Rèn kĩ năng đọc bản đồ, lược đồ Địa lí cho học sinh lớp 7
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
Sáng kiến kinh nghiệm:
RÈN KĨ NĂNG ĐỌC BẢN ĐỒ,
LƯỢC ĐỒ CHO HỌC SINH LỚP 7

Mục lục
A. Phần mở đầu……………………………………………………………………… 3
– Trường THCS
1
Rèn kĩ năng đọc bản đồ, lược đồ Địa lí cho học sinh lớp 7
I. Lí do chọn đề tài…………………………………………………………………… 3
II. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu………………………………………………….3
III. Lịch sử nghiên cứu…………………………………………………………………3
IV. Phương pháp nghiên cứu………………………………………………………… 4
V. Cấu trúc đề tài………………………………………………………………………4
B. Phần nội dung………………………………………………………………………4
Chương I. Cơ sở lí luận và cơ sở thục tiễn…………………………………………….4
1. Cơ sở lí luận……………………………………………………………………… 4
2. Cơ sở thực tiễn…………………………………………………………… 4
Chương II. Quá trình thực hiện……………………………………………………….5
1. Tích luỹ kiến thức………………………………………………………………… 5
2. Rèn kĩ năng…………………………………………………………………………6
C. Kết quả…………………………………………………………………………… 8
D. Bài học kinh nghiệm……………………………………………………………….8
Tài liệu tham khảo……………………………………………………………………10
A. Phần mở đầu:
– Trường THCS
2
Rèn kĩ năng đọc bản đồ, lược đồ Địa lí cho học sinh lớp 7

IV. Phương pháp nghiên cứu:
- Nghiên cứu lí luận.
- Điều tra, tổng kết rút kinh nghiệm.
- Dự giờ.
- Quan sát.
- Trắc nghiệm,….
V. Cấu trúc của đề tài:
- Phần mở đầu: lí do chọn đề tài, mục đích, nhiệm vụ, lịch sử nghiên cứu, phương pháp
nghiên cứu.
- Phần nội dung:
- Phần kết luận.
- Tài liệu tham khảo.
B. Phần nội dung
Chương I. Cơ sở lí luận và cơ sở thực tiễn
1. Cơ sở lí luận:
Trong yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học hiện nay, việc phát huy tính
tích cực hoc tập của học sinh hết sức quan trọng và được thực hiện ở nhiều môn học
khác nhau, trong đó có môn Địa lí. Mặt khác, trong dạy học Địa lí việc rèn luyện kĩ
năng cho các em luôn được chú trọng, đặc biệt là kĩ năng đọc bản đồ, lược đồ.
Nhiều nhà nghiên cứu, nhiều giáo viên đã cố gắng tìm những phương pháp tối ưu để
rèn luyện kĩ năng cho học sinh trong dạy hoc Địa lí và đã có nhiều để tài, sáng kiến
kinh nghiệm thiết thực.
2. Cơ sở thực tiễn:
Trên cơ sở các em được lĩnh hội và rèn luyện một cách có hệ thống và khoa
học những kiến thức và kĩ năng trong chương trình Địa lí lớp 6. Ở lớp này tập trung
với những khái niệm cơ bản nhất về bản đồ và các thành phần tự nhiên nên đa phần
các em chỉ được tìm hiểu và nắm bắt những vấn đề chung nhất của Địa lí Tự nhiên đại
– Trường THCS
4
Rèn kĩ năng đọc bản đồ, lược đồ Địa lí cho học sinh lớp 7

thức.
Mặt khác giáo viên cần trang bị cho các em kiến thức địa lí kinh tế tổng hợp,
đặc biệt mối quan hệ biện chứng giữa vị trí địa lí, điều kiện tự nhiên, điêù kiện xã hội
để hiểu sự phát triển kinh tế của một lãnh thổ nào đó.Đây là những kiến thức rất cần
thiết và trọng tâm của chương trình địa lí lớp 7.
2. Rèn kĩ năng:
Ở mỗi tiết học có sử dụng bản đồ, giáo viên cần phải hướng dẫn cụ thể các kí
hiệu, chú thích tren bản đồ để các em nắm được mục đích sử dụng bản đồ trong tiết
học đó.
Ví dụ 1: Đọc lược đồ tự nhiên Bắc Mĩ:
Lược đồ tự nhiên Bắc Mĩ
Giáo viên hướng dẫn học sinh đọc các yếu tố, kí hiệu trên bản đồ như:độ cao
địa hình, các dòng biển, các loại khoáng sản, các loại gió,…liên quan đến nội dung tiết
học.
– Trường THCS
6
Rèn kĩ năng đọc bản đồ, lược đồ Địa lí cho học sinh lớp 7
Giáo viên cần gọi từ 3 -5 em lên chỉ bản đồ, phân tích về vị trí, hình thái, đặc điểm…
của từng đối tượng trong mối quan hệ biện chứng của chúng để các em hình thành
cách học trên bản đồ ( ở lớp) và đối chiếu ở lược đồ trong sách giáo khoa để tìm ra
kiến thức và lĩnh hội kiến thức từng giờ học. Trong từng lúc như vậy cần tập cho học
sinh bên dưới nhận xét, bổ sung điều chỉnh những thao tác sai, chưa phù hợp nhằm
củng cố và phát huy tính hoạt động cho học sinh.Đối với những học sinh khá giỏi giáo
viên có thể cho các em trình bày một vấn đề nào đó thông qua bản đồ trước lớp nhằm
nâng cao kĩ năng đọc và chỉ bản đồ cho học sinh, thông qua các hoạt động như giải
quyết các bài thực hành, câu hỏi củng cố hay câu hỏi kiểm tra bài cũ…Ví dụ câu hỏi :
vì sao không khí lạnh ở phía Bắc và không khí nóng ở phía Nam thường xâm nhập sâu
vào trong nội địa?
Ví dụ 2: Đọc lược đồ khí hậu châu Âu
Lược đồ khí hậu châu Âu


D. Bài học kinh nghiệm:

– Trường THCS
8
Rèn kĩ năng đọc bản đồ, lược đồ Địa lí cho học sinh lớp 7
Giáo viên cần tạo không khí nhẹ nhàng, thoải mái trong giờ học để từ đó các em
có niềm yêu thích môn học.
Thường xuyên theo dõi, bảo ban, uốn nắn kịp thời những sai sót của học sinh, đồng
thời động viên, khen thưởng những tiến bộ vươn lên trong học tập.
Cần đặt nhiều câu hỏi kích thích tính tò mò của học sinh và tạo nhiều cơ hội để
các em được làm việc nhiều với bản đồ và lược đồ.
Sự học là một nổ lực không ngừng. Rèn luyện được kĩ năng này không phải một sớm
một chiều là được mà đòi tính kiên trì, bền bỉ trong ý thức vươn lên trong học tập
Trên đây là một số suy nghĩ và biện pháp chỉ mang tính lí luận nhiều hơn vì
thực tiễn giảng dạy mới chỉ một năm thực hiện đề tài nên để đánh giá hết tính hiệu quả
của nó nhất là việc hình thành được kĩ năng kĩ xảo về đọc và chỉ bản đồ cho học sinh
chắc sau một vài năm nữa sẽ chính xác hơn. Do vậy bản thân còn phải tiếp tục hoàn
chỉnh đề tài này và rất mong nhiều đóng góp chân thành cuả đồng nghiệp.
Người thực hiện
Võ Thanh Khiết
Tài liệu tham khảo
– Trường THCS
9
Rèn kĩ năng đọc bản đồ, lược đồ Địa lí cho học sinh lớp 7
1. Phương pháp nghiên cứu khoa học giáo dục trong Địa lí nhà trường – Nguyễn
Đức Vũ – NXB Đà Nẵng (2005).
2. Lí luận dạy học Địa lí – Nguyễn Dược, Nguyễn Đức Vũ – NXB Thuận Hóa
(2007).
3. Sách giáo khoa Địa lí 7 – Nguyễn Dược, Phan Huy Xu, Nguyễn Hữu Thanh,