1

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

GIÁP THỊ QUỲNH NGA

PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM VÀ DỊCH VỤ
THÔNG TIN – THƢ VIỆN TẠI ĐẠI HỌC FPT

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC THÔNG TIN THƢ VIỆN HÀ NỘI - 2014 2

XÁC NHẬN LUẬN VĂN ĐÃ SỬA THEO Ý KIẾN HỘI ĐỒNG

Nội dung bao gồm:
1. Sửa tổng quan tình hình nghiên cứu.
2. Sửa đối tƣợng nghiên cứu.
3. Đƣa tiêu chí đánh giá chất lƣợng sản phẩm lên chƣơng 1. Bổ sung tiêu
chí ngƣời dùng tin vào phần tiêu chí đánh giá.
4. Sửa ƣu điểm của dịch vụ orderbook từ “dân chủ” thành “thuận lợi cho
ngƣời dùng tin”.
5. Đƣa giải pháp phần mềm Koha vào phần “ hoàn thiện cơ sở dữ liệu”
6. Sửa những viết tắt trong phần tiêu đề các đề mục, thêm số trang vào phụ
lục hình ảnh. Chủ tịch hội đồng
PSG. TS. Trần Thị Minh Nguyệt
ii

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi.

Tác giả
iv

MỤC LỤC XÁC NHẬN LUẬN VĂN ĐÃ SỬA THEO Ý KIẾN HỘI ĐỒNG i
LỜI CAM ĐOAN ii
LỜI CẢM ƠN iii
MỤC LỤC iv
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT viii
DANH MỤC CÁC BẢNG ix
DANH MỤC CÁC HÌNH x
MỞ ĐẦU 1
CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TRUNG TÂM TTTV ĐẠI HỌC FPT 6
1.1. Vài nét về trường Đại học FPT 6
1.1.1. Quá trình hình thành, chức năng, nhiệm vụ 6
1.1.2. Sứ mệnh, mục tiêu. 7
1.1.3. Hội đồng cố vấn 8
1.1.4. Cơ sở vật chất và điều kiện học tập 8
1.1.5. Chƣơng trình đào tạo 8
1.1.6. Các chuyên ngành 9
1.1.6.1. Đào tạo đại học 9
1.1.6.2. Đào tạo thạc sĩ. 9
1.1.7. Hợp tác quốc tế. 9
1.1.8. Thành tích. 10
1.2. Trung tâm thông tin- thư viện trường Đại học FPT. 11

THƢ VIỆN CỦA TRUNG TÂM THÔNG TIN THƢ VIỆN ĐẠI HỌC FPT 35
2.1. Các sản phẩm thông tin thư viện của trung tâm thông tin-thư viện
trường Đại học FPT 35
2.1.1. Hệ thống mục lục. 35
2.1.2. Cơ sở dữ liệu 37
2.1.3. Trang chủ 41
2.1.4. Hƣớng dẫn chủ đề (Subject guides) 43

vi

2.2. Các dịch vụ của trung tâm thông tin- thư viện trường Đại học
FPT 44
2.2.1. Dịch vụ cung cấp tài liệu gốc 44
2.2.1.1. Dịch vụ đọc tại chỗ 44
2.2.1.2. Dịch vụ mượn về nhà 45
2.2.2. Dịch vụ mƣợn liên thƣ viện 49
2.2.3. Dịch vụ gia hạn qua e-mail, điện thoại bàn 50
2.2.4. Dịch vụ tƣ vấn thông tin (Facebook và email) 52
2.2.5. Dịch vụ đặt mua tài liệu (Order book) 56
2.2.6. Dịch vụ hội chợ sách và các cuộc thi viết về sách 59
2.3. Đánh giá chung về hiệu quả của các sản phẩm và dịch vụ của
trung tâm thông tin- thư viện trường Đại học FPT. 61
2.3.1. Các tiêu chí đánh giá về sản phẩm và dịch vụ. 61
2.3.2. Đánh giá chất lƣợng sản phẩm và dịch vụ của trung tâm thông
tin thƣ viện đại học FPT. 61
2.3.2.1. Đánh giá chất lượng sản phẩm 61
2.3.2.2. Đánh giá chất lượng dịch vụ thông tin thư viện 63
CHƢƠNG 3: NHỮNG GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN SẢN PHẢM VÀ
DỊCH VỤ THÔNG TIN THƢ VIỆN TẠI TRUNG TÂM THƢ VIỆN
ĐẠI HỌC FPT 71


viii

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Viết tắt
Diễn giải
CNTT
Công nghệ thông tin
CSDL
Cơ sở dữ liệu
ĐH FPT
Đại học FPT
NCT
Nhu cầu tin
NDT
Ngƣời dùng tin
TTTV
Thông tin thƣ viện
VTL
Vốn tài liệu ix

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 1.1: Các chủ đề lớn trong CSDL ITPro
TM
19

Hình 2.7: Giao diện trang chủ của trung tâm TTTV . 42
Hình 2.8: Giao diện Hƣớng dẫn chủ đề trên website của thƣ viện. 43
Hình 2.9: Biểu đồ mức độ thƣờng xuyên sử dụng các dịch vụ tại Trung tâm
TTTV ĐH FPT. 45
Hình 2.10: Quy trình đóng tiền phạt quá hạn sách của thƣ viện. 47
Hình 2.11: Giao diện mail báo đến hạn trả sách của hệ thống email tự động 51
Hình 2.12: Giao diện Email của thƣ viện 52
Hình 2.13: Giao diện website thông báo giờ mở cửa của các thƣ viện
thành viên. 53
Hình 2.14: Giao diện tƣ vấn thông qua email của thƣ viện cho NDT. 54
Hình 2.15: Giao diện facebook của thƣ viện ĐH FPT 55
Hình 2.16: Giao diện tƣ vấn thông tin cho NDT qua facebook của thƣ viện. 55

xi

Hình 2.17: Giao diện dịch vụ đặt sách trên website của thƣ viện 57
Hình 2.18: Giao diện email trả lời bạn đọc đặt sách đã có trên CSDL của
trung tâm. 58
Hình 2.19: Giao diện email đƣợc cán bộ gửi giảng viên thẩm định nội dung
sách của NDT đặt. 58
Hình 2.20: Giao diện email cán bộ thƣ viện gửi thông báo về tình trạng sách
đã về thƣ viện. 59
Hình 2.21: Biểu đồ mức độ đáp ứng của sản phẩm TTTV ĐH FPT 62
Hình 2.22: Hình ảnh Quick starts guide mặt ngoài. 65
Hình 2.23: Hình ảnh Quick starts guide mặt trong. 66
Hình 2.24: Hình ảnh Brochure của thƣ viện. 66
Hình 2.25: Biểu đồ mức độ đáp ứng nhu cầu của các dịch vụ TTTV 67
Hình 3.1: Mức độ mong muốn của NDT về các SP & DV tại trung tâm TTTV
ĐH FPT trong tƣơng lai. 83


hiện đại, ứng dụng CNTT tạo cho NDT những tiện ích và thỏa mãn tối đa NCT của họ.
Góp phần không nhỏ trong việc nâng cao chất lƣợng dạy và học tại trƣờng.

2

Có thể nói SP & DV TTTV là cầu nối giữa NDT của thƣ viện với VTL.
Đóng vai trò quan trọng trong việc phổ biến nguồn tài nguyên tới đông đảo NDT.
Để nâng cao hiệu quả của các SP & DV các thƣ viện phải đánh giá đƣợc thực trạng
và không ngừng phát triển những SP & DV mang tính chiến lƣợc phù hợp với NCT
của NDT.
Với những SP & DV hiện nay của trung tâm TTTV Đại học FPT tuy đã
mang tính chất áp dụng những tiến bộ của khoa học công nghệ đặc biệt là CNTT, đã
đáp ứng đƣợc một phần NCT của NDT. Nhƣng trên thực tế số lƣợng SP & DV còn
hạn chế, đơn điệu. Việc tiếp cận các SP & DV của NDT tại trung tâm TTTV của
NDT còn mang tính bị động. Do đó có rất nhiều SP & DV của thƣ viện chƣa đƣợc
khai thác triệt để dẫn đến hiệu quả hoạt động của trung tâm chƣa cao.
Từ những lý do trên, tôi chọn đề tài
“Phát triển sản phẩm và dịch vụ thông
tin – thư viện tại Đại học FPT” làm đề tài cho luận văn của mình với mong muốn
khảo sát, đánh giá chất lƣợng SP & DV hiện có của Trung tâm TTTV Đại học FPT
(ĐH FPT). Từ thực tiễn kết quả khảo sát đó đƣa ra những giải pháp, kiến nghị nhằm
nâng cao chất lƣợng SP & DV hiện có, phát triển những SP & DV mới đáp ứng tối
đa NCT của NDT tại trung tâm.

2. Tình hình nghiên cứu theo hƣớng đề tài.
Trong hoạt động của mình, bất kỳ cơ quan TTTV nào cũng phải chú trọng
đến các SP & DV TTTV của mình. Không chỉ dừng lại để phổ biến VTL của thƣ
viện mà còn nhằm mục đích đáp ứng nhiều hơn những NCT của NDT, thỏa mãn tối
đa NCT, phát huy hiệu quả hoạt động của cơ quan thƣ viện. Đã có một số giáo
trình nhƣ giáo trình “SP & DV thông tin, thƣ viện” của tác giả Trần Mạnh Tuấn.

Tuy nhiên, trên đây là những công trình đề cập đến các sản phẩm của từng cơ
quan thƣ viện dựa trên điều kiện, cơ sở vật chất, đặc điểm NDT của từng cơ quan
TTTV khác nhau của Việt Nam mà chƣa có đề tài nào nghiên cứu một cách có hệ
thống và toàn diện về cơ sở lý luận và thực trạng SP & DV TTTV tại Đại học FPT.
Do đó, tôi chọn đề tài “Phát triển sản phẩm và dịch vụ thông tin – thư viện tại Đại
học FPT” với mong muốn dựa trên nền tảng lý luận vững chắc và những thành quả
nghiên cứu của các tác giả đi trƣớc kết hợp với điều kiện thực tiễn về cơ sở vật chất,
nguồn nhân lực, trình độ công nghệ của trung tâm TTTV Đại học FPT cũng nhƣ

4

vận dụng những kiến thức, kinh nghiệm của bản thân để đƣa ra những giải pháp khả
thi nhằm hoàn thiện và phát triển những SP & DV TTTV tại trung tâm. Góp phần
nâng cao khả năng đáp ứng NCT ngày càng đa dạng và phong phú của NDT tại
trung tâm, thúc đẩy hiệu quả hoạt động của trung tâm trong công tác hỗ trợ đào tạo
của Trƣờng.
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu.
3.1. Đối tƣợng nghiên cứu:
Đối tƣợng nghiên cứu là SP & DV thông tin –thƣ viện
3.2. Phạm vi nghiên cứu:
- Phạm vi không gian nghiên cứu:Giới hạn nghiên cứu tại trung tâm TTTV
Trƣờng Đại học FPT tại hai cơ sở chính là Đại học FPT ở Detech và Đại học FPT ở
Hòa Lạc.
- Phạm vi thời gian: Từ năm 2007 đến nay.
4. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu.
4.1. Mục đích nghiên cứu:
Nghiên cứu hiện trạng tổ chức và triển khai các SP & DV TTTV tại trung
tâm TTTV Trƣờng Đại học FPT nhằm đề xuất những SP & DV TTTV mới trên nền
tảng công nghệ hiện có của trƣờng.
4.2. Nhiệm vụ nghiên cứu:

Góp phần hoàn thiện lý luận, vai trò của SP & DV TTTV trong hoạt
động của các cơ quan TTTV.
7.2. Đóng góp về thực tiễn
- Làm rõ vai trò của SP & DV đối với hoạt động của trung tâm TTTV Đại
học FPT.
- Phân tích và đánh giá thực trạng các SP & DV. Đề xuất những SP & DV
mới trên nền tảng ứng dụng các công nghệ mới phù hợp với nhu cầu và trình độ của
NDT.
8. Dự kiến kết quả nghiên cứu.
- Đánh giá đúng thực trạng của SP & DV của trung tâm TTTV của Trƣờng
Đại học FPT.
- Đƣa ra những giải pháp để hoàn thiện SP & DV.
- Đề xuất những SP & DV có ứng dụng tiến bộ của CNTT.

6

CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TRUNG TÂM TTTV ĐẠI HỌC FPT
1.1. Vài nét về trƣờng Đại học FPT.
1.1.1. Quá trình hình thành, chức năng, nhiệm vụ
Đƣợc thành lập vào ngày 8/9/2006 theo quyết định số 208/2006QĐ-TTg của
thủ tƣớng chính phủ - Đại học FPT là trƣờng Đại học tƣ thục đầu tiên tại Việt Nam
do một doanh nghiệp đứng ra thành lập và đƣợc tự chủ trong việc xây dựng chƣơng
trình đào tạo chuyên ngành.[34]
Tập đoàn FPT (The Financing and Promoting Technology Corp) doanh
nghiệp sáng lập ra trƣờng Đại học FPT đƣợc thành lập ngày 13/09/1988 hiện là một
tập đoàn CNTT và truyền thông số 1 tại Việt Nam. Bao gồm 83 công ty thành viên
và các đơn vị trực thuộc hoạt động trong tất cả các lĩnh vực CNTT và TT với gần
15,000 cán bộ và chuyên gia. Đặc biệt trong số đó có 6 công ty đặt tại các thị trƣờng
lớn nhất nhƣ Nhật, Mỹ, Pháp, Úc, Singapore và Malaysia. Trong chuyến tháp tùng
Chủ tịch nƣớc Nguyễn Minh Triết sang Mỹ năm 2007, Tổng giám đốc Trƣơng Gia

Mục tiêu trƣớc mắt của Trƣờng Đại học FPT là đào tạo và cung cấp nguồn
nhân lực chất lƣợng cao chuyên ngành CNTT, quản trị kinh doanh và các nhóm
ngành khác có liên quan cho tập đoàn FPT cũng nhƣ cho các tập đoàn CNTT toàn
cầu tại khắp nơi trên thế giới và các doanh nghiệp Việt Nam.
Nhằm mục đích đào tạo ra những công dân của xã hội tri thức thì ngoài những
kiến thức chuyên môn vững vàng sinh viên của trƣờng còn đƣợc trang bị những kỹ
năng mềm nhƣ tự học, đổi mới, sáng tạo, giao tiếp, ngoại ngữ. Chính với những điều
này đang giúp cho đại học FPT trở thành trƣờng đại học của kỹ năng mềm.
Sự khác biệt của Trƣờng Đại học FPT so với các trƣờng đại học khác là đào
tạo theo hình thức liên kết chặt chẽ với các doanh nghiệp CNTT, gắn đào tạo với
thực tiễn, với nghiên cứu - triển khai và các công nghệ hiện đại nhất. Triết lý và
phƣơng pháp giáo dục hiện đại; Đào tạo con ngƣời toàn diện, hài hòa; Chƣơng trình
luôn đƣợc cập nhật và tuân thủ các chuẩn công nghệ quốc tế; Đặc biệt chú trọng kỹ
năng ngoại ngữ; Tăng cƣờng đào tạo quy trình tổ chức sản xuất, kỹ năng làm việc
theo nhóm và các kỹ năng cá nhân khác là những điểm sẽ đảm bảo cho sinh viên tốt
nghiệp có những cơ hội việc làm tốt nhất tại tập đoàn FPT và các doanh nghiệp
hàng đầu khác.[36]

8

1.1.3. Hội đồng cố vấn
Trƣờng Đại học FPT có hội đồng cố vấn bao gồm giáo sƣ, các nhà khoa học
hàng đầu của Việt Nam. Chủ tịch danh dự và cựu tổng giám đốc Công ty Hitachi
Software là cố vấn cao cấp cho các chƣơng trình đào tạo bằng Tiếng Nhật. Trách
nhiệm của hội đồng cố vấn là tham gia định hƣớng và xây dựng chiến lƣợc cho hoạt
động của trƣờng, hỗ trợ Ban giám hiệu trong các công việc nghiên cứu khoa học và
hợp tác quốc tế.
1.1.4. Cơ sở vật chất và điều kiện học tập
Trƣờng Đại học FPT đã hoàn thiện cơ sở vật chất của mình tại địa điểm nằm
trên đƣờng Phạm Hùng, Mỹ Đình, Hà Nội cũng nhƣ cơ sở đào tạo tại khu Công

1.1.6.1. Đào tạo đại học
- Kỹ thuật phần mềm
- Khoa học máy tính
- Kỹ sƣ điện tử truyền thông
- Quản trị kinh doanh
- Tài chính ngân hàng
- Thiết kế đồ họa
- Quản trị khách sạn
- An ninh an toàn thông tin
1.1.6.2. Đào tạo thạc sĩ.
- Kỹ thuật phần mềm
- Quản trị kinh doanh (MBA)
1.1.7. Hợp tác quốc tế.
- Ngay từ khi mới thành lập, Trƣờng Đại học FPT đã xúc tiến nhiều chƣơng
trình hợp tác với các đại học trên thế giới nhƣ:
- Đại học Shinshu, Đại học Aizu, Đại học Kyushu (Nhật Bản)
- Đại học Hochschule Furtwangen (Đức)
- Đại học Nyenrode University (Hà Lan)

10

- Đại học Greenwich, Đại học Bradford, (Anh)
- Đại học Kinh doanh Rouen, Đại học Quản lý Telecom (Pháp)
- Trƣờng kinh doanh ISCTE , Học viện Lisbon - (Bồ Đào Nha)
- Đại học Perpetual Help System Laguna - (Phillipin)
- Đại học Nakhon Pathom Rajabhat, Đại học Chiangmai - (Thái Lan)
- Đại học Malaya - (Malaysia)
- Đại học Brunei Darussalam - (Brunei)
- Đại học công nghệ quốc gia Đài Bắc - (Đài Loan)
- Đại học Kyung Hee - (Hàn Quốc)

học Việt Nam đầu tiên chính thức đƣợc công nhận xếp hạng quốc tế Ba Sao (***)
theo chuẩn QS Stars( một trong các chuẩn xếp hạng hàng đầu dành cho các trƣờng
đại học trên toàn thế giới). Trong đó, tiêu chí về chất lƣợng đào tạo cùng đóng góp
xã hội của Trƣờng Đại học FPT đƣợc tổ chức QS đánh giá với số điểm tuyệt đối: 5
sao.
1.2. Trung tâm thông tin- thƣ viện trƣờng Đại học FPT.
1.2.1. Chức năng, nhiệm vụ.
1.2.1.1. Chức năng:
Trung tâm TTTV đại học FPT Hà Nội là một đơn vị trực thuộc trƣờng đại
học FPT Hà Nội đƣợc chính thức thành lập từ ngày trƣờng đại học FPT ra đời.
Trung tâm TTTV trƣờng Đại học FPT là một trung tâm học liệu tích hợp
đƣợc xây dựng và phát triển với nhiệm vụ hỗ trợ hiệu quả việc giảng dạy, nghiên
cứu và các hoạt động học thuật của đội ngũ giảng viên, nhân viên và sinh viên FPT.
Thƣ viện Đại học FPT Hà Nội luôn đảm bảo 4 chức năng chính của thƣ viện
là:
- Chức năng thông tin.
- Chức năng giáo dục.
- Chức năng văn hóa.
- Chức năng giải trí.
Là một thƣ viện của trƣờng Đại học chuyên ngành hẹp, trung tâm TTTV
luôn coi trọng chức năng phục vụ hoạt động giảng dạy, học tập, đào tạo, nghiên cứu
khoa học, triển khai ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ và quản lý của nhà

12

trƣờng thông qua việc sử dụng, khai thác các loại tài liệu có trong thƣ viện (Tài liệu
in, tài liệu điện tử, mạng internet…) nhằm tạo ra môi trƣờng học tập kiểu mới, là
giảng đƣờng thứ hai đối với các bạn sinh viên, học viên. Cung cấp những kinh
nghiệm học tập đa dạng. Hỗ trợ việc phát triển kỹ năng một cách có hệ thống. Cung
cấp các điểm truy cập đến các nguồn tin khác nhau. Khuyến khích và hỗ trợ việc