CHƯƠNG I: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI PHÁT TRIỂN THƯƠNG
MẠI MẶT HÀNG PHỤ TÙNG ÔTÔ TRÊN THỊ TRƯỜNG MIỀN BẮC
1.1 Tính cấp thiết của việc nghiên cứu
Cuộc khủng hoảng tài chính và suy thoái thế giới bắt nguồn từ sự sụp đổ của thị
trường bất động sản, của hệ thống tài chính ngân hàng…dẫn đến khủng hoảng trong
lĩnh vực sản xuất ôtô. Nhưng hiện nay nền kinh tế thế giới đã thoát khỏi giai đoạn khó
khăn nhất của cuộc khủng hoảng, đang bước đầu hồi phục với tốc độ tăng trưởng kinh
tế bình quân là 4,2%, kéo ngành công nghiệp xe hơi thế giới sôi động trở lại. Theo
nhận định của các nhà phân tích thị trường ôtô của nhiều nước: ngành công nghiệp xe
hơi thế giới đang khởi sắc trở lại, sức tiêu thụ ôtô trên toàn cầu tăng mạnh, tình hình
sản xuất của các hãng xe hơi đang hoạt động tích cực nhằm đáp ứng nhu cầu đó.
Trước tình hình đó các nhà sản xuất linh kiện phụ tùng ôtô đã tăng công suất để đáp
ứng nhu cầu lớn của không những cho các nhà sản xuất xe hơi mà còn cho cả những
người tiêu dùng.
Cùng với tốc độ tăng trưởng kinh tế thế giới, kể từ năm 2004 Việt Nam đã đề ra
chiến lược phát triển ngành công nghiệp ô tô đến năm 2010 và tầm nhìn 2020, một thị
trường nhiều hứa hẹn cho ngành công nghiệp ôtô Việt Nam phát triển. Bên cạnh đó là
đời sống và thu nhập của người dân Việt Nam ngày một nâng cao. Xu hướng tiêu
dùng đang bắt nhịp theo xu hướng của thế giới, hướng tới những sản phẩm đắt tiền
với sự an toàn và sang trọng. Lượng tiêu thụ ôtô trên thị trường nội địa ngày càng gia
tăng. Nhưng để sản xuất và lắp ráp ôtô đáp ứng nhu cầu nội địa thì phía sau ngành
công nghiệp ôtô Việt Nam là vai trò rất quan trọng của thương mại ngành sản xuất,
kinh doanh phụ tùng ôtô. Thương mại ngành này mới chỉ phát triển mạnh kể từ năm
2004 khi có quy hoạch phát triển ngành công nghiệp ôtô Việt Nam. Chính vì thế các
doanh nghiệp sản xuất kinh doanh phụ tùng ôtô còn đang gặp nhiều khó khăn. Thể
hiện ở thị trường nguồn cung chưa dồi dào, tuy số lượng các sản xuất, kinh doanh là
505 doanh nghiệp nhưng năm 2004 số doanh nghiệp sản xuất chỉ mới chiếm khoảng
40 doanh nghiệp, năm 2010 tăng lên 70 doanh nghiệp (trong đó doanh nghiệp FDI
chiếm khoảng 40, doanh nghiệp trong nước là 30), ngoài ra tốc độ tiêu thụ mặt hàng
phụ tùng ôtô tăng không đều và còn chậm, các doanh nghiệp chưa có sự liên kết với
nhau, cũng như chưa biết liên kết với các nhà sản xuất lắp ráp ôtô để chuẩn bị cho

Với sự cần thiết đã chỉ ra ở phần trên luận văn “Giải pháp phát triển thương mại mặt
hàng phụ tùng ôtô trên thị trường miền Bắc” tập trung nghiên cứu những vấn đề lý
luận và thực tiễn của phát triển thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô trên thị trường
miền Bắc. Để thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu trên, luận văn tập trung trả lời các câu
hỏi sau:
- Bản chất phát triển thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô là gì?
- Thực trạng phát triển thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô như thế nào?
- Những thành công và tồn tại trong phát triển thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô?
- Ảnh hưởng của chính sách vĩ mô đến phát triển thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô
như thế nào?
- Giải pháp giúp phát triển thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô trong thời gian tới?
- 2 -
1.3 Các mục tiêu nghiên cứu
Đề tài hướng tới giải quyết 3 mục tiêu:
- Làm rõ những vấn đề lý luận về phát triển thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô.
- Nghiên cứu thực trạng thương mại và phát triển thương mại mặt hàng phụ tùng
ôtô trên thị trường miền Bắc, từ đó thấy được những thành công và tồn tại trong phát
triển thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô trên thị trường miền Bắc.
- Từ những phát hiện qua nghiên cứu đề ra những giải pháp cho công ty và các
doanh nghiệp khác cũng như có những kiến nghị với Nhà nước trong phát triển
thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô trên thị trường miền Bắc.
1.4 Phạm vi nghiên cứu đề tài
Về nội dung nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu phát triển thương mại theo quy mô,
chất lượng và hiệu quả phát triển thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô của Công ty
TNHH Nhâm Tuấn trên thị trường miền Bắc. Nhưng dưới góc độ kinh tế thương mại,
luận văn chỉ tập trung nghiên cứu các chỉ tiêu về quy mô và chất lượng của hoạt động
phát triển thương mại.
Về không gian: Tập trung nghiên cứu điển hình ở Công ty TNHH Nhâm Tuấn. Với
phạm vi thị trường được giới hạn trên thị trường miền Bắc.
Về thời gian: Nghiên cứu thực trạng phát triển thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô,

quá trình đốt cháy xăng, dầu thành năng lượng cơ học để chiếc xe có thể chuyển động
được. Các phụ tùng trong động cơ gồm:
+ Trục cơ
+ Bơm dầu
+ Xilanh
+ Bộ lọc nhiên liệu
+ Gioăng mặt
+ ……
2. Phụ tùng hộp số: nhằm thay đổi tỷ số truyền và moment xoắn từ động cơ đến
các bánh xe chủ động phù hợp với moment cản luôn thay đổi và nhằm tận dụng tối đa
công suất động cơ.
+ Bánh răng hộp số
+ Bầu lọc dầu
+ Cảm biến tốc độ
+ Bộ phanh
+ Van điều khiển
+ Trục
+ Bị rọ hộp số
+ ……
3. Phụ tùng phần gầm: quản lý các chức năng lái xe, quay vòng và dừng xe.
+ Cáp phanh tay
+ Bộ vi sai
- 4 -
+ Vành chậu quả dứa
+ Bơm trợ lực lái
+ Bộ giảm sóc
+ Lò xo
+ …
Ngoài những phụ tùng cơ bản trên còn có các phụ tùng khác như: phụ tùng cho
thân vỏ, nội thất ôtô, điện điều hoà trong ôtô, các loại ống xả…

Dựa vào nội hàm phát triển kinh tế có thể hiểu: Phát triển thương mại là sự phát
triển về cả chiều rộng cũng như chiều sâu của các hoạt động thương mại trong nền
kinh tế. Đó là sự nỗ lực cải thiện về quy mô, chất lượng các hoạt động thương mại
trên thị trường nhằm tối đa hóa tiêu thụ và hiệu quả của các hoạt động thương mại,
hướng tới sự bền vững trong phát triển thương mại. Như vậy phát triển thương mại
thể hiện trên cả ba nội dung: qui mô, tốc độ phát triển thương mại; chất lượng trong
phát triển thương mại; tính tối ưu và hiệu quả trong phát triển thương mại
Đối với một doanh nghiệp phát triển thương mại mặt hàng là: Sự mở rộng về
quy mô thương mại (Tăng sản lượng bán ra, mở rộng thị trường tiêu thụ, tăng sự đa
dạng của người bán và người mua trên thị trường), thay đổi về chất lượng thương mại
(Thể hiện ở sự dịch chuyển cơ cấu hàng hóa, sự tăng lên của các hàng hóa, dịch vụ có
chất lượng tốt, mẫu mã đẹp, sang trọng, sự thay đổi phương thức kinh doanh và phân
phối từ truyền thống sang hiện đại…nhằm mục tiêu thâm nhập và khai thác tốt hơn thị
trường cũ), nâng cao hiệu quả hoạt động thương mại (Thể hiện qua quan hệ so sánh
giữa kết quả đạt được và chi phí bỏ ra để có được kết quả đó), và phát triển thương
mại hướng tới mục tiêu bền vững (Đảm bảo hài hoà các mục tiêu kinh tế - xã hội -
môi trường)
- 6 -
2.1.2.2 Phát triển thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô
Phát triển thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô bao gồm các hoạt động như sự mở
rộng quy mô thương mại, tăng tốc độ tăng trưởng, nâng cao hiệu quả hoạt động
thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô và mục tiêu hướng tới phát triển bền vững thương
mại mặt hàng phụ tùng ôtô.
Để phát triển thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô có thể phát triển theo hai hướng là
phát triển thương mại theo chiều rộng hoặc chiều sâu:
Phát triển thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô theo chiều rộng chính là sự mở
rộng về quy mô thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô, gia tăng thị phần mặt hàng phụ
tùng ôtô của doanh nghiệp trên thị trường, gia tăng số lượng doanh nghiệp tham gia
thị trường cũng như gia tăng nhu cầu đối với mặt hàng phụ tùng ôtô.
Phát triển thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô theo chiều sâu có nghĩa thay đổi về

rất lớn chi phối toàn bộ hoạt động phát triển thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô trên
thị trường miền Bắc. Do đó, phát triển thị trường mặt hàng phụ tùng ôtô thực chất là
xem xét về dung lượng thị trường, về phía cầu mặt hàng.
Mặt hàng phụ tùng ôtô là hàng hoá đặc biệt, nó là linh kiện phụ tùng đi kèm với
xe ôtô, phải thoả mãn tiêu chuẩn của nhà sản xuất lắp ráp ôtô nên khó thay đổi như
các mặt hàng khác, bởi có những quy định chung về thiết kế, tiêu chuẩn kích thước,
quy trình sản xuất đòi hỏi ứng dụng những công nghệ máy móc hiện đại phức tạp, vốn
đầu tư lớn, không thể thay đổi thường xuyên. Dung lượng thị trường mặt hàng phụ
tùng ôtô được xem xét qua cầu về ôtô. Nếu lượng tiêu thụ ôtô sản xuất trong nước lớn
chứng tỏ số lượng linh kiện phụ tùng ôtô cần thiết để sản xuất là lớn.
Vậy xác định những tồn tại trong phát triển thị trường để phát triển thương mại
mặt hàng phụ tùng ôtô, doanh nghiệp sản xuất kinh doanh phụ tùng ôtô cần điều tra,
nghiên cứu, tìm hiểu thị trường thường xuyên để nắm bắt xu hướng các dòng xe đang
được tiêu thụ mạnh, dòng xe sẽ được tiêu thụ mạnh, xu hướng sản xuất của các nhà
sản xuất lắp ráp ôtô cũng như thị hiếu tiêu dùng của người mua xe. Từ đó khai thác,
đáp ứng nhu cầu trên thị trường; có phướng hướng kinh doanh mặt hàng phù hợp,
cũng như sản xuất các linh kiện, phụ tùng đáp ứng kịp thời cho thị trường; Bên cạnh
đó các doanh nghiệp cần quan tâm tới các chính sách xúc tiến, dịch vụ hỗ trợ, xây
dựng thương hiệu công ty…
Thứ hai: Phát triển nguồn hàng để phát triển thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô.
Nguồn hàng được hiểu là nguồn tạo ra hàng hoá để cung ứng trên thị trường.
Xem xét nguồn hàng trên các góc độ về quy mô nguồn, cơ cấu nguồn, chất lượng
nguồn và sự ổn định của nguồn cung. Với mặt hàng phụ tùng ôtô thì số lượng các
doanh nghiệp cung ứng trên thị trường miền Bắc còn rất nhỏ so với nhu cầu mặt hàng
này trên thị trường. Nguồn hàng trong phát triển thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô
được nhập khẩu chủ yếu từ bên ngoài chiếm tới 90%, chỉ có 10% là do các doanh
nghiệp trong nước sản xuất. Vậy yếu kém ở đây chính là số lượng nguồn cung hàng
trong nước quá thấp, phải phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài quá nhiều. Điều này
gây ảnh hưởng không nhỏ tới sự ổn định nguồn cung, cũng như phát sinh chi phí cao
trong quá trình vận chuyển. Vai trò nhà nước trong phát triển nguồn cung rất quan

tính hiệu quả làm việc của bộ máy tổ chức và hiệu suất làm việc của đội ngũ cán bộ
công chức, tăng tính năng động, mở cửa, cạnh tranh của nền kinh tế trong nước. Nhà
nước cần có những biện pháp khuyến khích, hỗ trợ các doanh nghiệp sản xuất kinh
doanh phụ tùng ôtô như hỗ trợ về điều kiện vay vốn, ưu đãi về thuế suất,…ngoài ra
nhà nước cần đầu tư cho phát triển kết cấu hạ tầng thương mại về giao thông, thông
tin liên lạc,…Hệ thống này đảm bảo việc lưu thông nhanh chóng, kịp thời, đảm bảo
- 9 -
cung cấp nguồn hàng một cách nhanh chóng, tiết kiệm thời gian và chi phí lưu thông
cho doanh nghiệp.
2.2 Một số lý thuyết về phát triển thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô trên miền Bắc
2.2.1 Tiêu chí và hệ thống chỉ tiêu đánh giá
2.2.1.1. Tiêu chí đánh giá sự phát triển thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô
Tiêu chí là một trong những cơ sở xây dựng hệ thống chỉ tiêu đánh giá sự phát
triển thương mại sản phẩm. Có nhiều tiêu chí khác nhau đánh giá sự phát triển thương
mại sản phẩm, tuy nhiên với nội hàm của phát triển thương mại đã nêu thì đánh giá sự
phát triển thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô cần dựa các tiêu chí như:
- Sự gia tăng về quy mô
- Sự thay đổi về chất lượng của hoạt động thương mại
- Sự hài hoà về các mục tiêu phát triển thương mại
2.2.1.2 Các chỉ tiêu đánh giá sự phát triển thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô
Dựa trên ba tiêu chí nêu trên, luận văn sẽ xác định các chỉ tiêu đánh giá phát
triển thương mại theo chiều rộng và chiều sâu sẽ được sử dụng trong chương ba.
1. Nhóm các chỉ tiêu đánh giá theo chiều rộng
a. Doanh thu tiêu thụ:
Theo sách kinh tế học vi mô xuất bản năm 2008 của GS.TS Ngô Đình Giao:
“doanh thu là thu nhập mà doanh nghiệp nhận được từ việc bán hàng hoá, dịch vụ mà
doanh nghiệp bán được trên thị trường”. Trong kinh tế học, doanh thu được tính bằng
giá thị trường của hàng hoá nhân với lượng hàng hoá bán ra. Nếu doanh thu tiêu thụ
của doanh nghiệp lớn chứng tỏ quy mô hoạt động thương mại của doanh nghiệp lớn.
Nếu ngành hàng có doanh thu tiêu thụ trên thị trường lớn chứng tỏ quy mô hoạt động

Q
1
là số lượng bán kỳ hiện tại
Q
0
là số lượng bán kỳ gốc
∆Q > 0 có nghĩa là quy mô doanh nghiệp hay quy mô ngành đang được mở rộng, đây là
dấu hiệu tích cực đối với phát triển thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô.
Tốc độ tăng sản lượng bán hay chính là tốc độ tăng trưởng mặt hàng, được tính
bằng thương số giữa số lượng tăng tuyệt đối của sản lượng bán năm nay so với số lượng
bán năm trước.
Công thức: g =
%100
Q
Q
0
×
∆
2. Chỉ tiêu đánh giá phát triển thương mặt hàng phụ tùng ôtô về chiều sâu
Chiều sâu của phát triển thương mại sản phẩm nói chung và phát triển thương
mại mặt hàng phụ tùng ôtô nói riêng trước hết được biểu hiện bời chất lượng của phát
triển thương mại. Để đo lường chất lượng của phát triển thương mại, chúng ta có thể
dựa vào các chỉ tiêu sau đây:
+ Tốc độ tăng trưởng bình quân: Chỉ tiêu này dùng để tính tốc độ tăng trưởng
trung bình trong một giai đoạn.
Công thức:
1
2 3
. .
n

- 11 -
t
−
: Tốc độ tăng trưởng bình quân
n
: Số năm
+ Sự chuyển dịch cơ cấu mặt hàng thương mại: Cơ cấu mặt hàng phản ánh tỷ trọng
của một nhóm hàng, một sản phẩm nào đó trong tổng giá trị (khối lượng thương mại). Tỷ
trọng này càng lớn chứng tỏ thương mại mặt hàng đó ngày càng được mở rộng và có cơ
hội phát triển. Tuy nhiên, khi nói chất lượng của phát triển thương mại mặt hàng, người ta
quan tâm tới một sự chuyển dịch cơ cấu mặt hàng theo hướng hợp lý hay không? Phát triển
thương mại mặt hàng về mặt chất lượng khi sự phát triển này kéo theo sự chuyển dịch cơ
cấu mặt hàng thương mại theo hướng gia tăng các mặt hàng có chất lượng tốt, mẫu mã
đẹp, có giá trị gia tăng cao, có hàm lượng chất xám cao, sử dụng tiết kiệm các tài nguyên
thiên nhiên cũng như các nguồn lực thương mại khác.
+ Sự chuyển dịch cơ cấu thị trường thường mại: Thương mại phát triển về mặt
chất lượng đòi hỏi thị trường mặt hàng không chỉ được mở rộng tại các thị trường
thành phố, khu vực trung tâm mà những sản phẩm tốt, đẹp phải đến được với cả
những thị trường nông thôn, miền núi, giúp thoả mãn nhu cầu của người dân, nâng
cao mức sống, chất lượng cuộc sống của nhân dân vùng nông thôn, vùng sâu.
+ Sự chuyển dịch cơ cấu phương thức, loại hình kinh doanh, phân phối sản phẩm:
Trong thương mại, có nhiều phương thức kinh doanh, mà các doanh nghiệp có thể lựa
chọn được những phương thức phù hợp nhất với điều kiện kinh doanh của mình. Mỗi loại
hình kinh doanh có những ưu điểm cũng như hạn chế riêng và phù hợp với điều kiện của
từng vùng, mặt hàng nhất định. Tuy nhiên, nhìn trên bình diện chung của cả ngành thương
mại mặt hàng thì sự phát triển thương mại đòi hỏi phải có sự phát triển các loại hình kinh
doanh từ các cửa hàng nhỏ lẻ, buôn bán rời rạc hình thành nên những khu phố chuyên cung
cấp mặt hàng, hình thành những showroom quảng cáo rộng, liên kết mở ra những siêu thị,
trung tâm mua bán lớn.
Sự chuyển dịch đối với các hình thức phân phối trong thương mại cũng diễn ra với xu

môi trường và bảo vệ môi trường sinh thái…
+ Hiệu quả sử dụng lao động thương mại được đánh giá bằng chỉ tiêu:
W =
Trong đó: W: Là năng suất lao động
: Là số lao động thương mại bình quân trong kỳ
+ Hiệu quả sử dụng vốn:

H
V
=
- 13 -
Trong đó: H
V
: là hiệu quả sử dụng vốn
V : Là tổng số vốn đầu tư.
Chỉ tiêu này phản ánh: Để có được 1 đồng lợi nhuận, doanh nghiệp phải bỏ ra bao
nhiều đồng vốn. H
v
càng cao chứng tỏ doanh nghiệp sử dụng vốn càng hiệu quả.
- 14 -
2.2.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô
a. Các nhân tố thuộc về thị trường mặt hàng phụ tùng ôtô
 Thứ nhất về cầu thị trường
Theo kinh tế vi mô “cầu là số lượng hàng hoá hay dịch vụ mà người mua có
khả năng và sẵn sàng mua ở các mức giá khác nhau trong một thời gian nhất định”.
Cầu thị trường là tổng hợp cầu của các cá nhân. Đây là một nhân tố quan trọng là
động lực thúc đẩy phát triển thương mại.
Cầu thị trường chịu ảnh hưởng mạnh bởi các yếu tố liên quan tới dân số như quy mô
dân số, sự phân bố dân số…quy mô dân số ảnh hưởng tới quy mô thị trường còn sự
phân bố dân số ảnh hưởng tới cơ cấu thị trường. Ngoài ra yếu tố thu nhập của người

triển thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô trên thị trường.
 Thứ ba về giá cả thị trường
Sự cân bằng trên thị trường cung cầu xác định giá cả thị trường. Sự biến động
giá cả hàng hoá trên thị trường ảnh hưởng mạnh mẽ tới cả cung và cầu thị trường. Giá
mặt hàng phụ tùng ôtô tăng lên trong điều kiện các yếu tố khác không đổi sẽ làm gia
tăng lợi nhuận thu được và khuyến khích những doanh nghiệp mở rộng sản xuất kinh
doanh. Tuy nhiên giá tăng đó làm cho các nhà sản xuất lắp ráp ôtô sẽ tăng giá bán xe,
dẫn tới nhu cầu của người tiêu dùng giảm, từ đó tác động đến số lượng xe bán ra, ảnh
hưởng đến nhà sản xuất xe, dẫn tới nhu cầu về phụ tùng ôtô ở phía nhà sản xuất lắp
ráp ôtô cùng với người tiêu dùng ôtô giảm, và làm giảm nhu cầu phụ tùng ôtô, ảnh
hưởng tới phát triển thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô. Còn nếu giá cả mặt hàng phụ
tùng ôtô thấp thì dẫn tới tình huống ngược lại. Vậy giá cả thị trường mặt hàng phụ
tùng ôtô nếu phản ánh chính xác cung và cầu mặt hàng phụ tùng ôtô trên thị trường thì
hoạt động thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô mới giữ được trạng thái bình ổn.
b. Các nhân tố thuộc về năng lực của ngành
Năng lực của ngành là thể hiện thực lực của ngành bao gồm cả điểm mạnh và
điểm yếu của ngành. Đánh giá năng lực của ngành thông qua các chỉ tiêu định tính,
định lượng như vốn, công nghệ, lao động của ngành, thương hiệu và mạng lưới phân
phối mặt hàng phụ tùng ôtô của ngành…
 Vốn
Vốn là điều kiện không thể thiếu được để thành lập doanh nghiệp, đảm bảo cho
hoạt động của doanh nghiệp được tiến hành thuận lợi theo mục đích đã định. Khi có
vốn doanh nghiệp có thể sử dụng để thuê lao động, mua tài nguyên và công nghệ.
Việc thực hành tiết kiệm và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn sẽ giúp doanh nghiệp mở
rộng quy mô, nâng cao hiệu quả của hoạt động thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô.
Vốn đầu tư trong ngành sản xuất phụ tùng ôtô rất lớn vì đó là ngành cơ khí cần đầu tư
lớn về máy móc thiết bị có kỹ thuật cao, cần chế tạo ra các chi tiết với độ chính xác
cao, đạt tiêu chuẩn quốc tế. còn đối với những nhà kinh doanh thì lượng vốn phải lớn
thì các mặt hàng cung ứng cho trường mới đảm bảo đa dạng. Đối với những doanh
nghiệp có nguồn lực vốn mạnh có điều kiện mở rộng nguồn hàng cung ứng thị trường,

ngành thông tin quảng cáo, ngành giáo dục, ngân hàng, ngành cơ khí…nếu các ngành
này phát triển tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại phụ tùng ôtô phát triển theo.
Nếu giao thông thuận tiện sẽ giúp cho các doanh nghiệp cũng như người tiêu dùng tiết
kiệm chi phí lưu thông, tiết kiệm thời gian trong quá trình kinh doanh. Hơn nữa nếu
giao thông thuận tiện, có quy hoạch, không bị ùn tắc sẽ kích thích nhu cầu tiêu dùng
ôtô từ đó ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp tới nhu cầu linh kiện phụ tùng ôtô trên thị
trường. Nếu ngành thông tin quảng cáo phát triển giúp cho mặt hàng phụ tùng ôtô tiếp
cận với người tiêu dùng một cách nhanh chóng, giúp cho người tiêu dùng có thể dễ
dàng lựa chọn những mặt hàng phụ tùng ôtô đúng với nhu cầu. Ngoài ra ngành ngân
- 17 -
hàng phát triển tạo cơ hội cho các doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn dễ dàng, tạo sự
chuyên nghiệp, nhanh chóng, tiết kiệm chi phí, thời gian trong quá trình thanh toán
giữa người bán lẫn người mua. Ngành giáo dục, ngành cơ khí phát triển giúp đào tạo
nguồn nhân lực cho doanh nghiệp nâng cao về kỹ năng, giúp liên kết với các doanh
nghiệp nước ngoài trong việc sản xuất ra những linh kiện phụ tùng ôtô có kỹ thuật
phức tạp…
Đối với ngành công nghiệp ôtô, đây là ngành liên quan trực tiếp tới hoạt động
thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô. Bởi nếu trên thị trường hình thành nhiều nhà sản
xuất lắp ráp ôtô thì nhu cầu về linh kiện phụ tùng ôtô lớn, dẫn tới cầu thị trường lớn,
kích thích những doanh nghiệp sản xuất kinh doanh phụ tùng ôtô tham gia thị trường
cung ứng. Nếu sản lượng tiêu thụ ôtô lớn, nảy sinh nhiều nhu cầu về bảo dưỡng sửa
chữa thay thế dẫn tới hình thành các trung tâm dịch vụ sửa chữa, bảo hành xe ôtô,
hình thành nhu cầu về mặt hàng phụ tùng ôtô từ các trung tâm này, làm cầu trên thị
trường tăng, thúc đẩy hoạt động thương mại phụ tùng ôtô sôi động hơn.
d. Các nhân tố thuộc về luật pháp
Bất kể doanh nghiệp nào tham gia hoạt động sản xuất kinh doanh đều phải nằm
trong giới hạn luật pháp cho phép. Hoạt động thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô chủ
yếu được nhập khẩu từ bên ngoài nên không những chịu sự tác động từ phía luật pháp
trong nước mà còn chịu sự tác động từ luật pháp quốc tế.
Trong nước, hoạt động thương mại chịu sự quản lý của nhà nước về hoạt động

Ngoài ra còn có các nhân tố khác ảnh hưởng đến sự phát triển của mặt hàng
phụ tùng ôtô: sự ổn định và phát triển của nền kinh tế, sự ổn định chính trị của quốc
gia, nền văn hoá…
2.3 Tổng quan tình hình khách thể nghiên cứu của những công trình năm trước
Mặc dù chưa có đề tài nào nghiên cứu trực tiếp vai trò phát triển thương mại
mặt hàng phụ tùng ôtô, nhưng trong quá trình hoàn thiện bài viết, em đã thu thập và
tìm hiểu được nhiều nghiên cứu có liên quan đến đề tài của mình. Qua tham khảo các
nghiên cứu đó giúp em nhìn nhận vấn đề dưới nhiều góc độ và nắm bắt hoạt động
thương mại phụ tùng ôtô một cách sâu sắc hơn. Cụ thể:
Thứ nhất, Nguyễn Thị Son (2010) với đề tài “Phát triển thương mại mặt hàng ô
tô Honda trên thị trường miền Bắc tại công ty TNHH Motor N.A Việt Nam”, LVTN -
khoa Kinh tế thương mại - đại học Thương Mại. Luận văn đưa ra cách nhìn khái quát
về thị trường ôtô và thực trạng tiêu thụ ôtô trên thị trường miền Bắc. Luận văn có sử
dụng các phương pháp điều tra, thu thập các dữ liệu thứ cấp để nghiên cứu, điều tra
nhu cầu thị trường miền Bắc về mặt hàng ôtô, từ đó đưa ra các giải pháp phát triển
cho phát triển thương mại ôtô Honda trên thị trường miền Bắc. Tuy nhiên, luận văn
chưa làm rõ được thực trạng và những vấn đề tồn tại trong phát triển thương mại
ngành sản xuất - kinh doanh ôtô vì chỉ đi nghiên cứu riêng doanh nghiệp. các vấn đề
tồn tại được chỉ ra ở luận văn cũng chỉ tập trung ở tồn tại trong phát triển thị trường
ôtô Honda trên thị trường miền Bắc. Luận văn chưa nghiên cứu về hạn chế trong phát
triển nguồn hàng ôtô cũng như chưa tìm ra nguyên nhân của hạn chế nguồn hàng nên
vẫn còn thiếu sót khi đưa ra các giải pháp nhằm phát triển thương mại mặt hàng ôtô
trên thị trường miền Bắc.
- 19 -
Thứ hai, Phạm Thị Mỵ (2008) với đề tài “Giải pháp phát triển dịch vụ sửa chữa
và cung cấp thiết bị phụ tùng ôtô suzuki trên thị trường miền Bắc”, LVTN – khoa
Kinh tế thương mại - đại học Thương Mại. Luận văn nghiên cứu tập trung về nhu cầu
dịch vụ sửa chữa và cung cấp thiết bị phụ tùng ôtô Suzuki, và các giải pháp phát triển
dịch vụ sửa chữa và cung cấp thiết bị phụ tùng ôtô suzuki chỉ tập trung ở giải pháp thị
trường. Luận văn đề cập đến phạm vi rất nhỏ về thực trạng cung cấp thiết bị phụ tùng

Mặt hàng phụ tùng ôtô gồm nhiều loại với những tiêu chí phân loại khác nhau. Đề tài
đi theo hướng phân loại mặt hàng phụ tùng ôtô theo cấu tạo của xe ôtô như: phụ tùng
động cơ, phụ tùng hộp số, phụ tùng phần gầm, phụ tùng cho thân vỏ,…
2. Phân định nội dung nghiên cứu: Phát triển thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô
trên thị trường miền Bắc
 Khái niệm phát triển thương mại được tiếp cận dưới góc độ kinh tế thương mại
với nội hàm: phát triển thương mại về quy mô, thay đổi về chất lượng của hoạt động
thương mại, tính tối ưu và hiệu quả trong phát triển thương mại nhằm hướng tới sự
bền vững trong phát triển thương mại.
 Phát triển thương mại được thể hiện theo cả chiều rộng và chiều sâu, trong đó
phát triển thương mại theo chiều sâu trong đề tài giới hạn ở sự chuyển dịch cơ cấu thị
trường, sản phẩm, sử dụng hiệu quản nguồn lực lao động. Đồng thời đề tài đặt ra ba
hướng khái quát cho vấn đề phát triển thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô: Phát triển
thị trường, phát triển nguồn hàng, tạo môi trường cho phát triển thương mại mặt hàng
phụ tùng ôtô.
3. Phân định chỉ tiêu đánh giá phát triển thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô
 Xác định ba tiêu chí đánh giá phát triển thương mại từ bản chất chung của phát
triển thương mại gồm không ngừng mở rộng quy mô thương mại, đảm bảo tốt ổn
định, hợp lý trong phát triển, kết hợp hài hoà các mục tiêu kinh tế - xã hội - môi
trường. Từ đó, xây dựng các nhóm chỉ tiêu đánh giá phát triển thương mại theo chiều
rộng, chiều sâu. Các chỉ tiêu được xây dựng được sử dụng trong phần thực trạng gồm:
Các chỉ tiêu đánh giá phát triển thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô trên thị trường
miền Bắc về chiều rộng bao gồm: số lượng tăng tuyệt đối của sản lượng tiêu thụ, tốc
độ tăng trưởng sản phẩm, tổng giá trị thương mại sản phẩm, thị phần; các chỉ tiêu
đánh giá phát triển thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô về chiều sâu bao gồm: tính ổn
định và đều đặn của tăng trưởng, sự chuyển dịch cơ cấu sản phẩm, sự chuyển dịch cơ
cấu thị trường, sự chuyển dịch phương thức loại hình kinh doanh, phân phối sản
phẩm, hiệu quả sử dụng nguồn lực thương mại sản phẩm.
4. Phân định các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển thương mại mặt hàng phụ tùng
ôtô

hàng, chất lượng nguồn hàng, cơ cấu nguồn hàng.
− Tồn tại, hạn chế trong chính sách vĩ mô của Nhà nước.
 Đưa ra giải pháp phát triển thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô trên thị trường
miền Bắc. hướng giải pháp tập trung giải quyết vấn đề phát triển thương mại mặt hàng
phụ tùng ôtô trên cả 3 mặt: giải pháp thị trường, giải pháp nguồn cung và giải pháp
tạo lập môi trường cho phát triển thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô:
+ Giải pháp thị trường hướng tới
− Đẩy mạnh công tác nghiên cứu thị trường
− Hoàn thiện và phát triển hệ thống kênh phân phối
− Đa dạng hoá mặt hàng phụ tùng ôtô và hoàn thiện cơ cấu mặt hàng phụ tùng
ôtô
+ Giải pháp nguồn cung hướng tới:
− Thành lập hiệp hội
− Xây dựng kho dự trữ hàng hoá
- 22 -
− Mở rộng nguồn hàng cung cấp
+ Giải pháp tạo lập môi trường:
− Tạo lập môi trường cạnh tranh lành mạnh
− Nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước
− Xây dựng cơ sở dữ liệu thông tin
− Xây dựng trung tâm xúc tiến hoạt động thương mại
- 23 -
CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ CÁC KẾT QUẢ PHÂN TÍCH
THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN THƯƠNG MẠI MẶT HÀNG PHỤ TÙNG ÔTÔ
TRÊN THỊ TRƯỜNG MIỀN BẮC
3.1 Phương pháp nghiên cứu
3.1.1 Phương pháp thu thập dữ liệu
Dữ liệu là nền tảng của nghiên cứu khoa học nên việc thu thập số liệu là một
công việc rất quan trọng. Việc thu thập dữ liệu sơ cấp và thứ cấp giúp cho người
nghiên cứu có thêm kiến thức sâu rộng về vấn đề mình đang nghiên cứu để đánh giá

doanh mặt hàng phụ tùng ôtô trên thị trường. Mục đích của phỏng vấn nhằm thu thập ý
kiến của họ về những tồn tại, nguyên nhân, triển vọng và các giải pháp nhằm phát triển
thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô trên thị trường miền Bắc cũng như những kiến nghị từ
phía doanh nghiệp đến các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan.
Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
Số liệu thứ cấp là những số liệu đã qua xử lý, phân tích. Các số liệu thứ cấp trong
luận văn chủ yếu được thu thập từ các tài liệu sau đây:
- Các tài liệu được cung cấp từ công ty thương mại dịch vụ thời trang hà nội như: các
báo cáo tài chính, báo cáo kết quả kinh doanh của công ty tnhh nhâm tuấn.
- Các giáo trình môn học, sách, báo, tạp chí, báo cáo nghiên cứu khoa học trong
và ngoài ngành hàng, internet…
3.1.2 Phương pháp phân tích dữ liệu
3.1.2.1 Phương pháp phân tích thống kê
Phương pháp này được hiểu là phương pháp phân tích các số liệu thống kê từ
nhiều nguồn để rút ra những nhận xét, đánh giá mang tính khái quát cao làm nổi bật
những nội dung chính của đề tài.
Cách thức tiến hành: Sau khi thu thập số liệu bằng các phương pháp thu thập
trên thì đề tài sử dụng phương pháp thống kê để tổng hợp các số liệu đó ở dạng thô,
thành những nhóm số liệu thứ cấp phục vụ cho quá trình phân tích được dễ dàng
Mục đích: Hệ thống hóa các dữ liệu minh họa cho những nội dung chủ yếu của
đề tài, nhằm thấy rõ được thực trạng phát triển thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô
trên thị trường miền Bắc giai đoạn từ năm 2007 đến năm 2010.
3.1.2.2 Phương pháp so sánh
Phương pháp này dùng để so sánh các dữ liệu giữa các thời kỳ với nhau hoặc so
sánh tỷ trọng về số lượng mặt hàng phụ tùng ôtô bán ra, doanh thu giữa các kỳ
nghiên cứu, so sánh tốc độ tăng trưởng về khối lượng sản phẩm bán ra và doanh thu
tiêu thụ của các công ty.
Mục đích: Đánh giá được sự phát triển thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô như
thế nào, có đạt được hiệu quả của phát triển thương mại mặt hàng phụ tùng ôtô
không. Từ những kết quả thu thập được, nhận xét và đưa ra những giải pháp phát