MỤC LỤC Trang

Mở đầu
1
Chương 1.
Tầm quan trọng, nội dung và yêu cầu của việc giáo dục
đạo đức mới cho thanh niên sinh viên ở Hà Nội hiện nay

7
1.1.
Tầm quan trọng của việc giáo dục đạo đức mới cho
thanh niên ở Việt Nam hiện nay

7
1.2.
Nội dung và yêu cầu của việc giáo dục đạo đức mới cho
thanh niên sinh viên Việt Nam hiện nay

21
Chương 2.
Thực trạng của việc giáo dục đạo đức mới cho thanh niên
sinh viên trong các trường đại học ở Hà Nội hiện nay và
một số vấn đề đặt ra 33

60

Kết luận
75

Danh mục tài liệu tham khảo
77

Phụ lục
83 1

MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài
Khi xác định những nhiệm vụ và mục tiêu cơ bản của giáo dục và đào tạo ở
nước ta trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa hiện đại hóa, Nghị quyết Hội
nghị lần thứ 2 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam (khóa
VIII) đã nhấn mạnh việc “xây dựng những con người và thế hệ thiết tha gắn bó
với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, có đạo đức trong sáng, có ý chí
kiên cường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước;
giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa của dân tộc, có năng lực tiếp thu tinh hoa
văn hóa nhân loại, phát huy tiềm năng của dân tộc và con người Việt Nam, có ý
thức cộng đồng và phát huy tính tích cực cá nhân, làm chủ tri thức khoa học và
công nghệ hiện đại, có tư duy sáng tạo, có kỹ năng thực hành giỏi, có tác phong
công nghiệp, có tính tổ chức và kỷ luật; có sức khỏe, là người thừa kế xây dựng
chủ nghĩa xã hội vừa hồng vừa chuyên như lời căn dặn của Bác Hồ”.
Văn kiện Đại hội IX của Đảng Cộng sản Việt Nam tiếp tục khẳng định:

Thành phố và liên bộ Mặt khác, các thế lực thù địch với chế độ chủ nghĩa xã hội
đang ra sức lợi dụng những mặt trái của cơ chế thị trường và tình hình chính trị -
xã hội thế giới phức tạp lôi kéo sinh viên
Gần đây để tăng cường và nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức mới cho
sinh viên các cấp các ngành, các trường và nhất là Bộ giáo dục và Đào tạo đã tập
trung quan tâm chỉ đạo. Ở một số trường, công việc giáo dục đạo đức cho sinh
viên đã được đề cập thành chuyên đề, song mới tập trung vào lĩnh vực cụ thể
mang tính chất “điểm nóng” như: tình bạn, tình yêu, tình thầy trò Việc nghiên
cứu và tìm ra những giải pháp ứng dụng một cách khoa học - thực tiễn đối với
công tác giáo dục đạo đức mới cho sinh viên nhất là thanh niên sinh viên ở Hà
Nội (trái tim của cả nước, nơi hợp lưu của các vùng văn hóa) chưa được tiến hành

3

một cách bài bản đồng bộ. Xuất phát từ thực tiễn bức xúc nêu trên, tôi chọn đề tài:
“Vấn đề giáo dục đạo đức mới cho thanh niên sinh viên trong các trƣờng đại
học ở Hà Nội hiện nay” làm luận văn thạc sĩ.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Vấn đề đạo đức nói chung và vấn đề giáo dục đạo đức mới nói riêng đã có
nhiều cá nhân và tập thể tác giả quan tâm nghiên cứu ở những khía cạnh khác
nhau, với những cách tiếp cận khác nhau như: Vũ Khiêu: "Mấy vấn đề đạo đức
cách mạng", Nxb Thành phố Hồ Chí Minh, 1978; Nguyễn Ngọc Long: "Quán triệt
mối quan hệ biện chứng giữa kinh tế và đạo đức trong đổi mới tư duy", Tạp chí
Nghiên cứu lý luận, số 1-2/1987; Trần Thành: "Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo
đức", NxB Chính trị quốc gia, 1996; Nguyễn Tĩnh Gia: "Sự tác động hai mặt của
cơ chế thị trường đối với đạo đức của người cán bộ quản lý", Tạp chí Nghiên cứu
lý luận, số 2/1997; Nguyễn Chí Mỳ: "Sự biến đổi của thang giá trị đạo đức trong
kinh tế thị trường với việc xây dựng đạo đức mới cho cán bộ quản lý ở nước ta
hiện nay", Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000; Nguyễn Thế Thắng: "Tìm hiểu
tư tưởng đạo đức cách mạng Hồ Chí Minh", Nxb Lao động, Hà Nội 2002;

nay ở Việt Nam là vấn đề mới đang biến động phức tạp, vì thế cần phải tiếp tục đi
sâu phân tích khoa học để có những giải pháp đúng đắn trong việc xây dựng đạo
đức mới cho thanh niên sinh viên. Cho nên việc đi sâu nghiên cứu giáo dục đạo
đức mới cho thanh niên sinh viên trong các trường đại học ở Hà Nội hiện nay là
vấn đề cần thiết và cấp bách. Do đó tôi chọn đề tài này làm luận văn tốt nghiệp.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn
3.1. Mục đích
+ Từ thực tế các trường đại học ở thành phố Hà Nội, phân tích thực trạng
giáo dục đạo đức mới cho thanh niên sinh viên và nguyên nhân của nó, trên cơ sở
đó, đề xuất phương hướng và một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả
giáo dục đạo đức mới cho thanh niên sinh viên ở Hà Nội hiện nay.

5

3.2. Nhiệm vụ
Để thực hiện mục đích trên, luận văn có các nhiệm vụ sau:
+ Làm rõ tầm quan trọng, nội dung và yêu cầu giáo dục đạo đức mới cho
thanh niên sinh viên ở Hà Nội hiện nay.
+ Phân tích thực trạng giáo dục đạo đức mới cho thanh niên sinh viên ở Hà
Nội hiện nay và nguyên nhân của thực trạng đó.
+ Đưa ra phương hướng và những giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu
quả giáo dục đạo đức mới cho thanh niên sinh viên ở Hà Nội hiện nay.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Đạo đức của thanh niên sinh viên ở Hà Nội hiện
nay.
- Phạm vi nghiên cứu: Giáo dục đạo đức mới cho thanh niên sinh viên trên
địa bàn Hà Nội.
5. Cơ sở lý luận và phƣơng pháp nghiên cứu
- Cơ sở lý luận:
Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ


Chƣơng 1
TẦM QUAN TRỌNG, NỘI DUNG VÀ YÊU CẦU CỦA VIỆC GIÁO DỤC
ĐẠO ĐỨC MỚI CHO THANH NIÊN SINH VIÊN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
1.1. Tầm quan trọng của việc giáo dục đạo đức mới cho thanh niên ở
Việt Nam hiện nay
1.1.1. Đạo đức và đạo đức mới
Ở phương Đông cổ đại, các học thuyết về đạo đức của người Trung Quốc
cổ đại xuất hiện sớm, lần đầu tiên xuất hiện trong "kim văn" đời nhà Chu; người
Trung Quốc cổ đại đã quan niệm về đạo đức chính là những yêu cầu, những
nguyên tắc do cuộc sống đặt ra mà mỗi người phải tuân theo.
Ở phương Tây cổ đại, danh từ đạo đức bắt nguồn từ tiếng la tinh là Mos- lề
thói (morolia - nghĩa là có liên quan với lề thói, đạo nghĩa), còn luân lý được xem
như đồng nghĩa với "đạo đức" có gốc tiếng Hy Lạp là ethicos - lề thói, tập tục.
Khi nói đến đạo đức là nói đến lề thói, tập tục và tập tục biểu hiện mối quan hệ
giữa người - người trong sự giao tiếp với nhau hàng ngày. Sau này người ta
thường phân biệt rõ hai khái niệm moral là đạo đức, ethicos là đạo đức học.
Quan điểm duy tâm, tôn giáo coi đạo đức là những nguyên tắc, chuẩn mực
được rút ra từ trong đầu óc, thiếu cơ sở thực tiễn lịch sử, chẳng hạn như: thượng
đế, ý niệm tuyệt đối; tự ý thức hoặc một bản tính trừu tượng nào đó rồi đem áp
đặt vào đời sống của con người. Khác với quan điểm duy tâm tôn giáo, quan điểm
mác xít cho rằng: đạo đức là sản phẩm của điều kiện kinh tế - xã hội, trong đó
nhân tố quy định đạo đức là các quan hệ kinh tế mà lợi ích là cái chi phối trực
tiếp, là cơ sở khách quan của đạo đức.
Đạo đức là một trong những hình thái của ý thức xã hội, nó luôn khẳng
định hay phủ định một lợi ích trong một thời điểm lịch sử cụ thể của nó. Do đó
đạo đức là một hệ giá trị. Lợi ích là cơ sở khách quan của giá trị. Trong xã hội có

8


cắp, tính tham lam và sự gian trá trong xã hội ngày một tăng, giai cấp chủ nô
thống trị tìm đủ mọi cách, sử dụng mọi phương tiện, trong đó có đạo đức để đàn
áp giai cấp bị trị.
Là giai cấp thống trị trong xã hội phong kiến, giai cấp địa chủ phong kiến
trói buộc con người vào những luật lệ hà khắc, xơ cứng của những phụ thuộc
đẳng cấp nghiêm ngặt, tạo nên sự đối kháng về mặt đạo đức. Thói đạo đức giả,
hiếu danh, đầu óc gia trưởng đã làm cho một số người mất nhân phẩm, chạy theo
địa vị, chức tước để mưu cầu cuộc sống an nhàn cho bản thân và gia đình mình.
Một giai cấp mới hình thành và phát triển dần lên trong lòng tầng lớp thị dân thời
phong kiến, đó là giai cấp tư sản. Ban đầu xuất hiện, giai cấp tư sản từng đóng vai
trò cách mạng, tiến bộ trong lịch sử. Nhưng sau khi làm cách mạng tư sản thành
công, giai cấp tư sản lại phản bội lại chính nhân dân lao động, những người đã
từng theo họ làm cách mạng tư sản. Khi mà quan hệ hàng hoá, tiền tệ thâm nhập
vào mọi mặt của đời sống xã hội; khi mà giai cấp tư sản đề cao vị kỷ, vị lợi, khi
mà chủ nghĩa cá nhân trở thành nguyên tắc đạo đức đặc trưng cho hệ tư tưởng và
luân lý tư sản thì khẩu hiệu "tự do - bình đẳng - bác ái" chỉ còn là danh nghĩa,
họ đề cao lẽ sống: mỗi người vì mình, chúa vì tất cả, và lợi nhuận là cái đáng quý
nhất trên đời. Giờ đây, "lòng tham đê tiện" trở thành "linh hồn của thời đại văn
minh" và mục tiêu của thời đại này - như Ăng nghen nói là - "giàu có, giàu có nữa
và luôn luôn giàu có thêm, không phải là sự giàu có của xã hội, mà là sự giàu có
của cá nhân riêng rẽ nhỏ nhen". Nhận xét đó của Ăng nghen đương thời đã đúng
và ngày nay vẫn đúng.
Đối lập với đạo đức của giai cấp tư sản là đạo đức của giai cấp vô sản, đạo
đức đó - như Lênin khẳng định: là những gì góp phần phá huỷ xã hội cũ của bọn
bóc lột và góp phần đoàn kết tất cả những người lao động chung quanh giai cấp
vô sản đang sáng tạo ra xã hội mới của những người cộng sản.
Đạo đức mới là đạo đức cách mạng của giai cấp công nhân, là đạo đức

10


Thứ nhất, chủ nghĩa tập thể là cơ sở của đạo đức mới.
Chủ nghĩa tập thể là sự thống nhất tự giác của các cá nhân vì lý tưởng cao
quý của con người. Nó được biểu hiện bằng sự thống nhất của tình đồng chí, tinh
thần trách nhiệm, thái độ tôn trọng và chăm sóc lẫn nhau nhằm đảm bảo cho các
cá nhân phát triển cao nhất phục vụ cho lợi ích xã hội.
Chủ nghĩa tập thể giúp cho sự thống nhất trí tuệ, tài năng của các thành
viên xã hội, tạo nên sức mạnh to lớn hoàn thành nhiệm vụ, phục vụ những lý
tưởng cao cả của con người. Vì thế nó là một nguyên tắc cơ bản của đạo đức mới.
Chủ nghĩa tập thể đối lập với chủ nghĩa cá nhân, song nguyên tắc đạo đức
chủ nghĩa tập thể đòi hỏi tập thể cần quan tâm nhu cầu của cá nhân về mọi mặt.
Cần chú ý rằng, nếu quá chú ý lợi ích cá nhân, con người dễ rơi vào chủ nghĩa cá
nhân, ngược lại chống chủ nghĩa cá nhân không thận trọng sẽ chà đạp lên lợi ích
chính đáng của con người; cả hai khuynh hướng trên đây dẫn tới kết quả là cản trở
sự nghiệp giải phóng cá nhân.
Thứ hai, lao động tự giác sáng tạo là cội nguồn của đạo đức mới.
Thái độ với lao động là chuẩn mực quan trọng để đo phẩm giá con người.
Con người chỉ được kính trọng khi có thái độ lao động đúng đắn. Đó là thái độ lao
động tự giác, có kỷ luật, lao động cần cù, sáng tạo, có năng suất chất lượng, hiệu
quả cao, chăm lo thực hành tiết kiệm, chống tham ô lãng phí coi trọng cả lao động
trí óc và lao động chân tay; yêu lao động, quý trọng lao động của mình và của cả
người khác, lao động cho mình và cho xã hội - đương nhiên quyền làm chủ ở đây
là con người.
Đạo đức của con người trước hết thẩm định bằng động cơ thái độ và cả hiệu
quả lao động. Theo Lênin, chủ nghĩa xã hội bắt đầu từ chỗ nào mà những công
nhân bình thường biết quan tâm với một tinh thần hy sinh và không quản nhọc
đến việc nâng cao năng xuất lao động. Đó là một trong những vấn đề quan trọng
nhất, căn bản nhất cho thắng lợi của chế độ mới.

12


chủ nghĩa khổ hạnh, tôn giáo, đề cao cuộc sống chân thực của con người. Những
tư tưởng nhân đạo chủ nghĩa thời Phục hưng được các nhà Khai sáng thế kỷ
XVIII và sau đó là những tư tưởng nhân đạo chủ nghĩa thế kỷ XIX tiếp thu. Đó là
những tư tưởng tiến bộ phù hợp với yêu cầu của quần chúng đông đảo, vì thế nó
trở thành ngọn cờ tư tưởng của cách mạng tư sản. Các khuynh hướng nhân đạo
chủ nghĩa tuy khác nhau, đều chống phong kiến, chống giáo hội, nhưng nhược
điểm chung là:
- Trừu tượng, kêu gọi tình thương chung chung.
- Không thể thực hiện được trong thực tế.
Chủ nghĩa nhân đạo cộng sản chủ nghĩa đối lập với chủ nghĩa nhân đạo tư
sản và cũng khác về bản chất so với tư tưỏng nhân đạo Kitô giáo, Phật giáo. Nó
kế thừa và phát triển trên quan điểm biện chứng, những tinh hoa lý tưởng trong
lịch sử nhân loại. Đây là chủ nghĩa nhân đạo có tính hiện thực và trực tiếp nhằm
hành động giải phóng con người chứ không phải chỉ là những cảm nhận thương
sót về thân phận con người.
Chủ nghĩa nhân đạo xã hội chủ nghĩa là một nguyên tắc đạo đức thể hiện
tình yêu thương sâu sắc của con người đối với con người trước hết là đối với
người lao động. Đó chính là tình yêu thương kính trọng đối với những phẩm giá
con người, làm cho những lý tưởng cao đẹp nhất của họ về tự do, hạnh phúc trở
thành hiện thực cuộc sống.
Chủ nghĩa nhân đạo cộng sản có nội dung toàn diện, triệt để và sâu sắc, nó
thủ tiêu tất cả mọi áp bức bóc lột trong xã hội, mọi người đều được tự do, thực
hiện đầy đủ quyền làm người. Đây là chủ nghĩa nhân đạo tự do và đầy đủ nhất đối
với nhân loại, chủ nghĩa nhân đạo hoàn bị. Vì thế nó là một nguyên tắc cơ bản của
đạo đức mới.
1.1.2. Tầm quan trọng của việc giáo dục đạo đức mới cho thanh niên
sinh viên ở Việt Nam hiện nay

14


mới, giao lưu mở cửa của đất nước ta hôm nay.
Trong sự nghiệp đổi mới của đất nước, thanh niên sinh viên là lớp người
chờ đón và ủng hộ nhiệt thành nhất. Sự trì trệ, lạc hậu lâu dài mà nền kinh tế bao
cấp để lại đã làm cho nhiều thanh niên sinh viên mất niềm tin, mất hy vọng vào
tương lai của đất nước và của chính mình. Công cuộc đổi mới với những thay đổi
tốt đẹp bước đầu đã thổi vào bầu nhiệt huyết của họ một sinh lực mới.
Thứ hai, thanh niên sinh viên có hoài bão, ước mơ và niềm tin hướng tới
tương lai. Tương lai và mục tiêu cuộc sống là động lực thôi thúc suốt cuộc đời và
mọi hành động của tuổi trẻ. Nếu như tuổi già thường hướng về quá khứ thì tuổi trẻ
lại luôn hướng về tương lai, thế hệ già thích hướng nội thì thanh niên trong đó có
thanh niên sinh viên lại thích hướng ngoại; thế hệ già thích hướng về truyền thống
thì thế hệ thanh niên zinh viên lại thích hướng vào hiện tại và xã hội hiện đại
Đây là một trong những nguyên nhân làm cho các thế hệ có sự xung đột với nhau.
Thứ ba, thanh niên sinh viên là lớp người có ý chí và bản lĩnh trong cuộc
sống và trong công việc của mình, có tinh thần hăng say, sáng tạo và linh hoạt
trong công việc, không chịu khuất phục trước khó khăn. Những phẩm chất này
hoàn toàn phù hợp với xã hội công nghiệp hiện đại hôm nay. Chính vì vậy, thanh
niên sinh viên luôn là lớp người xung kích trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện
đại hoá đất nước - nơi mà họ có thể phát huy hết khả năng và tính tích cực của cá
nhân mình.
Tuy nhiên, do đặc điểm lứa tuổi, thanh niên sinh viên cũng còn một số hạn
chế về mặt tác phong, lối sống, phẩm chất đạo đức:
- Vì nhạy cảm và thích tiếp thu cái mới nên lứa tuổi thanh niên sinh viên
thường thiếu cân nhắc, chọn lọc với những trào lưu được gọi là mang tính hiện đại
từ bên ngoài vào. Qua sách báo, qua phim ảnh, qua giao lưu, nhất là trong điều
kiện công nghệ thông tin phát triển như vũ bão hiện nay, có những luồng thông tin
không phù hợp, nếu không nói là độc hại đối với tâm hồn của lớp trẻ đang tràn

16


Như vậy, nó làm cho tài năng trí tuệ của con người trở nên hữu ích cho sự nghiệp
chung. Hiện nay, dưới tác động từ mặt trái của cơ chế thị trường và mở rộng giao
lưu, hội nhập, nếu người thanh niên sinh viên thiếu sự trưởng thành về mặt phẩm
chất đạo đức, ý thức pháp luật, trình độ giác ngộ của bản thân về trách nhiệm và
nghĩa vụ của mình đối với xã hội, thì họ chưa thể trở thành một con người phát
triển toàn diện theo đúng nghĩa của nó. Thực tế cho thấy rằng, sự linh hoạt, năng
động, sáng tạo của mỗi cá nhân nếu không được dựa trên nền tảng những phẩm
chất đạo đức của họ thì mức độ cống hiến của họ cho xã hội sẽ rất hạn chế, thậm
chí còn dẫn đến những lệch lạc, sai lầm trong định hướng giá trị; sự xa rời các giá
trị truyền thống, lối sống thực dụng, chủ nghĩa cá nhân Điều đó nói lên rằng,
kinh tế thị trường càng phát triển, sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá càng
được đẩy mạnh thì việc giáo dục và rèn luyện đạo đức cho thế hệ trẻ càng trở nên
cần thiết. Có ý thức đạo đức, có phẩm chất đạo đức, con người mới sống có nề
nếp, có kỷ cương, trật tự, có thái độ và khả năng ứng xử đúng đắn trong các mối
quan hệ với tự nhiên, với xã hội và với chính bản thân mình.
Hai là, giáo dục đạo đức góp phần xây dựng sự hài hoà giữa đời sống vật
chất và đời sống tinh thần của tầng lớp thanh niên sinh viên.
Coi trọng đạo đức và giáo dục đạo đức là truyền thống tốt đẹp của dân tộc
ta. Tuy nhiên, trong xã hội hiện nay, đang nổi lên nhiều vấn đề nhức nhối trong
lĩnh vực này.
Sự phát triển kinh tế thị trường ở nước ta theo định hướng xã hội chủ nghĩa
có sự quản lý của nhà nước là nhằm phát triển nền kinh tế vì hạnh phúc của con
người. Nhưng nó cũng có thể dẫn đến nguy cơ phát triển một thế hệ con người
mới phiến diện: đời sống vật chất được coi trọng hơn đời sống tinh thần, lợi ích cá
nhân được đặt lên trên tất cả Những thành tựu khoa học - kỹ thuật và công nghệ
trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá cũng tạo ra các phương tiện
lao động và tiện nghi sinh hoạt ngày càng hiện đại và tiện lợi và thanh niên lớp

18


cái "chất" người trong con người và sự phát triển và hoàn thiện của đạo đức là
một mặt của sự hình thành, phát triển, hoàn thiện của nhân cách.
Vai trò của đạo đức hướng con người đến các giá trị nhân văn còn biểu hiện
ở chỗ, đạo đức tạo ra một môi trường xã hội lành mạnh - môi trường văn hoá cho
sự phát triển con người. Môi trường đó được bắt đầu từ trong gia đình, kết hợp
trong nhà trường và mở rộng ra toàn xã hội. Ở trong gia đình, người con được
giáo dục lòng hiếu thảo với ông bà, cha mẹ, lòng thương yêu và quý trọng con
người; ở trường người học sinh học được tình cảm quý trọng và kính yêu thầy cô
giáo, lòng biết ơn đối với Tổ quốc, với nhân dân ; ở ngoài xã hội, trong môi
trường làm việc và học tập của mình, người thanh niên sinh viên được rèn luyện
những phẩm chất như chữ "tín" trong kinh doanh, "y đức" trong nghề thầy thuốc,
liêm khiết, công minh trong công tác quản lý, biết bảo vệ và gìn giữ môi trường
thiên nhiên xung quanh mình
Như vậy, đối với lứa tuổi thanh niên sinh viên, đạo đức và giáo dục đạo đức
có vai trò vô cùng to lớn, tạo nên sự phát triển toàn diện, vừa "hồng" vừa
"chuyên" cho cả một thế hệ, định hướng cho họ trở thành những con người ngày
càng có ích cho xã hội và góp phần to lớn cho thành công của sự nghiệp cách
mạng của đất nước.
Bốn là, Giáo dục đạo đức cho thanh niên sinh viên nhằm góp phần phát
triển toàn diện nguồn nhân lực cho đất nước.
Để tiếp tục đổi mới, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá chung
của đất nước thì vấn đề then chốt và cấp bách hiện nay là phải nhanh chóng phát
triển nguồn lực con người như cố Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh đã nói trong
"chiến lược con người là chiến lược số 1". Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII
cũng đã nhấn mạnh: nâng cao dân trí, bồi dưỡng và phát huy nguồn lực to lớn của
con người Việt Nam là nhân tố quyết định thắng lợi của công cuộc công nghiệp
hoá, hiện đại hoá. Để phát triển nguồn lực đó thì công tác giáo dục đào tạo nói

20


Trong quá trình phát triển của cách mạng Việt Nam, Đảng ta luôn khẳng
định: đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam là một sự lựa chọn đúng đắn, hợp quy
luật. Tư tưởng đó tiếp tục được khẳng định ở Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX:
"Đảng và nhân dân ta quyết tâm xây dựng đất nước Việt Nam theo con đường xã
hội chủ nghĩa trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh". Do
đó giáo dục đạo đức cho thanh niên sinh viên trong các trường đại học ở Hà Nội
có một vai trò hết sức quan trọng trong việc xác định lập trường chính trị tư
tưởng, nâng cao phẩm chất đạo đức, bản lĩnh chính trị cho mỗi thanh niên sinh
viên. Việc đẩy mạnh giáo dục đạo đức cho thanh niên sinh viên Việt Nam không
chỉ xuất phát từ yêu cầu, nhiệm vụ của chính bản thân họ mà còn xuất phát từ
chính yêu cầu của công cuộc đổi mới của đất nước. Có thể nói công tác đào tạo,
phát triển nguồn nhân lực có vai trò quyết định tới sự phát triển của đất nước. Dó
đó, sự nghiệp “trồng người" luôn được Đảng ta quan tâm chú ý, được xác định
như một "chiến lược", một “quốc sách" hàng đầu trong sự nghiệp phát triển đất
nước.
1.2. Nội dung và yêu cầu của giáo dục đạo đức cho thanh niên sinh viên
ở Việt Nam hiện nay
1.2.1. Nội dung của giáo dục đạo đức cho thanh niên sinh viên ở Việt
Nam hiện nay
Thứ nhất, Giáo dục lòng yêu nước và tinh thần tự hào dân tộc.
Lòng yêu nước và tinh thần tự hào dân tộc, từ lâu đã trở thành truyền thống
quý báu của dân tộc ta, nó nổi lên như là sợi chỉ đỏ xuyên qua toàn bộ lịch sử Việt
Nam từ xưa tới nay, đó là tình cảm và tư tưởng lớn nhất của nhân dân, của dân tộc
Việt Nam, là cái bản chất của người Việt Nam đã được cha ông ta dày công vun
xới suốt hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, và được nâng lên thành chủ
nghĩa: chủ nghĩa yêu nước Việt Nam.

22

Chủ nghĩa yêu nước là tinh thần đối với đất nước, là lòng trung thành đối

nguyên nhân của những thành quả đó. Quá khứ hào hùng của dân tộc cần phải
làm cho đông đảo thanh niên sinh viên ý thức một cách đầy đủ từ trong chiều sâu
của tâm hồn. Hiện tại với bao bộn bề, tương lai với bao thời cơ và thách thức đang
đặt ra trước mắt họ, đòi hỏi họ phải vượt qua.
Tiếp bước truyền thống lịch sử, nhiệm vụ của thế hệ trẻ Việt Nam ngày
nay phải tiếp nối sự nghiệp của lớp người đi trước, đẩy mạnh công cuộc đổi mới,
thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước mở ra chương sử mới cho non
sông Việt Nam vinh quang sánh vai cùng các dân tộc khác trên thế giới.
Để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ vẻ vang đó, mỗi một thanh niên sinh viên
phải biết biến chủ nghĩa yêu nước và tinh thần tự hào dân tộc, cùng với lòng kính
trọng đối với nhân dân, với Tổ quốc thành tình cảm đạo đức, thành niềm tin,
thành sức mạnh, vốn là những giá trị, những phẩm chất không thể thiếu được
trong con người yêu nước Việt Nam, trong nhân cách sinh viên Việt Nam, ra sức
học tập, rèn luyện phấn đấu để xây dựng một nước Việt Nam dân giàu, nước
mạnh, xã hội công bằng văn minh, đem lại hạnh phúc thực sự cho con người.
Trước tình hình thế giới hiện nay, kẻ thù đang tìm mọi âm mưu và thủ đoạn
chống phá chủ nghĩa xã hội và công cuộc đổi mới của nhân dân ta. Với trình độ
nhận thức và giác ngộ chính trị còn hạn chế, lập trường giai cấp chưa thực sự
vững vàng, lại thiếu thực tế, do vậy, giáo dục chủ nghĩa yêu nước và tinh thần tự
hào dân tộc cho thanh niên sinh viên có một ý nghĩa vô cùng quan trọng trong
việc hình thành đạo đức cho sinh viên, khơi dậy lòng nhiệt huyết cách mạng, ý chí
tự lực tự cường, biết kế thừa và phát huy những giá trị truyền thống quý báu của
cha anh, không cam chịu đói nghèo, lạc hậu, có hoài bão lớn lao và tinh thần vượt
khó đang tiềm ẩn trong mỗi một thanh niên sinh viên.
Thứ hai, Giáo dục cho thanh niên sinh viên biết sống có lý tưởng, ước mơ
và hoài bão lớn lao.

24

Trong đặc điểm thanh niên sinh viên chúng ta đã khẳng định, đây là một