/
t
BÔ t.ỉlAO DỤC VÀ DÀO TẠO
l RƯỜNG DẠI HỌC TỎNG HỢP. HÀ NỘ[
HOẢNG NGOC LA
Q U Ấ T R ÌN H h ì n h T IIÀ N H v à p h ấ t T R IÍi N
C Ử A C Ấ N CƯ Đ ỊA V IỆ T iỉẴ C
(TUONG C U Ộ C V Ậ N D Ộ N G CÁCII MANCÍ TIIÁNG T Á M -
0
Clmvên ngành : Lịch MỈ Việt Nam
Ma sổ : '50315
Luận ấúl Phổ Tiến sĩ khoa Ịéọc I ịch sừ
Cố vấn khoa học : PGS LÊ MÁU IIÃN
—•
MÀ NÒI l# 3
f. • H' Ki?! t
itiiii. ■ • '«&•*
1 V- U /-/3 Ị
MỞ ĐẦU
CHƯƠNG
CHUƠNG
CHƯƠNG
CHƯƠNG
MỤC LỤC
I VIỆT BĂC: VỊ TRÍ CHIẾN Lược VÀ TRUYÊN THỐNG ĐAU
TRANH TRONG LỊCH sủ
I. Vị tri chiến lược của Việt Bắc
ỈI. Truyền thống đấu tranh của nhân dân các dân tộc
Việt Bắc tru ốc khi căn CIÍ đia cách mạng ra đò i
II TỦ CHÙ TRƯƠNG KHỞI NGHIÀ vũ TRANCỈ ĐEN TIẾN
TRÌNH TỔ CHƯC, XÂY DỰNG CÁC KHU CẢN c ư ĐỊA (1940

n 1
137
137
159
165
166
LOI CAM ON
Đe hoàn thanh luận *án PTS khoa học Lịch sử tô i đã
• • *
nhận đuực sự quan tâm giúp đỡ của Bộ Gieo duc và Đeo tạo,
Trường Đại hoc Tỗng hợp Ha Nôi, Trtrờns Đgỉ học Sư Phạro
Việt Bắc, Tồ B< men Lịch Siỉ cân - hiện đại Vi' t Nam, Khoa
Liuh sử Truờng Đại học TỦng hí-p Ha Mội.
Đặc b iệt tô i đã duro’c cố vấn khoa học PGS Lê Lạu Hãn
tện tình giúp đõ’ về mọi mặt.
Nhân địp này cho phép tô i được cảm ơn t ắ t cả.
Tôi cũng xin cểm o-n ve sự RỈÚp íĩõ' tân tinh của các
Ban nghỉên cứu lịch sử uảng 3ắc Thái, Gao B-rg . . . dồng
bào các dân tôc ỏ' những no'ỉ chúng tôi đín sưu ti m tà i
liệu .
Tôi cũng cảm o’n sự quan tâm củer khoa Lich sử và các
bạn đồng nghiệp ỏ’ Trtrừng Đại học Sư phạm Viêt Bắc đã cổ
vũt giúp đõ* tô i hoàn thành nhiệm vu.
Thái Nguyên, ngày tháng năm 1993
HOANG IỈGUC LA
MO đau
I . LY DO CHON DE TAl.
1. Thắng lo‘i cúa cách mạng tháng Tém (1945) đề lai
cho Đang ta nhi*u bài học kỉnh nghiêm qúy báu. Mnt trong
những bài hoc kinh nghiêm đó là công tác xây dựng lực

núỉ. Việc nghiên cứu đề tai này Không ngoài mue đích làm
tang thêm những hiều b iết về lỉc h sử, có thrm những nhân
thức Iĩ>á’i V căn cú đỉa cóch mang, nhằm góp phần giải quyết
những vấn dp mà xã hội vùng núỉ, Việt Bắc dang đặt ro bức
bách*
VÌ nhữn g lẽ trên, nên ch ún g tôl chọn ĩ"QỨp tranh hình
t h.ànb và phát triể n của căn c r dia V irt Bắc ( tron? cuõc vận
động cách mạng thóng Tam - 1945)" làm dề tà i luận á n .’
II. LÍCH SU MGHỊEN cuu VAN DE.
tà i này, ỏ’ góc đc khác nhau dã thu hiít sự quan tâm
của nhỉều CO’ quan vn cá nhân nghiên cứu tr£r b s l hiitrng tiếp
cân chủ y r u :
1. các công trình ng hiê n cứu vl lịnh sir cÁch mạng
thẺQR TÁm 1945, về lịch gir tảng công pán Việt Uam vè lịch
sir quân đôi rhân dán Việt Hem thò'i kỳ 1939-1945 có liâ n quan
tó’ỉ cổng tác xây dựng lirc lirrnp; và cắn cứ rtjB cé-ch mạng.
Theo huólig này, chiếm khoi luxrng lcýn phắt là các công trinh
nghiên cứu của Ban ngtiiên cứu lic h S'’r lJẢn>5 Trung wrng, nay
- 2 -
là Viện lich sử Đang, của Ban nghiên C'ru lịc h sử quán đội
thuộc Tồng cục chính ta Ị, nay là Viện lịc h sử quân sự Việt
Nam và Ban nghiên cứu lịc h sử Đ*ỉng các cấp ỏ* các tỉn h Việt
Bắc.
2. Những công trin h nghiên cứu chuyên sâu, cho tó-i
nay có "Khu g ỉả i phóng" của võ Nguyên Giáp, Nhà xuất bản
Cru queo, th»?ng 8- 1946.
Năm 1976, Nhà xuất bẪn V1Ị t Bắc cho re mắt bạn đọc
• * a
cuốn "Căn cứ diB Việt Bắc (trong nách mạng tháng 8-1945)"
của tác gid Hoàng Ngọc La, Hoàng Quang Khnnh và Lê Hồng.

Tem ( 1945) ỏ' các tỉnh Vỉêt Bắc như Lich aử ĩiẻng bộ tỉnh
Bắc Thái, xurt bản 1980, T .1 ; Lịch sử cách mạng tháng Tem
tỉnh Bắc Thái, xuất bản 1978 ; Lịch sử ĐẢng bộ tỉnh Cpo
Bằng, xuất ban 1982 ; Lỉch sử Đỏng bô ^4ng cộng sẻn Việt
Nam tỉn h Ha Tuyên, xuất bản 1987* T .1 ; Lich sử cứu qunc
quân (niu Ban nghiên cứu 1 ’ ch 3'r Khu tư t r i v iệ t Bắc,
xuất bản 1975, v .v .ĩ . céc tà i liệ u của Viện Lịch sử Dang
như cách mọng thiírg Tám( 1945), xuất bản 19b3 ; TÌm hiểu
cách mạng thnng Tám, xunt bản 1967 ; tgỉ liệu CỦ8 vỉện
Lỉch sử quên UỊr có Lịch sử quán đồi nhân dân Việt Niqm,
xuất bản 1974, T .1 ; Lịch sử quên khu Việt Bắc có : Việt
Bắc 30 năra chỉển tranh cách mạng (1945-1975), xuất bển
1990, T.1, v .v
- 4 -
Ngoài ra, chúng tô ỉ còn nghiên cứu tham khao một khni
lunỵng l<ýn céc tà i liệu điền dã củe chúng tôt trên cqn cứ
dj'ì Việt Bắc, các bản tư thuât của ctíc nhấn chiTig lịch sử
và bién bản một sổ cuộc tọa dàm lịc h f?ử . . .
« é * •
Đễ góp phần làm séng tỗ Inòt sỗ nọỉ dung tư líệu,chúng
tô i còn tham khảo tà i liệ u của sỏ’ m^t thÁm Rắc Ky.
• • *•
?. xử lý và phân lo ạ i.
Nftoài các tác ph*m kỉnh rìỉln, các Vãn kiện Ỉvỉng ( 1930
1945) ; một số các tác phfm của liồ C'hí hinh, C8CỊ vị lãnh đạo
l>ẻing và Nhà nuức, thp hiện chủ trircvn^ dưừnp; Lổi củfi ỉ>sng Vfi
cách mạnR Việt Nam, vầ cẵn cứ địa cách mạng thò’i kỳ 1939“
1945, chúng tô i coi các tài liệ u dạ cÔHg báf m ất bản thành
sách của Viện Lịch sử ỈJsní^, Viện Lịch PIỈ qufin 8T Việt Nam,
của Ban nghiền cứu Lich HÍT Dang các tỉnh 0’ Việt BíỊc la những

phuơng pháp khác như so sánh.
V. MUC S1CH ĩ MGHIA VA DUNG GUP K1ỈUA HOC CUA LUAĨI AN.
1. hiuc đích.
- Nkằm dỉ sâu nghiên ctru CO’ sậ ra dò'i, tiến trình
hình thành và phát triển CỈH3 ©ăn cứ địo Việt Bẩc, những dỵc
thù cùs nó. TÙr (10, kh,?ng định VPÌ trò của nó íìố.i vrýi thắttg
lo i ciĩa cách mạng tháng Tam (1945).
- 6 -
- Tìm ra những nguyên hiiân thành công vè cả những
thỉếu só t, trong qúa trình tồ chức, xây dựn£ t'jc luíị-ng kết
họ*p với đẩu tranh cách mạng, tiế n lên khởỉ nfi;hĨB giqnh
chính quyền của Dang và nhãn dân te trÊn căn cứ rìịa Việt
Bắc.
2. Ý nghĩa.
Những vắn đề được g iải quyết trong luân Án sẽ góp
phần nâng cao thím nhận thức aỡị về việc xâ.Y đ'Tng nãìi cứ
đia cách mgng của Dỏng ta ; mẹt khór, ga’i rn nhirnp; mny
nghỉ trong v ỉệc thưc hiện đuừng J ổi chính sácb oủn ĐpJi(g Vfl
Nhà mróc ỏ' vùng núi, dân tôc trong dỉều kỉ?n ÌỊch sử hiện
nay, nhnm vừa thực hiện các rrụe tỉ?u phát triM i kinh tế xa
LiJ »_ . V
__
*
__
»
_____
A _ •*
hỳi, vun tăng cưong cũng cô quôc phong.
3. Những đóng góp khoa học củn luện án.
- Kế thừa nhứng thènh qủn nghiên cứu củp onc công

việc đem lại nh ữn g q uy ền lq’i lhi£t thực, từng b ưn ‘c thỏa mã n
những nhu cầu chính đáng về vật ch-ất và tinh thàn củn nhân
dân nhằm tạo ra một động lực to lcm cho su nghiệp c hung
của cách mạng.
Những vấn đ* trên có quaii hệ mạt th iết vó'i
nhau, việe giải quyết thành công những vấn dề đó trên căn
cứ đỉa duực xem như những kinh nghiệm qúy béu trong công tác
xây dựng căn cứ địa cách mẹng củe ỉ)ỏng ta và của Hồ Chí Minh.
3) Trong từng vấn đề cụ thp như tám thÁnR dáu tranh
- 8 -
du kích chống dịch khủng bổ của Giru quốc ỏ' vổ Nhai (7/1941
2/1942), chủ trưo'iig khỏ-ỉ nghĩa củn liên tỉnh ủy Gao - Bắc -
Lạng và cuôc đấu tranh của cứu quổc quân ỏ* võ Nhai cuổỉ nÀứn
1944* ý nghĩa tác dụng lịc h sử của việc tliènh láp Khu giẻi
phóng v .v . luận án đều có những phân tíc h , đánh giá về
chủ truơng, ve tiến trìn h nảy sinh VR phét triền cụn các sư
kiện, rút ra những uru điềm, khuyết điểm nhằm Pĩỵí re , hiirrng
tcri môt nhân thức đúng đắn về các vấn đề trên.
4) về mặt tư lỉệu ,lu ậ n Én cữog có những đóng góp nvri,
đươc khaỉ thác từ các nguồn nh.ư bao Việt Wsm độc lập (tức
béo V j | t Lâp), cáfĩ bi ên bẻn tọa đàm lịch sií ỏ' di*ỉ pbtnyng,
các bển tiự thu^t của các nhân diiíng lịch 3«rf tà i liệu đi*n
dã CIỈ8 bản thân trê n địa bàn Vỉệt Bắc, v .v
- 9 -
‘ỹi>