Chuyªn §Ò Thùc TËp Tèt NghiÖp
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU
Trong hoàn cảnh kinh tế quốc tế phát triển, hoạt động thương mại giữa
các quốc gia đang dần phát triển cả về số lượng và chất lượng. Cùng chủ
trương đổi mới cơ chế kinh tế, xây dựng nền kinh tế thị trường có định hướng
xã hội chủ nghĩa, mở cửa, hội nhập kinh tế quốc tế và khu vực của Đảng và
Nhà nước ta trong những năm qua đã khẳng định rõ nhu cầu và xu hướng phát
triển của đất nước trong tiến trình chủ động hội nhập kinh tế quốc tế, theo
mục tiêu phù hợp với điều kiện thực tế đất nước và bảo đảm thực hiện các
cam kết trong quan hệ song phương và đa phương khi Việt Nam là thành viên
thứ 150 của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Việc hội nhập kinh tế
quốc tế và gia nhập WTO đòi hỏi chúng ta phải có những động thái tích cực
để có thể bắt nhịp được tiến trình phát triển của thương mại thế giới. Tôn
trọng “luật chơi” khi Việt Nam chúng ta tham gia vào “sân chơi lớn – WTO”,
và “luật chơi” chính là các quy chế, thể chế, hiệp định, quy định của WTO,
Tham gia vào hội nhập, giao lưu thương mại,… thì lúc này lưu lượng
hàng hóa xuất, nhập khẩu, quá cảnh, chuyển cảnh tăng lên không ngừng.
Cùng với sự cải cách đổi mới của Đảng và chính phủ, thì Tổng cục Hải
Quan cũng nỗ lực cố gắng hoàn thiện chính sách mở cửa và thực hiện đổi
mới. Mục tiêu, yêu cầu đối với ngành Hải Quan Việt Nam trong thời gian
tới là rút ngắn thời gian thông quan, giảm thiểu thời gian lưu kho. Quản lý
giám sát chặt chẽ hàng hóa xuất nhập khẩu, hàng hóa quá cảnh, chuyển
khẩu,… Để ổn định thị trường trong nước và tránh thất thu cho nhà nước.
Vì khi mở cửa hòa nhập thi các hành vi gian lận thương mại và buôn lậu,
SV: Ng« Xu©n Trêng Líp : H¶i Quan 49
Chuyªn §Ò Thùc TËp Tèt NghiÖp
trốn thuế cũng gia tăng theo về cả quy mô lẫn tính phức tạp. Bên doanh
nghiệp thì yêu cầu giảm chi phí và tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập
khẩu. Chính vì điều ấy nên buộc Tổng cục Hải Quan nói chung và Cục
giám sát và quản lý nói riêng phải đổi mới hoàn thiện việc giám sát hàng

HÀNG HOÁ XUẤT NHẬP KHẨU
1.1 Khái niệm, đặc điểm và vai trò của giám sát Hải Quan đối với hàng
hóa XNK
1.1.1 Khái niệm giám sát Hải Quan
Theo từ điển bách khoa toàn thư Việt Nam đưa ra thì khái niệm “giám
sát là một hình thức hoạt động của cơ quan nhà nước hoặc tổ chức xã hội
nhằm bảo đảm pháp chế, hoặc sự chấp hành những quy tắc chung nào
đó”.Theo khái niệm của từ điển bách khoa toàn thư thì giám sát là một hình
thức hoạt động của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc của các tổ chức
cấp trên với cấp dưới nhằm mục đích đảm bảo những quy định, quyết định,
quy tắc đã ban hành có được thực hiện theo đúng quy định hay không.Trong
hoạt động của Quốc Hội thì giám sát là một chức năng của Quốc hội nhằm
đảm bảo cho việc các quy định của Hiến pháp, luật pháp được thực hiện.
Theo khoản 9 điều 4 luật Hải Quan định nghĩa “ Giám sát Hải Quan là
biện pháp nghiệp vụ do cơ quan Hải Quan áp dụng để bảo đảm sự nguyên
trạng của hàng hóa, phương tiện vận tải đang thuộc đối tượng quản lý của Hải
Quan”. Như vậy giám sát Hải Quan là biện pháp mang tính chất nghiệp vụ do
cơ quan Hải Quan ban hành và thực hiện để nhằm kiểm soát được khối lượng
hàng hóa xuất nhập khẩu, quá cảnh. Phương tiện vận tải xuất nhập cảnh, quá
cảnh. Các loại hình hang hóa xuất nhập khẩu nhằm thực hiện các chức năng
SV: Ng« Xu©n Trêng Líp : H¶i Quan 49
3
Chuyªn §Ò Thùc TËp Tèt NghiÖp
quản lý nhà nước về Hải Quan như thực hiện các thủ tục Hải Quan cho đúng
đối tượng, loại hình hàng hóa. Và thực hiện việc kiểm tra thu thuế và thông
quan hàng hóa.
1.1.2 Đặc điểm và bản chất của giám sát Hải Quan
Hải Quan Việt Nam có nhiệm vụ và trách nhiệm thực hiện kiểm tra
giám sát hàng hóa, phương tiện vận tải. Đồng thời cũng có trách nhiệm phối
hợp với các cơ quan ban ngành liên quan phòng, chống buôn lậu và vận

triển cả về chiều rộng và chiều sâu, khối lượng hàng hóa xuất nhập khẩu cùng
với phương tiện vận tải xuất nhập cảnh, quá cảnh ngày càng tăng theo cấp số
nhân. Khi thương mại quốc tế phát triển thì đi kèm với sự phát triển đó là các
hành vi buôn lậu và gian lận thương mại cũng gia tăng. Điều này làm cho
công tác kiểm tra, kiểm soát gặp không ít khó khăn. Phức tạp hơn là đòi hỏi
việc giám sát cần tăng cường hiệu quả và tiên tiến hơn nữa. Ngày nay khoa
học công nghệ phát triển không ngừng. Đặc biệt là tốc độ phát triển của công
nghệ thông tin, sự bùng nổ công nghệ thông tin đã làm cho công nghệ thông
tin phát triển với một tốc độ thật chóng mặt. Khi có công nghệ thông tin phát
triển thì đó là nền tảng để phát triển công nghệ tự động hóa đã tạo ra những
sản phẩm khoa học. Công nghệ tiên tiến và có nhiều ứng dụng trong các lĩnh
vực của đời sống, xã hội, làm cho các hoạt động kinh tế xã hội trong đó có
hoạt động của Hải Quan phát triển mạnh. Điều này đòi hỏi việc giám sát nói
chung và giám sát Hải Quan nói riêng cũng phải được phát triển đáp ứng với
nhu cầu mới của kinh tế xã hội và các hoạt động của Hải Quan.
Việc thực hiện hoạt động giám sát Hải Quan có thể có các đặc điểm
riêng sau:
Thứ nhất : Giám sát Hải Quan phải được thực hiện trong khoảng thời
gian khi hàng hóa xuất khẩu hoặc nhập khẩu, phương tiện vận tải nhập cảnh
SV: Ng« Xu©n Trêng Líp : H¶i Quan 49
5
Chuyªn §Ò Thùc TËp Tèt NghiÖp
hoặc quá cảnh hoặc xuất cảnh được đặt trong địa bàn hoạt động của Hải Quan
cho đến khi hàng hóa được thông quan.
Thứ hai : Tất cả các hàng hóa xuất khẩu hoặc nhập khẩu, các phương
tiện vận tải xuất cảnh hoặc nhập cảnh hoặc quá cảnh không phân biệt xuất xứ,
quốc tịch khi đặt trong địa bàn hoạt động của Hải Quan phải chịu dưới sự
kiểm tra và giám sát của Hải Quan.
Thứ ba : Giám sát Hải Quan phải được tiến hành một cách công khai và
minh bạch.

thường được gọi là các điều ước quốc tế. Gồm các điều ước quốc tế về Hải
Quan và các điều ước quốc tế liên quan đến Hải Quan.Các điều ước quốc tế
liên quan đến hoạt động giám sát Hải Quan gồm có: Công ước về thành lập
hội đồng hợp tác Hải Quan ( Customs Cooperation Council – CCC ) nay là tổ
chức Hải Quan thế giới ( World Customs Organization – WCO ); Công ước
Kyoto 1973 và công ước Kyoto sửa đổi 1999 về đơn giản, hài hòa thủ tục Hải
Quan; Công ước HS về phân loại hang hóa năm 1988; Hiệp định chung về
thuế quan và thương mại GATT; Hiệp định thỏa thuận về thực thi quyền sở
hữu trí tuệ tại biên giới ( hiệp định TRIPS); Hiệp định về Hải Quan ASEAN
1997; Công ước luật biển 1982; Công ước Chicago về hàng không quốc tế
năm 1944; …
Ngoài ra còn có cơ sở pháp lý quốc gia. Khi Việt Nam gia nhập tổ chức
thương mại thế giới – WTO , chúng ta phải thực hiện nhiều cam kết mà WTO
đưa ra, trong đó có những vấn đề liên quan đến lĩnh vực Hải Quan. Đặc biệt là
xây dựng thủ tục Hải Quan phải tuân theo các chuẩn mực được quy định
trong công ước Kyoto và công ước Kyoto sửa đổi. Đó là Luật Hải Quan năm
2001 và Luật sửa đổi bổ sung một số điều Luật Hải Quan năm 2005 nội địa
hóa luật; Nghị định 154/2005/NĐ-CP ngày 15/12/2005 quy định chi tiết thi
hành Luật Hải Quan về thủ tục Hải Quan, chế độ kiểm tra, giám sát Hải Quan;
Thông tư 79/2009/TT-BTC ngày 20/4/2009 của Bộ tài chính về hướng dẫn
thủ tục Hải Quan, kiểm tra và giám sát Hải Quan, thuế xuất nhập khẩu và
SV: Ng« Xu©n Trêng Líp : H¶i Quan 49
7
Chuyªn §Ò Thùc TËp Tèt NghiÖp
quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu; Nghị định 12/2006/NĐ-CP ngày
23/1/2006 quy định chi tiết thi hành luật thương mại; …
1.2 Chức năng và quyền hạn của Cục giám sát Hải Quan và quản lý
Hải Quan thuộc tổng cục Hải Quan Việt Nam
1.2.1 Đặc điểm của tổng cục Hải Quan và của Cục giám sát và quản lý
Hải Quan thuộc tổng cục Hải Quan

cửa khẩu đường bộ, ga đường sắt liên vận quốc tế, cảng biển quốc tế. Cảng
hàng không dân dụng và quốc tế, các địa điểm làm thủ tục Hải Quan ngoài
cửa khẩu, khu chế xuất, kho ngoại quan, kho bảo thuế, khu vực ưu đãi Hải
Quan, bưu điện quốc tế, các địa điểm kiểm tra hàng hóa xuất nhập khẩu, nhập
khẩu trong lãnh thổ và trên vùng biển thực hiện quyền chủ quyền của Việt
Nam, trụ sở doanh nghiệp khi tiến hành kiểm tra sau thông quan và các địa
bàn hoạt động Hải Quan theo quy định khác của pháp luật. Các khu vực có
ranh giới cụ thể tại khu vực cửa khẩu đường bộ, ga đường sắt liên vận quốc
tế, cảng biển quốc tế. Cảng hàng không dân dụng và quốc tế, các địa điểm
làm thủ tục Hải Quan ngoài cửa khẩu, khu chế xuất, kho ngoại quan, kho bảo
thuế, khu vực ưu đãi Hải Quan, bưu điện quốc tế, các địa điểm kiểm tra hàng
hóa xuất nhập khẩu, nhập khẩu trong lãnh thổ và trên vùng biển thực hiện
quyền chủ quyền của Việt Nam, trụ sở doanh nghiệp khi tiến hành kiểm tra
sau thông quan.
Đối với địa bàn giám sát Hải Quan tại của khẩu cảng biển, cảng sông
quốc tế. Tại các cửa khẩu cảng biển, cảng sông quốc tế. Hải Quan thực hiện
giám sát tại khu vực ngăn cách tính từ đường ranh giới phía ngoài của vùng
nước cảng có hàng hóa ra vào cảng chịu sự giám sát Hải Quan đến ranh giới
các cổng cảng. Cụ thể gồm các kho bãi, cầu cảng, nhà xưởng, khu hành chính
và dịch vụ hàng hải. Vùng nước trước cầu cảng, vùng neo đậu, chuyển tải,
vùng tránh bão, vùng nước của của nhiều cảng gần kề nhau và luồng quá
cảnh. Khu vực đón trả hoa tiêu vào đến cảng và nơi quy định cho tàu, thuyền
SV: Ng« Xu©n Trêng Líp : H¶i Quan 49
9
Chuyªn §Ò Thùc TËp Tèt NghiÖp
xuất cảnh hoặc nhập cảnh, quá cảnh neo đậu để chờ vào cảng biển, cảng sông
quốc tế. Neo đậu để chuyển tải vào các luồng lạch từ các khu vực nói trên vào
cảng biển cảng sông quốc tế. Và những khu vực khác do thủ tướng chính phủ
quy định.
1.2.2 Chức năng của cục giám sát và quản lý Hải Quan

Văn bản trả lời chính sách, chế độ, quy trình thủ tục hải quan và kiểm tra,
giám sát hải quan thuộc thẩm quyền của Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan;
Ý kiến kiến nghị với các Bộ, ngành về giải quyết các vướng mắc liên
quan đến thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan;
Thành lập kho ngoại quan, địa điểm kiểm tra hàng hóa tập trung, địa
điểm thu gom hàng lẻ (CFS), địa điểm kiểm tra hàng hóa xuất khẩu ở biên
giới thuộc khu kinh tế cửa khẩu; việc trang bị phương tiện, thiết bị kiểm tra,
giám sát hải quan;
Xử lý các vướng mắc của các tổ chức, cá nhân về thủ tục hải quan,
kiểm tra, giám sát hải quan vượt quá thẩm quyền của Cục Giám sát quản lý về
hải quan.
Tổ chức triển khai thực hiện các quy định về thủ tục hải quan và kiểm
tra, giám sát hải quan:
Hướng dẫn, giải thích về thủ tục hải quan, các quy chế, quy trình kiểm
tra, giám sát hải quan theo quy định của pháp luật và của Tổng cục trưởng
Tổng cục Hải quan;
Tuyên truyền, phổ biến các văn bản pháp luật, các quy chế, quy trình
nghiệp vụ trong lĩnh vực được phân công quản lý;
Giải quyết các vướng mắc về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát
hải quan đối với cơ quan hải quan các cấp, doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân
trong phạm vi các quy định của pháp luật và quy trình nghiệp vụ của Tổng
cục Hải quan.
SV: Ng« Xu©n Trêng Líp : H¶i Quan 49
11
Chuyªn §Ò Thùc TËp Tèt NghiÖp
Chỉ đạo, kiểm tra cơ quan hải quan các cấp trong việc:
Thực hiện thủ tục hải quan và kiểm tra, giám sát hải quan;
Tổ chức thực hiện việc thành lập địa điểm làm thủ tục hải quan ngoài
cửa khẩu, địa điểm làm thủ tục hải quan tại cảng nội địa (ICD), thành lập kho
ngoại quan, địa điểm kiểm tra hàng hóa tập trung, địa điểm thu gom hàng lẻ

Hải Quan
1.3.1 Thủ tục giám sát Hải Quan
Thủ tục giám sát và quản lý đối với hàng xuất nhập khẩu làm thủ tục
hải quan do Bộ Công Thương ban hành đối với : Giám sát và quản lý hàng
hóa nhập khẩu bằng đường biển. Chủ hàng hay người thay mặt xuất trình với
hải quan bản lược khai hàng hóa để làm thủ tục hải quan (theo mẫu của hải
quan) hoặc giấy tờ thay thế được hải quan công nhận kèm theo những giấy tờ
khác cần thiết cho việc làm thủ tục hải quan. Công chức Hải quan xem xét
giấy tờ, kiểm tra sơ bộ hàng hóa, làm thủ tục niêm phong và chứng nhận vào
bản lược khai hàng hóa hoặc giấy tờ thay thế, quy định địa điểm phải chuyển
hàng tới để trình cơ quan hải quan làm thủ tục kiểm hóa.
Giám sát và quản lý hàng hóa xuất khẩu bằng đường biển. Chủ hàng
hay người thay mặt phải nộp cho hải quan tờ khai hàng xuất khẩu (theo mẫu
của hải quan) có chứng nhận đã làm thủ tục hải quan và xuất trình các giấy tờ
cần thiết khác để cơ quan hải quan cửa khẩu kiểm tra lại.
Niêm phong hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Hải quan niêm
phong những hàng hóa xuất nhập khẩu, công cụ vận tải hoặc kho hàng xuất
nhập khẩu còn trong phạm vi giám sát và quản lý của hải quan. Công cụ vận
tải hay kho niêm phong phải có đủ những điều kiện do hải quan quy định để
đảm bảo số lượng, quy cách phẩm chất hàng bên trong. Tất cả những niêm
phong đều phải có dấu hiệu riêng của hải quan. Chủ hàng, chủ công cụ vận
SV: Ng« Xu©n Trêng Líp : H¶i Quan 49
13
Chuyªn §Ò Thùc TËp Tèt NghiÖp
tải, chủ kho hàng xuất nhập khẩu có trách nhiệm giữ nguyên vẹn niêm phong
và không được tùy tiện thay đổi hoặc làm suy suyển niêm phong. Việc niêm
phong phải do hải quan quyết định và phải có nhân viên hải quan chứng kiến.
Việc giám sát hải quan đối với hàng chuyển cửa khẩu từ cửa khẩu nhập
về khu phi thuế quan và ngược lại. Đối với khu phi thuế quan có đặc thù là
khu vực ưu đãi thuế quan nên việc vận chuyển hàng hoá nhập khẩu từ cửa

cho các hành vi sao chép hoặc làm giả không thể thực hiện được hoặc khó mà
thực hiện được.
Các loại niêm phong của Hải Quan cần: Có kích thước và chiều của
niêm phong phải làm sao để người ta dễ dàng phân biệt được với các loại
niêm phong khác, đối với từng loại niêm phong phải có những chuẩn mực
nhất đinh, chất liệu sử dụng làm niêm phong phải đảm bảo tính chất ổn định
trong thời gian nhất định tránh hiện tượng niêm phong bị hỏng quá nhanh
nhưng cũng phải tránh hoặc hạn chế được việc làm giả hay gian lận niêm
phong một cách bất hợp pháp, chất liệu sử dụng làm niêm phong phải thống
nhất. Niêm phong Hải Quan phải chỉ ra được: đó là niêm phong Hải Quan,
quốc gia đã đóng dấu niêm phong, đơn vị Hải Quan đã tiến hành đóng dấu và
niêm phong.
Các trường hợp phải tiến hành niêm phong Hải Quan được quy định
trong điểu 14 nghị định 154/2005/NĐ-CP ra ngày 15/12/2005 đã quy định chi
tiết thực hiện một số điều của luật Hải Quan, quy định các trường hợp sau
phải được niêm phong Hải Quan: hàng hóa nhập khẩu chuyển cửa khẩu, hàng
hóa nhập khẩu chuyển cảng được dỡ xuống cửa khẩu nhập và xếp lên phương
tiện vận tải khác để vận chuyển về cảng đích, hàng hóa xuất khẩu được kiểm
tra tại địa điểm ngoài của khẩu vận chuyển ra cửa khẩu xuất, hàng hóa xuất
khẩu do Hải Quan cửa khẩu xuất kiểm tra thực tế.
Ngành Hải Quan chủ yếu sử dụng 3 hình thức niêm phong: Niêm phong
bằng giấy niêm phong Hải Quan, niêm phong bằng giây, niêm phong bằng kẹp
SV: Ng« Xu©n Trêng Líp : H¶i Quan 49
15
Chuyªn §Ò Thùc TËp Tèt NghiÖp
chì. Việc thực hiện niêm phong này dễ thực hiện, phù hợp với việc đóng hàng
bằng container hoặc các thùng chứa đặc chủng,… Nhưng các loại niêm phong
này dễ bị hỏng do va chạm hoặc bốc dỡ, bảo quản không cẩn thận.
Đối với việc giám sát trực tiếp của công chức Hải Quan thì đây là biện
pháp truyền thống nhằm đảm bảo thực hiện nhiệm cục giám sát của Hải

việc áp dụng các phương tiện kỹ thuật để hỗ trợ giám sát là một giải pháp hữu
hiệu nhằm giảm tải sự quá tải cho cơ quan Hải Quan. Hiện đại hóa Hải Quan
ngoài việc thực hiện chức năng quản lý nhà nước về Hải Quan mà còn có
chức năng tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động thương mại. Vì vậy việc áp
dụng thành quả khoa học kỹ thuật hiện đại và công nghệ tự động hóa vào hoạt
động giám sát là một biện pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động của Hải
Quan. Đồng thời tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho các hoạt động giao lưu
thương mại quốc tế.
Giám sát băng phương tiện kỹ thuật là cách thức hợp lý để phối hợp và
chia sẻ thông tin giữa các cơ quan Hải Quan với các cơ quan, đơn vị có liên
quan đến đối tượng đang thuộc sự quản lý của cơ quan Hải Quan. Có các
phương tiện giám sát kỹ thuật hiện nay là: giám sát bằng gương, giám sát
bằng máy đếm, giám sát bằng camera, giám sát bằng máy soi, giám sát bằng
cách gắn chíp điện tử kết hợp định vị GPS.
Đối với việc sử dụng gương cầu để giám sát các hoạt động Hải Quan
tại các địa điểm trong địa bàn Hải Quan như các hoạt động đi lại của hành
khách và phương tiện vận tải xuất nhập cảnh, của hàng hóa xuất nhập khẩu.
Cách giám sát này là đơn giản, tiện lợi, chi phí thấp. Nhưng không thể giám
sát vào ban đêm hay khi thời tiết xấu, yêu cầu phải có công chức Hải Quan
SV: Ng« Xu©n Trêng Líp : H¶i Quan 49
17
Chuyªn §Ò Thùc TËp Tèt NghiÖp
ngồi trực tiếp quan sát gương. Không chỉ vậy mà hình ảnh quan sát không lưu
giữ được mà chỉ kiểm tra, giám sát có tính chất thời điểm.
Đối với việc giám sát bằng máy đếm tự động thì việc đếm các phương
tiện vận tải hoặc hành khách đi qua một địa điểm nhất định. Việc giám sát này
dựa trên thiết bị đếm quang học. Với cách giám sát này thì có thể sử dụng để
đếm số lượng hành khách và phương tiện vận tải qua lại các cửa khẩu cũng như
qua lại các cảng. Nơi chỉ có một đường duy nhất cho các phương tiện và hành
khách đi qua. Cách giám sát này có thể cho chúng ta chính xác số lượt phương

hóa như container, thùng chứa chuyên dụng,… đi qua máy soi thì máy soi có
thể lưu giữ lại được hình ảnh của hàng hóa. Việc sử dụng máy soi có thể cung
cấp thông tin về hàng hóa cho các bộ phận giám sát ở phía sau.Cách giám sát
này kiểm tra và giám sát được hàng hóa chứa trong các thùng kín chuyên
dụng hoặc container. Kiểm tra giám sát được các lô hàng có độ rủi ro cao.
Nhưng cách giám sát này yêu cầu vốn đầu tư lắp đặt ban đầu lớn và cần một
SV: Ng« Xu©n Trêng Líp : H¶i Quan 49
19
Chuyªn §Ò Thùc TËp Tèt NghiÖp
không gian để đặt thiết bị. Trình độ của cán bộ công chức Hải Quan phải có
trình độ kỹ thuật nhất định.
Hiện đại nhất hiện nay là sử dụng chíp điện tử và định vị toàn cầu GPS.
Dựa trên nền tảng của chíp điện tử chúng ta có thể gắn chíp điện tử vào hàng
hóa cần giám sát. Chíp điện tử được tích hợp hệ thống giám sát và kiểm soát
với vai trò bộ điều khiển trung tâm, rồi kết hợp với các khối GSM-GPS nhằm
thu thập và xử lý thông số từ hàng hóa cần được giám sát. Tất cả những thông
tin được chíp gửi về trung tâm điều hành. Ngoài dữ liệu được cập nhật định
kỳ thì công chức Hải Quan có thể kiểm tra đột xuất trạng thái của hàng hóa.
Cách giám sát này để quản lý và giám sát lộ trình của phương tiện vận tải
hàng hóa, lộ trình cá nhân và chống trôm. Bảo vệ hàng hóa trên đường vận
chuyển. Cách giám sát này được sử dụng để giám sát các phương tiện vận tải
và hàng hóa ở những nơi xa như vùng rừng núi và trên biển. Hiệu quả của
giám sát bằng cách gắn chíp và sử dụng hệ thống định vị toàn cầu GPS là rất
cao. Nhưng để đạt được kết quả giám sát đó thì đòi hỏi thiết bị đồng bộ, cơ sở
hạ tầng phải tốt, và quan trọng nhất là trình độ con người phải cao thì mới có
thể điều khiển và kiểm soát được toàn bộ hệ thống này.
1.4 Kinh nghiệm quốc tế về giám sát Hải Quan
Hiện nay mỗi một quốc gia có một kinh nghiệm giám sát Hải Quan
khác nhau. Đa số kinh nghiệm giám sát là dựa trên nền tảng quốc phòng an
ninh, phòng chống buôn lậu, buôn bán ma túy, rửa tiền, chống thất thu ngân

Hay như đối với vương quốc anh thì vì an ninh quốc gia và cũng hỗ trợ
giám sát Hải Quan thì cũng đã trang bị máy soi xuyên quần áo ở các sân bay
hoặc cầu cảng. Trước mắt chỉ một phần nhỏ trong số hành khách sử dụng dịch
vụ bay được lựa chọn để yêu cầu phải qua máy soi này. Bộ trưởng giao thông
Anh Lord Adonis cho biết hình thức dùng máy soi "xuyên quần áo" để kiểm
tra hành khách nhằm giúp các nhân viên an ninh và hải quan phát hiện ra chất
SV: Ng« Xu©n Trêng Líp : H¶i Quan 49
21
Chuyªn §Ò Thùc TËp Tèt NghiÖp
nổ hoặc các vật nguy hiểm khác có thể giấu trong người hành khách. Máy soi
xuyên quần áo này được đưa ra dùng như một biện pháp tăng cường an ninh
cho chuyến bay bất chấp lời cảnh báo của Trevor Phillips, người đứng đầu ủy
ban nhân quyền và bình đẳng (EHRC) cho rằng biện pháp này vi phạm quy
định về quyền riêng tư. Tuần trước ông Phillips cũng đã gửi thư đến cho bộ
trưởng nội vụ Anh, Alan Johnson, cảnh báo việc phân loại hành khách thành
nhóm người Hồi giáo, người châu Á và người da đen là vi phạm luật phân
biệt đối xử. Tuy nhiên Bộ trưởng giao thông Lord Adonis cho biết việc chọn
hành khách để yêu cầu kiểm tra bằng máy soi xuyên thấu quần áo không dựa
trên những đặc điểm về màu da, sắc tộc. Biện pháp an ninh mới này được đưa
ra đối với hành khách sử dụng dịch vụ hàng không sau khi phát hiện ra một
vụ âm mưu đánh bom trên một máy bay của Mỹ.
Về bản chất thì đây là các hình thức tăng cường an ninh quốc gia,
nhưng đồng thời cũng hỗ trợ thêm cho các công chức Hải Quan thực hiện tốt
chức năng giám sát Hải Quan của mình.
Hay chặt chẽ hơn là mới đầu năm 2011 này Liên minh châu âu – EU đã
đưa ra những quy định chặt chẽ hơn đối với hàng hóa nhập khẩu vào EU. Có
thể nói, theo quy định mới này, hàng hóa nhập khẩu châu Âu sẽ bị giám sát
gắt gao hơn và chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến giao dịch thương mại trong thời
gian đầu. Một quy định mới của hải quan châu Âu về việc kê khai sơ lược
hàng hóa nhập khẩu vào Liên minh châu Âu (EU), gọi tắt là ENS (Entry

reference). Thời hạn, lệ phí và đơn vị thực hiện kê khai hàng hóa: thời hạn kê
khai là 24 giờ trước khi tàu khởi hành từ cảng xếp hàng vận chuyển đến châu
Âu. Mức phí dự kiến sẽ là khoảng 30 đô la Mỹ cho một bộ vận đơn. Các đại
lý vận tải sẽ tiến hành kê khai ENS trên mạng điện tử và truyền dữ liệu trực
tiếp cho hải quan EU.
SV: Ng« Xu©n Trêng Líp : H¶i Quan 49
23
Chuyªn §Ò Thùc TËp Tèt NghiÖp
Thông tin người nhận hàng (consignee): Hiện nay giao dịch thương mại
đi châu Âu tương đối dễ dàng và thuận tiện cho nhà xuất khẩu Việt Nam khi
bộ vận đơn có thể dùng là vận đơn theo lệnh (to order B/L), tức là giao hàng
theo lệnh của nhà xuất khẩu và tên người nhận hàng có thể thay đổi ở cảng
đến. Khi đó nhà xuất khẩu Việt Nam có thể dễ dàng chuyển lô hàng cho
người A thay vì người B như ban đầu. Nay với quy định này, người nhập
khẩu phải được xác định rõ ràng từ trước. Mọi thay đổi về người nhận hàng sẽ
bắt buộc phải kê khai lại. Điều này sẽ ảnh hưởng không ít đến bộ chứng từ
ngoại thương. Ngoài ra, điều cần lưu ý khi khai báo là địa chỉ người nhận
hàng phải là địa chỉ cụ thể, không chấp nhận địa chỉ người nhận hàng là hộp
thư bưu điện.
Việc kê khai là bắt buộc nên phải nắm rõ lịch trình tàu chạy (chuyển tải
hay đi trực tiếp) để hoàn tất việc kê khai đúng hạn. Nếu nhà xuất khẩu không kê
khai kịp ENS thì hàng hóa sẽ không được phép xếp lên tàu, mặc dù nhà xuất
khẩu đã hoàn thành tất cả thủ tục xuất khẩu. Nếu vì lý do nào đó phải chỉnh sửa
thông tin người gửi hàng, người nhận hàng, thông tin lô hàng thì việc kê khai
ENS sẽ phải điều chỉnh theo. Khi đó mức phí điều chỉnh sẽ áp dụng, dự kiến là
40 đô la Mỹ cho một lần chỉnh sửa. Những lô hàng xuất đi những nước không
phải thuộc EU (như Nga, Ukraina, Bắc Phi chẳng hạn) nên tránh lịch tàu ghé
các cảng EU, nếu không lô hàng bắt buộc phải khai ENS.
SV: Ng« Xu©n Trêng Líp : H¶i Quan 49
24