Những kinh nghiệm về giáo dục - Diễn châu
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
KINH NGHIỆM GIẢNG DẠY BÀI "BỐI CẢNH TRONG NƯỚC VÀ TRÊN THẾ GIỚI
SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT"
(LỊCH SỬ LỚP 9)
Nguyễn Quỳnh Liên
GIÁO VIÊN TRƯỜNG THCS DIỄN KỶ
I- NHẬN THỨC CŨ - TÌNH TRẠNG CŨ
1. Bài "Bối cảnh trong nước và trên thế giới sau chiến tranh thế giới thứ nhất" là một bài
học quan trọng trong chương trình lịch sử lớp 9, góp phần hình thành những khái niệm và
kiến thức cho chương I: "Bước tiến mới của phong trào giải phóng dân tộc Việt Nam". Mục
địch, yêu cầu của bài là: giới thiệu một số nét trong đời sống kinh tế, xã hội nước ta và phong
tào cách mạng thế giới sau chiến tranh thế giới thứ nhất nhằm giúp học sinh hiểu được một
cách khái quát những điều kiện của phong trào giải phóng dân tộc Việt Nam; trong thời kỳ
này, tập cho học sinh đi từ số liệu đến nhận xét về những biến đổi trong xã hội, bồi dưỡng
cho học sinh sự cảm thông với cảnh áp bức, bóc lột của nhân dân ta trong thời kỳ này.
2. Trong những năm qua từ việc thăm lớp, dự giờ của các đồng nghiệp, nhất là những
giáo viên chưa có kinh nghiệm, đang dạy theo phương pháp cũ, tôi thấy bài học này thường
có những hạn chế sau:
- Giáo viên không đặt bài học trong mối quan hệ với toàn chương và hệ thống chương
trình.
- Giáo viên không tạo được mối quan hệ giữa lịch sử dân tộc và lịch sử thế giới.
- Các kiến thức lịch sử được chuyển tại đến học sinh một cách cứng nhắc, rập khuôn
theo giáo khoa.
- Học sinh không có hứng thú học tập, nên kết quả không cao.
3. Như vậy, tình trạng chung của bài này là: Giáo viên không chịu khó đầu tư suy nghĩ,
giáo viên chỉ trình bày những kiến thức theo sách giáo khoa thi học sinh không có cái nhìn
tổng quát về hệ thống kiến thức cơ bản, mối quan hệ giữa bài này và bài khác. Đặc biệt bài
Phòng và công đoàn giáo dục - Diễn châu
Tg 1/21
Những kinh nghiệm về giáo dục - Diễn châu

Tg 2/21
Những kinh nghiệm về giáo dục - Diễn châu
chủ nghĩa đế quốc Pháp và mẫu thuẫn giữa các tầng lớp nhân dân lao động mà chủ yếu là
giữa nông dân với phong kiến địa chủ cấu kết chặt chẽ với đế quốc Pháp.
- Sự phát triển đồng thời của hai xu hướng cách mạng Việt Nam trong những năm sau
chiến tranh, đó là xu hướng cách mạng theo con đường dân chủ tư sản và xu hướng cách
mạng theo con đường vô sản. Sự phát triển của hai xu hướng đó là nội dung chủ yếu của
cuộc vận động cách mạng Việt Nam trước khi Đảng ra đời.
- Sự phát triển tất yếu của cách mạng Việt Nam sẽ dẫn tới sự ra đời của Đảng Cộng Sản
Việt Nam (chương II). Bằng những hoạt động tích cực, bền bỉ Nguyễn Ái Quốc đã tìm thấy
con đường cứu nước đúng đắn, truyền bá con đường đó vào Việt Nam, dẫn tới sự ra đời của
các tổ chức cách mạng và tổ chức cộng sản.
2. Mục đích của bài học:
Qua bài này, học sinh phải nắm được bối cảnh trong nước và trên thế giới của phong
trào cách mạng Việt Nam trong những năm sau chiến tranh thế giới thứ nhất. Những tiền đề
khách quan đó đã chi phối toàn bộ nội dung sự phát triển của phong trào cách mạng giải
phóng dân tộc trước khi Đảng ra đời.
- Mục đích và nội dung của chương trình khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực dân
Pháp nhằm tận lực khai thác, bóc lột Đông Dương cùng các thủ đoạn cai trị thâm độc nham
hiểm của đế quốc Pháp. Các chính sách về kinh tế, chính trị và xã hội đó đã làm cho xã hội
Việt Nam có những biến chuyển sâu sắc và toàn diện, đã thay đổi căn bản tính chất của xã
hội Việt Nam từ xã hội phong kiến trở thành xã hội thuộc địa nửa phong kiến. Sự xuất hiện
những giai cấp mới và những mẫu thuẫn xã hội mới.
- Sự phân hoá sâu sắc của xã hội Việt Nam, sự xuất hiện những lực lượng xã hội mới,
đặc biệt là giai cấp công nhân Việt Nam. Sự xuất hiện những giai cấp mới làm cho mâu
thuẫn trong xã hội Việt Nam càng chồng chéo phức tạp, nhưng nổi lên hai mâu thuẫn cơ bản:
Mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc Việt Nam với chủ nghĩa đế quốc Pháp và mẫu thuẫn giữa
các tầng lớp nhân dân (nông dân) với phong kiến.
- Nông dân Việt Nam là lực lượng xã hội đông đảo nhất, là chủ lực quân của cách
mạng, và thực chất của vấn đề dân tộc là vấn đề nông dân.

- Nguyên nhân Pháp đẩy mạnh khai thác, bóc lột lần hai.
- Các chính sách bóc lột, khai thác.
Phòng và công đoàn giáo dục - Diễn châu
Tg 4/21
Những kinh nghiệm về giáo dục - Diễn châu
- Nhận xét về tình hình đất nước ảnh hưởng chính sách khai thác của Pháp.
a/. Nguyên nhân thực dân Pháp đẩy mạnh khai thác, bóc lột lần thứ hai.
Giáo viên cần nêu rõ:
- Thời gian khai thác lần 1: Sau phong trào Cần Vương đến trước chiến tranh thế giới
lần thứ nhất.
- Thời gian khai thác lần 2: Sau chiến tranh thế giới lần 1.
- Hoàn cảnh khai thác lần 2 của Pháp:
+ Sau chiến tranh lần thứ nhất, tuy thắng trận nhưng kinh tế Pháp bị tàn phá năng nề.
+ Do bản chất của kẻ đi xâm lược.
Như vậy, chương trình khai thác thuộc địa lần hai là sự tiếp nối và nhất quán trong mục
đích xâm lược và thống trị của thực dân Pháp nhưng mức độ tàn bạo và thâm độc hơn.
b/. Nội dung của chương trình khai thác.
Để hiểu rõ thủ đoạn khai thác, bóc lột tàn bạo của thực dân Pháp qua chương trình khai
thác thuộc địa lần 2, giáo viên cùng học sinh làm bảng so sánh về việc khai thác lần 1 và lần
2 của Pháp.
Nội dung Khai thác lần 1 Khai thác lần 2
- Thời gian
- Người thực hiện
- Vốn đầu tư
- Lĩnh vực đầu tư khai
thác
- Sự chuyển biến về xã hội
- Trước CTTG thứ nhất
- Đế quốc Pháp
- Còn ít

tăng gấp ba lần so với trước đây.
+ Nông nghiệp: Bao chiếm đất đai, mở đồn điền.
+ Thương nghiệp: Độc chiếm thị trường Đông Dương.
+ Tài chính, thuế khoá: Tăng cường vơ vét.
+ Công nghiệp: Chú trọng khai thác, sản xuất hàng tiêu dùng, xuất khẩu.
Như vậy, tính chất thuộc địa lạc hậu là đặc điểm rõ nét của kinh tế Việt Nam sau chiến
tranh thế giới thứ nhất, gây nhiều tội ác với nhân dân ta.
c/. Nhận xét tình hình đất nước ta sau chiến tranh khai thác thuộc địa lần thứ 2 của
Pháp:
- Chính sách tăng cường đầu tư đã ảnh hưởng đến tình hình kinh tế của Việt Nam những
năm sau chiến tranh, từ một nền kinh tế phong kiến nông nghiệp lạc hậu, giờ đây nền kinh tế
mang tính chất thuộc địa, lạc hậu, phiến diện và quê quặt lệ thuộc chặt chẽ vào nền kinh tế
của nước Pháp. Tài nguyên của đất nước ngày càng cạn kiệt dần vì chính sách của Pháp.
- Bên cạn nền kinh tế phong kiến, nước ta xuất hiện thêm quan hệ sản xuất tư bản chủ
nghĩa, điều này năm ngoài ý định của thực dân Pháp.
Cuối mục 1, giáo viên nêu câu hỏi chuyển tiếp mục 2:
Đế quốc pháp đẩy mạnh khai thác, bóc lột có ảnh hưởng như thế nào đối với xã hội Việt
Nam? Cơ cấu giai cấp trong xã hội có gì thay đổi?
2. Những biến đổi trong đời sống chính trị.
Phòng và công đoàn giáo dục - Diễn châu
Tg 6/21
Những kinh nghiệm về giáo dục - Diễn châu
* Đây là phần trọng tâm của bài, mang tính chất khái quát và lý luận. Để giúp cho học
sinh nhận thức quá trình phân hoá xã hội sâu sắc và sự xuất hiện các giai cấp, giáo viên cần
nêu những nội dung chủ yếu: Dưới tác động của các chính sách thống trị và bóc lột của thực
dân Pháp, tính chất nền kinh tế và tíh chất của xã hội Việt Nam thay đổi.
- Về kinh tế, đó là nền kinh tế thuộc điạ, lấy nong nghiệp là chính nhưng bên cạnh đó đã
có những bộ phận kinh tế công nghiệp, thủ công nghiệp, thương nghiệp.
- Về xã hội, từ xã hội phong kiến với hai giai cấp cơ bản là phong kiến và nông dân, trở
thành xã hội thuộc địa nửa phong kiến. Trong xã hội này, các giai cấp cũ vẫn tồn tại và phân

lãnh đạo cách mạng Việt Nam?
l m n i b t s bi n i tính ch t kinh t , xã h i c a t ng giai c p, giáo viên cóĐể à ổ ậ ự ế đổ ấ ế ộ ủ ừ ấ
th l p b ng so sánh:ể ậ ả
Trước chiến tranh lần thứ nhất Sau chiến tranh 1914 - 1918
Kinh tế
- Nông nghiệp chủ đạo.
- Nền kinh tế khác nhỏ bé.
- Nông nghiệp lạc hậu.
- Công thương nghiệp tư bản yếu
ớt, lệ thuộc vào Pháp.
Xã hội
- Hai giai cấp cơ bản là phong kiến
và nông dân, cùng các tầng lớp xã
hội khác còn nhỏ bé.
- Xã hội phân hoá sâu sắc.
Các giai cấp cũ:
+ Địa chủ phong kiến.
+ Nông dân.
Các giai cấp mới:
+ Tư sản.
+ Tiểu tư sản.
+ Công nhân.
Tính chất
xã hội
Xã hội phong kiến Xã hội thuộc địa nửa phong kiến
3. Ảnh hưởng cách mạng Tháng Mười và phong trào cách mạng thế giới.
Đây là phần bài học đã học ở học kỳ 1, giáo viên cần có phương pháp gợi ý để học sinh
nhớ lại kiến thức đã học. Giáo viên cần rút ra được những kiến thức cơ bản:
- Cách mạng tháng Mười Nga thắng lợi dẫn tới sự ra đời của Liên bang cộng hoà
XHCN Xô Viết, trở thành chỗ dựa vững chắc cho cách mạng thế giới.

Năm học 1999 - 2000 Năm học 2000 - 2001
Sĩ số 48 Số lợng Tỷ lệ % Sĩ số 48 Số lợng Tỷ lệ % Sĩ số 48 Số lợng Tỷ lệ %
Giỏi 09 em 19 Giỏi 13 em 27 Giỏi 16 em 33
Khá 12 em 25 Khá 15 em 31 Khá 19 em 40
T.Bình 18 em 37 T.Bình 15 em 31 T.Bình 11 em 23
Yếu 09 em 19 Yếu 05 em 11 Yếu 02 em 04
Phũng v cụng on giỏo dc - Din chõu
Tg 9/21
Nhng kinh nghim v giỏo dc - Din chõu
Nh vậy, với những suy nghĩ, cố gắng ban đầu, tôi thấy rằng khi giáo viên tập trung đầu t
công sức, kiến thức vào bài dạy, học sinh tiếp thu bài nhanh hơn, hứng thú hơn. Chính sự ham
học của học sinh là động lực thức đẩy giáo viên cần phải đổi mới t duy, phơng pháp dạy học.
Mỗi giờ học mà các em đạt kết quả cao, đã thể hiện phần nào tâm huyết của ngời dạy.
IV- BI HC KINH NGHIM
1. Giỏo viờn phi thc s tõm huyt vi ngh nghip, yờu ngh, yờu hc sinh. Nhng
bi dy trờn lp ca giỏo viờn th hin mt cỏch sinh ng, c th nht trỏch nhim v lng
tõm ca ngi dy.
2. i vi tng nm hc, tng hc k, giỏo viờn cn cú k hoch cỏ nhõn t nõng cao
nhn thc, nng lc s phm ca mỡnh. Giỏo viờn phi cú k hoch trong phong tro "t hc,
t rốn". Chng hn k 1 cn u t cho nhng bi dy phn lch s th gii, k 2 cn u
t cho nhng bi dy phn lch s Vit Nam Song song vi nhng k hoch ny l quỏ
trỡnh tp trung tớch lu ti liu, sỏch tham kho cho bn thõn. Sỏch giỏo khoa l phỏp lý.
Nhng hiu c sỏch giỏo khoa, chuyn ti n hc sinh nhng ni dung ú, giỏo viờn
cũn c thờm nhiu ti liu tham kho phc v cho vic ging dy ca mỡnh t kt qu
cao hn.
3. Lch s l mt khoa hc, nghiờn cu v tt c nhng s kin, hin tng ó xy ra.
i tng hc sinh cp 2 ang nhn thc t trc quan sinh ng n t duy tru tng. Vỡ
vy giỏo viờn cn tỏi to li khụng khớ, s kin lch s mt cỏch sng ng, hp dn, gõy
hng thỳ cho hc sinh khi hc tp. Trỏnh tỡnh trng nhi nhột, n gin hoỏ, c li s kin
lch s cho hc sinh ghi chộp.

Tg 11/21
Những kinh nghiệm về giáo dục - Diễn châu
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
GÓP PHẦN NÂNG CAO NHẬN THỨC LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG CHO HỌC SINH QUA
BÀI DẠY "CẢ NƯỚC TRỰC TIẾP ĐẤU TRANH CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC"
(1965 - 1968) - BÀI 19 - TIẾT 1 (LỊCH SỬ LỚP 9 TẬP 2)
Nguyễn Quỳnh Liên
GIÁO VIÊN TRƯỜNG THCS DIỄN KỶ
I- NHẬN THỨC CŨ - TÌNH TRẠNG CŨ.
Phòng và công đoàn giáo dục - Diễn châu
Tg 12/21
Những kinh nghiệm về giáo dục - Diễn châu
1. Bài "Cả nước trực tiếp đấu tranh chống Mỹ cứu nước" (1965 - 1968) là một bài học
quan trọng trong chương trình lịch sử lớp 9, góp phần làm cho học sinh có cái nhìn hệ thống
về cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước anh dũng của dân tộc. Mục đích yêu cầu của bìa
học là: Thấy rõ đế quốc Mỹ thất bại trong "chiến tranh đặc biệt" nên bắt buộc phải lộ bộ mặt
xấu xa amng quân trực tiếp xâm lược Miền Nam và gây chiến tranh phá hoại Miền Bắc.
Trong hoàn cảnh đặc biệt đó, cách mạng 2 miền không ngừng lớn mạnh. Với bài học này,
giáo viên cần giáo dục cho học sinh tình cảm anh em ruột thịt, Nam Bắc một nhà.
2. Trong những năm qua từ việc thăm lớp, dự giờ của đồng nghiệp, nhất là những giáo
viên chưa có kinh nghiệm, đang dạy theo phương pháp cũ, tôi thấy những bài học này
thường có những hạn chế sau:
- Giáo viên không đặc bài học trong mối quan hệ với toàn chương và hệ thống chương
trình.
- Giáo viên không tạo được mối quan hệ giữa lịch sử dân tộc và lịch sử địa phương. Học
sinh có thói quen chỉ học thuộc một cách cứng nhắc lịch sử dân tộc mà không biết gì hoặc
biết rất lơ mơ về lịch sử địa phương.
- Các kiến thức lịch sử được chuyển tải đến học sinh một cách cứng nhắc, rập khuôn
theo giáo khoa.
- Học sinh không có hứng thú học tập nên kết quả không cao.

II- NHẬN THỨC MỚI - GIẢI PHÁP MỚI.
Trong điều kiện ở trường THCS, để giúp học sinh có nhận thức đúng đắn về lịch sử địa
phương góp phần giáo dục tình yêu quê hương đất nước, làm cho học sinh thấu hiểu lịch sử
dân tộc, theo tôi có hai cách dạy lịch sử địa phương.
- Giáo viên tự xây dựng một bài lịch sử địa phương hoàn chính.
- Giáo viên kết hợp với nâng cao nhận thức về lịch sử địa phương cho học sinh qua một
bài dạy cụ thể.
Ở bài 19 tiết 1 tôi chọn cách 2.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, xã diễn Kỷ - Diễn Châu - Nghệ An năm
trong địa bàn chiến lược quan trọng, có các tuyến giao thông huyết mạch chạy qua như:
Quốc lộ 1A, đường xe lửa, tỉnh lộ 38 và sông Bùng, nên trong cuộc chiến tranh phá hoại là
trong điểm đánh phá của địch. Chính từ vị trí đó, nhân dân Diễn Kỷ đã anh dũng vừa sản
Phòng và công đoàn giáo dục - Diễn châu
Tg 14/21
Những kinh nghiệm về giáo dục - Diễn châu
xuất vừa chiến đấu góp phần chi viện cho Miền Nam đánh Mỹ. Năm 1995 xã Diễn Kỷ vinh
dự được nhận danh hiệu Anh Hùng lực lượng vũ trang. Được sinh ra và giảng dạy trên quê
hương anh hùng, chúng tôi nhận thấy rằng phải nâng cao nhận thức về truyền thống anh
dũng của ông cha mình cho thế hệ trẻ, từ đó giáo dục tình yêu quê hương đất nước.
* Bài 19 tiết 1 "Miền Bắc vừa chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ vừa xây
dựng chủ nghĩa xã hội" có ba mục. Để có thể liện hệ được lịch sử địa phương với lịch sử
dân tộc, giáo viên cần xác định nội dung cơ bản trong từng mục, từ đó mới định lượng được
nên liên hệ vấn đề gì, dung lượng kiến thức bao nhiêu. Mục đích của phần liên hệ phải làm
sáng tỏ yêu cầu của bài học, góp phần giáo dục tư tưởng tình cảm cho học sinh. Trong quá
trình giảng dạy, tôi đã xác định nội dung cơ bản của từng phần mục và giúp học sinh tìm hiểu
lịch sử địa phương như sau:
1. Mỹ đưa chiến tranh ra Miền Bắc.
Ở mục này, có các nội dung chính cần truyền đạt đến học sinh.
- Để đưa chiến tranh ra Miền Bắc, Mỹ dựng lên sự kiện Vịnh Bắc Bộ 05/08/1964.
- Mục đích của Mỹ khi đưa chiến tranh ra Miền Bắc.

+ Nông nghiệp: Bám đất, bám làng, điều chỉnh thời gian sản xuất.
+ Phong trào thi đua sôi nổi.
Để chuẩn bị tốt cho tiết dạy, ở bài trước tôi đã cho học sinh ghi hệ thống câu hỏi về nhà
tòm hiểu thêm, đó là:
- Vì sao nói Diễn Kỷ trong chiến tranh phá hoại là túi bom của Mỹ?
- Em có biết gì về việc dân quân Diễn Kỷ bắn rơi máy bay Mỹ bằng súng trường?
- Em có hiểu biết gì về phong trào "Đội bom đi học" ở Diễn Kỷ?
Như vậy, học sinh có tình huống, có vấn đề cụ thể để tìm hiểu. Trong mục 2, cùng với
việc làm sáng rõ những kiến thức cơ bản, tôi đã kết hợp giới thiệu cho học sinh về lịch sử địa
phương, đó là:
Ngày 03 tháng 4 năm 1965 hai đồng chí dân quân Ngô Gườm, Ngô Ái đã nhận khẩu
súng trung liên ở huyện đội về, vừa tới cầu phía Nam Cầu Bùng thì có 2 máy nay địch từ
hướng biển vào, quần đảo ở tầng thấp. Chớp thời cơ, đồng chí Ngô Ái quỳ xuống làm giá
súng cho đồng chí Ngô Gườm bắn, với loạt đạn 6 viên đã bắn trúng chiếc máy bay trinh sát
của địch rơi xuống Tào Sơn (huyện Anh Sơn). Trận đánh thể hiện lòng dũng cảm, sự mưu trí
Phòng và công đoàn giáo dục - Diễn châu
Tg 16/21
Những kinh nghiệm về giáo dục - Diễn châu
linh hoạt và ý chí quyết chiến, đạt hiệu suất chiến đấu cao, chiến công tuyệt vời 6 phát đạn
trung liên hạ gục một máy bay Mỹ có tác dụng cỗ vũ mạnh mẽ tinh thần chiến đấu của lực
lượng vũ trang và nhân dân. Với chiến công xuất sắc này, quân dân Diễn Kỷ là một trong số
ít đơn vị dân quân đầu tiên trên Miền Bắc dùng súng bộ binh bắn rơi máy bay chiến đấu của
giặc Mỹ. Lực lượng dân quân được Bộ Tư Lệnh Quân khu IV khen ngợi, đồng chí Ngô
Gườm được nhà nước tặng huân chương kháng chiến hạng ba, đồng chí Ngô Ái được Bộ
Quốc Phòng tặng bằng khen.
Khi giới thiệu cho học sinh trực quan hình 19 "Đội mũ rơm đi học" (trang 96) tôi đã liên
hệ về truyền thống hiếu học của địa phương trong thời kỳ chống Mỹ, được đồng chí Tố Hữu
- Bí thư BCH Trung Ương Đảng về thăm năm 1976 và khen ngợi quê hương Diễn Kỷ là quê
hương của phong trào "Đội bom đi học", là anh hùng đất lạc".
3. Miền Bắc hướng về Miền Nam ruột thịt.

viên con em đi chiến đấu, tiêu biểu như đồng bào xóm giáo Liên Hưng với hơn 60 hộ đã
động viên 13 thanh niên đi bộ đội. Điểm hình như bà mẹ Tiếp - một giáo dân kính Chúa yêu
nước, trong buổi lệ truy điệu người con trai hy sinh trong chiến đấu, mẹ nén đau thương, nói
với bà con "Thà mất con, còn hơn mất nước", mẹ động viên người con trai thứ hai tiếp tục đi
chiến đấu và đã anh dũng hi sinh. Lời nói đầy khí phách anh hùng và việc làm cao cả của mẹ
đã cổ vũ mạnh lirtj phong trào tòng quân của thanh niên giáo cũng như lương. Năm 1967 mẹ
Tiếp được cử ra Hà Nội báo cáo thành tích, được nhận danh hiệu cao quý "Bà mẹ Việt Nam
anh hùng" năm 1995.
Những nhận thức về địa phương Diễn Kỷ chi viện sức người, sức của cho Miền Nam
chiến đấu, bằng những dẫn chứng như vậy, giáo viên phải khái quát cho học sinh hiểu rằng:
đó cũng là khí thế chung của cả Miền Bắc hướng về Miền Nam ruột thịt và tấm lòng của một
hậu phương lớn hướng về tiền tuyến lớn để thực hiện khát vọng của cả dân tộc Việt Nam:
giải phòng Miền Nam thống nhất đất nước.
III- KẾT QUẢ THU ĐƯỢC SAU KHI ÁP DỤNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM.
Với việc nghiên cứu kỹ chương trình, sách giáo khoa, đọc các tài liệu lịch sử địa
phương, bài "Cả nước trực tiếp đấu tranh chống Mỹ cứu nước" (tiết 1) đã được chuẩn bị khá
chu đáo, công phu. Trong quá trình giảng dạy tôi nhận thấy rằng: Giữa lịch sử dân tộc và lịch
sử địa phương luôn có mối quan hệ khăng khít, biện chứng với nhau. Vai trò của người thầy
giáo, cô giáo là tổ chức, động viên học sinh có ý thức tìm hiểu lịch sử địa phương, nâng cao
Phòng và công đoàn giáo dục - Diễn châu
Tg 18/21
Nhng kinh nghim v giỏo dc - Din chõu
hn na nhn thc lch s a phng cho hc sinh qua tng tit dy. Tham vng ca ngi
dy nhm nõng cao nhn thc lch s a phng qua tng bi c th cho hc sinh l mt
vic lm ỳng n, ớt nhiu cú tớnh sỏng to.
Sau 3 nm tỡm tũi, tham kho ti liu, a kin thc lch s a phng vo bi dy,
bng vic kim tra nhanh 10 phỳt cui gi dy kim tra kin thc lch s dõn tc v lch
s a phng, tụi ó thu c kt qu nh sau:
* Cõu hi kim tra 10 phỳt:
- Vỡ sao trong chin tranh phỏ hoi Din K c gi l tỳi bom M?

2. Xây dựng một tiết dạy lịch sử địa phương hoặc lồng ghép việc dạy lịch sử địa phương
qua một bài cụ thể, điều quan trọng là giáo viên cần có sự đầu tư, tìm hiểu, tích luỹ tài liệu.
Phải có tài liệu lịch sử tỉnh, huyện, xã, đối chiếu tài liệu đó với sách giáo khoa và các tài liệu
khác. Từ xử lý tài liệu, giáo viên cần chọn lọc những sự kiện tiêu biểu và đưa vào bài dạy.
3. Mục đích của việc xây dựng tốt một giờ dạy Lịch sử địa phương là làm cho học sinh
thấu hiểu lịch sử dân tộc, thấy được quan hệ máu thịt giữa lịch sử dân tộc và lịch sử địa
phương. Vì vậy, các sự kiện lịch sử đưa ra phải chính xác, tránh ôm đồm, nhồi nhét, tránh
tình trạng trong một giờ học vì quá sa đà vào giới thiệu về lịch sử địa phương mà giáo viên
không truyền đủ kiến thức lịch sử dân tộc.
4. Lịch sử là một khoa học, nghiên cứu về tất cả những sự kiện, hiện tượng xảy ra. Đối
tượng học sinh cấp hai đang nhận thức từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng. Vì vậy,
giáo viên cần tái tạo lại không khí, sự kiện lịch sử một cách sống động, hấp dẫn, gây hứng
thú cho học sinh khi học tập, đặc biệt là các tiết hcọ lịch sử địa phương.
5. Trong các tiết dạy có thể liên hệ về lịch sử địa phương, giáo viên cần cho học sinh
chuẩn bị bài, tìm hiểu lịch sử địa phương bằng hệ thống câu hỏi cho trước. Từ việc tìm hiểu
lịch sử địa phương các em càng có lòng biết ơn những người đã hi sinh một phần xương máu
cho độc lập tự do của dân tộc.
Cho các em tìm hiểu lịch sử địa phương chính là cách dạy học theo phương pháp tích
cực, học sinh tự tìm hiểu những kiến thức lịch sử ở địa phương mình, được đối chiếu những
kiến thức đó trong tiết dạy của giáo viên. Từ đó các em càng say mê, hứng thú khi học tập
môn lịch sử.
6. Nói cho cùng, việc xây dựng các tiết dạy lịch sử địa phương là làm cho học sinh có
nhận thức đúng đắn về vị trí lịch sử địa phương mình trong lòng lịch sử dân tộc, từ đó nâng
cao long tự hào về truyền thống anh dũng kiên cường của dân tộc Việt Nam. Ở bài 19 tiết 1,
qua những sự kiện chọn lọc về lịch sử địa phương, học sinh có cái nhìn tổng quát về không
khí sục sôi chống Mỹ trong cả nước, trong từng làng, từng xã, từng địa phương. Từ đó, các
Phòng và công đoàn giáo dục - Diễn châu
Tg 20/21
Những kinh nghiệm về giáo dục - Diễn châu
em có thể hiểu được một chân lý vĩ đại nhưng giản dị rằng: Vì sao dân tộc ta đánh thắng đế