Ứng dụng phần mềm Microsoft Power Point để thiết kế bài giảng môn Địa Lý ở THCS.
A/ ĐẶT VẤN ĐỀ
I/MỤC ĐÍCH YÊU CẦU
Trong quá trình dạy học nói chung và trong dạy học môn Địa lý nói riêng, hầu
hết các giáo viên đều thấy khó khăn trong khâu giảng dạy những kiến thức trừu tượng,
những phần mà học sinh không thể hoặc không có điều kiện để quan sát trực tiếp.
Ngày nay, với sự phát triển của khoa học và kỹ thuật, đặc biệt là sự ra đời của máy vi
tính, máy chiếu… đã làm cho quá trình nhận thức của học sinh đơn giản hơn, thông
qua những bài giảng điện tử mà giáo viên đã chuẩn bị. Việc sử dụng máy vi tính không
còn xa lạ với giáo viên, tuy nhiên để soạn một bài giảng có ứng dụng công nghệ thông
tin đòi hỏi người giáo viên phải biết sử dụng thành thạo về vi tính và biết một số phần
mềm sử dụng trong qúa trình giảng dạy. Đó cũng là lý do mà tôi mạnh dạn chọn đề tài
này nhằm chia sẻ với bạn đọc những kinh nghiệm của cá nhân tôi trong quá trình giảng
dạy bộ môn địa lý ở trường phổ thông.
II/THỰC TRẠNG BAN ĐẦU
Địa Lý là một ngành khoa học tương đối rộng, đối tượng của nó bao gồm cả tự
nhiên và xã hội, vì thế nên số lượng kiến thức cũng như hệ thống tài liệu (sách vở, tạp
chí, phần mềm tin học, những đoạn video, hình ảnh…) cũng rất đa dạng và phong phú,
đây là những điều kiện thuận lợi để giáo viên có thể sử dụng trong thiết kế bài giảng
điện tử nhằm đạt được những mục tiêu đã đặt ra. Nhưng trong quá trình soạn giáo án
cũng gặp phải một số khó khăn như đối với bộ môn Địa lý đòi hỏi phải có những hình
ảnh, đoạn video phù hợp với từng nội dung, từng bài thì đây lại là những vấn đề
phải nghiên cứu sâu rộng trên nhiều nguồn thông tin đại chúng.
III/GIẢI PHÁP SỬ DỤNG.
Để thiết kế bài giảng điện tử môn Địa lý, giáo viên có thể sử dụng phần mền
Microsoft Powerpoint và một số phần mền như: Encarta, MapInfo, thông tin lấy từ
mạng Internet, những đoạn video có nội dung về Địa lý,…
B.GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Giáo viên: Lê Văn Nam Trường THCS Nguyễn Công Trứ
1
Ứng dụng phần mềm Microsoft Power Point để thiết kế bài giảng môn Địa Lý ở THCS.

diễn trên máy).
Giáo viên: Lê Văn Nam Trường THCS Nguyễn Công Trứ
2
Ứng dụng phần mềm Microsoft Power Point để thiết kế bài giảng môn Địa Lý ở THCS.
- AutoContent wizard – giúp tạo một tệp trình
diễn theo những mâu cho trước với nội dung về
một chủ đề nào đó.
- Desing Template – để bắt đầu tạo một tệp trình
diễn sử dụng một mẫu định dạng sẵn đã có trong
thư viện Powerpoint.
- Blank Presentation - cho phép tạo mới một
trình diễn.
2. Tạo một trình diễn mới.
Bằng cách chọn mục như hộp thoại trên, hộp thoại New
Slide xuất hiện, cho phép cho phép chọn bảng trình diễn (Slide).
Danh sách Choose an AutoLayout: Chứa các loại bố cục Slide mà bạn có thể
chọn. Dùng chuột chọn một mẫu rồi nhấp OK để tiếp tục. Màn hình làm việc chính của
Powerpoint xuất hiện:

Màn hình làm việc chính của Powerpoint thông thường bao gồm 5 thành phần:
-Bảng trình diễn ( Slide): Là nơi chế bản nội dung các trình diễn. Mỗi tệp trình
diễn (presentation) có thể bao gồm nhiều bản trình diễn (Slide). Tại mỗi thời điểm,
màn hình chỉ có thể hiển thị được một bản trình diễn để thiết kế.
Giáo viên: Lê Văn Nam Trường THCS Nguyễn Công Trứ
3
Ứng dụng phần mềm Microsoft Power Point để thiết kế bài giảng môn Địa Lý ở THCS.
-Hệ thống mục chọn ( Menu): Chứa các lệnh để gọi tới các chức năng của
Powerpoint trong khi làm việc. Bạn phải dùng chuột để mở các mục chọn này, đôi khi
cũng có thể sử dụng tổ hợp phím tắt để gọi nhanh tới các mục chọn.
- Hệ thống thanh công cụ: Bao gồm rất nhiều thanh công cụ, mỗi thanh công cụ

này.
Chèn dòng văn bản dạng Bulet.

Chèn danh sách dạng Bullet
Giáo viên: Lê Văn Nam Trường THCS Nguyễn Công Trứ
5
Ứng dụng phần mềm Microsoft Power Point để thiết kế bài giảng môn Địa Lý ở THCS.

Chèn một ảnh vào ô này.
Chèn một sơ đồ tổ chức.
Chèn một biểu đồ (Chart).
Chèn một bảng dữ liệu ( Table) lên ô này.
4. Xóa một Slide.
Để xoá một Slide ra khỏi tệp trình diễn ta làm như sau:
Bước 1: Nhấn phải chuột lên trên tên Slide cần xoá ở danh sách các Slide bên
trái màn hình.
Bước 2: Chọn Cut để xoá Slide này.

5. Chèn văn bản, hình vẽ.
Trên Powerpoint, bạn phải dùng đến thanh công cụ Drawing để đưa văn bản
(thông qua các Textbox) cũng như đưa các khối hình vẽ lên Slide.
6. Chèn văn bản, hình vẽ.
Bạn cũng có thể chèn ảnh từ những tập tin bởi mục chọn:
Insert/Picture/ , hoặc từ thư viện ảnh ClipGallery của Windows từ mục
chọn: Insert/Picture/ như đã từng làm trên phần mềm Microsoft
Word.
7. Chèn một đoạn phim, một đoạn Video: Insert/ Movies and Sound

Giáo viên: Lê Văn Nam Trường THCS Nguyễn Công Trứ
6

mỗi bài giảng mà ta chọn từng hiệu ứng khác nhau.
Có thể chọn nhiều hiệu ứng hoạt hoạ hình khác nhau
cho các đối tượng, bằng cách chọn lớp More Effects
Giáo viên: Lê Văn Nam Trường THCS Nguyễn Công Trứ
8
Ứng dụng phần mềm Microsoft Power Point để thiết kế bài giảng môn Địa Lý ở THCS.

Đối với bộ Office 2003, chúng ta sẽ có nhiều lựa chọn hiệu ứng cho các đối
tượng.
9. Trình diễn Slide.
Có thể sử dụng các tính năng trình diễn Slide để kiểm định kết quả. Có nhiều
cách có thể mở được tính nămg này:
- Nhấn chuột lên nút Slide Show ở góc phải, cuối màn hình:

Hoặc là:
- Mở mục chọn Slide Show/
Hoặc là:
- Bấm phím F5 trên bàn phím.
Màn hình trình diễn Slide hiện ra trên toàn bộ màn hình như sau:

Giáo viên: Lê Văn Nam Trường THCS Nguyễn Công Trứ
9
Ứng dụng phần mềm Microsoft Power Point để thiết kế bài giảng môn Địa Lý ở THCS.
Muốn chuyển đến Slide tiếp theo trong khi trình diễn, bạn nhấn trái chuột hoặc nhấn
phím Enter. Muốn thoát khỏi màn hình trình diễn, để mở màn hình thiết kế nhấn phím
Esc trên góc trái bàn phím.
10.Lưu tệp trình diễn lên đĩa.
Để lưu tệp trình diễn đang làm việc lên đĩa, có thể chọn một trong các cách sau:
- Mở mục chọn: File/ Save
hoặc

- Nhấn chuột lên nút Slide Show ở góc phải cuối màn hình:
Hoặc
- Mở mục chọn Slide Show
Hoặc
- Bấm phím F5 trên bàn phím.
Màn hình trình diễn xuất hiện. Với màn hình trình diễn này, bạn có thể làm được
các công việc bằng cách nhấn chuột phải lên màn hình trình diễn một mục chọn xuất
hiện:
Giáo viên: Lê Văn Nam Trường THCS Nguyễn Công Trứ
11
Ứng dụng phần mềm Microsoft Power Point để thiết kế bài giảng môn Địa Lý ở THCS.

-Next: để chuyển đến trình diễn Slide tiếp theo( bạn có thể nhấn phím Enter hoặc
bấm chuột trái để làm việc này).
- Previous: để chuyển đến Slide vừa trình diễn kề trước
- Go: để chuyển đến trình diễn một Slide bất kỳ. Tiếp theo nếu bạn chọn Slide
Navigator, một danh sách các Slide được xếp theo thứ thự xuất hiện:
Hãy chọn Slide cần trình diễn rồi nhấn Go to.
-Nếu chọn By tile, một danh sách tiêu đề các Slide xuất hiện cho phép bạn chọn
Slide cần chuyển đến trình diễn.
-Pointer Option: Cho phép chọn kiểu con trỏ chuột trên màn hình trình diễn.
14. In ấn.
Việc in ấn trên Powerpoint gần giống in trên Word. Bạn phải định dạng trang
in, rồi mới thực hiện in ấn.
* Định dạng trang in:
Để định dạng trang in, mở mục chọn File/ Page setup, hộp thoại Pagesetupx
xuất hiện.
1
Giáo viên: Lê Văn Nam Trường THCS Nguyễn Công Trứ
12

- Handouts – in nội dung các Slide, có thể in nhiều Slide lên trên cùng một trang
giấy. Số Slide được in trên một trang giấy bạn có thể chọn ở mục Slides per page.
- Note page - chỉ in ra những thông tin chú thích các Slide.
- Outline - chỉ in ra những thông tin chính (outline) trên các Slide.
- Ô Copies - để chọn số bản in.
Ngoài ra còn có một số các tuỳ chọn in như sau:
- In theo các màu đã thiết kế trên Slide.
- Tự động căn chỉnh nội dung in vừa khít với trang in.
- In cả khung bao quanh mỗi Slide.
- Chỉ in màu đen trắng.
- Cuối cùng nhấn nút Print để thực hiện lệnh in.
15. Một số thuật ngữ tiếng Anh hay gặp phải khi sử dụng phần mền Microsoft
Powerpoint
Tên thuật ngữ
Nghĩa dịch
Background
Màu nền. Có thể là mảu nền trang văn bản, màu nền của Slide hoặc
màu nền của một đối tượng nào đó.
Border Khung nền của trang văn bản hoặc các đường trên một bản (Table).
Bullet Dấu đầu dòng đầu tiên một đoạn văn bản.
Case Chữ viết in hoa.
Chacracter Ký tự.
Giáo viên: Lê Văn Nam Trường THCS Nguyễn Công Trứ
14
Ứng dụng phần mềm Microsoft Power Point để thiết kế bài giảng môn Địa Lý ở THCS.
Choice Chọn một lựa chọn nào đó. Ví dụ: Chọn menu File, tiếp theo chọn
Open.
Collumn Cột tài liệu.
Color scheme Gam màu. Có thể gồm rất nhiều màu sắc để tô cho tập hợp các đối
tượng tương ứng. Ví dụ: Tập hợp màu các đối tượng trên mỗi Slide là

preview
Thao tác xem nội dung tài liệu trước khi in.
Ruler Thước kẻ trên màn hình làm việc Word, giúp đơn giản và trực quan
trong các thao tác định dạng tài liệu.
Save Cất nội dung tài liệu đang mở lên tệp mới - nếu tài liệu này chưa lưu
lần nào, hoặc lưu nội dung đang mở lên tệp chứa nó.
Save as Lưu nội dung tài liệu đang mở dưới một tên tệp khác.
Select Thao tác chọn các thông tin trên tài liệu ( bôi đen văn bản chẳng hạn).
Shading Thao tác tô màu nền cho văn bản.
Slide Một bản trình diễn trong Powerpoint, Trên đó có thể chứa rất nhiều
thông tin cần trình chiếu.
Symbol Ký hiệu đặc biệt như: α β π θ
Text Văn bản, loại thông tin bao gồm các ký tự trên tài liệu.
III. Vận dụng.
Sử dụng phần mền Microsoft Powerpoint và một số đoạn Video có nội dung Địa
lý để thiết kế. Ví dụ:
Thực hành: Hệ quả địa lý chuyển động xung quanh Mặt Trời của Trái Đất.
Trong bài, tác giả có sử dụng 3 đoạn video, sử dụng công cụ Draw để vẽ những phần
trọng tâm của bài, đồng thời tác giả cũng sử dụng các hiệu ứng đặc biệt thể hiện các
yếu tố nhằm đạt đươc mục tiêu đã đề ra. Vì nếu giáo viên sử dụng soạn giáo án sử
dụng công nghệ thông tin trong khi dạy các bài thực hành hay các bài có nội dung đòi
hỏi các em phải hình dung, tưởng tượng thì thông qua bài giảng điện tử sẽ giúp các em
dễ tưởng tượng hơn hoặc được nhìn thấy các vận động của Trái Đất mà không cần
tưởng tượng xa xôi từ đó sẽ giúp các em khắc sâu hơn kiến thức, nhớ nội dung bài lâu
hơn.
C. BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Giáo viên: Lê Văn Nam Trường THCS Nguyễn Công Trứ
16
Ứng dụng phần mềm Microsoft Power Point để thiết kế bài giảng môn Địa Lý ở THCS.
Năm học 2008 – 2009 là năm học mà Bộ Giáo đưa ra mục tiêu phấn đấu là “đưa

máy vi tính thì người giáo viên phải biết tinh lọc kiến thức, tinh lọc các phần mền để sử
dung một cách hợp lý.
Một điều vô cùng quan trọng trong công tác biên soạn và thiết kế bài giảng điện
tử là giáo viên phải xác định được nội dung của từng bài học, điều này phụ thuộc hoàn
toàn vào mục tiêu cụ thể từng mục, từng bài và từng chương, tuỳ thuộc vào từng đối
tượng mà giáo viên đề ra nhữn mục tiêu cụ thể và từng phương pháp nhất định.
Phải sử dụng kết hợp phương tiện thiết bị hiện đại và những phương pháp tích
cực để nâng cao vai trò chủ động, sáng tạo của người học.
Tóm lại: Phương tiện thiết bị hiện đại chỉ là một phương tiện, bản thân nó không
mang lại một giờ học thành công, mà một giờ học thành công hay không là do yếu tố
con người quyết định, ở đây đề cao vai trò thiết kế và chỉ đạo của giáo viên để làm sao
cho giờ học đạt mục tiêu đã đề ra trong quá trình giảng dạy.
Trên đây là những chia sẻ kinh nghiệm soạn giáo án điện tử trên phần mềm
Microsoft Powerpoint của riêng bản thân đến với bạn đọc, hy vọng sự chia sẻ nho nhỏ
của tôi sẽ giúp bạn đọc có thêm kiến thức trong quá trình soạn giảng nói chung và
trong môn Địa lý nói riêng. Nhất là khi Bộ Giáo Dục đang thực hiện cuộc vận động
đưa công nghệ thông tin vào trong quá trình dạy học nhằm phát huy tính tích cực học
tập của học sinh và nâng cao trình độ chuyên môn và khả năng bắt nhịp sự phát triển
chung của xã hội hiện nay đối với giáo viên hiện nay nhằm nâng cao hiệu quả dạy và
học.
Do đây là một sáng kiến mang tính chất cá nhân nên có thể trong quá vận dụng
của bạn đọc sẽ gặp phải một số khó khăn, khó hiểu xin các bạn hãy gửi lời nhận xét và
sự đóng góp ý kiến của bạn đọc đến tác giả tôi xin chân thành cảm ơn, để sáng kiến
này có ý nghĩa thiết thực hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
Nhân Cơ, ngày 30 tháng 03 năm 2009
Người viết
LÊ VĂN NAM
Giáo viên: Lê Văn Nam Trường THCS Nguyễn Công Trứ
18