ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
TRƢƠNG CAO SƠN THẨM QUYỀN XÉT XỬ SƠ THẨM CÁC VỤ ÁN DÂN SỰ
THEO CẤP XÉT XỬ CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN
QUA THỰC TIỄN TỈNH THỪA THIÊN - HUẾ
Chuyên ngành: Luật dân sự
Mã số: 60 38 30
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
Cán bộ hướng dẫn khoa học: TS TRẦN ANH TUẤN HÀ NỘI - 2012
LỜI CAM ĐOAN
3. Mục đích nghiên cứu đề tài 3
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4
5. Tính mới và những đóng góp của đề tài 5
6. Phương pháp nghiên cứu 5
7. Cơ cấu của luận văn 6
Chƣơng 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THẨM QUYỀN XÉT
XỬ SƠ THẨM CÁC VỤ ÁN DÂN SỰ THEO CẤP TÒA ÁN 7
1.1. Khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa của quy định về thẩm quyền xét xử
sơ thẩm các vụ án dân sự theo cấp Tòa án 7
1.1.1. Khái niệm thẩm quyền xét xử sơ thẩm các vụ án dân sự theo cấp Tòa án 7
1.1.2. Đặc điểm về thẩm quyền xét xử sơ thẩm các vụ án dân sự theo cấp
Tòa án 11
1.1.3. Ý nghĩa của việc quy định về thẩm quyền xét xử sơ thẩm các vụ án
dân sự theo cấp Toà án 13
1.2. Cơ sở khoa học của việc xây dựng các quy định về thẩm quyền xét
xử sơ thẩm các vụ án dân sự theo cấp Tòa án 14
1.3. Sơ lược sự phát triển các quy định của pháp luật tố tụng dân sự
Việt Nam về thẩm quyền xét xử sơ thẩm dân sự theo cấp xét xử từ
năm 1945 đến nay. 171.3.1. Giai đoạn từ năm 1945 đến năm 1989 18
1.3.2. Giai đoạn từ năm 1989 đến năm 2004: 19
1.3.3. Giai đoạn từ năm 2004 đến nay 22
Kết luận chƣơng 1 25
Chƣơng 2: NỘI DUNG CÁC QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT TỐ
TỤNG DÂN SỰ HIỆN HÀNH VỀ THẨM QUYỀN XÉT XỬ
SƠ THẨM CÁC VỤ ÁN DÂN SỰ THEO CẤP TÒA ÁN 26
2.1. Các quy định về thẩm quyền xét xử sơ thẩm các vụ án dân sự của
Toà án cấp huyện 26
3.1.1. Tình hình thụ lý vụ việc dân sự sơ thẩm của ngành Tòa án nhân dân tỉnh
Thừa Thiên - Huế từ khi BLTTDS năm 2004 có hiệu lực cho đến nay 60
3.1.2. Những vướng mắc, bất cập trong thực tiễn áp dụng pháp luật về
thẩm quyền xét xử sơ thẩm các vụ án dân sự theo cấp Tòa án 62
3.1.3. Các nguyên nhân của vướng mắc, bất cập trong việc thực hiện các quy
định về thẩm quyền xét xử sơ thẩm các vụ án dân sự theo cấp Toà án 73
3.2. Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật về thẩm quyền xét xử
sơ thẩm các vụ án dân sự của Tòa án nhân dân theo cấp Toà án 75
3.2.1. Kiến nghị hoàn thiện các quy định của BLTTDS về thẩm quyền xét
xử sơ thẩm các vụ án dân sự theo cấp Tòa án 75
3.2.2. Kiến nghị về tổ chức, đào tạo cán bộ 79
Kết luận chƣơng 3 80
KẾT LUẬN 82
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 83
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
TAND : Tòa án nhân dân
BLTTDS : Bộ luật tố tụng dân sự
LTCTAND : Luật tổ chức Tòa án nhân dân
PLTTGQCVADS : Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án dân sự
PLTTGQCVAKT : Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án kinh tế
PLTTGQCTCLĐ : Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án lao động 1
MỞ ĐẦU
theo nguyên tắc hai cấp xét xử thì thẩm quyền dân sự của Tòa án bao gồm
thẩm quyền sơ thẩm dân sự và thẩm quyền phúc thẩm dân sự của Toà án
thuộc về Toà án cấp sơ thẩm và Toà án cấp phúc thẩm. Nếu xét theo thẩm
quyền sơ thẩm dân sự của Toà án thì có thể thấy BLTTDS đã xây dựng các
quy định về thẩm quyền sơ thẩm dân sự của Tòa án theo hướng tách biệt 3
loại thẩm quyền là thẩm quyền sơ thẩm của Tòa án theo loại việc; thẩm quyền
sơ thẩm của Tòa án các cấp và thẩm quyền sơ thẩm của Toà án theo lãnh thổ.
Ở Việt Nam hiện nay, hệ thống Toà án được tổ chức theo đơn vị hành
chính lãnh thổ. Do vậy, việc phân định thẩm quyền sơ thẩm các vụ việc dân
sự giữa Toà án các cấp là cần thiết, nhằm tránh sự chồng chéo trong việc thực
hiện nhiệm vụ giữa các Tòa án với nhau… góp phần tạo điều kiện cần thiết
cho Tòa án nhanh chóng thụ lý, giải quyết các vụ việc dân sự. Ngoài ra, việc
phân định thẩm quyền sơ thẩm dân sự giữa các Toà án còn tạo thuận lợi cho
các bên đương sự chủ động yêu cầu Toà án bảo vệ được quyền và lợi ích hợp
pháp của mình, tránh việc đùn đẩy về thẩm quyền giữa Toà án các cấp và
giảm bớt những phiền phức, tạo điều kiện tốt nhất cho người dân có thể tiếp
cận công lý. Việc xác định thẩm quyền của Tòa án một cách khoa học, hợp lý
còn tạo điều kiện cho các thẩm phán có điều kiện nâng cao về chuyên môn
nghiệp vụ nhằm góp phần nâng cao chất lượng giải quyết các vụ việc dân sự.
Tuy nhiên, thực tiễn thực hiện các quy định về thẩm quyền sơ thẩm các
vụ việc dân sự, đặc biệt là thẩm quyền xét xử sơ thẩm các vụ án dân sự giữa
Toà án các cấp cho thấy các quy định của BLTTDS về vấn đề này còn có
những hạn chế hoặc thiếu tính cụ thể dẫn tới những khó khăn, vướng mắc
trong thực tiễn áp dụng.
3
Nhận thức được tầm quan trọng của các quy định về thẩm quyền xét xử
sơ thẩm các vụ án dân sự giữa Toà án các cấp và qua những vướng mắc, bất
cập được nghiên cứu, khảo sát và trải nghiệm từ thực tiễn thực hành nghề luật
tại Toà án tỉnh Thừa Thiên Huế, học viên đã mạnh dạn lựa chọn đề tài: “Thẩm
Nam về thẩm quyền xét xử sơ thẩm các vụ án dân sự theo cấp Tòa án.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là một số vấn đề lý luận về thẩm
quyền xét xử sơ thẩm các vụ án dân sự của Tòa án theo cấp Toà án; các quy
định của BLTTDS về thẩm quyền xét xử sơ thẩm các vụ án dân sự của Tòa án
theo cấp Toà án; thực tiễn thi hành các quy định này của pháp luật tố tụng dân
sự Việt Nam hiện hành.
Tuy nhiên, trong khuôn khổ giới hạn của luận văn thạc sĩ luật học việc
nghiên cứu đề tài chủ yếu tập trung trong các vấn đề sau:
- Làm rõ một số vấn đề lý luận về thẩm quyền xét xử sơ thẩm các vụ án
dân sự theo cấp Toà án như khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa về thẩm quyền xét
xử sơ thẩm các vụ án dân sự theo cấp Toà án; sự phát triển của pháp luật tố
tụng dân sự Việt Nam về thẩm quyền sơ thẩm dân sự theo cấp Toà án.
- Phân tích, đánh giá những quy định BLTTDS năm 2004 và Luật Sửa
đổi, bổ sung một số điều của BLTTDS năm 2011 về thẩm quyền xét xử sơ
thẩm dân sự của Tòa án nhân dân theo cấp.
- Nghiên cứu thực trạng áp dụng các quy định của BLTTDS năm 2004
về thẩm quyền sơ thẩm dân sự của Tòa án theo cấp tại Toà án nhân dân tỉnh
Thừa Thiên - Huế trong thời gian gần đây, từ đó chỉ ra được những bất cập,
vướng mắc trong thực tiễn áp dụng.
5
5. Tính mới và những đóng góp của đề tài
Luận văn được hoàn thành dựa trên sự nghiên cứu, phân tích lý luận kết
hợp với phân tích thực trạng pháp luật, thực tiễn áp dụng các quy định pháp
luật về thẩm quyền xét xử sơ thẩm các vụ án dân sự theo cấp Tòa án tại tỉnh
Thừa Thiên - Huế từ năm 2005 đến nay. Kết quả nghiên cứu của Luận văn đã
có những điểm mới và đóng góp cơ bản sau đây:
- Khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa của việc quy định về thẩm quyền xét
xử sơ thẩm các vụ án dân sự theo cấp Tòa án.
7
Chương 1
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THẨM QUYỀN XÉT XỬ SƠ THẨM
CÁC VỤ ÁN DÂN SỰ THEO CẤP TÒA ÁN
1.1. Khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa của quy định về thẩm quyền
xét xử sơ thẩm các vụ án dân sự theo cấp Tòa án
1.1.1. Khái niệm thẩm quyền xét xử sơ thẩm các vụ án dân sự theo cấp
Tòa án
Có thể thấy quan hệ dân sự (theo nghĩa rộng) bao gồm các quan hệ pháp
luật dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động. Các quan
hệ này hết sức đa dạng và phong phú, diễn ra hàng ngày trên mọi lĩnh vực của
đời sống xã hội và gắn liền với bất cứ chủ thể nào. Các chủ thể tham gia vào
quan hệ dân sự bao giờ cũng hướng tới những mục tiêu, lợi ích nhất định. Tuy
nhiên, trong thực tế cuộc sống hiện nay, do sự đan xen về mặt lợi ích cũng như
tính muôn màu muôn vẻ của các quan hệ dân sự làm phát sinh tranh chấp là điều
không thể tránh khỏi. Nguyên nhân là do các chủ thể khi tham gia vào các quan
hệ pháp luật dân sự có thể không hiểu đúng về quyền lợi của mình hoặc cố tình
vi phạm quyền của các chủ thể khác để đạt được lợi ích. Những tranh chấp nảy
sinh đòi hỏi sự can thiệp và phán xét của Toà án. Ngoài ra, có những loại việc
phát sinh từ các quan hệ pháp luật về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh,
thương mại, lao động mặc dù các bên không có tranh chấp nhưng cần phải có sự
thừa nhận hoặc công nhận của Toà án đối với các quyền lợi của đương sự hoặc
xác định những sự kiện pháp lý nhất định.
Về lý luận thì vụ việc dân sự bao gồm vụ án dân sự và việc dân sự.
Trong đó, vụ án dân sự bao gồm các tranh chấp phát sinh trong các lĩnh vực
dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động mà các chủ
thể không thể tự giải quyết được với nhau nên đã khởi kiện yêu cầu Tòa án
9
quyền được hiểu là một khả năng cơ bản và tối thiếu để cơ quan công quyền
xem xét và giải quyết một việc gì theo pháp luật [27. Black law (2001), Nxb.
Publishing Co, tr. 298]. Theo từ điển Luật học của Việt Nam thì thẩm quyền là “ tổng
hợp các quyền và nghĩa vụ hành động, quyết định của cơ quan, tổ chức thuộc hệ thống bộ
máy nhà nước do pháp luật quy định” [Nguyễn Hữu Quỳnh (chủ biên), Từ điển Luật
học (1999), Nxb Từ điển Bách Khoa, Hà Nội., tr. 459].
Theo Lenmeiunier, tác giả cuốn từ điển pháp luật thì thẩm quyền của
Toà án được hiểu là “khả năng của một Toà án xem xét một vụ việc trong
phạm vi pháp luật cho phép” [Lemeunier (1998), Dictionnaire
Juiridique, La maison du dictionnaire, Paris, tr. 74]. Tiến sỹ Nguyễn
Đức Mai cho rằng: “Thẩm quyền của Toà án là một thể thống nhất bao gồm
hai yếu tố có liên quan chặt chẽ với nhau đó là thẩm quyền hình thức và thẩm
quyền về nội dung. Thẩm quyền về hình thức thể hiện ở quyền hạn giải quyết,
quyết định của Toà án đối với những vấn đề đã được xem xét” [Nguyễn Đức
Mai (1993), Về thẩm quyền của Toà án cấp phúc thẩm, Tạp chí Toà án nhân
dân (số 8), tr. 2].
Theo quy định tại Điều 127 Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa
Việt Nam thì “Toà án nhân dân tối cao, Toà án nhân dân địa phương, các
Toà quân sự và các Toà án khác do luật định là những cơ quan xét xử của
nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam”. Trên cơ sở quy định này của Hiến
pháp, Luật Tổ chức Toà án nhân dân năm 2002 đã quy định cụ thể là Toà án
nhân dân có thẩm quyền xét xử các vụ án hình sự, dân sự, hành chính và giải
quyết những việc khác theo quy định của pháp luật. Khi xét xử Toà án có quyền
ban hành bản án và các quyết định, được đảm bảo thi hành bằng sức mạnh
cưỡng chế của nhà nước thông qua hệ thống cơ quan thi hành án án dân sự.
Theo giáo trình luật tố tụng dân sự Việt Nam thì thẩm quyền dân sự của
Tòa án là quyền xem xét giải quyết các vụ việc và quyền hạn ra các quyết
10
Ở nước ta hiện nay, trong hệ thống các cơ quan tư pháp thì Tòa án là cơ
quan thực hiện quyền tư pháp chủ yếu. Tòa án thực hiện thẩm quyền của
mình trong việc xét xử các vụ án hình sự, dân sự, hành chính và các việc khác
theo quy định của pháp luật để bảo vệ pháp luật và đảm bảo công bằng xã hội.
Trong các Tòa án chỉ có Tòa án nhân dân cấp huyện và Tòa án nhân dân cấp
tỉnh là có thẩm quyền xét xử sơ thẩm các vụ án dân sự. Do vậy, việc phân
định thẩm quyền xét xử sơ thẩm giữa Tòa án các cấp được thực hiện giữa Tòa
án cấp tỉnh và Tòa án cấp huyện.
Kết quả nghiên cứu cho thấy, các giáo trình về luật tố tụng dân sự của
các cơ sở đào tạo luật cũng chưa đưa ra một khái niệm cụ thể về thẩm quyền
xét xử sơ thẩm các vụ án dân sự theo cấp Toà án. Tuy nhiên, về lý luận thì
thẩm quyền xét xử sơ thẩm các vụ án dân sự không thể thuộc về Toà án cấp
cao nhất trong hệ thống tổ chức Toà án, bởi vì như vậy sẽ tước đi của đương
sự quyền kháng cáo phúc thẩm và quyền khiếu nại theo thủ tục giám đốc
thẩm, tái thẩm.
Qua nghiên cứu lý luận và xuất phát từ cách thức tổ chức Toà án của
Việt Nam có thể định nghĩa về thẩm quyền xét xử sơ thẩm các vụ án dân sự
theo cấp Toà án như sau: “ Thẩm quyền xét xử sơ thẩm các vụ án dân sự của
Tòa án theo cấp là quyền của một cấp Tòa án cụ thể, cấp tỉnh hoặc cấp
huyện, trong việc xem xét thụ lý giải quyết các vụ án dân sự và quyết định giải
quyết các vụ án đó theo thủ tục tố tụng dân sự sơ thẩm, được xác định trên cơ
sở tính chất của vụ án dân sự, tổ chức hoạt động và khả năng giải quyết tranh
chấp của các cấp Tòa án”.
1.1.2. Đặc điểm về thẩm quyền xét xử sơ thẩm các vụ án dân sự theo
cấp Tòa án
Thứ nhất: Thẩm quyền xét xử sơ thẩm các vụ án dân sự theo cấp Toà
án là thẩm quyền của Toà án lần đầu tiên xem xét giải quyết các vụ án dân sự
12
căn cứ vào tính chất đơn giản hay phức tạp của vụ án dân sự, tổ chức hoạt
Toà án, nhằm đảm bảo quyền tiếp cận công lý, quyền kháng cáo phúc thẩm và
quyền khiếu nại theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm của đương sự.
1.1.3. Ý nghĩa của việc quy định về thẩm quyền xét xử sơ thẩm các vụ
án dân sự theo cấp Toà án
Việc xây dựng hợp lý các quy định về thẩm quyền xét xử sơ thẩm các
vụ án dân sự theo cấp Toà án sẽ là nền tảng cho việc xác định thẩm quyền sơ
thẩm của Tòa án theo lãnh thổ được nhanh chóng, đúng pháp luật. Tránh được
sự chồng chéo trong việc thực hiện nhiệm vụ giữa giữa Tòa án cấp trên và
Tòa án cấp dưới. Ngoài ra, nó còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc thi hành án
dân sự, đảm bảo sự phối hợp giữa Tòa án và cơ quan thi hành án.
Còn đối với đương sự thì việc Tòa án xác định đúng thẩm quyền xét xử
sơ thẩm theo cấp Toà án sẽ tạo điều kiện thuận lợi để các đương sự có thể
tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp của mình trước Tòa án. Với sự phân
định rõ thẩm quyền giữa Tòa án cấp tỉnh và Tòa án cấp huyện sẽ tạo điều kiện
cho các đương sự xác định đúng Tòa án để gửi đơn, tránh tình trạng gửi nhầm
đơn đến Tòa án không có thẩm quyền giải quyết…gây mất thời gian và những
tổn thất không đáng có. Ngoài ra, nếu tình trạng gửi nhầm đơn xảy ra, thì
thông qua việc xác định thẩm quyền của mình, Tòa án nhận đơn có thể mau
chóng, kịp thời chuyển đơn khởi kiện tới Tòa án có thẩm quyền giải quyết.
Các quy định về thẩm quyền xét xử sơ thẩm các vụ án dân sự theo cấp
Toà án được xây dựng là cơ sở pháp lý để tránh việc đương sự lạm dụng
quyền khởi kiện để cùng một lúc khởi kiện ở nhiều cấp Tòa án khác nhau gây
lãng phí thời gian giải quyết của Tòa án. 14
1.2. Cơ sở khoa học của việc xây dựng các quy định về thẩm quyền
xét xử sơ thẩm các vụ án dân sự theo cấp Tòa án
Việc xác định thẩm quyền xét xử sơ thẩm các vụ án dân sự của Tòa án
theo cấp phải luôn đảm bảo cho hệ thống Tòa án hoạt động một cách có hiệu
việc dân sự, Tòa án chỉ có nhiệm vụ hoàn thiện hồ sơ, xác minh, thu thập
chứng cứ trong những trường hợp cần thiết. Để làm tốt nhiệm vụ này, thì Tòa
án cấp huyện sẽ luôn có điều kiện thuận lợi hơn Tòa án cấp tỉnh trong việc
trực tiếp xác minh tại địa phương, nhanh chóng hoàn thiện hồ sơ để giải quyết
tranh chấp. Đồng thời, việc giải quyết ở Tòa án cấp huyện cũng sẽ tạo điều
thuận lợi nhất cho đương sự tham gia vào quá trình tố tụng và góp phần tiết
kiệm được thời gian, công sức, chi phí đi lại của những người tham gia tố
tụng nói chung.
Qua đây, có thể thấy vụ việc dân sự được xét xử ở cấp cơ sở là thích
hợp nhất. Tuy nhiên, đối với những vụ án phức tạp, vấn đề giải quyết còn gặp
nhiều khó khăn thì việc quy định Tòa án cấp tỉnh có thẩm quyền giải quyết là
hoàn toàn hợp lý. Với những lợi thế hơn hẳn Tòa án cấp huyện về trình độ
chuyên môn của đội ngũ cán bộ thẩm phán và các phương tiện kĩ thuật vật
chất phục vụ quá trình giải quyết vụ việc… Để đánh giá được tính phức tạp
của vụ việc sao cho đúng và bảo đảm cho việc xét xử công bằng, bảo vệ kịp
thời quyền lợi hợp pháp của các đương sự cần phải xem xét tính chất, phạm vi
ảnh hưởng của vụ án đối với xã hội.
- Căn cứ vào nguyên tắc tổ chức hoạt động của hệ thống Tòa án, năng
lực giải quyết các tranh chấp của các cấp Tòa án và bảo đảm sự độc lập
khách quan trong việc giải quyết vụ án
Thật vậy, việc xây dựng các quy định về thẩm quyền xét xử sơ thẩm
các vụ án dân sự theo cấp Toà án phải dựa trên điều kiện về cơ sở vật chất,
16
phương tiện kỹ thuật cũng như hiệu quả giải quyết vụ việc, trình độ chuyên
môn nghiệp vụ thực tế và sự độc lập khách quan của đội ngũ cán bộ Tòa án. Ở
nước ta, Tòa án chính là cơ quan tư pháp chủ yếu giải quyết các tranh chấp
phát sinh, bảo đảm công bằng xã hội, quyền lợi của nhà nước và quyền, lợi
ích hợp pháp của các cá nhân, tổ chức luôn phải được bảo vệ. Trong hệ thống
Toà án thì chỉ có Tòa án nhân dân cấp huyện và Tòa án cấp tỉnh là có thẩm
thừa nhận nên nó phải luôn luôn được tôn trọng. Vì vậy, khi xây dựng các quy
định về việc thẩm quyền xét xử sơ thẩm các vụ án dân sự theo cấp Toà án nói
riêng và pháp luật tố tụng dân sự nói chung, các nhà lập pháp luôn phải đặt lên
hàng đầu tiêu chí bảo đảm quyền và lợi ích cho các đương sự, có như thế thì mới
nâng cao được hiệu quả của hoạt động tố tụng nói chung.
1.3. Sơ lƣợc sự phát triển các quy định của pháp luật tố tụng dân
sự Việt Nam về thẩm quyền xét xử sơ thẩm dân sự theo cấp xét xử từ
năm 1945 đến nay
Cùng với sự hình thành và phát triển của hệ thống pháp luật Việt Nam,
pháp luật tố tụng dân sự cũng có một quá trình phát triển lâu dài và từng bước
đi vào hoàn thiện. Việc nghiên cứu các quy định pháp luật qua các thời kì lịch
sử về thẩm quyền sơ thẩm của Tòa án theo cấp và theo lãnh thổ sẽ giúp chúng
ta có một cái nhìn sâu sắc, toàn diện hơn, trên cơ sở đó có thể rút ra những bài
học kinh nghiệm quý giá vào việc bổ sung, hoàn thiện pháp luật về vấn đề này
trong giai đoạn hiện nay.
Với sự kiện cách mạng tháng Tám thành công, nước Việt Nam Dân chủ
Cộng hòa ra đời là một “cái mốc đặc biệt” của quá trình phát triển của luật tố
tụng dân sự. Sự ra đời của Pháp lệnh đầu tiên về tố tụng dân sự được ra đời vào
năm 1989, nhất là khi BLTTDS năm 2004 được ban hành, đã đánh dấu một
18
bước ngoặt lớn trong quá trình phát triển và hoàn thiện của hệ thống pháp luật tố
tụng dân sự của nước ta trong giai đoạn mới. Trong phạm vi đề tài, ta sẽ đi vào
nghiên cứu quy định của pháp luật về vấn đề này theo ba giai đoạn lịch sử sau:
Từ 1945 đến 1989; từ năm 1989 đến năm 2004 và từ năm 2004 đến nay.
1.3.1. Giai đoạn từ năm 1945 đến năm 1989
Việc nghiên cứu các quy định về thẩm quyền sơ thẩm dân sự theo cấp
trong giai đoạn này sẽ được tiến hành theo hai thời kì chính là từ năm 1945
đến 1960 và từ 1960 đến 1989.
- Thời kì từ năm 1945 đến năm 1960:
hướng dẫn về nghiệp vụ xét xử cho các Tòa án địa phương.
1.3.2. Giai đoạn từ năm 1989 đến năm 2004
Sự ra đời của Pháp lệnh Thủ tục giải quyết các vụ án dân sự
(PLTTGQCVADS) vào ngày 7/12/1989 thì thẩm quyền giải quyết các vụ án
dân sự của Tòa án các cấp đã được quy định một cách cụ thể tại Điều 11 của
Pháp lệnh này:
- Về thẩm quyền của Tòa án cấp huyện:
+ Những việc tranh chấp về quyền sở hữu, hợp đồng, bồi thường thiệt
hại ngoài hợp đồng hoặc những tranh chấp về quyền và nghĩa vụ theo quy
định của pháp luật dân sự giữa công dân với nhau, giữa công dân với pháp
nhân, giữa pháp nhân với nhau trừ những việc thuộc thẩm quyền của cơ quan,
tổ chức khác;
+ Những việc về hôn nhân gia đình: Tòa án nhân dân huyện có thẩm
quyền giải quyết tất cả các loại việc dân sự có liên quan đến quan hệ hôn nhân
gia đình trừ những việc mà một trong các bên đương sự người nước ngoài
hoặc đang làm ăn sinh sống, định cư ở nước ngoài;
+ Những việc yêu cầu xác định công dân mất tích hoặc đã chết (trừ
Copyright: Tài liệu đại học ©