
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

ĐINH THỊ HỒNG THÚY

CÔNG TÁC XỬ LÝ TÀI LIỆU TẠI
THƢ VIỆN TRƢỜNG ĐẠI HỌC SÀI GÒN
THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC THÔNG TIN THƢ VIỆN HÀ NỘI - 2013


PGS.TS. TRẦN THỊ QUÝ

HÀ NỘI - 2013 iii

NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN THẠC SĨ

L

1. 
2. 2.1.2.Nhân lực xử lý tài liệu 

3. 
4. 

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG

PGS.TS. TRẦN THỊ MINH NGUYỆT

ii

LỜI CẢM ƠN



         



Sau  



 
 
p, nghiên







iv

MỤC LỤC

Trang
L i
L ii
Bng ch vit tt iii
Mc lc iv
Danh mc các bng biu vii
M u 1
CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CÔNG TÁC
XỬ LÝ TÀI LIỆU TẠI THƢ VIỆN TRƢỜNG ĐẠI HỌC SÀI GÒN 10
1.1. Nội hàm các khái niệm 10
1.1.1. Khái nim tài liu 10
1.1.2. Khái nim x lý tài liu 10
1.2. Các yếu tố tác động đến công tác xử lý tài liệu 13
  cán b 13
1.2.2. Công tác t chc và quy trình x lý tài liu 15
1.2.3. Chun nghip v x lý tài liu 16

2.2. Chuẩn nghiệp vụ và công cụ xử lý tài liệu tại Thƣ viện 41
2.2.1. Chun nghip v trong công tác biên mc mô t 41
2.2.2. Chun nghip v và công c phân loi tài liu 44
2.2.3. Chun nghip v nh ch  45
2.3. Chất lƣợng công tác xử lý tài liệu tại Thƣ viện 46
2.3.1. Chng biên mc mô t cn 46
2.3.2. Chng công tác phân loi cn 50
2.3.3. Chnh ch  cn 53
2.4. Nhận xét về công tác xử lý tài liệu tại Thƣ viện Trƣờng
Đại học Sài Gòn 61
m mnh 61
m hn ch 62
2.4.3. Nguyên nhân 70 vi

CHƢƠNG 3. GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG CÔNG TÁC
XỬ LÝ TÀI LIỆU TẠI THƢ VIỆN TRƢỜNG ĐẠI HỌC SÀI GÒN 71
3.1. Cần chú trọng đến yếu tố con ngƣời 71
3.1.1. Cn có s a cng
n 71
3.1.2. Nâng cao nhn thc tm quan trng ca công tác
x lý tài liu 72
 cho cán b n nói chung
và x lý tài liu nói riêng 72
3.1.4. T chc các lng di dùng tin
s dn 74
3.2. Hoàn thiện quy trình và công cụ xử lý tài liệu 76
3.2.1. Xây dng quy trình x lý tài liu 76

1.2


35
2.1

41
2.2

49
2.3

52
2.4

59
2.5


62
2.6

65
2.7

66
2.8
           

66
viii

Hình 1.1

24
1.2

27
2.1

40
2.2


43
2.3
           

54
2.4


54
2.5



29
1.2

30
1.3

31
1.4

32
1

MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài
Ngày nay, công ngh n vi t chóng mt và
ng sâu sn mc ci sng xã hc
thông tin- n. Chính vì vy, ho ng nghip v thông tin- n
ng ca công ngh i v chc bit là công
tác x lý tài liu. Các hong nghip v c mô t; Phân loi tài
linh t khóa tài linh ch  tài liu; Tóm tt, chú gii, tng lun
tài liu theo nguyên tc và quy tc truyn thi v
cht theo các chun nghip v ca công ngh hi nhm chuyn dch các
 n truyn thng sang hình th   n t n s. Trong
vic t chc và hong cn hii này, rt cn thit phi có
s chu v nghip v x lý, thì vic to dng các sn phm và

c trên cùng mt tài liu.
 có th  các thông tin khác nhau
i dùng tin mt cách có chng, hiu qu n
phi ht sc quan tâm ti công tác x lý tài li  t trong nhng
nhim v n phi chú ý, vì
hin nay công tác x lý tài liu vn còn thiu thng nht, m
n làm mt cách khác nhau, không có s ng b.
  n công nghip hóa, hi     ng và Nhà
c rt coi trng giáo do & nghiên cu khoa hc này
nh là quu. Chính vì vy, trong
nh   c hin ch  i mi giáo d i h i mi
o t niên ch sang tín ch nho ngun nhân lc
chc, h thng các trung tâm thông tin  i
hn. Các d án xây dn tn s 3

phc v thông tin/tài liu m   , nhanh chóng, chính xác trong
nghiên cu khoa hc, hc tp và ging dy ci hc
c trin khai. Song hành vi s i mi này, công tác x lý tài li
c chú trng, cp nht các chun nghip v mi nhn vic xây
dng các trung tâm TT-i hc tr n tn s.
i hc Sài gòn, mt trong nh
c. Trong nhii s i tha h thng
i hc Vic phát trin ngon mc trong
o và nghiên cu khoa hc. Nhiu ngành/chuyên ngành mc t
cho. Ch vt chu
kin ging dy theo i s dn hic
c bi m bo vic cung cp thông tin/tài liu cho vic hc tp,

Th  tài cp trường “Công tác xử lý tài liệu tại Trung tâm Thông
tin – Thư viện Đại học Quốc gia Hà Nội, thực trạng và giải pháp” nghim
Xử lý tài liệu trong hoạt động thông tin –
thư viện” xut bi nhà xut bi hc Quc gia Hà ni.
Trong các công trình này, tác gi  cp rn lý lun v x lý tài liu
và thc tin x lý tài liu ti Trung tâm Thông tin  i hc Quc
gia Hà Ni. Các công trình ca tác gi ng s
thc hin án “Nghiên cứu hoàn thiện việc huẩn hóa trong xử lý tài
liệu tại các thư viện Việt Nam” c bo v “Nghiên
cứu về phương pháp định chủ đề tài liệu và triển vọng áp dụng ngôn ngữ tìm
tin theo chủ đề ở Việt Nam” bo v i h
N tài “Nghiên cứu về phương pháp định chủ đề tài liệu và triển vọng áp
dụng các ngôn ngữ tìm tin theo chủ đề trên phạm vị cả nước” Tăng
cường việc huẩn hóa trong hoạt động thư viện ở Việt Nam”
trong các t“Xử lý tài liệu trong các thư viện : một số
vấn đề đặt ra”;“Chuẩn nghiệp vụ trong xử lý tài liệu ở các thư viện Việt 5

Nam: Thực trạng và giải pháp”; “Thực trạng việc áp dụng các Tiêu chuẩn
Việt Nam về biên mục và xử lý tài liệu trong các thư viện Việt Nam”. Ngoài
ra, còn mt s các lu“Khung phân loại thập phân Dewey và khả
năng áp dụng ở Việt Nam” ca tác gi Nguyo v 
“Nâng cao chất lượng xử lý tài liệu tại Trung tâm Thông tin – Thư viện Đại
hoc Quốc gia Hà Nội”ca tác gi c Hùng bo v n“Hoàn
thiện công tác xử lý nội dung tài liệu tại Trung tâm Thông tin Thư viện trường
Đại học Giao thông Vận tải Hà Nội” ca Nguyn Th Minh Tú, bo v 
2007. “Nghiên cứu việc sử dụng ngôn ngữ từ khóa tại Viện Thông tin Thư
viện Y học Trung Ương” ca tác gi Lê Th Thúy Hin bo v 

chung và ca tng Trung tâm TT-TV c th c nghiên cu nói riêng.
Nhng công trình nghiên c trong vic h thng
hóa nhng v lý lun, phn ánh thc trng công tác x lý tài liu ti các
n c th. Mng công trình nghiên cu bao quát toàn b
công tác x lý tài liu  n Vit Nam. Tuy nhiên, nghiên cu công
tác x lý tài liu tng i ht công trình
nghiên cu nào. Vì v tài “Công tác xử lý tài liệu tại Thư viện Trường
Đại học Sài Gòn – Thực trạng và giải pháp”  tài khoa hc hoàn toàn
mi, không trùng v 
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
 nghiên cu thc trng công tác x lý tài liu tn
i hc Sài Gòn, lu xut mt s gii pháp kh thi nhm
nâng cao chng hong x lý tài ling tt nht nhu cu thông
tin ci dùng tin tn. Góp phn nâng cao hiu qu hong
phc v thông tin/tài liu cho cán b qun lý, ging viên, sinh viên trong hc
tp, ging dy và nghiên cu khoa hc nhm nâng cao cho
cng. 7

3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên c lý lun v x lý tài liu ti
hc Sài gòn.
- Nghiên c thc tin hong x lý tài liu t
vi hc Sài gòn.
- Nghiên cu thc trng công tác x lý tài liu tn i
hc Sài Gòn.
- Nghiên c ra nhng gii pháp và kin ngh nhm nâng cao cht

- ng vi.
- ng kê, so sánh.
7. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn
7.1.Ý nghĩa khoa học
 c thc hin góp phn b sung, hoàn thin lý lun v công tác
x lý tài liu trong hong thông tin-n.
7.2.Ý nghĩa thực tiễn
Nhn dic thc trng hong x lý tài liu cng
i hc Sài gòn. Phân tích nhng thun lm mnh, hn
ch ca công tác x lý tài li khoa hc và
thc ti nâng cao chng công tác x lý tài liu cn góp
phn nâng cao cho ci hc Sài gòn.
ng thi, kt qu nghiên cu còn là tài liu tham kho hu ích cho lãnh
i hc Sài Gòn nghiên cu và vn dng nhm
i mi công tác x lý tài liu, nâng cao chng x lý tài liu, nâng cao
hiu qu hong tu tin ci dùng
tin ti Thi hc Sài Gòn.

9

8. Bố cục luận văn
Ngoài phn m u, kt lun, ph lc và tài liu tham kho, lu
bao g
   lý lun và thc tin v x lý tài liu t n
i hc Sài Gòn.
c trng công tác x lý tài liu ti
hc Sài Gòn.


 



hình khác nhau.
1.1.2. Khái niệm xử lý tài liệu
Theo T n ting vit ph thông ca Vin ngôn ng hi thích:
X lý là áp dng thao tác nh nghiên cu, s
di t n ting Vit ca tác gi Nguyi thích:
X lý là sp xp và gii quyt công vic hoc nhim v u kin c
th [30 ].
Trong hong cn x lý tài liu hay
còn gi là x lý thông tin là mn trong dây chuyu,
n x lý thông tin. Là mt b phn ca quá trình kic,
lien quan ti vic t chc các công c c và b máy tra cu.X lý tài
lic thc hin vi nhic mô t, phân loi,
nh t nh ch , tóm tt/ chú gii tài liu. V bn cht, x lý tài liu 11

là quá trình nhm to ra nhm truy ci dùng tin có th
c tài liu theo tác gi, ch  và n d liu.
Hin ti có rt nhiu khái ni x lý tài liu hay x
lý thông tin ca các tác gi 

      
 






 

Ký hiệu phân loại



Phân loại tài liệu 

húng

Từ khóa



Định từ khóa tài liệu 

 13

Tóm tắt tài liệu


Chú giải: là q


Hiểu biết chung về các ngành khoa học
i làm cán b x lý tài liu phi có hiu bit tt v c ni dung tài
li có th nh chính xác ni dung tài liu, chn ly
 các s phân loi, t khóa, ch  phn ánh ni dung ca tài liu.
Chuyên môn nghiệp vụ
Cán b x lý tài liu phi nm vng các công c, tiêu chu
x lý tài ling thi luôn có ý thc trách nhim trong công vic, phi ch
ng hc tp, tn ty trong công vic mt cách có hiu qi công vic
vng nghip. Sn sàng hc hi nhu mi. Bên c x lý
tài liu phi có kin thc và hiu bit v i dùng tin c t 
m bc nhu cu ca h cho ra nhng sn phm và dch v phù hp.
Kiến thức về ngoại ngữ
Yêu cu i vi cán b x lý tài liu là phi s dng thông tho ting
Anh vì hu ht các tiêu chun biên mc hiu vit bng ting Anh,
u chuyên ngành. Bên cc bi
vii hc ss có rt nhiu tài liu chuyên ngành bng ting Anh. Vì vy,
nu kh ng Anh ti làm công tác x lý tài liu có th c
 các công c x lý tài liu, không phc bn tóm tt. Nh 
lý tài liu s chính xác và phù hp vi dùng tin. Bên c mt
ngôn ng ing Vii cán b x lý phi n
câu t  x lý tài lit ng khoa hc, xúc tích và ngn gn. Phi
m bo vic chính t.

Trích đoạn Cần có sự quan tâm hơn nữa của Lãnh đạo Trường và thư viện Nâng cao trình độ cho cán bộ thư viện nói chung và xử lý tàiliệu nói riêng Tổ chức các lớp hướng dẫn người dùng tin sử dụng thư viện Xây dựng quy trình xử lý tàiliệu Kiểm tra, chỉnh lý biểu ghi đã có trong cơ sở dữ liệu

---