SKKN: Giáo dục tình cảm đạo đức cho học sinh THCS thông qua việc dạy và học bộ môn GDCD
LỜI NÓI ĐẦU
“Tiên học lễ - Hậu học văn” không phải không có lí khi câu nói của Khổng Tử
từ thế kỉ V Trcn lại một khẩu hiệu phổ biến trong các trường học. bởi vì người
giáo viên đến trường không chỉ đơn thuần là truyền đạt những tri thức cho học
sinh mà còn phải giáo dục các em các vấn đề về đạo đức, về cách thức sống trong
xã hội, nghĩa là đào tạo ra con người có năng lực và phẩm chất.
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói một người có đức mà không có tài thì làm việc gì
cũng khó nhưng nểu một người có tài mà không có đức thì chẳng làm được việc
gì. Do đó để tạo ra một thế hệ người phát triển toàn diện cả tri thức lẫn đạo đức
thì đòi hỏi người giáo viên không chỉ có tri thức mà còn phải hiểu biết những quy
luật phát triển nhân cách nghĩa là mỗi thầy cô giáo thực sự phải là một tấm gương
bốn mặt.
Trong nhà trường tất cả các môn học đều có tầm quan trọng ngang nhau và ít
nhiều ở mỗi môn học đều mang tư tưởng bồi dưỡng tình cảm, nhưng môn góa dục
công dân có nhiệm vụ trực tiếp giáo dục tư tưởng đạo đức, pháp luật cho học
sinh, giúp các em có những suy nghĩ và hành động đúng đắn trong thực tiễn cuộc
sống.
Qua thời gian công tác ở trường THCS ChưÊ Wi, với những kinh nghiệm không
có nhiều của bản thân, nhưng với trách nhiệm của người thầy tôi xin mạnh dạn
viết sáng kiến này mong rằng ít nhiều sẽ bổ sung một số giải pháp vào sự nghiệp
gáo dục của nhà trường.
Trong quá trình thực hiện đề tài này tôi được sự tận tình giúp đỡ của tập thể giáo
viên trường THCS Chư ÊWi, BGH nhà trường cũng như các em HS đã tạo điều
kiện để tôi hoàn thành sáng liến của mình. Trong quá trình nghiên cứu vàáng kiến
Trường THCS Chư Ê Wi 1 Hồ Ngọc Tú
SKKN: Giáo dục tình cảm đạo đức cho học sinh THCS thông qua việc dạy và học bộ môn GDCD
không tránh khỏi những sai lầm thiếu sót. Rất mong được sự góp ý của đồng
nghiệp và bạn đọc.
Xin chân thành cảm ơn!
Nhiệm vụ:
Hệ thống hóa những vấn đề lí luận có liên quan đến việc viết sáng kiến kinh
nghiệm
Tìm hiểu thực trạng và những vấn đề liên quan đến việc dạy và học môn giáo
dục công dân ở trường THCS.
Bước đầu đề xuất một số biện pháp nhằm góp phần nâng cao hiệu quả dạy học
bộ môn.
3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
a. Đối tượng nghiên cứu:
Trường THCS Chư Ê Wi 3 Hồ Ngọc Tú
SKKN: Giáo dục tình cảm đạo đức cho học sinh THCS thông qua việc dạy và học bộ môn GDCD
Tìm hiểu về vấn đề dạy và học môn GDCD của học sinh THCS Chư Êwi- Cư
Kuin- Đăk Lăk.
b. Khách thể nghiên cứu:
Một số giáo viên dậy môn GDCD và học sinh trường THCS Chư Êwi- Cư Kuin-
Đăk Lăk.
4. Phạm vi nghiên cứu đề tài:
Nghiên cứu về vấn đề dạy và học của tập thể giáo viên và học sinh trường THCS
Chư Êwi đối với bộ môn GDCD.
5. Giả thiết khoa học:
Thực tế trong quá trình dạy và học môn GDCD còn một số vấn đề chưa phát huy
hết khả năng của yêu cầu bộ môn.
Trong nhà trường về phía giáo viên vẫn còn những quan niệm chưa đúng đắn về
môn học, còn coi nhẹ giáo dục công dân, cho giáo dục công dân là chung chung,
ai dạy cũng được, điều này làm cho môn GDCD bị đơn giản hóa, bị hạ thấp.
Học sinh thì đa số cho rằng đây là môn phụ không quan trọng như môn Văn
hoặc toán.
Ta cần phải hiểu được rằng môn GDCD cũng bình đẳng như những môn học
khác. Như vậy GDCD có vị trí quan trọng- GDCD là cung cấp những tri thức
khoa học, ta cần hiểu rằng GDCD là giúp con người có hành vi đúng, là đánh giá
Trường THCS Chư Ê Wi 5 Hồ Ngọc Tú
SKKN: Giáo dục tình cảm đạo đức cho học sinh THCS thông qua việc dạy và học bộ môn GDCD
Yêu cầu đặt ra đối với nhà trường không chỉ dạy kiến thức văn hóa mà còn dạy
người, tức là dạy đạo đức, pháp luật, tư tưởng chính trị. Với ý nghĩa đó môn
GDCD là rất quan trọng, vì GDCD dạy các em những chuẩn mực đạo đức, pháp
luật, chính trị để các em có bản lĩnh vững vàng trước xu thế biến chuyển của xã
hội, làm cho các em trở thành con ngoan, trò giỏi, đội viên tốt, cháu ngoan của
Bác Hồ.
Để làm tốt được yêu cầu này đòi hỏi chúng ta phải có ý thức trách nhiệm đúng
đắn, bởi vì sản phẩm của người thầy giáo là con người có đức- tài không được
phép có phế phẩm.
Thực tế thì ở trường phổ thông còn nhiều vấn đề cần phải xem xét lại, trong đó
vấn đề dạy và học môn GDCD là việc làm bức thiết, quan trọng. Hiện nay trong
nhà trường vẫn còn xẩy ra nhiều hiện tượng như nói tục, chửi bậy, gây gỗ đánh
nhau, cho nên việc giáo dục đạo đức cho các em là trách nhiệm chung của tập thể
mà trong đó môn GDCD đóng vai trò trực tiếp trong sự phát triển nhân cách của
các em.
Như vậy giáo viên bộ môn GDCD có một vai trò to lớn trong việc giáo dục tư
tưởng, đạo đức cho các em học sinh, là người góp phần tích cực vào việc hoàn
thành giáo dục chung của toàn xã hội.
Trường THCS Chư Ê Wi 6 Hồ Ngọc Tú
SKKN: Giáo dục tình cảm đạo đức cho học sinh THCS thông qua việc dạy và học bộ môn GDCD
I. NỘI DUNG
Chương I Ý NGHĨA VÀ CHỨC NĂNG CỦA BỘ MÔN GDCD
TRONG NHÀ TRƯỜNG THCS
1. Ý nghĩa và chức năng
a. Ý nghĩa: Môn GDCD ở trường THCS có ý nghĩa vô cùng quan trọng
và to lớn vì nó cung cấp những tri thức đạo đức, pháp luật cho học
sinh, giúp các em biến những kiến thức đã học thành hành động đúng.
dân bắt đầu có sự quan tâm đến giáo dục. Hệ thống trường lớp có nhiều phát
triển, toàn xã có hai trường tiểu học, một và một trường THCS.
Trường THCS Chư EWi đóng trên địa bàn của xã, rất thuận lợi cho học sinh
đi học. Năm học 2010-2011 này trường có 19 lớp với tổng số học sinh là 694 em.
Tổng số giáo viên của trường là 47 người, trong đó có 39 GV trực tiếp đứng lớp
đáp ứng đủ cho việc phân công giảng dạy.
1.Thuận lợi
Được sự quan tâm chỉ đạo sâu sát của Đảng ủy, UBND, sự hỗ trợ nhiệt tình
các ban ngành đoàn thể địa phương.
Được sự quan tâm chỉ đạo kịp thời của Phòng giáo dục và đào tạo huyện Cư
Kuin, Công an huyện về công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật cho học sinh.
Đội ngũ cán bộ và giáo viên của trường đều qua trường lớp sư phạm chính
quy từ chuẩn đến trên chuẩn về chuyên môn nghiệp vụ.
Trường THCS Chư Ê Wi 8 Hồ Ngọc Tú
SKKN: Giáo dục tình cảm đạo đức cho học sinh THCS thông qua việc dạy và học bộ môn GDCD
Trong những năm gần đây, vấn đề dạy và học môn GDCD đã và đang đổi
mới và là một trong những môn có chuyển biến mạnh mẽ về đổi mới phương
pháp dạy học, dạy học đạo đức thông qua bộ môn GDCD được xác định là một
nhiệm vụ quan trọng, là đòi hỏi cấp bách của xã hội đối với việc nâng cao chất
lượng giáo dục phổ thông.
Chương trình Sách giáo khoa GDCD mới có nhiều đổi mới về mục tiêu, cấu
trúc, sự đổi mới này rất thích hợp cho giáo viên giảng dạy bộ môn GDCD cho
học sinh. Thông qua bài học học sinh có thể tự hoạt động tích cực, chủ động sáng
tạo tìm tòi phát hiện và chiếm lĩnh nội dung bài học.
Được sự đồng tình của xã hội, nhất là các bậc Cha mẹ học sinh tích cực
phối hợp cùng với nhà trường trong công tác giáo dục đạo đức cho học sinh.
2.Khó khăn – tồn tại
Trường không có một giáo viên nào dược đào tạo chuyên về môn giáo dục
công dân, rất khó cho việc giảng dạy và dự giờ rút kinh nghiệm.
Là địa bàn biên giới rất phức tạp về tệ nạn xã hội như ma túy, cờ bạc, rượu
6 213 13 6,2 105 49,4 94 44,2 1 0,5 0 0
7 178 29 16,3 115 64,7 34 19 0 0 0 0
8 158 14 8,9 82 52 58 36,8 4 2,53 0 0
9 145 0 0 66 45,5 73 50,4 6 4,2 0 0
TC 694 56 8,6 468 67 259 37 11 1,6 0 0
Thống kê xếp loại Hạnh kiểm của học sinh trong học kì I năm học 2010-2011
Khối TSHS Tốt Khá TB Yếu Kém
SL TL SL TL SL TL SL TL SL TL
6 213 105 49,3 90 42,3 18 8,45 0 0
7 178 118 66,3 54 30,3 5 2,81 1 0,56 1 6,25
8 158 90 57 60 38 8 5,06 0 0
9 145 99 68,3 44 30,3 2 1,38 0 0
TC 694 412 59,4 248 35,7 33 4,76 1 0,14 1 0,27
Trường THCS Chư Ê Wi 10 Hồ Ngọc Tú
SKKN: Giáo dục tình cảm đạo đức cho học sinh THCS thông qua việc dạy và học bộ môn GDCD
Chương III
BƯỚC ĐẦU ĐỀ XUẤT MỘT SỐ Ý KIẾN NHẰM NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP MÔN GDCD Ở
TRƯỜNG THCS CHƯ ÊWI
Xuất phát từ thực trạng của công tác giáo dục cho học sinh của trường
THCS Chư EWi, qua việc nghiên cứu lý luận, tổng hợp kinh nghiệm thực tiễn
đơn vị đã đề ra các biện pháp giáo dục đạo đức cho học sinh của trường trong giai
đoạn hiện nay như sau:
Xây dựng trong nhà trường một môi trường thật tốt để giáo dục đạo đức cho
học sinh
Một trong các yếu tố góp phần hết sức quan trọng trong việc giáo dục đạo
đức cho học sinh là: cảnh quan sư phạm, làm sao để nhà trường thật sự là “nhà
trường”, tự đúng nghĩa của nó là mang yếu tố giáo dục. Giáo dục nhà trường giữ
vai trò chủ đạo vì nó định hướng cho toàn bộ quá trình giáo dục hình thành nhân
THCS Chư EWi là một việc làm có ý nghĩa đến công tác giáo dục đạo đức cho
học sinh.
Biện pháp cụ thể:
Trường THCS Chư Ê Wi 12 Hồ Ngọc Tú
SKKN: Giáo dục tình cảm đạo đức cho học sinh THCS thông qua việc dạy và học bộ môn GDCD
* Làm cho Cha mẹ học sinh, cán bộ giáo viên của trường nhận thức một cách
đầy đủ về tầm quan trọng của môn GDCD đối với công tác giáo dục đạo đức cho
học sinh trong giai đoạn hiện nay, để từ đó họ có sự thay đổi nhận thức và có
những hành động tích cực đối với việc dạy và học môn GDCD.
* Giáo viên là lực lượng quyết định việc nâng cao chất lượng giáo dục, do đó
giáo viên nhất là giáo viên dạy GDCD phải được đào tạo chính quy đúng chuyên
ngành giảng dạy, phải thường xuyên được bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, phải
có nhận thức đúng đắn về vai trò, vị trí của môn GDCD, phải xác định được trách
nhiệm của bản thân, chú trọng đầu tư cho giảng dạy .
- Phải tự rèn luyện bản thân để có những phẩm chất và năng lực của người
giáo viên, có trình độ chuyên môn và năng lực giảng dạy tốt.
- Tích cực đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát huy tính
tích cực và tương tác của học sinh.
- Nghiên cứu nắm vững các văn bản quy định về chương trình giảng dạy
môn GDCD, chế độ cho điểm đánh giá chất lượng bộ môn.
- Trong điều kiện hiện nay nhà trường còn gặp nhiều khó khăn, thiếu thốn
về cơ sở vật chất, giáo viên dạy môn giáo dục công dân cần tích cực sưu tầm,
sáng tạo đồ dùng dạy học tự làm, cải tiến đồ dùng dạy học hiện có để gây hứng
thú cho học sinh khi học trên lớp.
- Khảo sát chất lượng học sinh của lớp được phân công giảng dạy theo định
kỳ hàng tháng, học kỳ và cả năm để đối chiếu với kết quả khảo sát đầu năm của
ban giám hiệu, từ đó đưa ra những biện pháp thích hợp nhằm nâng cao chất lượng
giảng dạy.
- Khi dạy trên lớp giáo viên dạy môn GDCD cần thường xuyên quan sát
hành động và thái độ học tập, hành vi đạo đức của học sinh để đưa ra những kết
SKKN: Giáo dục tình cảm đạo đức cho học sinh THCS thông qua việc dạy và học bộ môn GDCD
_ viên, học sinh tự khám phá và chiếm lĩnh nội dung bài học, tránh lối dạy
thiên về lý thuyết trừu tượng, khô khan áp đặt.
_ Các nội dung giáo dục phải được chuyển tải đến học sinh một cách nhẹ
nhàng, sinh động qua các hoạt động: xây dựng tình huống pháp luật, phân tích, xử
lý các tình huống, các thông tin, sự kiện, liên hệ đánh giá bản thân và những
người khác đối chiếu với các chuẩn mực đã học, điều tra, tìm hiểu, phân tích đánh
giá một số hiện tượng trong đời sống thực tiễn của lớp, của xã hội.
- Phối hợp sử dụng thường xuyên các phương pháp dạy học : vấn đáp,
động não, đóng vai, thảo luận nhóm, tổ chức trò chơi, giải quyết vấn đề, nghiên
cứu trường hợp điển hình, đàm thoại, kể chuyện, trình bày trực quan, đề án, điều
tra thực tiễn, báo cáo, nêu gương, khen thưởng, trách phạt.
- Kết hợp hài hòa giữa việc trang bị kiến thức với bồi dưỡng tình cảm và
luyện tập kỹ năng, hành vi cho học sinh.
- Dạy học môn GDCD cho học sinh theo tinh thần đổi mới phương pháp
cần thực hiện theo các phương pháp tiếp cận: tiếp cận hoạt động, tiếp cận cùng
tham gia, tiếp cận kỹ năng sống. Việc dạy học môn GDCD phải gắn liền với việc
dạy các môn học khác trong và ngoài nhà trường.
* Thiết kế bài giảng là một công việc quan trọng của người giáo viên dạy
GDCD nhằm đảm bảo kết quả của việc dạy học, giúp cho người giáo viên tự tin
hơn, ứng phó kịp thời và đúng đắn trước những sự cố có thể xảy ra trong quá
trình dạy học. Do đó trong công tác thiết kế bài giảng môn GDCD giáo viên cần
đổi mới cách thiết kế bài giảng theo đúng tinh thần của phương pháp giảng dạy
mới.
* Đổi mới kiểm tra, đánh giá môn GDCD là biện pháp góp phần nâng cao
chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh
- Yêu cầu khi kiểm tra đánh giá phải coi trọng đánh giá cả nhận thức và
đánh giá thái độ hành vi của học sinh trước những vấn đề liên quan đến nội dung
bài học.
Trường THCS Chư Ê Wi 15 Hồ Ngọc Tú
Phần B.Nội dung nghiên cứu 4
Chương I. Ý nghĩa và chức năng của bộ môn GDCD trong nhà trường 5
Chương II. Kết quả điều tra thực tế tại trường THCS Chư E wi 6
Chương III. Bước đầu đề xuất một số ý kiến nhằm nâng cao chất 7
lượng giảng dạy và học tập môn GDCD ở trường THCS Chư Ewi
Kết luận chung 12
Mục lục 13
Trường THCS Chư Ê Wi 19 Hồ Ngọc Tú