Sáng kiến kinh nghiệm môn Mĩ Thuật
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
…… …………… o 0 o…………………
ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
I - SƠ YẾU LÝ LỊCH
- Họ và tên : Lê Thị Kim Phượng
- Ngày tháng năm sinh : 12 / 2 / 1971
- Năm vào nghành : 1995
- Chức vụ và đơn vị công tác :
Giáo viên dạy Mĩ Thuật Trường Tiểu học Vân Canh Huyện Hoài Đức - Hà Nội
- Trình độ chuyên môn : Cao đẳng sư phạm.
- Hệ đào tạo : Tập trung
- Bộ môn giảng dạy : Mĩ Thuật
- Khen thưởng : Giáo viên dạy giỏi thành phố
Sáng kiến kinh nghiệm loại C cấp ngành
Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua môn Mĩ thuật
- 1 -
Sáng kiến kinh nghiệm môn Mĩ Thuật
Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua môn Mĩ thuật
- 2 -
Nếu bạn là một người tích cực và có ý thức về
môi trường, bạn có thể tham gia vào các phong trào
bảo vệ môi trường, tham gia tuyên truyền giáo dục
ý thức cho việc bảo vệ môi trường.
Sáng kiến kinh nghiệm môn Mĩ Thuật
Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua môn Mĩ thuật
- 3 -
Sáng kiến kinh nghiệm môn Mĩ Thuật
II- NỘI DUNG CỦA ĐỀ TÀI
động phá hoại của con người. Bầu không khí để thở, nguồn nước sạch dùng
trong sinh hoạt mà chúng ta đang dùng môi trường mà chúng ta đang
sống đang đối mặt với nguy cơ ô nhiễm ngày càng nặng.
Là một công dân, một giáo viên dạy môn Mĩ thuật tôi thấy mình có
trách nhiệm và có nhiều cơ hội trong việc giáo dục học sinh, thế hệ mầm
non, tương lai của đất nước có ý thức trách nhiệm trong việc bảo vệ môi
trường. Do đặc trưng giáo dục thẩm mĩ, giáo dục hiểu biết cảm nhận vẻ đẹp
và sáng tạo cái đẹp nên môn Mĩ thuật có nhiều lợi thế trong việc giáo dục
bảo vệ môi trường cho học sinh.
Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua môn Mĩ thuật
- 6 -
Sáng kiến kinh nghiệm môn Mĩ Thuật
Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua môn Mĩ thuật
- 7 -
xác động vật thối rữa làm ô nhiễm
nguồn nước
Rác thải bừa bãi gây ô nhiễm môi trường
Thiên nhiên nổi giận ( Lũ lụt ở miểnTrung )
Khí thải nhà máy gây ô nhiễm bầu
không khí
Cá chết nổi thành bè ở sông Nhuệ
Sáng kiến kinh nghiệm môn Mĩ Thuật
IV-NHỮNG BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
Để dạy tốt môn Mĩ thuật nói chung và giáo dục học sinh bảo vệ môi
trường thông qua môn học Mĩ thuật tôi đã áp dụng các biện pháp sau:
1. Có kiến thức chung về bộ môn Mĩ thuật.
2. Người giáo viên phải có kiến thức về môi trường và bảo vệ môi
trường.
3. chuẩn bị đồ dùng trực quan.
4. chuẩn bị thiết kế bài dạy chu đáo chi tiết.
Sáng tạo nghệ thuật thông qua các bài vẽ của mình. Giúp học sinh hoàn thiện
nhân cách với nội dung là phát triển toàn diện về đức, trí, thể, mĩ.
Phần II
Kiến thức chung về môi trường và bảo vệ môi trường.
Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua môn Mĩ thuật
- 9 -
Sáng kiến kinh nghiệm môn Mĩ Thuật
Môi trường là tập hợp tất cả các yếu tố tự nhiên và xã hội bao quanh con
người, ảnh hưởng tới con người và tác động đến
các hoạt động sống của con người như: Không
khí, nước, độ ấm, sinh vật, xã hội loài người và
các thể chế.
Chức năng của môi trường sống
Môi trường là không gian sống của con
người và sinh vật. Trong quá trình tồn tại và phát
triển con người cần có các nhu cầu tối thiểu về
không khí độ ẩm nước nhà ở cũng như các hoạt động vui chơi giải trí khác. Tất
cả các nhu cầu này đều do môi trường cung cấp. Tuy nhiên khả năng cung cấp
nhu cầu đó của con người là có giới hạn và phụ thuộc vào trình độ phát triển của
từng quốc gia và ở từng thời kỳ.
Môi trường là nơi cung cấp các nhu cầu về tài nguyên như đất đá, tre nứa,
tài nguyên, sinh vật Tất cả các tài nguyên này đều do môi trường cung cấp và
giá trị tài nguyên phụ thuộc vào mức độ khan hiếm vàgiá trị của nó trong xã hội.
Môi trường là nơi chứa đựng và đồng hoá các chất thải của con người
trong quá trình sử dụng. Các tài nguyên sau khi hết hạn sử dụng chúng được thải
vào môi trường dưới dạng các thất thải. Các chất này bị các quá trình vật lý hoá
học sinh học phân huỷ thành các chất vô cơ, vi sinh quay trở lại phục vụ con
người. Tuy nhiên chức năng là nơi chứa đựng chất thải của môi trường là có giới
hạn. Nếu con người vượt quá giới hạn này sẽ gây ra mất cân bằng sinh thái và ô
nhiễm môi trường.
cả nước! Vì vậy, trước hết hãy giảm thiểu nhu cầu tiêu dùng của bản thân hơn là
phải tái sử dụng và tái sử dụng sẽ tốt cho môi trường hơn phải tái chế các sản
phẩm đó vứt đi!
Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua môn Mĩ thuật
- 11 -
Sáng kiến kinh nghiệm môn Mĩ Thuật
Nếu thực hiện 3R trên toàn thành phố, Hà Nội sẽ tiết kiệm được khoảng bốn tỷ
đồng mỗi tháng. Lợi ích có thể thấy rõ nhưng việc thực hiện vẫn chưa như ý, vì
thói quen xả rác bừa bãi của nhiều người đã trở nên rất khó bỏ.
Ta tắm ao ta! Ưu tiên sử dụng các sản vật được sản xuất từ địa phương,
như vậy sẽ giảm được sự vận chuyển là một trong những nguyên nhân làm tiêu
hao năng lượng và tăng lượng thải các loại khí độc hại. Thử nghĩ xem, cứ gì phải
sử dụng các loại trái cây ướp lạnh từ cách xa hàng ngàn kilômet mang đến khi
xung quanh ta tràn ngập các loại trái cây nhiệt đới thơm ngon, bổ dưỡng.
Tiết kiệm giấy: Hãy tranh thủ lướt web để tìm kiếm thông tin, thay vì cứ
chăm chăm đọc báo, gửi email và file thay vì viết thư, đấy là bạn đã góp phần
bảo vệ cây xanh - là nguy ên liệu chính sản xuất ra giấy.
Giảm sử dụng túi nilông: Bạn có tin rằng các túi nilông không thể bị phân
hủy sinh học nên chúng có thể tồn tại trong môi trường đến hàng trăm năm và để
sản xuất ra 100 triệu túi nhựa phải tiêu tốn 12 triệu barrel dầu hỏa, vì vậy hãy sử
dụng giấy, các loại lá để gói sản phẩm thay vì sử dụng loại túi này.
Tận dụng ánh sáng mặt trời: Tại sao bạn không mở tung cửa sổ ngôi nhà
bạn bất cứ khi nào có thể, để đón ánh sáng mặt trời thay vì sử dụng các loại đèn
chiếu sáng, như vậy bạn sẽ giảm được lượng điện năng tiêu thụ, đồng thời tiết
kiệm được túi tiền của mình.
Sử dụng các tiến bộ của khoa: Hãy dùng đèn huỳnh quang mặc dù chúng
đắt hơn một tí nhưng bền hơn và tiết kiệm đến 75% điện năng so với bóng đèn
bình thường. Nhưng phải lưu ý rằng trong chúng cũng chứa một lượng nhỏ thủy
ngân, tuy không đủ gây hại cho bạn nhưng sẽ tích lũy vào môi trường nếu không
được thu gom và xử lý tố.
*Đối với giáo viên:
- Chuẩn bị tốt giờ dạy của mình là trang bị tốt thiết bị dạy học như tranh ảnh, vật
mẫu hoặc các thiết bị để ứng dụng công nghệ thông tin như máy tính, máy
chiếu. Dạy học ở tiểu học, việc sử dụng trực quan là rất cần thiết vì dạy học Mĩ
thuật là dạy học trên cơ sở những gì cụ thể, hiện diện trước mắt học sinh. Học
sinh phải được nhìn thấy cụ thể về đường nét, hình dáng , đậm nhạt, màu sắc, bố
cục. Vì vậy việc chuẩn bị đồ dùng dạy học và phương pháp sử dụng đồ dùng là
hết sức quan trọng. Tiết học có thành công hay đạt hiệu quả cao cũng từ những
biện pháp này. Phương pháp chung thì giống nhau nhưng đi vào từng bài cụ thể
Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua môn Mĩ thuật
- 14 -
Sáng kiến kinh nghiệm môn Mĩ Thuật
thì khác nhau, do đó đồ dùng trực quan phải phù hợp với từng bài dạy ở mỗi
khối lớp .
- Chuẩn bị đồ dùng trực quan cần phong phú, tranh ảnh nhiều đề tài khác nhau
của họa sỹ và học sinh, bài vẽ của học sinh năm trước, các hình vẻ trên bảng để
minh họa .
- Lựa chọn trực quan phải điển hình , rõ nội dung khuôn khổ tranh ảnh phải đủ
lớn để học sinh nhìn rõ đồng thời phải có tính thẩm mỹ cao
- Cần phân loại trực quan theo trọng tâm bài dạy Bài dạy yêu cầu cao về hình
dáng hay bố cục đậm nhạt, màu sắc…tuy nhiên ở đồ dùng dạy học Mĩ thuật thì
các ngôn ngữ trên kết hợp hài hòa tạo nên một tổng thể, vậy cần phải sử dụng
như thế nào để đạt hiệu quả cao?
- Giáo viên cần sử dụng đúng thời điểm có đối chiếu để làm rõ nội dung đề tài
.Cùng một đề tài có nhiều cách thể hiện tranh cũng phải phong phú. Giáo viên
trình bày đồ dùng cũng cần có trình tự rõ ràng, sắp xếp khoa học ngay ngắn ở nơi
dễ nhìn.
- Giáo viên cần chuẩn bị:
- Tranh vẽ đa dạng về đề tài, thể loại, cách vẽ
- Tranh minh họa một đề tài có nhiều tranh vẽ khác nhau về bố cục hình
chiếu bài giảng điện tử nếu giáo viên quá lạm dụng các hiệu ứng tính năng tạo ra
các dòng chữ chạy nhảy nhiều, các hình động không liên quan đến nội dung bài
học như vậy không phù hợp với tính chất sư phạm. Hình ảnh đồ họa mất nhiều
thời gian không có tính khả thi, nội dung bài giảng thiếu ý đồ khái quát hạn chế
Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua môn Mĩ thuật
- 16 -
Sáng kiến kinh nghiệm môn Mĩ Thuật
tính tích cực suy nghĩ, sáng tạo Màu sắc cần hài hoà trang nhã, không loè loẹt,
nên sử dụng thống nhất màu nền và hiệu ứng hình ảnh để tiện cho việc theo dõi
bài của học sinh vì đây chỉ là phương tiện phục vụ cho bài giảng chứ không phải
trình chiếu các ứng dụng của công nghệ thông tin. Do đó tôi đã kết hợp giữa
phương pháp dạy học truyền thống và phương pháp dạy học có sử dụng các thiết
bị các hiện đại, giúp cho giờ học sôi nổi đạt hiệu quả cao.
Để dạy tốt môn học Mĩ Thuật nói chung và giáo dục bảo vệ môi trường
giáo viên cần chuẩn bị đầy đủ. ngoài những đồ dùng trực quan phục vụ cho nội
dung kiến thức và rèn luyện kỹ năng của môn học giáo viên cũng cần chú ý đến
đồ dùng phục vụ cho dạy tích hợp bảo vệ môi trường. Dạy học ở tiểu học trực
quan là rất cần thiết. Đối với học sinh tiểu học nhận thức của các em đi từ trực
quan sinh động đến tư duy trừu tượng do đó giáo viên cần chuẩn bị các tranh ảnh
vật dụng đủ to, hình ảnh rõ ràng, điển hình, nội dung tranh, ảnh cần dễ hiểu, gần
gũi với nội dung bài học và phù hợp với tâm lý lứa tuổi, phù hợp với từng bài
dạy ở mỗi khối lớp.
Đối với các loại bài có áp dụng tích hợp bảo vệ môi trường, giáo viên cần
chú ý phân bổ thời gian để không ảnh hưởng đến việc cung cấp kiến thức bộ
môn và rèn luyện kỹ năng vẽ của học sinh. Đồ dùng cần đưa đúng thời điểm và
liên hệ một cách nhẹ nhàng tránh gượng ép làm ảnh hưởng đến tiến trình chung
của giờ dạy .
Giáo viên cần nắm vững nội dung tích hợp bảo vệ môi trường theo thông
tư của bộ giáo dục ban hành
Mức độ tích hợp giáo dục môi trường trong môn Mĩ thuật
- Một vài loại quả
cây thường gặp và sự
đa dạng của thực vật
- Một số vai trò của
thực vậtđối với con
người.
- Một số biện pháp
cơ bản bảo vệ thực
vật
- Yêu mến vẻ
đẹp của các
cây, hoa, trái
- Có ý thúc
bảo vệ vẻ đẹp
của thiên
nhiên
Biết
chăm
sóc cây
Liên hệ
Động vật
(có 4 tiết )Nặn vẽ
xé dán con vật: Bài
13, 19, 22, 23
- Một số loài vật
thường gặp và sự đa
dạng của động vật.
- Quan hệ giữa động
vật và con người
trong cuộc sống hàng
quan
môi
Bộ
phận
Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua môn Mĩ thuật
- 19 -
Sáng kiến kinh nghiệm môn Mĩ Thuật
- Một số biện pháp
cơ bản BVMT thiên
nhiên
trường
Nội dung tích hợp, nội dung giáo dục bảo vệ môi trường lớp 2 bao gồm:
- Giáo dục học sinh yêu mến vẻ đẹp của hoa trái, cỏ cây,có ý thức bảo vệ vẻ đẹp
của thiên nhiên.
- Yêu mến các con vật, có ý thức bảo vệ các con vật.
- Yêu mến cảnh đẹp quê hương, có ý thức giữ gìn môi trường.
Dạng bài / bài Mục tiêu
Kiến thức ( biết ) Thái độ tình
cảm
Kĩ
năng
hành vi
Động vật (có 5 tiết)
Nặn vẽ xé dán con
vật:Bài
5,16,21,24,29
- Một số loài vật
thường gặp và sự đa
dạng của động vật.
- Quan hệ giữa động
vệ cảnh
quan
Bộ
phận
Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua môn Mĩ thuật
- 20 -
Sáng kiến kinh nghiệm môn Mĩ Thuật
34 ) người
- Một số biện pháp
cơ bản BVMT thiên
nhiên
môi trường môi
trường
Riêng bài 30: Vẽ tranh đề tài vệ sinh môi trường Toàn
phần
Nội dung tích hợp, nội dung giáo dục bảo vệ môi trường lớp 3 bao gồm:
-Yêu mến các con vật, có ý thức bảo vệ các con vật.
- Phê phán những hành động săn bắn động vật trái phép
- Yêu mến cảnh đẹp quê hương, có ý thức giữ gìn môi trường. Phê phán những
hành động phá hoại thiên nhiên
Mục tiêu
Kiến thức ( biết ) Thái độ tình
cảm
Kĩ năng
hành vi
Động vật ( có 3
tiết )Nặn ,vẽ
con vật
(Bài: 14, 15,
26)
(có 8 tiết)
(Bài: 3, 4, 5,
11, 20, 29, 31,
34)
- Vẻ đẹp của thiên
nhiên Việt Nam
- Mối quan hệ giữa
thiên nhiên và con
người
- Một số biện pháp
cơ bản BVMT thiên
nhiên
Yêu mếncảnh
đẹp thiên
nhiên có ý
thức giữ gìn
môi trường
Tham gia
bảo vệ
cảnh quan
môi trường
Bộ
phận
Bài 1: Thường
thức mĩ thuật
xem tranh
thiếu nhi vẽ về
đề tài môi
trường
- Vẻ đẹp cua thiên
- Phê phán những hành động săn bắn động vật trái phép
- Yêu mến cảnh đẹp quê hương, có ý thức giữ gìn môi trường. Phê phán những
hành động phá hoại thiên nhiên
Mục tiêu
Kiến thức ( biết ) Thái độ tình cảm Kĩ năng hành vi
Động vật
(có 4 tiết )
Nặn ,vẽ
con vật
(Bài: 3, 8,
16, 23)
- Một số loài động
vật quý hiếm và sự
đa dạng của động
vật.
- Quan hệ giữa động
vật và con người
trong cuộc sống
hàng ngày.
- Một số biện pháp
cơ bản bảo vệ động
vật và giữ gìn môi
trường xung quanh
- Yêu mến các
con vật
- Có ý thức chăm
sóc vật nuôi
- Phê phán những
hành động săn
bắn động vật trái
đẹp quê hương,
- Vẽ được tranh
về bảo vệ môi
Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua môn Mĩ thuật
- 23 -
Sáng kiến kinh nghiệm môn Mĩ Thuật
,vẽ tranh
xem tranh
(3 tiết )
(Bài: 5, 7,
25)
- Mối quan hệ giữa
thiên nhiên và con
người
- Một số biện pháp
cơ bản BVMT thiên
nhiên
có ý thức giữ gìn
môi trường. - -
Phê phán những
hành động phá
hoại thiên nhiên
trường
- Biết giữ gìn
môi trường
- Tham gia các
hoạt động làm
sạch cảnh quan
môi trường
Bộ
- Phê phán những
hành động săn
bắn động vật trái
phép
- Biết chăm
sóc vật nuôi
- Tham gia
các hoạt động
chăm sóc bảo
vệ động vật
Liên
hệ
Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua môn Mĩ thuật
- 24 -
Sáng kiến kinh nghiệm môn Mĩ Thuật
xung quanh
Vẽ cảnh
và tranh
về môi
trường (có
6 tiết)
(Bài: 3,
19, 31,
32, 33,
34, 27
- Vẻ đẹp của thiên
nhiên Việt Nam
- Mối quan hệ giữa
thiên nhiên và con
người
hành động phá
hoại thiên nhiên
- Vẽ được
tranh về bảo
vệ môi trường
- Tham gia các
hoạt động làm
sạch cảnh quan
môi trường
Bộ
phận
Riêng bài 30: Vẽ tranh đề tài vệ sinh môi trường – toàn phần
Phần IV
THIẾT KẾ BÀI DẠY
( Chương trình Mĩ thuật lớp 2- bài 30 )
VẼ TRANH: ĐỀ TÀI VỆ SINH MÔI TRƯỜNG
I. Mục tiêu:
- Thấy được vẻ đẹp của thiên nhiên Việt Nam
- Hiểu được mối quan hệ giữa thiên nhiên và con người
- HS hiểu được nội dung đề tài: Vệ sinh môi trường.
Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua môn Mĩ thuật
- 25 -