DANH
MUC
CÀC
CHtT VIÉT
TÀT
BF
BVMT
CEC
KLN
QCVN
TF
He
so
nóng dò sinb boc (He
so
ticb
IQy
sinh hoc)
Bào ve mói
tnióng
Khà nàng trao dói Cation
Kim
loai
nàng
Quy
chuàn Viét
Nam
He
so
van chuyén
MUC LUC

3.
Muc dich nghién cùu 3
4.
Nhiìng
dóng góp mói cùa de tài 4
ChuOTig
1. TÓNG QUAN TÀI LIEU 5
1.1.0 nhiém KLN trong dàt
va
càc phuong phàp truyèn
ihóng
xù
ly
KLN trong
dàt
6
1.1.1. Kbài niem
ve
KLN
va
tàc hai cùa chùng: 6
1.1.2.
Càc nguón ó nhiém KLN trong
dàt
7
1.1.2.1.
Nguón
ó nhiém KLN do
càc
boat dóng khai khoàng

Mot so phuong phàp truyèn thòng xù ly dàt ó nhiém KLN 18
1.1.4.1. Phuong phàp dào
va
chuyén chò (Dig and
Haul)
18
1.1.4.2.
Phuong
phàp rùa dat (Soil
Washing) 18
1.1.4.3. Phuong phàp
co
dinh
boac bòa
ràn
(Stabilization/Sobdification)
19
1.1.4.4.
Phuong phàp tbùy tinh
bòa (Vitrification)
19
1.2.
Tòng
quan
ve
còng nghe thuc vat xù ly KLN trong dàt 20
1.2.1. Kbài quàt
ve
còng nghe thuc vat xù ly ò nhiém 20
1.2.2.

Mot
so
két
qua
nghién cùu khà nàng hàp tbu Cd, Zn,Cu
va
Pb bang
thirc
vat26
1.2.4.1
Cadimi (Cd) 26
1.2.4.2.
Kém
(Zn) 27
1.2.4.3.
Dóng
(Cu) 28
1.2.4.4.
Chi
(Pb) 29
1.2.5.
LTU
diém
va
ban
che
cùa cóng nghe thuc vat xù ly KLN trong dàt 30
1.2.5.1.
Uu
diém 31

1.3.1.3. Dac diém
ve
sinb thài 39
1.3.1.4.
Dac diém di
truyèn
41
1.3.1.5.
Dac diém sinh ly cùa
co
41
1.3.1.6.
Khà nàng thichnghì vói
KLN 43
1.3.1.7.
Khà nàng tró thành sinh vat la 44
1.3.2.
Nbiing ùng
dung
co
Vetiver trong cài tao mói
truòng
dàt 45
1.3.2.1.
Phuchói
dàt ó nhiém tai càc khai truòng 45
1.3.2.2.
Cài tao dàt tai càc bài cbón
làp
ràc 48

2.2.3.
Càc phuong phàp pbàn ticb trong pbòng tbi ngbiem 62
2.2.4. Phuong phàp danh già bieu qua hàp tbu KLN cùa
co
Vetiver 63
2.2.5.
Phuong phàp xù ly so lieu 64
Chuong
3. KÉT
QUA
NGHIÉN
ClTU
VÀ BÀN LUÀN 62
3.1.
Khà nàng sinh truòng cùa
co
Vetiver duói ành huóng cùa nong dò KLN
trong
dàt
65
3.1.1.
Cadimi (Cd) 65
3.1.2. Kem (Zn) 67
3.1.3.
Dòng
(Cu) 69
3.1.4.
Chi
(Pb) 71
3.2. Khà nàng sinb

3.2.1.3.
Tuong quan giùa bàm
lugng
Cd trong dàt
va
trong
co
Vetiver 78
3.2.1.4. Hiéu
qua
hàp tbu Cd trong mói truòng dàt cùa
co
Vetiver 80
3.2.2. Khà nàng sinh truòng
va
hàp tbu Zn cùa
co
Vetiver 82
3.2.2.1.
Khà nàng tàng truòng
ve
cbiéu cao cùa
co
Vetiver duói ành huóng cùa
mot
so
nóng dò Zn trong càc mói truòng dàt khàc nbau 82
3.2.2.2. Khà nàng ticb lùy Zn trong thàn + là
va
ré cùa

3.2.3.2. Khà nàng ticb lùy Cu trong thàn
+
là
va
ré cùa
co
Vetiver 91
3.2.3.3.
Tuong quan giùa bàm
lugng
Cu trong dàt
va
trong
co
Vetiver 94
3.2.3.4. Hiéu
qua
hàp tbu Cu trong mòi truòng dàt cùa
co
Vetiver 95
3.2.4.
Khà
nàng sinh truòng
va
hàp
tbuPb cùa co
Vetiver 97
3.2.4.1.
Khà nàng tàng truòng ve cbiéu cao cùa
co

Vetiver duói ành huóng cùa
hòn bop 4 KLN (Cd, Zn, Cu
va
Pb) trong dàt 108
3.4, Dànb già khà nàng cài tao dàt ó nhiém KLN cùa
co
Vetiver trong diéu kien tbi
ngbiem nhà luói
113
3.4.1.
Khà nàng sinb truòng cùa co Vetiver
va
mot
so loài
thuc vat bàn dia trén
càc mói truòng dàt ó nhiém
113
3.4.2. Khà nàng hàp thu KLN cùa
co
Vetiver
va
mot
so
loài thuc vat bàn dia
tròng
trén càc mói truòng dàt ó nhiém KLN trong diéu kien tbi ngbiem
nhà luói
115
3.4.3,
Hiéu

qua ve
kinh té - mói truòng
va nhiing
trién vong ùng dung
co
Vetiver
trong cài tao dàt ó nhiém KLN ó Viet Nam 128
3.6.1.
Khai quàt
ve
bài ràc Kbành Son
va
càc phuong àn
de
xuàt phuc bòi mói
truòng sau khi dóng cùa bài ràc 128
3.6.2.
Pbàn
tich
chi phi tròng
co
Vetiver
de
phuc bòi mói truòng bài ràc
Kbành Son 130
3.6.2.1.
Chi phi dàu tu ban dàu 130
3.6.2.2. Chi phi vàn hành
bang
nàm 130

Viet
Nam 134
3.6.4.1.
Phuchói
mói truòng tai càc mó khai tbàc khoàng
san
134
3.6.4.2.
Phuc bòi mòi truòng tai càc bài cbòn làp ràc khòng hgp ve sinh 136
3.6.4.3.
Cài tao dàt thoàì bòa, dàt ó nhiém va pbòng chòng su
co
mói truòng . 137
3.6.4,4, Tiém nàng tròng
co
Vetiver
de
cài tao dàt thoàì hòa két hgp khai thàc
nguyén lieu phuc vu
san
xuàt
bang
thù cóng my nghe, góp pbàn giài quyét
còng àn vìec
làm,
cài thién thu nhàp cho nóng dan nóng thón 138
KÉT LUÀN VÀ
KIÉN NGHI
140
DANH MUC CÒNG TRÌNH CÙA TÀC GIÀ 143

va han che
cùa
cóng
nghe thuc
vatxù
ly KLN 31
Bang
1.9. So sành chi phi xù ly KLN trong dàt cùa càc cóng nghe khàc nbau 32
Bang
2.1.
Dac tinh ly hòa
va
hàm lugng KLN trong dàt
óthi
nghiem 1 54
Bang
2.2. Nóng dò càc KLN dugc chgn nghién cùu ò thi nghiem 1 54
Bang
2.3. Dac tinh ly hòa
va
bàm lugng KLN trong dàt ó tbi nghiem 2 56
Bang
2.4. So dò bó tri thi nghiem 57
Bang
2,5. Dac tinh ly bòa
va
hàm lugng KLN trong dàt ó thi nghiem 3 58
Bang
2,6. Dac tinh ly
bòa va

tròng trong càc nén dàt khàc nhau 77
Bang
3.7. Hiéu
qua
hàp thu Cd trong dàt cùa
co
Vetiver 80
Bang
3.8. Bién thién cbiéu cao cùa
co
Vetiver theo thòi gian duói ành huóng cùa mot
so
nóng dò Zn trong càc nén dàt khàc nhau 82
Bang
3.9. Hàm lugng Zn tich lùy trong thàn
+
là
va
ré cùa co Vetiver sau 3 thàng
tròng trong càc nén dàt khàc nbau 84
Bang 3.10. Hiéu
qua
hàp thu Zn trong dàt cùa co Vetiver 88
Bang
3.11.
Bién thién cbiéu cao cùa
co
Vetiver theo thòi gian duói ành huóng cùa mot
so
nóng dò Cu trong càc nén dàt khàc nhau 90

co
Vetiver 102
Bang
3.17. Bién dóng hàm lugng KLN trong càc nén dàt truóc
va
sau khi tròng
co
Vetiver 106
Bang
3.18. Khà nàng sinb truòng cùa
co
Vetiver duói ành huóng cùa hòn hgp Cd, Zn,
Cu
va
Pb trong dàt 109
Bang
3.19. So sành hàm lugng KLN ticb lùy trong
co
Vetiver duói tàc dòng cùa hòn
hgp
càc
KLN trong dàt
va
tàc dóng cùa tùng KLN riéng
le Ili
Bang
3.20. Ma tran tuong quan giùa hàm lugng càc KLN tich lùy trong
co
Vetiver
113

Bang
3.24. Khà nàng sinh truòng cùa
co
Vetiver trén mói truòng dàt bài ràc Khành
Son
va
bài thài phé lieu Hòa Minh, quan Lién Cbiéu, thành phó Dà Nàng
122
Bang
3.25. Hàm lugng KLN ticb lùy trong thàn + là cùa co Vetiver theo thòi gian tbi
ngbiem 123
Bang
3.26. Hàm lugng KLN (g) dugc tich lùy trong
co
Vetiver trén 1
m^
sau 12 thàng
tròng ngoài thuc dia 125
Bang 3.27. Bién dòi dàc tinh mói truòng dàt truóc
va
sau 12 thàng tròng
co
Vetiver tai
bài ràc Khành Son
va
bài thài phé liéu Hòa Minh, quan Lién Cbiéu, thành
phó
Dà
Nàng 127
Bang

DANH MUC CAC
HINH
Hinh 1.1, Ành huóng cùa mot
so
yéu tó mói truòng dàt dén su hàp thu KLN cùa thuc
vat 22
Hình
2.1.
Vi tri thù ngbiem ngoài thuc dia 60
Hình 3.1. Ành huóng cùa nóng dò Cd trong dàt dén khà nàng sinh truòng cùa
co
Vetiver 66
Hình
3.2, Anh huóng cùa nóng dò Zn trong dàt dén khà nàng sinb truòng cùa co
Vetiver 68
Hình 3.3. Ành huóng cùa nóng dò Cu trong dàt dén khà nàng sinb truòng cùa
co
Vetiver 70
Hình 3.4. Anh huóng cùa nóng dò Pb trong dàt dén khà nàng sinh truòng cùa
co
Vetiver 72
Hình 3.5. Mùc dò giàm khà nàng sinb truòng cùa
co
Vetiver giùa càc
lo
tbi ngbiem
so vói
lo
dòi chùng 73
Hình 3.6. Bién thién cbiéu cao cùa

Tuong quan hàm lugng Zn trong co Vetiver
va
trong mòi truòng dàt 84
Hình 3.12, Bién thién cbiéu cao cùa
co
Vetiver theo thòi gian duói ành huóng cùa mot
so
nóng dò Cu trong càc mói truòng dàt khàc nbau 91
Hình
3.13,
Hàm lugng Cu (ppm) trong thàn + là
va
ré cùa
co
Vetiver sau 3 thàng tròng
trong càc mói truòng dàt khàc nhau 93
Hmh 3.14. Tuong quan bàm lugng Cu trong
co
Vetiver
va
trong mòi truòng dàt 94
Hmh 3.15. Bién thién cbiéu cao cùa co Vetiver theo thòi gian duói ành huóng cùa mot
so nóng dò Pb trong càc mói truòng dàt khàc nbau 98
Hình
3.16.
Hàm lugng Pb (ppm) trong thàn
+
là
va
ré cùa

Sùih
truòng cùa
co
Vetiver
va
mot
so
loài thuc vat bàn dia sau 3 thàng
tròng
trén càc mói truòng dàt ò nhiém KLN
115
Hình 3.22. Hàm lugng KLN tich lùy trong
co
vetiver
va
mot
so
loài thuc vat bàn dia
sau 3 thàng tròng trén càc mòi truòng dàt ò nhiém trong diéu kien thi
nghiem
nhà luói
117
Hình 3,23. Bién thién cbiéu cao
va
su pbàn chòi cùa
co
Vetiver trén mói truòng dàt bài
ràc Kbành Son
va
bài thài phé lieu Hòa Minh 122

nguòi,
càc loài sinb vat
va
tiém àn nhiéu rùi ro sinh thài khàc,
Cùng vói
qua
trình pbàt trién cùa càc ngành còng nghiép, nòng nghiép va
khai khoàng trén pham vi toàn càu, quy mò
va
cuòng dò ò nhiém KLN trong dàt
ngày càng
già
tàng. Viec nghién cùu tìm kiém càc phuong phàp xù ly KLN trong
dàt là bét
sue
càn tbiét, nhàm góp pbàn cài tao
chat
lugng dàt, nhàt là trong xu thè
tài nguyén dàt trén trén
thè
giói dang suy giàm nbanh cbóng
ve
dien ticb va chat
lugng, de dga dén tinh
ben
vùng
ve
an ninb
luong
thuc trong tuong lai.

bòi trình dò ky tbuat cao, chi phi xù ly tbàp va dac biét là thàn thién vói mòi truòng
(Chaney & nnk., 1997). Tuy nhién, ban
che
cùa còng nghe thuc vat xù ly ò nhiém là
trong tu nhién
co
rat it loài thuc vat bòi tu dù càc tiéu chi co bàn nhu: pbàt trién
dugc trong mòi truòng dàt ò nhiém; sinh truòng nbanh; sinb kbói cao,
co
khà nàng
hàp thu dugc càc chat ò nhiém vói nòng dò cao, bién do sinb thài rgng va khòng
co
nguy co tró thành sinb vat ngoai lai.
-2-
Trong gàn 2 tbàp nièn tró lai day, vói nhùng nò
lue
tìm kiém càc giài phàp
cài tao, phuc bòi dàt ò nhiém, nguòi ta dà pbàt bién mot dòi tugng thuc vat bòi tu
dugc nhiéu dac diém ly
tuòng
trong cài tao dàt dò là loài
co
Vetiver (Vetiveria
zizanioides), gàn day dugc dinh loai là Chrysopogon zizanioides L. Roberty.
Day
là
loài thuc vat
co sue
song rat manh,
chiù

qua
nghién cùu trong diéu kien mòi truòng dàt uót (Roongtanakiat
va
Chairoj,
2002).
Hién nay, co Vetiver dang dugc ùng dung ò bon 100 quóc
già
trén kbàp
thè
gioì
vói càc muc dich khàc nhau nhu: dugc lieu, my pbàm, làm dò thù còng my
nghe
va
thành còng nhàt trong
lìnb
vuc chòng xói mòn, sat
lo,
co dinh càc co
so
ha
tàng, Viec ùng dung
co
Vetiver trong xù ly ò nhiém dà dugc chù y dén trong 15
nàm trò lai
day,
chù yéu là lìnb vuc xù ly nuóc thài, trong khi dò, nbùng hiéu biét
ve dòi tugng này trong lìnb vuc cài tao dàt ò nhiém KLN chua dugc
de
càp mot
càcb

-3-
mot loai còng ngbé, trong khi càc lìnb vuc
con
lai vàn
con
dang trong giai doan
nghién cùu thù nghiem.
De
tài
"Nghién
cùu khà nàng hàp thu mot so kim loai nàng trong dàt cùa
co vertiver (Vetiveria zizanioides (L.)
Nash) va
dành già hteu
qua
cài tao dàt ò
nhiém"
nhàm góp pbàn nghién cùu giài quyét càc vàn
de
néu trén
va
làm co so cho
viec ùng dung còng ngbé thuc vat xù ly ò nhiém vào tình hình cu thè ò Viet Nam.
2.
Y
nghia
cùa de tài
2.1.
Y nghia
khoa hoc cùa de tài

Ve
thuc tién,
de
tài tién hành xàc
djnb
tinh khà thi cùa viec ùng dung
co
Vetiver de cài tao dàt ò nhiém KLN trong diéu kien mòi truòng dàt Viet Nam. Day
là nhùng co
so co
y nghìa cho viec
lira
chgn càc giài phàp pbòng
cbóng
suy thoài tài
nguyén dàt, bào ve mòi truòng (BVMT), cùng nhu tàng cuòng nghién cùu ùng
dung càc cóng nghe thàn thién vói mòi truòng theo tinh thàn chù truong chung cùa
dàt nuóc ta trong thòi ky
day
manh còng nghiép bòa
va
hién dai bòa dàt nuóc.
3.
Muc dich
nghién cihi
- Xàc dinh khà nàng ticb lùy
mot
so KLN trong càc bò pbàn cùa co Vetiver
va
hiéu

qua
cài tao dàt ò nhiém KLN cùa co Vetiver ó diéu kien
thuc dia
- Pbàn tich nbùng
Igi
ich
ve
kinh té - xà bòi - mòi truòng
de
xàc dinh tinh
khà thi cùa giài phàp cài tao dàt ò nhiém
bang
co Vetiver
5.
Nhirng
dóng góp mói cùa de tài
- Lan dàu tién, khà nàng hàp tbu KLN cùa
co
Vetiver dugc nghién cùu mot
càcb
day
dù
va
he thòng, duói tàc dòng cùa nhiéu yéu tò khàc nbau nhu: thành pbàn
co giói dàt, bàm lugng chat bùu co, nòng dò càc KLN trong dàt va su tuong tàc cùa
hòn bop càc ion KLN trong dàt.
- Phuong phàp
su
dung thuc vat xù ly KLN trong dàt là phuong phàp mói
dugc nghién cùu ùng dung trén

qua hàp tbu KLN trong dàt thòng qua càc he
so
nòng dò sinh hoc (BF)
va
he so van
chuyén (TF) dugc àp dung. Phuong phàp này dà mò ra mot trién vong mói là
co thè
tiép
tue
diéu tra, kbào sàt, tbàm dò
de
pbàt bién càc dòi tugng thuc vat
ticb
tu KLN
khàc,
co
vai trò trong xù ly dàt ò nhiém.
-6-
ChtfOTig
1. TONG QUAN TAI LIEU
1,1. Ò nhiém KLN trong dàt
va
càc
phucug
phàp
truyèn
thòng
xfr
ly KLN
trong dàt

va
Zn là càc nguyén tò vi
lugng,
co
vai trò quan trgng dòi vói
qua
trình trao dòi chat trong té bào
va
là thành
pbàn, càu trùc cùa càc protein
va
enzym. Tuy nhién, càc nguyén tò vi lugng nói
riéng va KLN nói chung ò nòng dò cao là yéu tò cuc ky dgc hai dòi vói
qua
trình
trao dòi
chat
cùa té bào.
Vi
vay, ò nhiém dàt bòi tàc nbàn KLN
co thè
dàn dén màt
càn bang cùa càc loài dòng, thuc vat bàt tbàp trong dàt
va
ành buòng dgc hai dén
càc loài dòng, thuc vat bàt cao. Dac biét, trong mòi truòng dàt bi ò nhiém KLN vói
nòng do cao, thuc vat pbàt trién kém, dò che pbù bé mat tbàp, bau
qua
là càc KLN
se xàm nbap vào nguòn nuóc ngàm

gian
dai co thè
ành huóng man
tinh
dén the
chat,
co
va qua
trình thoài bòa he thàn
kinh dàn dén biéu hién càc benb Alzbiemer, Parkinson, bénb teo co, benh da xo
cùng. Hon nùa, KLN
con
làm tàng càc tuong tàc di ùng
va gay
nén dot bién gen,
canh tranb vói càc kim loai càn tbiét trong co
thè
ó càc vi tri lién két sinb bòa
va
pbàn ùng nhu càc khàng sinb giói han rgng chòng lai cà vi kbuàn
co
lgì
va co
hai.
Dgc tinh KLN
va
nguy co ticb
lùy
sinb hgc cùa KLN trong
chuòi

chùa bàm lugng
càc KLN khàc nhau
(bang
1.1) [7].
Bang 1.1. Hàm
lu-ang
trung bình mot so KLN trong dà (ppm)
Nguyén
té
As
Bi
Cd
Hg
In
Pb
Sb
Se
Te
Ti
Dà
baza
(Baselt)
1,5
0,031
0,13
0,012
0,058
3
0,2
0,05

1,5
0,048
0,11
0,05
0,049
14
0,2
0,05
0,005
0,6
Dao dóng
trong dàt
0,1-40
0,1-0,4
0,01-2
0,01-0,5
0,2 - 0,5
2-300
0,2-10
0,01-1,2
-
0,1-0,8
Trung bình
trong dàt
6
0,2
0,35
0,06
0,2
19

mò thài ra mot lugng lón càc KLN vào dòng nuóc
va
góp pbàn
gay
ò nhiém
che
dàt.
Su rò ri
chat
thài ò Tày Australia, dà làm
già
tàng
bàm lugng Pb trong nuóc gàn nguòn pbàt thài
lén
tói 100
|ig/l,
va
Cd là 680
p-g/l.
Hàm lugng Pb trong
tram
tich lón bon 9600
pg/g.
Lugng pbàt thài càc KLN
ben
quan dén boat dòng này
Idiòng ngimg già
tàng trén quy mò toàn thè giói
(bang
1.2)

49
40
51
-
-
1950
2650
1970
1670
6
1
1960
Ain
3286
2387
11
1,4
1970
6026
5469
3395
17
1,5
1980
7660
5220
3096
15
1,2
Nguón:

nhiéu làn
(bang
1.3) [19].
Bang 1.3. Hàm
Ivang
KLN trong chat thài cùa mot so mò vàng dien hình
ò
Australia
KLN
As
Cr
Cu
Mg
Pb
St
Zn
Hàm
luang
KLN tòng so (mg/kg)
1 120
55
156
2 000
353
335
283
Nguón:
ANZ (1992)
[\9\
1.1.2.2. Nguón ó nhiém KLN trong dàt do càc

co
khà nàng
gay
ò nhiém KLN trong dàt
ó
mùc dò lón nhu
chat
thài còng nghiép tày rùa, còng nghe pbàn bón, thuòc bào ve thuc vat, thuòc nbugm,
màu ve, còng nghiép
san
xuàt pin, thuòc da, cóng nghiép
san
xuàt khoàng
chat.
Két qua diéu tra mòi truòng dàt cùa 53 dò tbi ò nuóc Anh cho thày
bau
bét
dàt
co
bàm lugng chi tòng so vugt trén 200 ppm, ó nhiéu vùng còng nghiép dà vugt
qua 500
ppm [6].
Nuóc thài
tu
còng rành thành pbò bao gòm cà nuóc thài sinb boat
va
còng
nghiép cùng chùa nhiéu càc KLN
(bang
1.4).

Khoàng
dao
dòng
1,1-230
1-3410
11,3-2490
84-17000
10
-
99000
80
-
33500
1000-
154000
0,6 - 56
32-9870
0,1-214
2
-
5300
13
-
26000
2,6
- 392
1,7- 17,2
101-49000
Trung bình
10

mang tinh chat
cuc bò. Khi
nghién
cùu
ve
bàm
lugng
KLN
trong
dàt ó 4
buyen
ngoai thành
Ha
Nói, Nguyén Xuàn Thành (1996) nbàn thày
ò
nhiém
KLN chù yéu
tap trung
ò mot so kbu vuc nhu Uy Nò,
Due
Giang,
Càu
Chui,
Vàn
Dìén,
Kim
Giang,
Yèn So là
nhùng
noi tap

còng
ty pin Vàn
Dién
co
nguy
co ò
nhiém
Zn
cao,
bàm
lugng
Zn
chiét
bang
HNO3
IN rat
cao dao
dóng trong
khoàng 198,76
-
268,25
ppm
[4],
1.1.2.3.
Nguón
ó
nhiém
KLN
trong
dàt

khi
quyén
co
duòng kinh
rat
khàc nhau
tu
0,01
-
Ipm
(dòi vói Pb
trong
khi
thài
cùa
òtò,
kbói
11
dàu, kbói
luyén
kim), tu 1,0 -
10,0pm
(trong tro nhién liéu, bui
luyén
kim),
va tu
10
-
80^m
(trong tro

due,
vói già tri tap
trung trong khoàng 5 -
30pg/l.
Hàm lugng Cd trong nuóc mua ó mot so kbu
\uc
còng nghiép dat tói 30 -
500pg/l,
nbung pbàn lón nhò bon
lpg/1.
Dò hoà tan cùa Pb
tàng lén dàng ké khi pH cùa nuóc mua giàm
tu
6,4 xuòng 3,4
(bang
1.5)
(Zimmerman, 1986) [44].
Bang
1.5. Hàm
lu'O'ng
KLN trong giàng thuy
(|ig/l)
Khu vuc
Dòng
bàc
Scotlen
Mién nam
NewJersey
Mién
bàc Due

Nguón:
Fergusson,
1991
[47]
1.1.2.4.
O nhiém KLN do càc
hogt
dóng nóng nghiép
Qua trình
san
xuàt nòng nghiép dà làm tàng dàng ké càc KLN trong dàt. Càc
loai
thuòc BVTV thuòng chùa As, Hg, Cu, trong khi càc loai pbàn bón
boa
hoc
chùa nhiéu Cd, Pb, As,
Dành già bàm lugng Cu, Zn, Cd, Pb trong càc loai pbàn
boa
hoc
va
uóc tinh
kbòi lugng KLN bo sung vào dàt tròng
lùa
ò Valencia (Tày Ban Nba) cho thày:
Pbàn
photphat
là loai pbàn
boa
hgc
co

Nita
2-
120
-
<0,l-9
0,3-3
2-120
-
-
-
Dà vói
0,1 -24
-
<0,05-0.1
-
20-
1250
-
<0.1
-
,
Bùn cóng
thài
2-30
<1 - 100
2 - 3000
<l-56
2 - 7000
2-44
1-

-
Nguón:
Trich
theo Le
Vàn
Khoa (2004) [8]
Cadimi
co
trong nguyén liéu dùng
de san
xuàt pbàn làn
va
vói. Hàm lugng
trong dà photphat dugc
su
dung làm nguyén liéu
san
xuàt pbàn làn thay dòi theo
nguòn
góc
dia chat
va
loai dà:
0,15
- 5,0 mg/kg ó càc dà
co
nguòn gòc nùi lùa
va
5 -
300 mg/kg ó càc loai dà

Nba) theo duòng phàn bón dugc uóc tinh nhu sau:
supephotphat
là loai pbàn bón
hoà hgc
co
chùa bàm lugng càc tap
chat
Cd, Cu
va
Zn cao nhàt. Càc muòi sulfat -
Cu
va Fé co
hàm lugng Pb lón nhàt. Hàm lugng càc KLN trong phàn photphat: 1 -
300 mg Cu/kg; 50 - 1450 mg Zn/kg; 7 - 225 mg Pb/kg; 0,1 - 170 mg Cd/kg. Pbàn
nitrat
co
chùa 0,05 - 8,5 mg Cd/kg, bàm lugng Cd tbàp nhàt trong pbàn uré (0,008
mg/kg) (Alloway & nnk., 1988) [49].
13-
Cò nhiéu loai thuòc diét nàm, trù sàu
gay
bai cho mùa màng là càc muòi cùa
KLN. Vi du nhu
HgCl2
va càc hgp
chat
thuy ngàn bùu co (thuòc trù sàu),
CUSO4,
Na3As04
là thuòc diét vat

K2O) va
càc
nguyén tò khàc
[100].
Do dò bùn thài dugc xem là loai phàn bón tòt, ré tién
va
cài
thién thành pbàn co giói dàt. Dòng thòi vói dàc tinh giài phóng
cham,
ban che dugc
dàng ké viec màt chat dinh
duong
do dòng
chày
nén bùn thài giù vai trò quan trgng
trong nén nòng nghiép bùu co. Trén
thè
giói
co
nhiéu nuóc
su
dung bùn thài
de
bón
cho dàt, dac biét dòi vói nbùng dàt
nghèo chat
bùu co, dòng thòi
chat
buu co
co

su ticb luy dàng ké càc KLN trong
lóp
dàt
mat dugc bón bùn thài. Peterson (1993) cho ràng KLN dugc bò sung qua bùn thài