BÀI TẬP HỌC KỲ - MÔN: LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU.......................................................................1
LỜI MỞ ĐẦU
Bộ máy nhà nước ta được tổ chức theo nguyên tắc quyền lực nhà nước thống
nhất không phân chia, nhưng có phân công rành mạch giữa ba quyền lập pháp, hành
pháp và tư pháp. Trong đó, tòa án là biểu hiện tập trung của quyền tư pháp, nơi đó phản
ánh một cách đầy đủ và sâu sắc nhất bản chất nền công lý của chế độ Nhà nước Việt
Nam. Để đảm bảo sự thận trọng trong việc xét xử và theo thông lệ chung của các quốc
gia trên thế giới, Bộ luật Tố tụng Hình sự (BLTTHS) Việt Nam đã quy định nguyên tắc
hai cấp xét xử. Theo đó, bản án, quyết định của tòa án sơ thẩm không có hiệu lực ngay
mà có thể được kháng cáo, kháng nghị để xét xử lại ở tòa án phúc thẩm. Bản án, quyết
định của tòa án phúc thẩm có hiệu lực ngay sau khi tuyên án. Vì thế em đã chọn đề tài:
“ Quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự về thẩm quyền của tòa án cấp phúc thẩm, thực
tiễn thi hành và hướng hoàn thiện” để nghiên cứu sau khi hoàn thành chương trình học
luật tố tụng Hình sự.
NỘI DUNG
1. Lý luận chung về thẩm quyền của tòa án cấp phúc thẩm.
1.1 Xét xử phúc thẩm và cấp xét xử phúc thẩm,
Xét xử phúc thẩm là việc Tòa án cấp phúc thẩm xét xử lại vụ án đã được xét xử tại
Tòa án cấp sơ thẩm mà bản án, quyết định sơ thẩm bị kháng cáo, kháng nghị theo quy định
của pháp luật tố tụng khi xét xử Tòa án cấp phúc thẩm xem xét, giải quyết vụ án theo nội
dung kháng cáo, kháng nghị, bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật ngay sau khi tòa án
cấp phúc thẩm ra quyết định.
Cấp XXPT là hình thức tố tụng để xét xử lại vụ án hình sự mà bản án, quyết định
của cấp sơ thẩm bị kháng cáo, kháng nghị theo quy định của pháp luật, bản án, quyết
định của Tòa án cấp phúc thẩm có hiệu lực pháp luật ngay.
Sinh viên: Trần Thị Trang – KT32G057 Page 1
BÀI TẬP HỌC KỲ - MÔN: LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ
1.2 Thẩm quyền của tòa án.
Việc nghiên cứu để đưa ra khái niệm chính xác về thẩm quyền của tòa án có ý
Tòa án có quyền quyết định các vấn đề cụ thể của vụ án sau khi đã xem xét toàn
bộ vụ án. Theo những phân tích ở trên, thẩm quyền của tòa án cấp phúc thẩm là toàn bộ
các quyền hạn mà pháp luật dành cho tòa án cấp phúc thẩm trong việc xem xét và quyết
định các vấn đề cụ thể về các vụ án hình sự đã được các tòa án cấp dưới trực tiếp xét xử
sơ thẩm, nhưng bản án, quyết định sơ thẩm chưa có hiệu lực pháp luật do bị kháng cáo,
kháng nghị. Trong đó, thẩm quyền về hình thức của tòa án cấp phúc thẩm được thể hiện
ở thẩm quyền xét xử phúc thẩm và phạm vi xét xử phúc thẩm. Còn thẩm quyền về nội
dung của tòa án cấp phúc thẩm được thể hiện ở quyền quyết định của tòa án cấp phúc
thẩm.
Như vậy thẩm quyền của tòa án cấp phúc thẩm gồm thẩm quyền xét xử phúc
thẩm, phạm vi xét xử phúc thẩm và thẩm quyền quyết định của tòa án cấp phúc thẩm.
2. Quy định của pháp luật về thẩm quyền của tòa án cấp phúc thẩm.
2.1 Thẩm quyền xét xử của tòa án cấp phúc thẩm.
Về thẩm quyền xét xử phúc thẩm, theo Điều 20, Điều 28 Luật tổ chức tòa án
nhân dân năm 2002, Pháp lệnh tổ chức tòa án quân sự năm 2002, Bộ luật Tố tụng Hình
sự năm 2003 thì thẩm quyền xét xử phúc thẩm được quy định cho những tòa án sau:
+ Tòa án nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có thẩm quyền xét xử
phúc thẩm các vụ án mà bản án, quyết định sơ thẩm chưa có hiệu lực pháp luật của tòa
án nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh bị kháng cáo, kháng nghị. Về
hình sự, thẩm quyền xét xử phúc thẩm được giao cho tòa chuyên trách hình sự của tòa
án nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.
Sinh viên: Trần Thị Trang – KT32G057 Page 3
BÀI TẬP HỌC KỲ - MÔN: LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ
+ Tòa án cấp quân khu có thẩm quyền xét xử phúc thẩm các vụ án mà bản án,
quyết định sơ thẩm chưa có hiệu lực pháp luật của tòa án quân sự khu vực bị kháng cáo,
kháng nghị.
+ Các tòa phúc thẩm TANDTC có thẩm quyền xét xử phúc thẩm các vụ án mà
bản án, quyết định sơ thẩm chưa có hiệu lực pháp luật của tòa án nhân dân tỉnh, thành
phố trực thuộc trung ương bị kháng cáo, kháng nghị. Hiện nay, ở nước ta có ba tòa phúc
thẩm thuộc tòa án nhân dân tối cáo đặt trụ sở tại Hà Nội, Đà Nẵng và thành phố Hồ Chí
nghiên cứu pháp luật, khi nhắc đến thẩm quyền của tòa án thì ta chỉ quan tâm đến phần
này, phần này trả lời cho ta câu hỏi, tòa án cấp phúc thẩm được quyết định những vấn
đề gì.
Thẩm quyền quyết định của tòa án cấp phúc thẩm được quy định tại Khoản 2
Điều 248 – BLTTHS. Theo đó, tòa án cấp phúc thẩm có quyền quyết định:
“a, Không chấp nhận kháng cáo, kháng nghị và giữ nguyên bản án sơ thẩm;
b, Sửa bản án sơ thẩm;
c, Hủy bản án sơ thẩm và chuyển hồ sơ vụ án để điều tra lại hoặc xét xử lại;
d, Hủy bản án sơ thẩm và đình chỉ vụ án”.
2.3.1Không chấp nhận kháng cáo, kháng nghị và giữ nguyên bản án sơ
thẩm.
BLTTHS năm 2003 hiện nay không quy định cụ thể trường hợp nào thì Tòa án
cấp phúc thẩm không chấp nhân kháng cáo, kháng nghị, giữ nguyên bản án sơ thẩm.
Trên thực tế, các trường hợp tòa án cấp phúc thẩm không chấp nhận kháng cáo, kháng
nghị cũng không được xác định lý do cụ thể. Tuy nhiên, theo những quy định của bộ
luật tố tụng hình sự hiện nay, việc tòa án cấp phúc thẩm không chấp nhận kháng cáo,
kháng nghị được chia làm hai trường hợp chính đó là không chấp nhận về hình thức và
không chấp nhận về nội dung.
Sinh viên: Trần Thị Trang – KT32G057 Page 5
BÀI TẬP HỌC KỲ - MÔN: LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ
Thứ nhất, kháng cáo, kháng nghị không được chấp nhận về mặt hình thức thường
là kháng cáo, kháng nghị không đúng thẩm quyền, thủ tục, thời hạn do luật quy định.
Trong thực tế, trường hợp này thường xảy ra đối với kháng cáo, vì Viện kiểm sát kháng
nghị sai thẩm quyền hoặc quá thời hạn là rất ít xảy ra.
Thứ hai, kháng cáo, kháng nghị không được chấp nhận về mặt nội dung khi các
yêu cầu trong kháng cáo, kháng nghị không có căn cứ pháp luật. Tòa án cấp sơ thẩm đã
xét xử chính xác, khách quan không có lý do gì để làm thay đổi bản án hoặc quyết định
của tòa án.
Theo nguyên tắc thì tòa án cấp phúc thẩm khi đã không chấp nhận kháng cáo,
kháng nghị thì phải giữ nguyên bản án. Tuy nhiên, thực tế cho thấy có trường hợp tòa