ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRUNG TÂM ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG GIẢNG VIÊN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ


TRẦN THỊ NGỌC YẾN VẤN ĐỀ GIÁO DỤC Ý THỨC CHÍNH TRỊ
XÃ HỘI CHỦ NGHĨA CHO SINH VIÊN
Ở TỈNH HẢI DƯƠNG HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC


Người hướng dẫn khoa học: PGS. TS. LÊ BỈNH HÀ NỘI - 2012
MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1
Chƣơng 1. Ý THỨC CHÍNH TRỊ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VÀ NHỮNG NỘI
DUNG YÊU CẦU GIÁO DỤC Ý THỨC CHÍNH TRỊ XÃ HỘI CHỦ
NGHĨA CHO SINH VIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY 8
1.1. Ý THỨC CHÍNH TRỊ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VÀ VAI TRÒ CỦA Ý THỨC
CHÍNH TRỊ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA ĐỐI VỚI VIỆC GIÁO DỤC SINH VIÊN
VIỆT NAM HIỆN NAY 8
1.1.1. Ý thức chính trị và ý thức chính trị xã hội chủ nghĩa 8
1.1.2. Vai trò của ý thức chính trị XHCN đối với việc giáo dục sinh
viên Việt Nam hiện nay 22
1.2. THỰC CHẤT CỦA VIỆC GIÁO DỤC Ý THỨC CHÍNH TRỊ XHCN CHO
SINH VIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY VÀ YÊU CẦU CỦA CÔNG TÁC NÀY 26
1.2.1. Thực chất của việc giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh
viên Việt Nam hiện nay 26
1.2.2. Một số yêu cầu của giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh
viên Việt Nam hiện nay 32
Chƣơng 2. GIÁO DỤC Ý THỨC CHÍNH TRỊ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA CHO
SINH VIÊN Ở TỈNH HẢI DƢƠNG HIỆN NAY - NHỮNG NHÂN TỐ
TÁC ĐỘNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA 37
2.1. NHỮNG NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN GIÁO DỤC Ý THỨC CHÍNH TRỊ XÃ
HỘI CHỦ NGHĨA CHO SINH VIÊN Ở TỈNH HẢI DƢƠNG HIỆN NAY 37

CHÍNH TRỊ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA CHO SINH VIÊN Ở TỈNH HẢI DƢƠNG
HIỆN NAY 66
3.1.1. Tăng cƣờng giáo dục lý tƣởng cách mạng nhằm nâng cao ý thức
chính trị XHCN cho sinh viên 66
3.1.2. Nâng cao ý thức chính trị XHCN phải gắn với thực tiễn chính
trị của thế giới, định hƣớng XHCN ở nƣớc ta và những nhiệm
vụ chính trị ở địa phƣơng 68
3.1.3. Nâng cao ý thức chính trị XHCN gắn với rèn luyện ý thức đạo
đức, truyền thống cách mạng 72
3.2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIÁO DỤC Ý
THỨC CHÍNH TRỊ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA CHO SINH VIÊN Ở TỈNH HẢI
DƢƠNG HIỆN NAY 75
3.2.1. Nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò của ý thức chính trị XHCN
cho sinh viên 75
3.2.2. Nâng cao trình độ lý luận ý thức chính trị xã hội chủ nghĩa cho
sinh viên 79
3.2.3. Phát huy tính tự giác, tính chủ động, tự giáo dục trong học tập,
rèn luyện ý thức chính trị XHCN của sinh viên 97
KẾT LUẬN 100
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 102
PHỤ LỤC .108

1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Giáo dục và đào tạo là một trong những lĩnh vực từ lâu được Đảng và nhà nước ta đặc biệt quan tâm, ngày
nay vấn đề đó được xem là "quốc sách hàng đầu". Nhìn một cách tổng quát, nhiệm vụ giáo dục hiện nay của
nước ta là phải quan tâm chăm lo giáo dục về mọi mặt, trong đó giáo dục ý thức chính trị XHCN cho học sinh,
sinh viên là công việc vô cùng cần thiết và cấp bách. Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, công cuộc
đổi mới ở nước ta hơn 20 năm qua đã đạt được những thành tựu hết sức to lớn và toàn diện, đã tác động tích cực

ở nước ta hiện nay.
- Phân tích, đánh giá thực trạng giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên ở tỉnh Hải Dương và nêu lên
những vấn đề đặt ra trong việc nâng cao hiệu quả công tác giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên ở tỉnh
Hải Dương trong giai đoạn hiện nay.
- Đề xuất những phương hướng cơ bản và các giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục ý thức chính
trị XHCN cho sinh viên ở tỉnh Hải Dương trong những năm tới.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
* Đối tượng nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu về giáo dục ý thức chính trị XHCN, một nội dung cơ bản cần giáo dục cho sinh viên, đối
tượng chủ yếu mà tác giả đi sâu nghiên cứu, khảo sát, đánh giá là sinh viên ở tỉnh Hải Dương hiện nay.
* Phạm vi nghiên cứu

2
Phạm vi nghiên cứu của luận văn là đề cập đến vấn đề giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên ở tỉnh
Hải Dương từ năm 2000 đến nay.
5. Cơ sở lý luận và phƣơng pháp nghiên cứu của luận văn
* Cơ sở lý luận:
Luận văn được thực hiện trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm
của Đảng về ý thức chính trị và ý thức chính trị xã hội chủ nghĩa; chính sách của Nhà nước, các văn kiện,
chương trình hành động, chỉ thị và nghị quyết của Đảng bộ tỉnh Hải Dương về giáo dục ý thức chính trị xã hội
chủ nghĩa. Đồng thời, luận văn kế thừa một cách có chọn lọc các công trình nghiên cứu đã công bố của các tổ
chức và các nhà khoa học trong, ngoài nước.
* Phương pháp nghiên cứu:
Luận văn sử dụng các phương pháp: kết hợp lôgíc và lịch sử; phân tích và tổng hợp; so sánh và điều tra xã
hội học trong việc nghiên cứu để thực hiện được mục đích và nhiệm vụ đề ra.
6. Những đóng góp khoa học của luận văn
Phân tích một cách toàn diện những biểu hiện ý thức chính trị XHCN của sinh viên ở tỉnh Hải Dương; đánh
giá thực trạng giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên ở tỉnh Hải Dương trong những năm gần đây. Từ đó
đề xuất những phương hướng, giải pháp chủ yếu để nâng cao hiệu quả giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh
viên ở tỉnh Hải Dương trong điều kiện hiện nay.

trình phát triển của lịch sử nói chung, trong phát triển của từng quốc gia dân tộc nói riêng.
Ý thức chính trị XHCN là sự hiểu biết của cá nhân và cộng đồng người Việt Nam về chủ nghĩa Mác-Lênin,
tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước. Ý thức
chính trị XHCN thể hiện bằng lòng yêu nước, yêu CNXH, có niềm tin sâu sắc đối với sự lãnh đạo của Đảng, sự
kiên định mục tiêu, lý tưởng và bản lĩnh chính trị, có thái độ đúng đắn, khoa học khi nhìn nhận, đánh giá các sự
kiện chính trị, các quan hệ, hoạt động chính trị. Ý thức chính trị XHCN còn bộc lộ ở sự hiểu biết về nhu cầu, lợi
ích chính trị chính đáng để trên cơ sở đó định hướng, biến thành động lực cho hành vi và hoạt động trong lĩnh
vực chính trị.
Ý thức chính trị XHCN được kết cấu bởi tâm lý, tình cảm chính trị và hệ tư tưởng chính trị XHCN. Tâm lý
chính trị XHCN là những tình cảm, cảm xúc, những tri thức kinh nghiệm của con người về địa vị, quyền lợi của
giai cấp công nhân và nhân dân lao động. Ý thức chính trị XHCN ở cấp độ tâm lý thường biến động, không ổn
định, nó có vai trò nhất định trong đời sống xã hội. Hệ tư tưởng chính trị XHCN là hệ thống quan điểm, tư
tưởng, thể hiện lợi ích cơ bản của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, đó là hệ tư tưởng của chủ nghĩa
Mác-Lênin. Hệ tư tưởng chính trị XHCN không phản ánh trực tiếp hiện thực mà phản ánh một cách gián tiếp,
do đó trong thực tế hệ tư tưởng chính trị dễ bị “xơ cứng” dẫn tới giáo điều, kinh viện. Hệ tư tưởng chính trị
XHCN và tâm lý chính trị XHCN đều phản ánh tồn tại xã hội XHCN đang được hình thành và phát triển trong
thời kỳ quá độ. Đây là hai cấp độ phản ánh khác nhau của ý thức chính trị XHCN nhưng có mối quan hệ tác
động qua lại lẫn nhau trong quá trình phát triển. Hệ tư tưởng chính trị XHCN chi phối toàn bộ nội dung giai cấp
và khuynh hướng phát triển của xã hội. Tâm lý chính trị XHCN là điều kiện để hệ tư tưởng chính trị XHCN
thâm nhập và phát huy vai trò to lớn trong đời sống xã hội. Chính vì vậy việc giáo dục và phát triển ý thức chính
trị XHCN cho sinh viên Việt Nam hiện nay phải tiến hành tổng hợp trên tất cả các mặt về nhận thức tư tưởng lý
luận chính trị và củng cố xây dựng những tâm lý tình cảm chính trị đúng đắn của mỗi sinh viên.
Ý thức chính trị XHCN của sinh viên Việt Nam được thể hiện rõ nhất, cụ thể nhất thông qua những nhận
thức và thái độ chủ yếu sau đây:
Một là, ý thức chính trị XHCN của sinh viên Việt Nam hiện nay là sự nhận thức và vận dụng đúng đắn những
vấn đề cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước
ta.
Hai là, ý thức chính trị XHCN của sinh viên Việt Nam là sự giác ngộ giai cấp, có nhận thức đúng đắn đối
với sự nghiệp đổi mới đất nước, có niềm tin vào chế độ XHCN, vào con đường cách mạng mà Đảng và nhân
dân ta đang xây dựng.

và phát triển ý thức chính trị XHCN của sinh viên là một quá trình tự giác diễn ra có tổ chức, có mục đích, có sự
định hướng của giáo dục, định hướng chính trị rõ ràng chứ không phải hoạt động tự phát. Xét về thực chất, giáo
dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên Việt Nam hiện nay chính là:
Thứ nhất, giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên Việt Nam là giáo dục chủ nghĩa Mác-Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh, đường lối cách mạng của Đảng cộng sản Việt Nam, từ đó sinh viên nâng cao nhận thức của
mình về các vấn đề có liên quan đến Nhà nước Việt Nam, giai cấp công nhân; có nhận thức ngày càng vững
chắc và sáng tạo lý luận chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm đường lối của Đảng và Nhà
nước ta trong mọi hoàn cảnh cụ thể; có mục tiêu lý tưởng phấn đấu rõ ràng, có năng lực trong giải quyết mọi
nhiệm vụ một cách độc lập, sáng tạo, có hiệu quả; luôn luôn có tình cảm cách mạng và ý chí vững vàng; vượt
qua mọi khó khăn thử thách trong học tập tại trường và rèn luyện trong thực tiễn.
Thứ hai, giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên Việt Nam hiện nay được thể hiện ở những tiêu chí
về nhận thức chính trị XHCN, tình cảm, niềm tin ý chí chính trị và sự phát triển ấy được thông qua hành vi
chính trị của họ.
Về nhận thức chính trị XHCN: Giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên nhằm làm cho sinh viên có tri
thức ngày càng sâu sắc lý luận chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối chính sách của Đảng và
Nhà nước ta, trên cơ sơ đó có khả năng phân tích tổng hợp, khái quát thành các quan điểm chính trị, thành tư
tưởng chính trị của mình.
Về tình cảm, niềm tin, ý chí chính trị: Thái độ tình cảm của sinh viên về các hiện tượng trong sinh hoạt
chính trị, cũng như các vấn đề liên quan đến chính trị càng mạnh mẽ, càng sâu sắc thì ý thức chính trị XHCN
của sinh viên càng phát triển. Sự kết hợp giữa tri thức chính trị XHCN và tình cảm chính trị XHCN tạo thành
niềm tin chính trị XHCN - là động lực mạnh mẽ, thúc đẩy và quy định mức độ khám phá, hiểu biết về chính trị
của mỗi người.
Về hành vi chính trị: Ý thức chính trị XHCN của sinh viên được biểu hiện thông qua hành vi chính trị của
họ. Hành vi chính trị của sinh viên là những cử chỉ, lời nói, thái độ, hành động của sinh viên thể hiện sự ứng xử
của họ trong các mối quan hệ chính trị xã hội nhất định, phản ánh một trình độ nhất định ý thức chính trị của họ.
Thứ ba, giáo dục cho sinh viên có được lòng tự hào dân tộc, niềm tin, ý chí bản lĩnh kiên cường và tầm nhận
thức sâu rộng trước những âm mưu phá hoại của kẻ thù, bảo vệ lý tưởng cao đẹp của mình
Thứ tư, giáo dục các giá trị đạo đức, lý tưởng, lối sống cách mạng cho sinh viên, góp phần vào quá trình
phát triển trình độ chuyên môn kỹ thuật, năng lực công tác và hình thành nhân cách con người mới xã hội chủ
nghĩa, con người phát triển toàn diện

Đảng, vào con đường đi lên CNXH, vào công cuộc đổi mới, có nhiều sinh viên tích cực phấn đấu để được đứng
trong hàng ngũ của Đảng. Sinh viên thường có sự biến đổi nhanh chóng về tâm lý, thích sự công bằng, ưa cái
mới, sáng tạo Tuy nhiên vẫn còn một số ít sinh viên thiếu ý thức rèn luyện, non kém về tư tưởng chính trị,
chưa nhận rõ tình hình nhiệm vụ chính trị trong thời kỳ mới, thiếu ý chí phấn đấu, sống thực dụng, vị kỷ, coi
thường kỷ cương đạo lý, ngại tham gia các hoạt động xã hội…
Ngoài những đặc điểm của sinh viên nói chung, do ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế
- xã hội, truyền thống lịch sử, văn hoá, phong tục, tập quán của địa phương, sinh viên Hải Dương còn có
những đặc điểm riêng. Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất có bề dày truyền thống hiếu học, sinh viên Hải Dương
đã vượt qua khó khăn, thử thách, vươn lên nắm bắt các tri thức của thời đại, phục vụ cuộc sống của bản thân, gia
đình và đất nước. Họ đã kế thừa, phát huy và làm rạng danh truyền thống của quê hương, đất nước. Nhìn chung
sinh viên tỉnh Hải Dương trong sáng về đạo đức, có lý tưởng, hoài bão, giàu ý chí, nghị lực, có tinh thần
vượt khó vươn lên học tập, không cam chịu đói nghèo, lạc hậu, quyết trí lập thân, lập nghiệp, dễ thích ứng
với cái mới, có trình độ học vấn cao nhưng vẫn còn non kém bồng bột, còn ít trải nghiệm trong cuộc sống,
trong những vấn đề xử lý về chính trị thực tiễn. Không ít sinh viên Hải Dương chưa tự ý thức được vai trò,
vị trí của họ trong sự nghiệp cách mạng của dân tộc; sống ỷ lại bố mẹ, không chịu phấn đấu rèn luyện; một
số thích lối sống hưởng thụ đua đòi, ăn chơi, buông thả, dẫn đến vi phạm pháp luật và các chuẩn mực xã
hội…
2.1.2. Sự tác động của đội ngũ làm công tác giáo dục ý thức chính trị XHCN trong nhà trường
Nói đến đội ngũ làm công tác giáo dục ý thức chính trị XHCN, trước hết phải nói tới đội ngũ giảng viên
giảng dạy các môn khoa học Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh. Muốn sinh viên nắm vững hệ thống tri thức
khoa học Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Đường lối cách mạng của Đảng cộng sản Việt Nam, hình thành

6
được niềm tin vào CNXH, vào đường lối đổi mới thì trước hết họ phải được thuyết phục bởi đội ngũ giảng viên
về cả năng lực chuyên môn, phương pháp sư phạm lẫn phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng.
Ngoài đội ngũ giảng viên lý luận Mác - Lênin, trong nhà trường còn có Phòng quản lý, công tác sinh viên có
chức năng trực tiếp quản lý sinh viên, có những biện pháp có tính định hướng giáo dục ý thức chính trị, tác động
đến sinh viên thông qua các hoạt động ngoài giờ lên lớp hoặc kết hợp với đội ngũ giảng viên các môn khoa học
Mác - Lênin để quản lý về ý thức tổ chức, kỷ luật, diễn biến tư tưởng chính trị của sinh viên.
Tổ chức Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội sinh viên ở các trường cũng có vai trò rất quan trọng

định hướng trong hoạt động của con người thì sự suy thoái là điều không tránh khỏi. Vì vậy, việc giữ vững định
hướng chính trị và định hướng giá trị tinh thần trong thực tiễn xây dựng đất nước, cũng như trong hoạt động
giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên là yêu cầu cấp thiết để góp phần ngăn chặn sự suy thoái và nguy
cơ suy thoái đạo đức, lối sống con người Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hoá hiện nay.
Tình hình quốc tế ảnh hưởng lớn nhất đến giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên vẫn là sự sụp đổ
chế độ XHCN ở Liên xô và Đông Âu dẫn đến sự khủng hoảng hệ thống XHCN trên thế giới, đã tác động đến
lòng tin vào CNXH, dẫn đến dao động về định hướng chính trị trong thế hệ trẻ.
2.2. THỰC TRẠNG GIÁO DỤC Ý THỨC CHÍNH TRỊ XHCN CHO SINH VIÊN TỈNH HẢI DƢƠNG HIỆN NAY
2.2.1. Thực trạng của công tác giảng dạy, giáo dục ý thức chính trị XHCN
Thứ nhất, về nội dung chương trình giảng dạy các môn khoa học Mác – Lênin với việc giáo dục ý thức
chính trị XHCN cho sinh viên tỉnh Hải Dương

7
Đại đa số sinh viên không thích học những môn Nguyên lý Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh vì các môn
này trừu tượng, khái quát cao, khó vận dụng lại khô khan. Trong điều kiện khoa học và công nghệ phát triển
như vũ bão, các môn khoa học Mác – Lênin phải có sự đổi mới, bổ sung, phát triển về chất để giải quyết những
vấn đề này sao cho phù hợp. Hầu hết khối lượng kiến thức các môn khoa học Mác – Lênin nhiều mà thời lượng
lại ít, chưa hợp lý nên trong quá trình giảng dạy để đảm bảo tiến độ thì ngay cả những kiến thức lý luận giảng
viên cũng chỉ có thể lướt qua mà không khắc sâu được toàn bộ nội dung.
Thứ hai, về số lượng, chất lượng và cơ cấu đội ngũ giáo viên giảng dạy các môn khoa học Mác - Lênin
Số lượng giảng viên của các trường nhìn chung chưa đảm bảo cho việc dạy học, đa số là giảng viên trẻ; thế
mạnh là nhiệt tình, nhanh nhạy và sáng tạo song chưa có kinh nghiệm dạy học cũng như chưa tích luỹ được
nhiều kiến thức chuyên môn, do đó phải vừa dạy vừa tích luỹ kinh nghiệm vừa rèn luyện lập trường vững vàng
trong dạy học. Giảng viên có độ tuổi từ 36-45 tuy tuổi đời còn trẻ nhưng tuổi nghề của họ thì khá vững vàng
trong dạy học. Những giảng viên trong độ tuổi 46-60 là những giảng viên đã có tuổi đời và tuổi nghề cao, có
vốn kiến thức sâu rộng và dày dặn trong dạy học song hạn chế là trình độ ngoại ngữ và tin học, việc tiếp cận và
ứng dụng phương pháp giảng dạy hiện đại chậm chạp, khó khăn.
Thứ ba, về phương pháp giảng dạy
Phương pháp giảng dạy ở các trường của tỉnh đã có sự chuyển biến nhất định, song nhìn một cách tổng thể
còn chậm được cải tiến và đổi mới; chưa tạo được điều kiện phát huy tính tích cực của sinh viên. Phần lớn số

Thứ nhất, việc giáo dục ý thức chính trị XHCN trong các nhà trường gặp phải khó khăn trước những tiêu
cực của xã hội

8
Thứ hai, trong khi yêu cầu nâng cao hiệu quả giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên thì đội ngũ
giảng viên lại chưa tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy các môn khoa học Mác-Lênin
Thứ ba, Vấn đề tự giáo dục, tự rèn luyện về tư tưởng chính trị của sinh viên ở các trường cao đẳng, đại học
tỉnh Hải Dương trong thực tế còn nhiều hạn chế

Chƣơng 3
PHƢƠNG HƢỚNG CƠ BẢN VÀ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIÁO DỤC Ý
THỨC CHÍNH TRỊ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA CHO SINH VIÊN Ở TỈNH HẢI DƢƠNG HIỆN NAY

3.1. PHƢƠNG HƢỚNG CƠ BẢN NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIÁO DỤC Ý THỨC CHÍNH TRỊ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA CHO SINH
VIÊN Ở TỈNH HẢI DƢƠNG HIỆN NAY
3.1.1. Tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng nhằm nâng cao ý thức chính trị XHCN cho sinh viên
Lý tưởng là mục tiêu cao đẹp nhất, một hình ảnh mẫu mực, tương đối hoàn chỉnh, có sức lôi cuốn con người
vươn tới nó. Người sống có lý tưởng luôn luôn nuôi dưỡng ước mơ và khát vọng. Chính điều này thôi thúc mỗi
người không ngừng phấn đấu vươn lên với sức mạnh của ý chí và bản lĩnh. Lý tưởng cách mạng là một nội dung
cụ thể của lý tưởng. Lớp lớp thế hệ trẻ Việt Nam tự hào với truyền thống vinh quang của tổ chức Đoàn, được
Đảng và Bác Hồ quan tâm, giáo dục, tôi luyện qua lửa đỏ đấu tranh cách mạng của dân tộc. Trong cuộc kháng
chiến bảo vệ Tổ quốc, đó là lý tưởng sống “Không có gì quý hơn độc lập tự do”; Trong hoà bình, kiến thiết
nước nhà, đó là mục tiêu “ Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”. Ngày nay, trong thời
kỳ đất nước chủ động hội nhập kinh tế quốc tế, lý tưởng đó phải nâng tầm “kiên định độc lập dân tộc gắn liền
với chủ nghĩa xã hội”; “nêu cao ý thức tự tôn, tự cường dân tộc, không cam chịu đói nghèo, lạc hậu”.
3.1.2. Nâng cao ý thức chính trị XHCN phải gắn với thực tiễn chính trị của thế giới, định hướng XHCN ở
nước ta và những nhiệm vụ chính trị ở địa phương

3.2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIÁO DỤC Ý THỨC CHÍNH TRỊ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
CHO SINH VIÊN Ở TỈNH HẢI DƢƠNG
3.2.1. Nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò của ý thức chính trị XHCN của sinh viên
Giáo dục ý thức chính trị XHCN cần giáo dục cho sinh viên có nhận thức, thái độ học tập đúng đắn hơn để
có sự “cố gắng học tập, coi việc học tập lý luận chính trị là một nhiệm vụ quan trọng của mình”. Sinh viên cần
nhận thức được mối quan hệ của giáo dục lý luận Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Đường lối cách mạng của
Đảng cộng sản Việt Nam với yêu cầu giáo dục chính trị, đạo đức, tư tưởng, lối sống, góp phần phát triển nhân
cách toàn diện cho sinh viên.
Đẩy mạnh công cuộc xây dựng và chỉnh đốn Đảng, thực hiện tự phê bình, phê bình làm cho mỗi cán bộ,
Đảng viên thực sự là tấm gương về mọi mặt cho sinh viên và quần chúng noi theo; kiên quyết phê phán, bác bỏ
các quan điểm sai trái, thù địch có hại đến độc lập chủ quyền và định hướng XHCN của nước ta.
Các cấp uỷ, các tổ chức cơ sở Đảng, các đoàn thể thông qua sinh hoạt thường kỳ phải luôn quán triệt các
quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Các nghị quyết, các chương trình hành
động và công tác của các đoàn thể quần chúng phải chú ý đến nhiệm vụ giáo dục chính trị tư tưởng cho đoàn
viên, sinh viên
3.2.2. Nâng cao trình độ lý luận ý thức chính trị XHCN cho sinh viên
3.2.2.1. Đổi mới nội dung chương trình các môn khoa học Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và tăng cường
đầu tư về cơ sở vật chất
* Đổi mới nội dung:
- Nội dung phải thực sự phù hợp với các đối tượng của từng hệ, từng ngành, từng trình độ; ngoài phần lý
luận chung cần có phần ví dụ chứng minh và ý nghĩa phải gắn với chuyên môn ngành học.
- Nội dung theo quan điểm đổi mới phải “động” và “mở” để có thể thường xuyên bổ sung và cập nhật, bám
sát được thực tiễn của đất nước và thời đại.
- Việc xây dựng nội dung đòi hỏi phải kết hợp được chặt chẽ giữa tính hệ thống với tính trọng điểm. Việc
lựa chọn đúng mức trọng điểm cho từng đối tượng giáo dục có ý nghĩa thiết thực, khắc phục bệnh chủ quan duy
ý chí, tạo điều kiện thuận lợi cho đổi mới phương pháp giảng dạy.
* Tăng cường đầu tư về cơ sở vật chất, phương tiện thông tin, phương tiện dạy học hiện đại
- Tăng cường xây dựng thư viện có đủ giáo trình chuẩn, phòng đọc đảm bảo chất lượng, phòng internet;
ngoài ra cần có thêm nhiều tài liệu tham khảo
- Xây dựng thêm các giảng đường, tăng lớp học cho sinh viên. Đặc biệt khi chuyển sang dạy và học theo

cần thiết để họ có khả năng gắn lý luận với thực tiễn và đưa được những ví dụ liên hệ của chính cuộc sống vào
bài giảng làm bài giảng hấp dẫn, có tính thuyết phục hơn.
Đầu tư kinh phí cho giảng viên Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh tham quan, giao lưu, học tập, trao đổi
kinh nghiệm giảng dạy với giảng viên các trường khác, đặc biệt là giữa các trường lân cận với tỉnh Hải Dương.
3.2.2.3. Đổi mới phương pháp dạy và học
Thứ nhất, đổi mới phương pháp giảng dạy
- Vận dụng linh hoạt, sáng tạo, kết hợp phương pháp truyền thống với các phương pháp hiện đại nhằm đảm
bảo tính hiệu quả và mang tính khả thi. Đổi mới phương pháp giảng dạy để bồi dưỡng cho sinh viên năng lực tư
duy sáng tạo, năng lực tự giải quyết vấn đề.
- Đổi mới phương pháp thảo luận (xêmina) nhằm nâng cao chất lượng các giờ thảo luận. Thực hiện tốt
xêmina sẽ buộc sinh viên phải đọc tài liệu, nghiên cứu, chuẩn bị, từ đó tạo nên động lực, hứng thú cho người
học, giúp họ nắm vững lý luận, vận dụng vào thực tiễn tốt và có hiệu quả.
- Đổi mới cách thức tổ chức ôn tập cũng như đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá sinh viên, tìm ra
những hình thức thi phù hợp việc đổi mới phương pháp dạy và học như: thi trắc nghiệm, viết tiểu luận cho sinh
viên.
- Gắn lý luận với thực tiễn, kết hợp học chính khoá với tổ chức các hình thức ngoại khoá, những hoạt động
chính trị-xã hội đa dạng, phù hợp đối tượng sinh viên và điều kiện của nhà trường, địa phương.
Thứ hai, đổi mới phương pháp học tập của sinh viên
- Phải có phương pháp học tập chủ động, tích cực, phát huy được năng lực trí tuệ của bản thân.
- Hình thành thói quen quan tâm đến những vấn đề liên quan môn học như: nghe chương trình thời sự, đọc
sách báo cập nhật thông tin trong nước, địa phương và thế giới giúp mở mang kiến thức, tạo hứng thú học tập bộ
môn.
- Phải rèn luyện khả năng phân tích, tổng hợp, khái quát kiến thức trong khi nghiên cứu tài liệu, cập nhật
thông tin.
- Tăng cường trao đổi, thảo luận về những vấn đề lý luận và thực tiễn. Phương pháp này giúp sinh viên biến
mình thành cá nhân tích cực, giúp sinh viên nhớ lâu, nhớ sâu những vấn đề đã trao đổi, thảo luận, đồng thời rèn
luyện được kỹ năng nói thuộc yêu cầu của kỹ năng mềm – một trong những yếu tố quyết định đến thành công
của sinh viên sau này.
3.2.2.4. Nâng cao vai trò của Đảng và các tổ chức chính trị trong nhà trường


3.2.3. Phát huy tính tự giác và tính chủ động trong học tập, rèn luyện ý thức chính trị XHCN của sinh viên
Tự giáo dục ở đây, không chỉ đòi hỏi ở sinh viên một thái độ tự học nghiêm túc, tích cực mà còn phải có
mục đích học tập đúng đắn để hoàn thiện nhân cách. Sinh viên cần nghiêm túc thực hiện việc phê và tự phê để
kịp thời uốn nắn những lệch lạc trong tư tưởng, đây cũng chính là cơ hội để sinh viên bày tỏ thái độ, nguyện
vọng chính đáng của mình, qua đó tự giáo dục, hoàn thiện mình hơn. Sinh viên phải có ý thức tự giác tham gia
các phong trào, các cuộc vận động, các chương trình như: phong trào “Văn minh giảng đường”, “Thanh niên
tình nguyện hè”, “Phòng chống các tệ nạn xã hội” Sinh viên cần tham gia tích cực những diễn đàn do Đoàn
phát động như: tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh, tìm hiểu mục tiêu lý tưởng của Đảng, đạo đức nhân cách nhà giáo,
“Đoàn viên thanh niên phấn đấu trở thành Đảng viên”…Qua đó đẩy mạnh phong trào học tập, rèn luyện cũng như
phấn đấu vào Đảng của sinh viên.
Tăng cường hơn nữa công tác tự quản của các tổ chức Lớp, Chi đoàn. Đây là những tổ chức có vai trò quan
trọng trong quản lý, lôi cuốn sinh viên vào những hoạt động có nội dung phong phú, hấp dẫn và mang tính giáo
dục cao. Tạo điều kiện phát huy tính tự giáo dục, rèn luyện của sinh viên. Trên cơ sở đó, sinh viên sẽ hình thành
bản lĩnh chính trị vững vàng, lý tưởng sống cao đẹp để bước vào cuộc sống sau này. KẾT LUẬN
Phát triển ý thức chính trị XHCN cho sinh viên tỉnh Hải Dương hiện nay là một trong những nội dung quan
trọng trong chiến lược giáo dục và đào tạo của các trường cao đẳng, đại học tỉnh Hải Dương để đào tạo những

12
chủ nhân tương lai của đất nước vừa “hồng” vừa “chuyên”. Bởi vì ý thức chính trị XHCN có vai trò quan trọng
đến sự phát triển nhân cách của sinh viên, nó định hướng chi phối mọi hoạt động của con người, biến thành
hành vi, hành động cách mạng, đảm bảo cho sinh viên luôn vững vàng trước mọi biến động của cuộc sống,
không hoang mang dao động, hoàn thành tốt nhiệm vụ học tập và rèn luyện tại trường.
Hiện nay CNXH đang lâm vào khủng hoảng, tình hình trong nước và quốc tế có những diễn biến phức tạp,
chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch đang đẩy mạnh chiến lược “diễn biến hòa bình” với những âm mưu,
thủ đoạn hết sức tinh vi, xảo quyệt. Việt Nam đang tiến hành hội nhập sâu rộng, nền kinh tế mở đã giúp nước ta
đạt nhiều thành tựu trong công cuộc đổi mới. Song bên cạnh đó mặt trái của cơ chế thị trường đã và đang làm
chao đảo những giá trị truyền thống của dân tộc. Một bộ phận không nhỏ sinh viên nói chung và sinh viên tỉnh