MOO
T-UO
Lòi
nói
dau
CliUang-_l:
Ph/ìn
tong quan.
1.1-
Phuong
phàp phan
tlch DiuxJn va doI
tugn/;
pliTin ticFi
3
1.
1.1-
Giói
tlìic-u
chung ve
Dioxin
3
1.1.2-
Càc
phi/ong
phàp phan tich
r>io::in.
4
1.1.2.1-
Dac rìi.om plìàn
tich

.
1.1-3-
Càc
doj.
tugng
d^
phan tich
Di.oxìn.
1.1.3.1-
Càc
lióa
chat.
M
T.
1.3.2-
Tro
V^ay
va
càc san pharn cua
lo dot
rr-'
'-}d^r^\
-ho.
1-^
1.1.3.3-
PCP b.i
d.^t.
1 1
.1.
j.

Dàc
tinh
sinh
hoà cua Dioxin.
2r^
1-2.3-
Su ton
luu
Dioxin trong
mòi
ti^uòuH.
2G
1.2.4-
Mot s6 nghiòn
ciju nhàin
han
ctie hoac ni^Jxn ngùa
ò
nhioiiì
Dioxin trong mòi
truOng.
?.'Z
1.2.4.1-
Mot :~:6
nghièn
ciru ca
ban.
?.r.
1-2.4.2-
Còng cuòc

bentonit Viet nam.
30
Chuong
II:
Huc
dich, noi dung va dinh
huóng
cùa
de
tài luan àn_
-ir
Cliuang
ITI: Thuc
nghièm.
III-l.
Nghiòn
Cini
x**\y
dun;;
phucyng
phàp phan
1:1
eh
Dioxin
b^ng
phuong
phàp
GC/KCD_
III.
1-1-

t Jcli
Di
oxin.
111.
1.2-
Càc dung cu
va
hoà chat
nghiein
cù'u.
111.
1.
3-
CViuSn bi
chat hap phu
.
III.
1.4- Còt sac ky va càc
buóc die
V)icn
mau.
III.2-
Nghiòn
ciiu khà nang
hap
i>hu
Dioxin trong nuóc
bang
set
bentonit Di

set
bentonit
nguycn Lhai ò
^/o'^c.
II
1.2-4.2"
Nghièn
ci'ru
hap phu
123-1-TCDD
tren phan doan 4 cùa
set bentonit dà dugc
yfj.
ly bang
NanCO^^
3'^-^
à
^S'^C.
II
1.2.5-
Xàc dinh ban
cliat
phan doan 4
set
bentonit
nguyén
khai va
xù
ly bang
NaUCOa.

va
sac
ky
long cao àp
(HPLC).
IV.1.2.1-
Càch tinh che
thù
nhat.
IV.1.2.2-
Càch tinh che thu hai.
IV.1.2.3-
Ky thuat HPLC trong qua trình làm don giàn
y
hóa mau phan tich.
IV.1.2.4-
Anh
huòng
cùa
qua
trinh làm sach
màu
don
pho khòi cùa
Dioiin.
IV.1.3-
TÓi
uu hóa he thong GC/ECD de phan
t1ch
Dioxin.

nhàn
xét
ve
Dioxin ò Viet nam.
9-1
IV.
2- Nghiòn cuu
Idi A nàng
h/(p
Dioxin trong nuóc
b^ng
set
bentonit Dilinh. 95
IV.2.1-
Phan doan
co
hat
set
bentonit Dilinh.
01:
IV.2.2-
Nghièn cuu hap phu Dioxin bang
séL
bentonit Dilinh 97
IV.2.2.1-
Xày dung duòng chuan
1234-TCDD.
07
IV.
2.2.2-

10-
IV.2.4-
NhQng
nhan xét ve
PD4,
PDS4
va
tinh
h^p
phu
Dioxin cùa nò.
lOG
Cliuon?^
V: Ket luan
va
huóng ung dung ket
a»ià
nghièn
eihi
111
V.l-
Kot
luan.
Ili
V.2-
Dicm
mói cùa
luTin
àn.
li:;

cùa
nò,
2378-TCDD là chat
co
dòc tinh
rat
cao,
liéu
LD50 cùa
Dioxin dói
vói
chuOt
là 0,6 Mg/kg, trong khi
dò lién
LD50 cùa
thuóc trù sàu
eó dòc tinh cao
nhàt
mói
chi
là 50
nig/kg.
Nhu vay Dioxin eó dòc tinh cao
g^p
hàng
nghìn lan so vói loai thuóc
trCr
sàu dòc
nhàt
dà

sinh , càc anh
hu&ng
cùa Dioxin
dén
càc gen di
truyén,
càc nguon sinh ra Dioxin. càc bièn phàp
phòng
ngCra va
loai Dioxin khoi mòi truòng, v.v.
. .
.
K^t
luàn cùa càc nhà khoa
hpc kh^ng
dinh Dioxin là
lo^i
chat dòc manh nhat, ben
vùng
nhat ma con nguòi
dà tìm thay trong the ky này.
Nguon
hS
sung Dioxin thuòng xuyèn vào mòi
truòng chù
yèu tu
càc nhà mày san
xu^t va
càc noi
sCr

ò ViP-t
nam eó the khàng dinh là do cuce chión tranh hóa
hoc cùa quàn dèi My
gay
ra. Theo càc nhà khoa hoc
du doàn, quàn dèi My khi dùng
ch^t
d^c
màu da cam
rai
ò
Nam
Vi$t
nam dà de
lai ò
mòi truòng
song ò
day khoàng 170 kg Dioxin (theo
Westing
- My) (theo
Fokin,
Lièn xò khoàng 500kg; theo càc nhà khoa
hgc
CHDC Due
khoàng
2000kg).
Tu khi quàn doi My su
dyng
chat dòc màu da cam
ò

lap,
vói
nliiéu
nhiem
vu,
mot
trong càc
nlilcm
vu là:
Tìm ra cac doi tugng nhiem
Dioxiti,
càc con duòng
gay
nhiem
Dioxin
elio
con
nc'^JÒi,
thno dói bcnli
l".at
do chat dòc
chièn
tranh gay
ra,
Lini li
leu
su
luan
chuyèn Dioxin
trong mòi

thi
nghlem
nghièn cuu
ve'
Dioxin,
Tren the giói muÒn
co
ket
qua
phan tich mot
màu nghi
co
Dioxin nguòi ta thuòng phài tra
tu
2000
den 3000 dò la My.
Ò
Viet nam, muón phan tich mau
de
tini
Dioxin thuòng phài
gii
di nuóc ngoài
va
'phài dgi hàng nam sau mói co ket qua, chi phi
phan tich mau thuòng do càc
td
chi;c
nhan dao quóc
te giùp dò.

Càc dong
phSin
PCDD
va
PCDF dòc
nh^t.
2378
12378
123678
123789
123478
PCDD
- tetra
-
penta
- Hexa
- Hexa
- Hexa
- CDD
- CDD
- CDD
- CDD
- CDD
2378
12378
23478
123678
123789
123478
234678

50
mg/kg).
I
-1 -
2
-
CAc
Phuong phàp phAn
tich Dioxin
:
1.1.2.1
.&i_pJ:iaj
i.axan
Vi miic
dò dòc cue ky cao cùa mot
so
d6ng phàn PCDD
va
PCDF,'
do vay
cSn
phài eó càc phuong phàp phàn tich
dàc
bièt
vói dò chon
loc
cao.
Miic
dò phàt
hi^n

so
càc chat gay can trò eó
y
màt
trong mau.
Ben
c^nh
dò
su phue tap trong
qua
trình phàn
tich
con
bi gay ra bòi
so
lón càc
déng
phàn cùa Dioxin vói
càc
bión dSi
dò dòc, hièu lue sinh hoc
khàtnhau
eùng
co
y • • .
màt trong mau phàn tich. Càc phuong phàp cho phép dành già
dò dòc cùa mot
dÓng
phàn 2378-TCDD dugc gol là phuong phàp
phàn tich dac trung hay

qua
phàn tich chinh xàc là mau phài dugc lay dàc trung, phài
1<^
- 5 -
duoc
bao quàn tÓt, vièc chiet mau phài cho
hi^u
qua cao; phép
tinh che mau (làm sach, làm giàu mau - dàc biet chat chinh)
phài cho dò thu
h6i
ò
mi'rc
dò cao,
va
cuÓi cùng là vièc tàch
càc dong phàn
hoàc
nhóm
déng
phàn thành càc phàn doan càng
don giàn càng
tòt.
Mot
so
bài bào dà thào
lu^n
càc phuong
phàp phàn tich PCDD
va

va
PCDF.
TiÓn
d§
phàt trien càc phuong phàp phàn tich Dioxin
hot
siJc
nhanh chóng, hien nay nguòi ta eó the xàc dinh dugc
2378-TCDD trong nuóc
ò
muc
lO.lO-i^g/g.
Bang
2 duói day nèu
lèn
khà
nàng phàn tich xàc dinh 2378-TCDD theo càc nàm /38/.
EànE_2:
Càc giói han xàc dinh 2378-TCDD trong càc
m^u
mòi truòng theo càc
nàm.
Nàm
1965
1970
1975
1980
1983
Picrogam / gam
1.000.000

bang 3.
Bunr;
3: Tien bo tàch cùa càc x>huong phàp phàn tich
2378-TCDD trong càc mau mòi truòng
/21,67,114/.
Nàm
1966
1973
1977
1979
SÓ càc
déng
phàn trong 1 pie
20
17
11
1
^
r
-
6
Xu huóng hien
nay cùa the
giói
là xày
dung
càc
phòng
thi
nghièm mang tinh chat quóc

cuu
Midwest, phòng phàn tich
hóa hoc (My).
Còng
ty
Monsanto, trung
tàm càc
khoa
hoc mòi
truòng
(My).
Bò
mòn mòi
truòng Ontario, phòng
thi
nghièm Dioxin
(Canada).
7.
Phòng
thi
nghièm
Triangle,
Inc. (My).
Lièn doàn kiem
tra cùa
thành
pho
Twin
(My).
Truòng

5.
càc
ket qua
phàn tich
càc hon hgp
Bàrxg_5-
Hon hgp càc
dong phàn
cùa
Dioxin
va
Dibenzofuran
dùng
de
kiem
tra càc
phòng
thi
nghièm
phàn tich Dioxin.
Càc
dibenzo-p-d
2378
-
12378
-
123478
-
123678
-

2378
-
12378
-
23478
-
123478
-
123678
-
123789
-
234678
-
1234678
-
1234769
-
12346789
-
9nzofuran
Tetra
Penta
Penta
Hexa
Hexa
Hexa
Hexa
Hepta
Hepta

co
nhung diem khòng trùng nhau
-
bang
6.
Trong bang
này, dói vói
moi dong phàn
d^
lòeh
chuan tuong
dói khi so
sành
ket
qua
giCra
càc
phòng
thi
nghièm
vói
nhau
qua
phép phàn tich
dac
trung thuòng
nho hon 5% . Dò
lech
chuan tuong
doi so vói càc

nghièm khòng
co he
thóng
GC/MS,
nguòi ta dà bat dàu nghièn
ciiu
phàn tich Dioxin trèn he thóng sac ky khi détecto còng
kÓt
dièn
tu
(GC/ECD) /81,125/. Tuy nhièn, vièc su dung phuong
phàp GC/ECD
ma
càc tàc già Niemann /81/, Tong
va
càc còng su
/125/
nèu ra khòng eó co
so
de khang dinh mot càch chac chan
2378-TCDD dà
chi
ra eó dùng hay khòng! .
Vàn de
này chùng tòi
se de cap den trong phàn nghièn cuu cùa minh.
Baag_-Q:
KÓt
qua kiem tra càc phòng thi nghièm Quoc te
Dong

50,4
50,8
50,4
49,8
53,3
48,4
53,0
52,3
52,0
53,4
2
46,5
35,8
34,8
49,2
59,7
46,4
11,4
58,9
46,3
49,8
33,5
46,8
56,6
52,2
51,7
51,5
58,1
3
50,5

50,9
49,7
52,1
54,2
5
47,2
48,7
45,5
46,3
45,1
46,9
10,8
47,5
51,8
48,9
47,0
49,2
43,5
47,4
50,7
47,5
51,9
6
44,9
47,3
48,6
52,3
49,9
49,9
12,0

OBC
52,0
49,0
48,5
51,5
19,9
48,7
OBC
52,1
49,7
50,4
55,4
OBC
48,9
52,7
53,5
9
41,2
OBC
59,1
56,7
64,3
43,6
12,1
35,0
45,6
46,7
54,0
73,5
58,5

15,1
7,9
6,4
13,0
7,0
3,7
6,7
6,6
4,7
4,5
5,4
10,8
4,6
4,9
8,7
5,2
OBC
khòng
co
bào
cào
ket qua.
1.1.2.3.
Ebi;JL-aiiàt chimg càc_Jxuxìtg_pli5.n_J^J^bJlij^^ln
1.1.2.3.1.
Lè.ia_js^ci:i_m.Lu^
T
.
v
lep

Khuynh huóng
thii
hai cho phép nhan biet trong moi phàn
doan mot vài déng phàn PCDD
va
PCDF. Khuynh huóng này dà dugc
silr dyng
rong rài de phàn tich 2378-TCDD. Càc
tin
hièu nhan
dugc trèn GC/MS hoàc GC/ECD di theo khuynh huóng thu hai rò
ràng han phuong phàp phàn tich di theo khuynh huóng thu nhat.
PCDD
va
PCDF hièn nay dà dugc tìm
thl(y
trong càc san
pham, còng nghièp
va
trong càc mau mòi truòng khàc nhau,
ch^ng
han:
màu, mò mò
lày ò
nguòi, mò mò
l^y
ò cà, mò chó
bi2n,
triing
ehim, mò

bòi Stalling
va
càc
còng su nàm 1983
/119/.
Phuong phàp này cùng dugc àp dung cho
càc mau khàc nhu càc
tram
tich
va
mò mò cua nguòi. Vói phuong
phàp này mò mò cà
(lOOg)
dugc tròn dong nhat vói
NasSO^
Ichan.
Dich chiót mau dua vào
h$
thóng còt sac ky dàu tièn chua hai
phàn doan: Phàn doan chua kalisilicàt
va
phàn doan chùa
xerisilicàt
va
silicagen; sau dò dich duge dua vào
h^
còt eó
chiia xerisilicàt va
silicagen; sau he còt này là he còt
co

va
dua vào làm sach tiÓp trèn hai còt. Còt thù
nhót:
Phia trèn còt nhéi Silicagen tam axit sunfuric ò hai nong dò
khàc nhau
va
phia duói còt nhéi
xerisilicàt.
Dich rùa giài ò
cgt
thù
nhàt
dugc dua vào còt thù hai chùa
Al ^Oa.
Can luu
y.
- 9 -
truóc khi làm sach mau trèn càc còt hon hgp cà ~
miioi
dugc
cho vào mot lugng xàc dinh chat chuan
co
gan
dÓng
vi phóng xa
13C
hoac
3'^CI
cùa 2378-TCDD,
2378-TCDF va

thèm
100
mi hexan
vào bình
rèi làc
trèn
iiióy
khoàng 20 giò b nhièt dò
phòng. Ket thùc thòi gian trèn, de hòn hgp yèn tinh trong
vòng 5 phùt den khi phàn
lóp.
Lay
lóp
dung mòi huu co
chuyèn
vào he còt sau: He còt thù nhàt: còt dau chùa 2 phàn doan -
phàn doan silicagen, phàn doan silicagen dugc tam 22%
HaS04
dam dac; còt sau chùa 5 phàn doan - phàn doan silicagen, phàn
doan silicagen dugc tam 44% axit
HsSO^
dam dàc, phàn doan
silicagen,
phàn doan silicagen tam 33% dung dich
NaOH
IM,
phàn doan silicagen. Tiep sau
he
còt thù
nh^it,

làm sach mau màu dua trèn su phàn bo càc dòng phàn
Dioxin
giùa
hexan
va
axetonitril.
Flexan
(10
mi)
dugc cho vào
10
mi
màu. Màu dugc cho vào mot lugng 0,1 ng
chat
chuan
13C-2378-TCDD ho^c
3'^Cl-2378-TCDD,
chiet mau 3
lén,
moi
Idm
bang 20
mi
axetonitril dà dugc bào hòa bang hexan, sau
dò
ly
tàm. To hgp càc dich chiet lai de
xù
ly vói 10
mi

dung dich 50%
CH2CI2 trcmg
hexan.
Dich rùa giài lan déu loai
bo,
con
dich rùa giài lén
sau dugc
co
dàc
va
dugc phàn tich trèn
GC/MJ]
'O
DÓi vói phuong phàp phàn tich PCDD va PCDF trong dat va
nuóc dà dugc Lamparski
va
càc còng su nèu nàm 1979
/G6/.
Phuong phàp này
su
dung benzen de chiet
soci
et mau dat,
va
càc buóc làm sach trèn còt sac ky gióng phuong phàp cùa
Langhorst dà nèu
è
trèn. Tuy nhièn, do
co

va
PCDF
/lOl/.
Trèn còt này càc chat
co
do dòc cao là
12378-PCDF,
123478-HCDD
dugc rùa giài tuong ùng cùng vói
12348-PCDF va
123479-riCDF-
Del
giài quyet
v.^n
de
này nguòi ta
dà su
dung còt mao quàn
co
pha
tinli
it phàn cue hon, chang
han
OV-17 va
BD-5 /25/. Trong
mòi izo oòng
trình còng bó gan
day, nguòi ta dà
su
dung còt mao quàn fused silica SP2331 de

phuong phàp
GC/ECD dua vào thòi gian luu biót truóc cùa Dioxin chuan khi
phàn tich rièng
rè.
Pho khói phàn
tu
cùa càc déng phàn PCDD
va
PCDF trong
càc mau thuòng
su
dung là càc manh
i:'ho
M"^,
M-*'+2
hoac
M'*-+4.
Vièc dinh
lugng
càc dong phàn PCDD
va
PCDF dugc dua vào
so
do
dien tich cùa moi dong phàn hoac so vói
so
do dièn tich cùng
cùa dong phàn dò
co
gan déng vi phóng xa

Hinh 3: Pho khoi do cùa 2378-TCDD chuan.
Trèn hinh 3 ta thay
co
càc pie iòn phàn
tu va
càc pie
iòn khàc cùa Dioxin
ò
m/e 320, 322
va
324. Ngoài ra
con
eó
càc iòn cuòng dò lón
òm/e
257, 259
(M-^-COCl);
194, 196
(M-^-2C0Cl);
càc iòn cuòng dò nho ò m/e 285, 287
(M-^-Cl);
250,
252
(M-^-Cl2);
222, 224
(M-^-COCl-Cl) va
càc iòn phàn
tu
khàc ò m/e 160, 161
va

ò
m/e
73, 74
va
75
(CeHa"^),
con
1234-TCDD co
pie
lón
Ò
m/e 74, 75 va 76
(CeHs-^).
Trong diéu
kien pho khòng doi
E=70
eV nguòi ta thay càc phàn tu
co
càu
tao tuong tu nhau se pha vò theo kieu gióng nhau.
Hinh 4:
Pho khói
de
cùa
2378-
1238-
va 1234-TCDD
ò
v-ìing
m/e

PCDF
ò
cùng diéu kien thay rang: tat cà càc déng phàn cùng
so nguyén
tu ciò
trong càc phàn tu PCDD
va
PCDF (chang han càc dong
phàn teraclo) thuòng cho he
dàp-ùng
nhu nhau. Tuy
nhièn.
khi khào sàt 13
.dòng phàn
tetra-CDF dà cho biet su bien doi
^^'
-
13
-
khàc nhau giùa càc déng phàn
ve liè
so dàp ùng, gap 3 lan khi
su dung pho khoi
EI va
gap 10
lan Ithi su
dung pho
l^hol
NCI
.

này thuòng dùng là
2,5 /34,50,79/ dói vói càc phuong phàp phàn tich eó giói han
phàt hien là 1 ppt,
con
càc phuong phàp
co
giói han phàt hièn
là 0,1 ppt
thi
ty
so
này là 3:1 /71/. Càc mành pho dùng de
dinh lugng Dioxin là m/e 320
va
m/e 322,
Trong lugng mau, kich thuóc mau, phan
tram
chat thu
hÒi
dugc khi xu ly mau, dò phùc tap
cùa
mau, dò nhieu dièn xuat
hien
lue
do déu ành huòng den giói han xàc dinh dinh lugng
/5Ò/.
Do
nhùng
phuong phàp phàn tich Dioxin dugc xày dung còng
phu trèn he thóng GC/MS dat tién, nguòi ta dà nghi tói vièc

tich 20 ng 1378-TCDD truóc khi xu ly màu.
So sành phuong phép GC/MS vói phuong phàp GC/ECD thi
phuong phàp GC/ECD eó dò nhay lón hon
hc^n
phuong phàp
GC/MS,
hình 5
/125/,
do vay phuong phàp GC/ECD cho phép xàc dinh
dugc 2378-TCDD b mùc
df)
ppt. Giói han cùa phuong phàp GC/ECD
khi phàn tich Dioxin là: già tri nho hon 2,7 ppt
thi
chi cho
kót
luan dinh tinh,
con
già tri 5,4 ppt hoàc lón lón hon thi
cho phép kót luan dinh lugng. Ngoài han
c\\é
nói trèn phuong
phàp GC/ECD
con
bòc
lo
yÓu diem là phài dùng phuong phàp
GC/MS de xàc dinh lai càc mau
co
già tri duong khi gàn cho là

Càc boa chat
:
Càc chat
dièt
co
phenoxv
Dioxin dugc tìm thay lan dau tièn khi thay càc quài thai
xuat hien ò
nhCrng
nguòi tiep xùc vói
2,-^,
5-triclophenoxyaxetic
axit
(2,4,5-T).
Chat dòc này gay ra ành
huòng trèn khi trong màu thuc te eó mat 30
pg/g
2378-TCDD
/36/.
Mùc 2376-TCDD co trong chat dòc màu da cam ò càc kho
cùa My trong vùng Thai Bình Duong truóc nàm 1970
naìn
khoàng
tu
0,02 den 54
ug/g.
Hon 450 mau chat dòc da cam này dà dugc
phàn
tich
/42,44/.

nhQng
nàm 1970. Hien nay do phàt hien dòc tinh cao
cùa 2378-TCDD cho nèn
san
pham
2,4,5-T
cùa càc nhà mày
san
xuat ra phài chùa nho han 0,1
;ig
2378-TCDD trong
Ig san
pham.
Hien
co
nhiéu nghièn cùu dùng phuong phàp phàn tich dac trung
dà chùng minh rang 2378-TCDD là déng phàn chinh
si.ih
ra trong
qua
trinh
san
xuat
2,4,5-T
/28/. .
. -_. • _ :, .
16 mau este cùa 2,4-D
va
muoi amin cùa nò
lày tu

co
Dioxin trong
san
phSm
này. 3 mau dugc phàn tich bòi
Baughman
/20/ tìm thay
2378-TCDD ò mùc
0,2-0,5
ng/g. Ngoài ra hexaclophen cùng con
chùa 100
\^E/g
déng phàn 124689-hexacloroantren /48/.
Càc
clQPhgnoJ.
:
Càc clophenol dà dugc dùng
d$
chóng
nàm
móc,
khù trùng,
tSy
uó
va
chóng
con
trùng.
San
lugng

va
phan lón
hàm
lugnc!:
i'CDD
va
PCDF b
day cao hon trong
chat
dièt co
clophenoxy.
IIà^_PJD.Iiclabvphsa:<i_LPC^
:
Vos va càc còng
si/
/129/
dà phàt hien ra PCDF (tetra
va
penta-CDF)
co
trong
san
pham PCB ò Chàu Au
(phenoclo-DP-6 va
clophen A60), nhung khòng thay eó trong Aroclo 1260. Nguòi ta
cùng dà
thóy
dò dòc cùa PCB eó
chiù
ành huòng bòi su eó mat

Nguòi ta khòng tìm
thày
2378-TCDD
co
trong
san
pham diphennylete.
- 16 -
Bang
7: Hàm lugng PCDD
va
PCDF trong
chat
dièt c6
diphenylete
(Mg/g)-
tri
tetra
penta
hexa
mono
di
tri
tetra
penta
hexa
- CDD
- CDD
- CDD
- CDD

Khòng
co
Khòng
eó
0,03
0,03
0,01
Khòng
co
0,48
0,21
0,45
0,32
0,08
Khòng
co
X 52
I.l.
.4c_-s.àn phMi^ciia_I.Q_xla-t^_rAa
Su phàt sinh càc dong phàn PCDD
va
PCDF
tu
càc
Io
dot
ràc thành pho ò càc diéu kien dot nóng thuan
Igi
- phan lón ò
bui,

va
PCDF trong tro bay
tu
3 nhà mày
dot
ràc ò Hà
lan.
Buser
va
Bosshardt /29/ da phàn tich tro bay
tu
nhà mày
dot
ràc thành phó
va lo dot
ràc còng nghièp
co
diéu khien -
cà 2 ò Thuy
si,
cho thay mùc hình thành PCDD là 0,2
Mg/g va
PCDF là 0,1
}ig/g
ò
lo
dot ràc thành phó,
con lo dot
ràc còng
nghiep là 0,6

PCDF,
eó tói 30 dong phàn PCDD
va
60 déng phàn PCDF dà dugc tìm
thay.
Blìng
càc phuong phàp phàn tich càc dong phàn dàc trung,
•
V-
KA»f I
-
n -
hai mau tro bay
ìay tu
nhà mày dot ràc thành phó dugc phàn
tich.
Hai
màu
tro
V:)ay
này dugc lày
tu
hai lo
dot
ràc cùa
Thijy
si
va
Canada dugc van hành bang hai ky thuat khàc
nhau:

Trong bào cào khoa hoc nàm 1978, càc nhà
Idioa
hoc cùa
hàng hoà chat Dow de xuàt rang: PCDD, dàc bièt là 2378-TCnD
thi ò dàu cùng eó
va
dugc hình thành nhu là lugng vàt cùa càc
san
pham bi
dot
thòng thuòng
/26,122/.
Do dò Dioxin sinh ra
trong mòi truòng là do
"lùa"
("càc hóa chat vet do
lùa",
Dow
Chemical USA). Vièc xét
dén
khà nàng sinh ra PCDD
va
xàc dinh
hàm lugng cùa nò eó trong
qua
trình dot go trong
già d3nh
da
dugc Nestrick
va

chi
trich gay gat
/32,
33/.
Mot
trong càc tranh cài
chinh
là
ve
càc nhà mày dièn
dot
than,
ho cho rang càc nhà mày này nam ngoài nguon sinh ra
2378-TCDD
/57,60/.
Càc tranh luan khàc cho ràng càc nghièn
cùu cùa Dow
thi(^'U
hoàn thien càc so lieu
ve
hàm lugng Dio::in.
1.1.3.3.
ECILM-JlÓJ.:
Vào thàng 2 nàm 1981, vu chày ngòi nhà chinh phù ò
Binghamton, N.Y. dà làm cho mày bien the hi vò
(chat
long
dièn mòi trong bièn thÓ gom hon hgp PCB
(65%) va
càc

chat che
ve
càu trùc va gióng
vói.
càc
déng phàn dòc nhàt cùa PCDD
va
PCDF. Càu tu này cùng
ria
xàc
%MtrÌ^
18 -
dinh
co
boat tinh sinh
• a
cao
/93/,
Ben canh su hình thành PCDD
va
PCDF
tu
PCB bi dot, PCDD
va PCDF cùng
con
dugc sinh
ra tu
càc qua trinh nhiet phàn càc
san
pham muói 2,4,5-T, clophenol, PVC v.v

con
thay lugng vet Dioxin trong
cui
tao,
le, hoac qua
dào,
trong
lòi
ngò,
va trong hat lùa mi moc gan nhà mày (giói han phàt
hien 1
pg/g).
Tuy nhièn, cùng cùng thòi gian dò thi khoàng
100 pg/g Dioxin dà dugc xàc dinh thày trong
v6
trai cày trong
tu nhièn, diéu này eó the qui cho bui khi quyen chù
khc-ng
phài do cày lay Dioxin
tu
dat lèn. Mac dù Dioxin
co
trong dàt
da tim thày b day trèn 100 ppb hoac khoàng 1000
|i
g/m®
/132/.
Nàm 1973, ba truòng dàu ngua b Missouri dà tìm thày eó
2378-TCDD vói hàm lugng cao. Già tri cao nhàt vào khoàng 30
ppm /61/. Dioxin phàt sinh ò day là

Falls,
N.Y. .
G
day Smith
va
déng nghièp /116/ tim
thày 2378-TCDD trong tram tich cùa cóng rành vào thòi ky mua;
màu dugc lày xung quanh noi chùa vat thai ò Love Canal, nong
dò Dioxin cho già tri cao nhat là 312 ppb.
Trong càc nghièn cùu cùa Czuczwa
va
Hites nàm 1983 /39/
tìm thày PCDD
va
PCDF trong càc tram tich lày
tu
càc vùng
khàc nhau Ò
song
Saginaw, vinh
Saginav;
ò Michi.gan
va
phià nam
he
Huron. Néng dò Dioxin nam
tu
100 ppb ò vùng thành pho tói
100 ppt ò vùng beo
lành.

trong dàt ra trong luan vàn này
d^
nghièn cùu giài phàp
chong ò nhiem Dioxin trong mòi truòng.
O Viet nam
co
mot lugng
rat
lón chat dòc màu da cam do
quàn doi My rài
vi
muc dich quàn su. Uóc tinh
tu
nàm
19G1
den
nàm 1971 eó tói 44.338
m^
hay 44.338.103
Ut chat
dòc màu da
cam chùt xuong Nam Viet Nam. Theo càc nhà khoa hoc
thi co
khoàng 170 kg
Dio:<in chiia
trong
chat
dòc này /131/ (Lugng
Dioxin này eó the là 500 kg theo Fokin
/!/).

de phàn
t-ich
m«3t
lugng
lón mau dat, nuóc, tram tich, rau
qua,
va màu sinh hoc de
:-;àc
dinh Dioxin {uóc tinh phàn tich mot mau trèn GC/MS tón khoàng
2500 den 3000 dò la My)
.
Nhu vay,
vice
xày dung
pliuong
phàp
phàn tich phù hgp vói. diéu kièn Vièt nam
(ve
trang thiet hi,
hoà chat
va
tài chinh) là yèu cau can
tliiet ma
bàn luan vàn
này de cap den.
Càc
sinh
v^t
^Q.n^.àuóA-jauÙD.:
Cà,

I
Rappe va
déng su nàm 1981 /95/ dà tim thày càc
dotìg pbèn
tetra-
va
oeto-CDF trong mò mò cùa rùa
tu song
Hudson
va
chó
bien xàm tu bien Baltic. Néng dò
tSng
còng cùa PCDF trong càc
mau tuong ùng ò trèn là 3 ppb va 40 ppt.
Norstrom va càc dong su dà phàn tich trùng cùa mòng
bien,
cà trich ò càc vuc thuòc càc vùng khàc nhau cùa
hÒ
Great nàm 1982/82/. Trong tàt cà càc màu, 2378-TCDD dugc tìm
thày trong khoàng tu 9
dòn
10
pg/g.
Trong
mot
nghièn cùu
Ichàc
Stalling
va

3Ò,
hón - dòi tugng cung càp thuòng xuyèn
Dio:-:in
cho con
ngiròi,
là vièc làm
hot sue
cén thiót
va
càp bàch ò
Vièt nam.
1.1.3.5.
Càc mau sinh hoc
làv tu
nauòi:
Truóc het nguòi ta dà tìm thày 2378-TCDD trong càc màu
lày
tu nhu'ng
nguòi làm nghé
san
xuàt
2,4,5~triclorophenol
va
nhùng
nguòi tiep xùc vói
2,4,5-T
va
este cùa nò. Truóc dò,
Dioxin
co

400-450-^0
trong vòng 30 phùt hoàc
dai
hon
thi se dàn dòn hình
thènh Ig 2378-TCDD/lkg
muói 2,4,5-T.
Ahling va
dong nghièp da
tliòng
bào
reng
b diéu kièn dot
ndng.
este cùa
2,4,5-T
tói 500 -
850oc
thi
co
0,2-3,0
mg Dio::in
dugc hình thành trèn 1000 gam san pham /18/.
IV
-
21 -
Viec phàn tich
dg
làm rò mùc
nhiem

dàn
Viet
nam
mong muon. Ghepard
va
Yong
dà
cho biet
mot
càch chac chan
eó
2378-TCDD trong
mò mò cùa mot
so
cuu
chien bình Vièt
nam
/115/.
Nàm
1990
Schecter
va
déng nghièp
dà
còng
bo
ve
néng
do
2378-TCDD

ò
vùng
ho
Great
-
Canada.
Néng
dò
2378-TCDD
nàm tù 4,1 dòn 130 pg/g. Càc màu
chùa
2378-TCDD
cao,
con
càc màu
khàc
eó già tri
trung bình
là 10,7
±5,4
pg/g,
Saweeney va
déng nghiep
da
còng
bò vào nam
1990 ve
hàm
lugng 2378-TCDD trong huyòt thanh
cùa càc

xuat
hoà chat
sau
tOr
1 den 37 nàm
hành
nglic.
DÓi tugng
Càc còng nhàn hoà chat
b
MS^
Càc còng nhàn hoà chat
ò CHLB
Due
Dàn bi ành huòng bòi
khòng khi ò My
Còng nhàn truòng dau
ngua ò Missouri
Còng nhàn trong vu
tal nan Seveso
So mau
136
45
147
16
10
Thòi
gi.an
tiep
xuc

Càc so lièu ban
da\.i.
phàn
ticli
mau mò mò cùa nguòi ò
Canada
va
Thuy Dien cho thày cà
lial
loai PCDD
va
PCDF
(tù
tetra dòn
octaclo)
ò càc mùc tù 1 den 600 ppt.
Nguòi ta thày
co
su tuong quan
g[ur-\
càc
'1'')ni-'
phan
Dioxin tim
Ihày
trong mò mò nguòi vói càc
dÒng
phàn Dioxin
tìm thay trong cà. Pappe
va

Su dào thài Dioxin ra khói càc to chùc cùa co
the rat
khàc nhau. Phàn lón càc dong phàn co
céc nguyén
tù
ciò
thè ò
vi tri 2378 bi dào thài
rat
chàm /98/. Do vay ành huòng gay
ung thu cùa Dioxin dà nhan dugc khi nghièn cùu trèn càc loai
dòng vat thi nghièm. 2378-TCDD, 123678- va
123789-hexa-CDD
dà
dugc thòng bào là
co
gay ung thu hoac hièu ùng cocanogenic.
DÓi vói nguòi, nguòi ta thày ty le ung thu cao
ò
nhùng nguòi
tiòp xùc vói chat dièt
co
phenoxy
va
clophenol. Nguòi ta dà
:<àc
dinh eó Dioxin trong càc bènh
nlian
ung thu eó hàm lugng
2378-TCDD cao nhàt là 44,8 pg/g va thàp nhàt là 3,3 pg/g.

dò
ò Bac Vièt nam nong do
Dio:<in
khòng tim
thày trong sua me.
Tra
so sinh bù sua me eó chùa Dioxin da là
nguyén
nhàn làm cho néng do
Dioxiiì
trong co
tlie
tre em tàng
lèn theo thòi gian, uóc tinh
c^
Nam
Vi.et
nam mot ngày
tré
em
bù me tiep nhan 0,31 pg 2378-TCDD /kg/ngày, trong khi dò b My
là
0,026
pg 2378-TCDD /kg/ngày /118/ va
klii
dò phàn bÓ nong
dò Dioxin chia theo ty le
:
trong là
làch

ang
the he. Dàc bièt su
chuyèn
Dioxin tù nguòi me qua sua
cho con là vàn
de
can phài duoc kiem tra
n/:';hioin
ngat.
D-^-ng
thòi nhùng nguon thùc àn, nhùng nguon nuóc uóng
va
nhùng
khoàng khòng khi
ma
con nguòi su dung can phài dugc
ki^'^in
soàt
thuòng xuyèn,
co
nhu vày mòi ngan chan dugc mùc dò ò
nhiem
Dioxin gay ra cho con
nguòi,
giùp cho con nguòi trành dugc
nhùng can bènh hiem nghèo. Mot trong càc bièn phàp kiem soàt
hàng déu là phàn tich de tìm ra Dioxin, tù dò co nhùng
chi
dinh viec han che hay loai trù Dioxin khòi càc dòi tugng
me.

hoà
chat,
dac bièt là càc nhà mày san xuat càc hoà chat nhóm vòng
thom chùa
halogon,
càc phuong phàp chon,
ni
dàt, su ly dat
bang nhièt
/109/,
phàn hùy nhò hoà chat, phàn
liùy
quang /43/,
V.V
Muon
co
phuong phàp loai Dioxin ra
lihòi
mòi truòng can
hieu dac tinh hoà ly cùa nò.
1.2.1.
fì§c
tJ.nbJiP-4_J±_c_ùa_JQàx>^;in :
Co
le chua eó mot loai chat dòc nào dugc nghièn cùu ky
nhu Dioxin. Tuy vay, nhùng so lièu ve Dioxin
con
chua day da.
Trong khuòn kho nhùng thòng tin dà
co,

1,37
.
10-"
mm Hg b
62'^C
: 3,73 .
iO-'^
mm Hg ò
71°C
:
1,19
.
lO-'^
2A
Diem sèi thòng thuòng ò 1 atm /76/
dò C : 421,2
do K : 694,35
dò F : 790,2
dò R : 1249,83
Phàn hùy nhièt:
- Bat dau bi de ole hoà nhanh ò
750'='C
/120/
- Phàn hùy >
1200°C
/128/
Diem nóng chày,
'^C
/23/
Dò tan cùa Dioxin (bang 9)

570
He so boat dò khi pha
loàng
vò cùng
(g) /111/
5,6 .
lO-io
2368
2043
4394
10854
42700
V'ir,,
fino
39.864
6356
He
5,6.10-e
so
khuyech tàn trong nuóc
cm/sec/103/
ò
•C
He
so
phàn
bò,
g/g
/59,76/
He octanol / nuóc : 1400.000

khò bay boi:
Pbb =
3,46.10-^
mmHg, dò tan trong nuóc
thàp:
0,000317 mg/lit; nhiet do
sèi
rat cao;
421,2^0.
Nhièt
dò phàn huy rat cao
>1200'^C.
Do nhùng tinh
chat
trèn cùa