền địa
phương quan tâm , chỉ đạo bằng các Nghị quyết của Đảng bộ các cấp và chi bộ
nhà trường.
2.1: Lí do chủ quan.
Với trách nhiệm của một giáo viên Tiểu học, bất cứ người giáo viên chủ nhiệm
nào cũng mong muốn lớp mình phụ trách suốt từ đầu năm đến cuối năm phải
đảm bảo về mặt sĩ số cũng như phải đạt yêu cầu về mặt chất lượng học tập.
Giáo viên: Trần Thị Thông – Trường Tiểu học La Văn Cầu * Trang 1

3.1/ Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý thuyết :
Đọc các tài liệu có liên quan đến công tác duy trì sĩ số, Các văn kiện, các
chỉ, Nghị quyết của trung ương của bộ chính trị, Đảng bộ huyện Krông Búk, các
Nghị quyết của Đảng ủy xã Cư Pơng, Nghị quyết Hội nghị CNVC năm học
2009 – 2010, năm học 2010-2011 của Trường Tiểu học La Văn Cầu”.
3.2/ Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn :
Tôi đã dùng phương pháp phỏng vấn Phụ huynh, học sinh. Điều tra hoàn
cảnh gia đình học sinh, chế độ chính sách đối với học sinh dân tộc.
3.3/ Nhóm các phương pháp hỗ trợ : Bảng thống kê số liệu học sinh bỏ học
của những năm học trước.
Giáo viên: Trần Thị Thông – Trường Tiểu học La Văn Cầu * Trang 3
Một số biện pháp duy trì sĩ số học sinh vùng dân tộc thiểu số
PHẦN 3 : NỘI DUNG VÀ BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
CHƯƠNG 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN
Bậc Tiểu học là bậc học nền tảng trong hệ thống giáo dục quốc dân, là nơi
tạo những cơ sở ban đầu cơ bản và bền vững cho trẻ em tiếp tục học lên bậc học
cao hơn. Nhà trường Tiểu học có vị trí, chức năng, nhiệm vụ đặc biệt quan trọng
trong việc hình thành nhân cách cho trẻ em, là nơi tổ chức một cách tự giác quá
trình phát triển đúng đắn, lâu dài về tình cảm, trí tuệ, thể chất và các kỹ năng
học tập, rèn luyện của học sinh. Mục tiêu, nhiệm vụ của trường tiểu học là đem
đến cho trẻ em hạnh phúc được học tập, là làm cho trẻ em được hưởng thụ một
nền giáo dục tốt đẹp ở trường tiểu học.
Việc duy trì sĩ số trong các trường học, là một chủ trương lớn của ngành
giáo dục nhằm cụ thể hoá Nghị quyết của Đảng các cấp, đây là giải pháp có tính
chiến lược nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và bồi dưỡng những tài năng của
đất nước.
Vì chỉ trên cơ sở của sự phát triển phong phú, hài hoà có tính toàn diện của
nhân cách thì tài năng con người mới có điều kiện nảy nở và phát triển một cách
cơ bản và bền vững. Ở những trường tiểu học việc duy trì tốt sĩ số học sinh, học
sinh được giáo dục toàn diện, được học đủ các môn học theo quy định, được

để đến lớp như bao bạn khác. Những học sinh này thường mặc cảm , tự ti về
Giáo viên: Trần Thị Thông – Trường Tiểu học La Văn Cầu * Trang 5
Năm học TSHS dân tộc TSHSDT bỏ học Tỷ lệ
Năm học 2007-2008 324 10 3,08%
Năm học 2008-2009 311 16 5,14%
Năm học 2009-2010 301 18 5,98%
Một số biện pháp duy trì sĩ số học sinh vùng dân tộc thiểu số
hoàn cảnh, tự cho thân phận của mình không bằng bạn bè , tự tách biệt khỏi tập
thể , các em luôn cảm thấy lòng tự trọng bị tổn thương và chán nản dẫn đến bỏ
học .
+ Phần đa học sinh dân tộc, bố mẹ các em không biết chữ, nên khi đi học về
không có ai kèm, dẫn đến học yếu, các em phải ở lại lớp nhiều năm liền cảm
thấy xấu hổ thế là bỏ học .
+ Có một số em lại chưa qua lớp mẫu giáo, chưa làm quen với Tiếng Việt , các
em phát âm rất khó, tiếp thu bài cũng chậm đâm ra chán nản , và không thích đi
học
+ Trẻ em thuộc gia đình thiếu bố ( mẹ) hoặc thiếu cả bố lẫn mẹ ; Tức là bố mẹ
ly hôn hoặc bố mẹ hay cãi nhau . Số trẻ em này thường có tính khí bất thường ,
hay quậy phá , hờn giận , đánh nhau , tự ti , ủ ê , lúc nào cũng mặc cảm , tự cho
mình thua kém và tự xa lánh bạn bè dẫn đến bỏ học .
+ Trẻ em mồ côi bố hoặc mẹ , thường hay nhút nhát, ít hòa đồng , thường hay
sợ hãi đám đông , cảm thấy thua kém bạn bè, dẫn đến tự ti , mặc cảm và bỏ học.
+ Trẻ em thuộc gia đình có mức kinh tế trung bình, không đông con, nhưng bố
mẹ ít quam tâm đến con cái, lo kiếm sống , suốt ngày để các em lêu lổng , không
quản lý giờ giấc. Số trẻ này rất tự do , bừa bãi , hay quậy phá , học ít chơi nhiều ,
hay trốn học, thường nói dối cha mẹ , thầy cô , hay cãi lại người lớn , không biết
nghe lời, ít có lòng tự trọng và thích là bỏ học .
+ Trẻ em thuộc gia đình khá giả, có của, được cha mẹ nuông chiều. Thường
những em này như những ông trời con, tính khí đỏng đảnh, muốn gì được nấy,
hay dỗi , thích thì học không thích thì thôi, đôi lúc còn tỏ ra khoe khoang coi

Từ những nguyên nhân nêu trên , tôi đã mạnh dạn đưa ra một số biện pháp để
duy trì sĩ số học sinh như sau :
1. Các biện pháp:
2.1/ Nắm hoàn cảnh và đặc điểm gia đình từng học sinh:
Sau ngày tập trung học sinh, tôi đã có danh sách trích ngang ghi rõ họ tên,
nghề nghiệp cha mẹ; Hoàn cảnh sinh sống của gia đình: Nắm xem bao nhiêu em
có hoàn cảnh đủ ăn? bao nhiêu em hộ khó khăn? bao nhiêu em có sổ hộ nghèo?
Giáo viên: Trần Thị Thông – Trường Tiểu học La Văn Cầu * Trang 7
Một số biện pháp duy trì sĩ số học sinh vùng dân tộc thiểu số
Công việc thường ngày của học sinh ở nhà và là đứa con thứ mấy? Ngoài ra, tôi
còn trao đổi với giáo viên chủ nhiệm của lớp năm trước để nắm rõ hơn về hoàn
cảnh gia đình của từng học sinh. Sau đó tôi tập hợp thành một quyển sổ theo dõi,
phân loại đối tượng học sinh, đặc biệt học sinh có hoàn cảnh khó khăn có nguy
cơ bỏ học.
Việc làm này giúp tôi nắm rõ hơn hoàn cảnh từng em để có biện pháp giáo
dục thích hợp. Sau đó tôi theo dõi sĩ số học sinh hằng ngày, đặc biệt là những
em hay vắng học rồi
tìm hiểu hoàn cảnh của những học sinh hay nghỉ học và những học sinh có nguy
cơ bỏ học. Một trong những yếu tố quan trọng là tìm hiểu môi trường và hoàn
cảnh sống của các em , bởi vì đó chính là cái nôi nuôi dưỡng và hình thành nhân
cách của các em ngay từ thuở ban đầu. Để các em hình thành cho mình một
hướng đi tốt nhất.
Các bước tiến hành như sau :
- Tìm hiểu qua phiếu thông tin ( điều tra sơ yếu lý lịch) : Phiếu thông tin này
ngoài những thông tin cơ bản: Họ tên bố, mẹ; địa chỉ; thêm cả hoàn cảnh sống;
gia đình em đó có mấy người ; em ấy là con thứ mấy; sở thích của em, thường
chơi với bạn như thế nào.
- Tìm hiểu hoàn cảnh học sinh trực tiếp bằng cách: đến tại gia đình các em ,
tiếp xúc với bố mẹ các em để biết cụ thể hoàn cảnh của những học sinh này và
trao đổi tình hình học tập của những học sinh đó.

nhiều hôm 2 em đã rủ nhau nghỉ học. Tôi đã quan tâm gần gũi các em nhiều
hơn, giúp các em lấy lại thăng bằng, giao cho 2 em, hai nhiệm vụ: 1 em làm lớp
phó lao động, còn 1 em làm tổ trưởng, dần dần các em đã phát huy được vai trò
của mình, trở thành những cán bộ lớp năng nổ, có trách nhiệm, khi các em có
tiến bộ, tôi đã động viên các em kịp thời, bằng cách: thưởng cho các em những
cuốn tập, những bộ áo quần quyên góp của trường TH Lê Văn Tám (đơn vị kết
nghĩa).
Có

1 em bố mất sớm ở với mẹ, em học khá , nhưng rất bướng bỉnh,em
cũng thường xuyên nghỉ học, hiểu được hoàn cảnh của em , tôi đã trực tiếp gặp
em thường xuyên, khuyên nhủ, đồng thời phát huy mặt tích cực của em là học
Giáo viên: Trần Thị Thông – Trường Tiểu học La Văn Cầu * Trang 9
Một số biện pháp duy trì sĩ số học sinh vùng dân tộc thiểu số
khá , hướng em vào các hoạt động của tập chọn em làm tổ trưởng. Vừa để em
làm vừa nghiêm khắc với những hành vi của em, một tháng sau em có chuyển
biến rõ rệt, em đã đi học đều đặn trở lại.
Cũng có 1 em thường xuyên vi phạm về nề nếp học tập, hay đi học muộn,
ăn mặc không theo nội quy của nhà trường, nhuộm tóc vàng, giờ học không ghi
chép bài, hay nói chuyện trong lớp, quay ngang, quay ngửa, khuấy động trong
lớp, người lớn nói không nghe lời, hay cãi lại, luôn nghĩ ra mọi trò tinh
nghịch ,hễ la mắng là em nghỉ học. Qua tìm hiểu biết được em này con một gia
đình khá giả, được bố mẹ nuông chiều. Tôi đã phải thực hiện nhiều biện pháp:
chủ động gặp gỡ bố mẹ của em bàn bạc góp ý với họ về biện pháp giáo dục,
không chiều theo sở thích của các em và nghiêm khắc với những sai phạm.
2.2/ Nắm chất lượng học tập và hạnh kiểm năm trước:
Trong tuần đầu ôn tập, tôi cho các em ôn lại những bài tập bám sát theo kiến
thức cơ bản của năm trước, đồng thời tôi còn xem lại học bạ của các em năm
trước để nắm sức học của từng em. Việc làm này đã giúp tôi lựa chọn biện pháp
kèm cặp, uốn nắn phù hợp không để cho các em chán nản, bỏ học vì học yếu.

- Qua việc làm trên, tôi thấy tình cảm giữa cô trò đã gắn bó nhau hơn.
Những em Trung bình, Yếu thường hay nhút nhát, rụt rè nay không còn nữa mà
trở nên mạnh dạn, tự tin hơn. Từ đó các em càng ham thích đến lớp để hòa nhập
với bạn bè, việc học của các em ngày càng tiến bộ hơn.
2.6/ Phổ biến nội quy. Gặp gỡ những gia đình học sinh tự ý bỏ học:
- Ở tuần đầu tiên, tôi sinh hoạt với học sinh trong lớp rất kĩ về nội quy nhà
trường, trong đó có phần quy định: Học sinh phải đi học đều và đúng giờ, nghỉ
học phải có lí do và được cha mẹ xin phép . Tổ chức họp phụ huynh học sinh
đầu năm, tôi cũng thông báo cho phụ huynh biết về quy định này và nhờ phụ
huynh hàng ngày theo dõi, nhắc nhở.
- Đối với những trường hợp học sinh tự ý bỏ học ( vì cha mẹ đi làm không
có ở nhà) , hết giờ dạy, tôi lập tức đến ngay nhà những em này gặp phụ huynh
tìm hiểu nguyên nhân và trao đổi cách khắc phục.
Giáo viên: Trần Thị Thông – Trường Tiểu học La Văn Cầu * Trang
11
Một số biện pháp duy trì sĩ số học sinh vùng dân tộc thiểu số
- Chính nhờ thế mà những học sinh ở lớp tôi chủ nhiệm chỉ nghỉ học 1 ngày
không phép thì đến hôm sau đi học lại bình thường, nên năm 2009 – 2010 lớp
tôi chủ nhiệm không có hiện tượng học sinh bỏ học giữa chừng.
2.7/ Tổ chức tốt tiết sinh hoạt lớp:
-Trong tiết sinh hoạt cuối tuần, sau khi nghe các tổ trưởng báo cáo, tôi cho
lớp tuyên dương những tổ đạt duy trì sĩ số suốt cả tuần để làm gương cho lớp và
khen những em có tiến bộ về mặt học tập để các em thấy nhiệm vụ học tập của
mình và mỗi ngày đến trường thật sự là một ngày vui.
- Đối với những mặt học sinh còn hạn chế, tôi nhắc nhở nhẹ nhàng kèm theo
hướng dẫn, uốn nắn cho các em để tuần sau các em thực hiện tốt hơn.
- Ngoài ra tôi còn nêu gương các anh, chị học sinh những năm trước dù đầu
năm còn yếu kém nhưng nhờ sự kiên trì, cố gắng đến cuối năm cũng đã đạt loại
Khá, Giỏi để củng cố lòng tin nơi các em.
2.8/ Biện pháp tinh thần:

đến
Chuyển
đi
Bỏ học
T.số Nữ DT T.số N
ữ
D
T
T.số Nữ T.số Nữ T.
số
Nữ DT
2009 -
2010
62 25 56 61 25 55 98,50 0 0 0 0 1 1
Nhìn lại kết quả trên, bản thân tôi rất vui vì mình đã thực hiện đạt cam kết
Duy trì sĩ số với Ban Giám Hiệu nhà trường và đã hoàn thành được nhiệm vụ
của một giáo viên chủ nhiệm.
+ Đối với học sinh: Đã tạo niềm tin nơi các em, em nào cũng ham thích học
tập, gắn bó với trường lớp hơn.
+ Đối với trường, ngành: Góp phần cùng cấp trên làm phong phú thêm kinh
nghiệm công tác, phổ biến cho các khối áp dụng thì thiết nghĩ sẽ giảm thiểu tình
trạng học sinh bỏ học.
3. Nguyên nhân thành công và tồn tại:
* Bản thân tôi suy nghĩ rằng, là một giáo viên chủ nhiệm phải đáp ứng những
yêu cầu sau:
+ Ngoài việc nâng cao chất lượng dạy học, phải đảm bảo đến việc duy trì sĩ
số lớp.
+ Quan tâm đến học sinh, nhất là nắm rõ hoàn cảnh những em khó khăn để
kịp thời hỗ trợ về vật chất lẫn tinh thần để các em yên tâm học tập.
+ Tạo mối quan hệ tương hỗ giữa Gia đình - Nhà trường – Xã hội để có biện

Một số biện pháp duy trì sĩ số học sinh vùng dân tộc thiểu số
PHẦN 4: KẾT LUẬN - ĐỀ XUẤT- KIẾN NGHỊ
1. Kết luận
Người giáo viên chủ nhiệm phải thấy việc thực hiện duy trì sĩ số học sinh là
trách nhiệm của một nhà giáo. Đây là vấn đề để thực hiện tốt Nghị quyết Hội
nghị công nhân viên chức hàng năm mà nhà trường đã đề ra để hạn chế tình
trạng học sinh bỏ học. Đề tài sáng kiến kinh nghiệm về công tác duy trì sĩ số là
đề tài không mới, tuy nhiên có những kinh nghiệm đã đi vào lối mòn hoặc thụ
động đã được lập đi lập lại, cho nên bản thân dù thực hiện đề tài cũ nhưng
mong muốn có những nét mới, có những hiệu quả thiết thực hơn trong tình hình
hiện nay. Công tác duy trì sĩ số là một nhiệm vụ thường xuyên, dù đứng ở vị trí
nào ta phải quan tâm thực hiện nghiêm túc vấn đề này, phải vận dụng sáng tạo,
linh hoạt, năng động trong thực tế; Kết hợp nhiều giải pháp để thực hiện tốt
công tác này.
Ngoài ra, để công tác duy trì sĩ số học sinh đạt hiệu quả, người giáo viên chủ
nhiệm cần phải có tâm đối với mọi học sinh, phải hiểu hoàn cảnh từng học sinh
để có biện pháp giúp đỡ, tạo điều kiện cho các em ham thích học tập, yêu mến
thầy cô, thích bạn bè. Việc chống lưu ban, bỏ học là nhằm nâng cao hiệu quả
công tác phổ cập giáo dục Tiểu học, góp phần nâng cao dân trí là nền tảng ban
đầu để đào tạo con người mới phát triển về mọi mặt, tham gia vào việc thực hiện
xây dựng nước nhà ngày càng giàu mạnh.
Giáo viên: Trần Thị Thông – Trường Tiểu học La Văn Cầu * Trang
15
Một số biện pháp duy trì sĩ số học sinh vùng dân tộc thiểu số
Để thực hiện tốt công tác duy trì sĩ số ở trường Tiểu học, bên cạnh sự cố
gắng của bản thân còn phải có sự hỗ trợ và kết hợp của nhà trường, gia đình và
các lực lượng xã hội.

2. Một số đề xuất, kiến nghị:
Để đảm bảo được công tác duy trì sĩ số, nâng cao chất lượng giáo dục và tiến

Một số biện pháp duy trì sĩ số học sinh vùng dân tộc thiểu số
MỤC LỤC
PHẦN 1: MỞ ĐẦU :
Trang 1
1. Lý do chọn đề tài
1.1: Lý do khách quan
1.2: Lý do chủ quan
PHẦN 2: MỤC TIÊU VÀ PHƯƠNG PHÁP CỦA ĐỀ TÀI
Trang 2
1. Mục tiêu nghiên cứu.
2. Nhiệm vụ nghiên cứu .
3. Phương pháp nghiên cứu .
3.1/ Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý thuyết .
3.2/ Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn .
3.3/ Nhóm các phương pháp hỗ trợ .
PHẦN 3 : NỘI DUNG VÀ BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
Trang 3
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN.
Trang 3
Giáo viên: Trần Thị Thông – Trường Tiểu học La Văn Cầu * Trang
18
Một số biện pháp duy trì sĩ số học sinh vùng dân tộc thiểu số
CHƯƠNG 2 : THỰC TRẠNG VÀ NGUYÊN NHÂN CỦA CÔNG TÁC
DUY TRÌ SĨ SỐ Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC LA VĂN CẦU .
Trang 3
1. Thực trạng công tác duy trì sĩ số ở Trường tiểu học La Văn Cầu.
2. Những nguyên nhân dẫn đến học sinh ở Trường tiểu học La Văn Cầu bỏ học
cao .
CHƯƠNG 3 : NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỂ DUY TRÌ SĨ SỐ HỌC SINH Ở
LỚP 4B TRƯỜNG TH LA VĂN CẦU.


Nhận xét xếp loại của hội đồng khoa học PGD :
Giáo viên: Trần Thị Thông – Trường Tiểu học La Văn Cầu * Trang
20
Một số biện pháp duy trì sĩ số học sinh vùng dân tộc thiểu số
Danh mục các tài liệu tham khảo :
1. Báo thời đại mới
2. Chỉ thị 11-CT/TW của Bộ chính trị khóa X
3. Điều lệ trường Tiểu học .
4. Tạp chí giáo dục

Giáo viên: Trần Thị Thông – Trường Tiểu học La Văn Cầu * Trang