1
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT


HOÀNG THỊ THU TRANG

THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ THUẾ TRÊN
ĐỊA BÀN TỈNH THANH HÓA

Chuyên ngành: Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật
Mã số : 60 38 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Cán bộ hướng dẫn khoa học: PGS. TS. VŨ TRỌNG HÁCH

HÀ NỘI

2
MỤC LỤC
Trang
Lời cảm ơn
Lời cam đoan
Mục lục
Danh mục các chữ viết tắt

 12
1.1.2.  13
1.1.2.1.  13
1.1.2.2.  15
1.1.3.  18
1.1.4.  19
1.1.5.  22
 22
 22
 23
 24 3
 25
 26
 27
 28
 28
1.1.6. 









 28

4
2.1.3. M 60
2.1.3.1.  60
2.1.3.2. Mục tiêu phát triển 60
2.2. Tình  64
2.2.1. 






















Thanh Hóa 64
2.2.2. 








 73
2.3. 
 76
2.3.1. 

 , 
 76
2.3.2. Nguyên nhân 79
2.3.2.1.  79
2.3.2.2. Nguyên nhân khách quan 82
2.3.2.3. 



 85
CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯƠ
́
NG VA
̀
GIA
̉
I PHA
́




















  95
3.2.2. 





  , 


 99



















a
 . 111
3.2.4.3. ,  114
3.2.4.4.  117
3.2.4.5. 



, thanh tra, 




thum cc, vào nhn thc khoa hc v vai trò ca
pháp lut thu trong tng thi kì. Hiu qu thc t ca vic thc hin pháp
lut thu ph thuc vào h thng chính sách pháp lut thu  áp dng
i sng xã hi. V.I. Lênin cho rng, v quan trng không phi là ban
hành tht nhiu lut, mà quan trng là thc hin chúng trên thc t. Nguyên
Tng Cng sn Vi i nhn mnh:
Có mt h thng pháp lung b i ch là
c mt yu t cn cc pháp quy.
c pháp quyn Vit Nam ci
pháp lut phc thi hành mt cách nghiêm chnh, thng nht và
công bng, theo nguyên tc m i  c pháp
lut [43].
Do vy, nghiêm chnh thc hin pháp luu kin không th thiu
ca mc pháp quyn xã hi ch a nhân dân, do nhân dân và
vì nhân dân. Qua các thi kì cách mc ta luôn quan tâm
n vic tc xây dng h thng pháp lut thu ca chính quyn dân
ch nhân dân. Tuy vy, trong m kinh t, pháp lut thu c Nhà
c nhìn nhn và s dng vi các m 8
 k hoch hóa tp trung vai trò pháp lut thu  c ta
 c nhn th  , pháp lut thu có ph  u chnh hp.
Cùng vi mi m kinh t, nhm
 n c   c ta v s dng công c pháp lut thu 
i mc th hin  cuc ci cách ch  thu ngân sách
c (NSNN) tiu nha th k u
bng s i ca h thng pháp lut thu áp di vi tt c các thành
phn kinh t trong nn kinh t v th ng. Pháp lut thu
c s dng là công c ch y ng viên tài chính cho NSNN và thc

nh mn, hiu qu và tt ra nhim
v cho khoa hc lut hc là phi t nghiên cu làm sáng t v mt khoa hc
nhng v n thc hin pháp lut thu  tnh Thanh H có
 xut nhi pháp cho công tác qun lý và thu ngân sách
c hiu qu n nay các công trình nghiên cc
nhu cu thc tin. Thc hin pháp lut nói chung là mt trong nhng phm
c coi là thành tu ca khoa hc v lý lun chung v c
pháp lut. Song, thành ti cùng bi nhng yêu cu
t thc t ci sng xã hi. Nói mt cách khác, phsthc hin pháp
lu cc c th hóa trong tc ci sng xã hi. Thc hin
pháp lut thu tht thc, ht sc quan trng là
to nguu tic ngun thu ca nn kinh t xã hi
không ch m b duy trì quyn lc ca b c, mà
 chi tiêu cho các nhu cu phúc li chung và kinh t. Thc hin pháp
lut v thu là mc quen thun ti nhiu hn ch, bt
cp do có nhng nguyên nhân c v khách quan và ch quan. Nên vic thc
hin pháp lut thu còn có nhng sai phm, trn, lu thu, gây tht thoát ngân
c hiu qu tri. Thanh Hóa là mt t10
s liu th trên 3,7 trii vi nhiu khu kinh t,
khu công nghip, doanh nghip, h kinh doanh cá th. Vì vy, v thc
hin pháp lut thu t ra c v mt lý lun và tng kt thc ti
 xut các gii pháp bu qu thc hin pháp lut
c này. S dn gii, nhìn nht lun
r tài nghiên cu khoa hc pháp lý  c luThc hin
pháp lut thu a bàn t là cn thit
thc c n lý lun và thc tin.
2. Tình hình nghiên cứu của đề tài

thu ca Tnh Thanh Hóa.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn
Mu ca lui gó lut
hc là xây dng lun c và lun ch khoa hc và thc tin ca
vic thc hin pháp lut thu a bàn tu kin thc
hin công nghip hóa, hii hóa và hi nhp kinh t quc t, phu xây
dng Thanh Hóa tr thành tnh kiu mu:  vào mu,
nhim v nghiên cu ca lunh c th 
Th nht, phân tích vai trò và nhng ng cu kin lch s, t
nhiên, kinh t - xã hi ca tnh Thanh Hóa nhm to l lý lun cho vic
c trng và xây d án thc hin pháp lut thu  Thanh Hóa.
Th  thc tic trng vic thc hin
pháp lut thu hin hành  Thanh Hóa.
Th  ra và lun chng khoa hn v thc
hin pháp lut thu, cho nhng nn cnh ca pháp 12
lut thu cn si, b sung và nhng gii pháp chung tip tc hoàn thin
nh thc hin pháp lut thu  Thanh Hóa theo các tiêu chí
khoa hc.
4. Phạm vi và đối tƣợng nghiên cứu
4.1. Phạm vi nghiên cứu
 thc hin nhim v, m tài, phm vi nghiên
cu bn lunh là nghiên cu nhng v lý lun và thc
tin trc tip phc v vic thc hin pháp lut thu  Thanh Hóa, nhng quy
phm pháp lut ch yu liên quan vic làm rõ thc trng và thc tin áp dng
pháp lut thu Vi       ca vic tip tc hoàn thin,
nghiên cu các gii pháp chung ca ving hiu qu trong vic thc
hin pháp lut thu  Thanh Hóa theo các tiêu chí khoa hc. Lu

nhng v lý lun và thc tin thc hin tt pháp lut thu 

a) Là công trình nghiên cu lut hu tiên nghiên cu thu vi tính
cách là mt hing xã hi gn vc và pháp lu
mà nhân lo  s dng; ch ra nhng thuc tính quy lut ca
thu trong nn kinh t i sng xã h  c có chính
sách thích hp trong vic s dng thu làm công c u tit
sn xut, kinh doanh và tiêu dùng ca xã hi.
nh h   thc hin pháp lut thu
 si, b u qu trong thc hin pháp lut thu. 14
c) Làm rõ mt cách có h thng và toàn din các nhân t ng
n nu chnh ca pháp lut thu, giúp các nhà honh chính
sách, nhà lp pháp có cách nhìn toàn dii các li ích, các mc tiêu
trong vic ban hành pháp lut thuc bit, luc nhng
thun li, thách thc ca hi nhp kinh t quc t i vc, c th vi
c s dng pháp lut thu làm công c u tit xut, nhp
khu, bo h mu dm gii quyt nhng v phát sinh.
 thng và toàn din thc trng pháp lut thu theo
các tiêu chí khoa hc, ch ra nhng bt cp cnh hin hành so vi
yêu cu cu kin tin hành công nghip hóa, hii hóa
và hi nhp kinh t quc t.
u lun ch lý lu
thc tin ca vic tip tc tìm và trin khai các gii pháp, bin pháp nht
hiu qu trong thc hin pháp lut thu ng theo yêu cu ca công nghip
hóa, hii hóa và hi nhp kinh t quc t ca Vit Nam nói chung, ca
tnh Thanh Hóa nói riêng.
i pháp nâng cao hiu qu thc hin pháp lut thu

THƢ
̣
C HIÊ
̣
N PHA
́
P LUÂ
̣
T THUÊ
́1.1. Khái quát chung về thuế và pháp luật thuế
1.1.1. Khái niệm và chức năng của thuế
1.1.1.1. Khái niệm
Thu là hi ng tt yu, xut hin và tn ti cùng vi các hin
ng kinh t - xã hi khác. S xut hin, phát trin ca thu gn vi mi giai
n, lc s dng nó làm công c u tit ngun thu ca
nn kinh t xã hi. Thu xut hin t rt lâu, cùng vi s xut hin ca Nhà
i do nhu cu chi tiêu cc và s tn ti ca nó không tách
ri quyn lc. c s dng thu t công c  phc v
cho vic thc hin các chm v ca mình. H thng thu khóa,
các hình thc thu khóa và pháp lut thu ng, hoàn thin cùng
vi s phát trin ca kinh t th ng, các khoc
nh công khai bng lut pháp. Các khon thu
c bi dân to thành qu tin t cc. Cùng vi s hoàn
thin cha Nhà c, phm vi s dng qu tin t c c
ngày càng m rng. Nó không ch m b duy trì quyn lc ca
b  chi tiêu cho các nhu cu phúc li chung và kinh
ty gn lin vc, thu luôn là mt v thi s nóng bng

kinh t - xã hi và s ng có tính khách quan ca s vng xã hi.
Thu là khot bt bui vi cá nhân hay t chc,
bng tin, hin vt, mt l   c
nh bn pháp lu mi t chc, cá nhân thuc din np thu
phi np vào    chi tiêu vào nhng vic công.  c ta,
u 80 Hinh   và lao
nh ca pháp lut pháp lí quan trng 18
nh c ban hành các lut thu và áp dng ng trong
din np thu. Thu là mt hình thc phân phi xã hi và thu nhp quc dân
do các t chc kinh t i dân tp trung ln
nht quc gia  NSNN) nhm tài tr cho vic chi tiêu cc. Thu
biu hic bit ca mi quan h kinh t gi kinh t
và các t chc xã hi, nó là mt b phn thu nhp qung
nhm thc hin chc. Chính vì vy, vinh, sa
i, b sung, bãi b các sc thu phi thuc thm quyn tuyi c
lp pháp - n lc cao nht c
l chung cc trên th gii.  c ta, tu 84 Hi
1992 (si, b nh: Quc hi có nhim v và quyn
hn si hoc bãi b các th thu u chnh kp thi các
quan h thu vi tình hình thc t, Quc hi có th giao cho ng
v Quc hnh si, b sung hoc bãi b mt s loi thu thông qua
hình thc ban hành Pháp lnh hoc Ngh quyt.
Mc dù, có nhi thu  
ra mt khái nim chung v thu  là khot buc
mà các pháp nhân và th nhân phi n 
bn pháp lut do Quc hi,   ng v Quc hi ban hành không
mang tính chi giá và hoàn tr trc ting np thu.

cho b c và các nhu cu chung ca xã hi. Các khong viên
qua thu c th ch hóa bng lut. Vi nhn thy, có th thy rõ s
khác nhau gia thu vi các hình thc phân phi khác da trên nhc
m ch yu sau  20
Đặc điểm thứ nhất: Thu là mt bin pháp tài chính c c
mang tính quyn lng ch bt buc này
là phi hình s.
  ng viên ngun thu t thu c  c là quá trình
chuyi quyn s hu mt b phn thu nhp ca các pháp nhân và th
nhân thành quyn s hu cc phi dùng quyn
l thc hin quyn chuyi. Tính quyn lc to nên s bt buc là mt
tt yng thu nhp ca th nhân và pháp
nhân không gây cn tr cho xã hi nên tính bt buc này là phi hình s. Vì
vy, có th nói vi không mang tính hình phc
th ch hóa trong Hin pháp ca mi quc gia, vi cho Nhà
c coi là mt trong nh bt bui vi công dân. Mi
  theo nhng lut thu n
lc tnh và nu không thi hành s b ng ch theo nhng hình
thc nhnh.
Đặc điểm thứ hai: Thu tuy là bin pháp tài chính cc mang
tính bt buc, song s bt buc xác lp trên nn tng kinh
t-xã hi ci làm nhim v  bao gi a
ng các yu t kinh t và xã hi.
Yu t kinh t th hin: H thng thu c ht phi k n thu nhp
i ca mt quu kinh t, thc tin vng ca
u kinh t  qun lý cc. Cùng
vi yu t i k n phm vi, m chi tiêu cc nhm


22
u tii vi sn xut kinh doanh và tiêu dùng ca xã hi.
Da trên nh và mnh khác nhau mà thu c phân
làm các loi khác nhau.
Căn cứ vào tính chất các nguồn tài chính động viên vào NSNN, mục
đích điều tiết thì thuế được phân làm hai loại: thuế trực thu và thuế gián thu.
Thu trc thu: là loi thu c thu trc tip vào phn thu
nhp c   ng np thu, làm cho mt phn thu nhp c  i
ng np thu tr thành thu nhp cc.  c ta, thuc loi thu
này có các th thu  thu nhp doanh nghip, thu thu nhp cá nhân
Thu trc hiu là mt loi thu c tip lên mt khon
thu nhi tc c phn hoc trên tài st, nhà
ca ca NNT. Thu trm  ch, do vic thu thu d
tính toán thu nhp và tài sn ca NNT, NNT bic chính xác s thu phi
nc thu thu trng trc tin li ích NNT nên d
gây ra tâm lý gánh nng thu trong nhân dân và d b phn ng.  c ta,
sau cuc ci cách thu  thng thu t khá rõ nét thu
trc thu và thu gián thu.
Thu gián thu: là loi thu i vi tiêu dùng hàng
hóa, dch v thông qua vic np thu ci sn xut, kinh doanh. Tính
gián thu th hin  ch, NNT không phi chu thu, vì thu 
vic tiêu th các hàng hóa, dch v nh là mt khon ph thêm,
cu thành trong giá c hàng hóa hoc phí dch v i
quan h gii chu thu c th hin mt cách gián tip.
Trong mi quan h này, khon thu gián thu s c chuyi tiêu
dùng gánh chu và khon thu i kinh doanh thu h cho
c, hay nói cách khác là các doanh nghip np thu h i tiêu
qu c tiêu dùng, phn ln là loi thu 
giá tr  tiêu th c bit. Ngoài các tiêu chí phân loi và ni dung
phân lot nhiu tiêu chí phân loi và ni dung phân loi
thu, tùy theo mi nghiên c
Hu ht các nhà kinh t u thng nht rthu là mt kho
góp bt buc ca các th c nh thông
qua h thng pháp lu ng, các quan h thu s
chu s u chnh ca các quy phm pháp lut v thu  hình thành nên các
quan h pháp lut thu. Các quan h pháp lut thu gm hai nhóm:
Nhóm th nht, các quan h xã hi phát sinh gic vi
ng np thu. Trong mi quan h c bao gi t bên
ch th, có quyn ban hành các th thu  nh các nguyên tc xác lp
quyng chu thu và mc thu sui vi tng sc thu,
c thu thu  cng np thu.
Mt bên ch th quan h pháp lut thu là các th 
v np thu nh ca các quy phm pháp lut thu.
Nhóm th hai, các quan h xã hi phát sinh trong qun lý thu, np
thu gic vi nhau hoc gic v
quan, t chc y quyn thu thu.
1.1.3. Khái niệm pháp luật thuế
Pháp lut thu là toàn b các quy phm pháp lu    
c ban hành nhiu chnh các quan h xã hi phát sinh trong quá trình
thu, np thu, là b phn ch yu và quan trng nht ca pháp lut v thu
NSNN. Tng hp các qui phm pháp lut thu n mc
 nh ni dung ca tng sc thu, xác 25
lp quy ca các ch th, các bim bo thc hin thu
np thunh các hình thc, trình t thu thu. Các quy phm pháp lut