Báo cáo chuyên đề:
TÍCH HP GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG THÔNG QUA DẠY NGHỀ
NẤU ĂN
------oOo-----Giáo viên: Trương Thanh Nga
A. ĐẶT VẤN ĐỀ:
I. LỜI MỞ ĐẦU:
Không ai có thể phủ nhận vai trò đặc biệt của môi trường đối với đời sống
con người. Bởi môi trường không chỉ là nơi tồn tại, sinh trưởng và phát triển mà
còn là nơi chứa đựng các nguồn tài nguyên, các chất thải của đời sống và sản xuất,
đồng thời là nơi lưu trữ và cung cấp thông tin cho con người. Nhưng môi trường
hiện nay đang xuống cấp, nhiều nơi bò ô nhiễm nghiêm trọng. Vì vậy môi trường
cần được bảo vệ.
Bảo vệ môi trường (BVMT) hiện nay đang là vấn đề mang tính toàn cầu, ở
nước ta đó cũng là vấn đề được quan tâm sâu sắc của tất cả các ngành các cấp.
Ngày 11/05/2009 Bộ GD-ĐT có văn bản số 3857/BGDĐT-GDTrH qui đònh kể từ
năm học 2009-2010 tất cả các Sở GD-ĐT triển khai tích hợp nội dung giáo dục
BVMT đến tất cả các trường THCS và THPT của đòa phương, trong đó nhiệm vụ
trọng tâm là trang bò cho học sinh kiến thức, kỹ năng về môi trường và BVMT
bằng nhiều hình thức phù hợp như thông qua các môn học và hoạt động ngoại
khóa.
Vì vậy cùng với các môn học khác, trong quá trình giảng dạy môn Nấu ăn
tôi cũng hướng dẫn cho học sinh một số biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường phù
hợp, gần gũi với đời sống hàng ngày của các em nhằm đáp ứng yêu cầu đề ra.
II. THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU:
Bảo vệ môi trường hiện nay đang là nhiệm vụ của toàn xã hội trong đó có
học sinh. Tuy nhiên có nhiều học sinh không mấy quan tâm, thậm chí thờ ơ với
việc bảo vệ môi trường. Vì vậy trong quá trình dạy học tôi cần giáo dục học sinh
biết cách bảo vệ môi trường trước hết là môi trường xung quanh các em.
Trong quá trình dạy học tôi chắc rằng các giáo viên bộ môn khác đã đề cập
tới giáo dục BVMT. Tuy nhiên việc làm này còn chưa thường xuyên, đôi khi còn
những hình ảnh về thực trạng cũng như hậu quả của việc ô nhiễm môi trường.
II. CÁC BIỆN PHÁP TỔ CHỨC THỰC HIỆN:
1. Chuẩn bò nội dung trước mỗi bài dạy.
Trước hết tôi tìm hiểu vấn đề tích hợp, chọn lựa chủ đề thật gần gũi, thiết
thực và sát với nội dung bài học.
Vd: Ở từng bài học hoặc món ăn tôi chọn chủ đề; sử dụng nguồn nhiên liệu; thảm
họa môi trường và biện pháp khắc phục. Đối với mỗi nội dung cần tích hợp tôi có
thể yêu cầu học sinh:
+ Tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến ô nhiễm môi trường
+ Tự đưa ra biện pháp bảo vệ môi trường hoặc tôi đưa ra để học sinh tìm
hiểu.
+ Giải thích một số hiện tượng thường gặp trong cuộc sống của các em..
2. Lựa chọn thời điểm thích hợp trong tiến trình giảng dạy để tích hợp.
Việc lựa chọn thời điểm và nội dung để tích hợp hết sức quan trọng. Một
mặt nó làm cho bài dạy trở nên sinh động và có ý nghóa, mặt khác nếu lựa chọn
không phù hợp sẽ làm cho bài dạy bò đứt quãng và xa rời trọng tâm kiến thức, ý
thức được điều này tôi đã nghiên cứu kỹ lưỡng các phương án tích hợp vừa đảm
bảo dạy đúng, dạy đủ vừa đạt được mục tiêu giáo dục bảo vệ môi trường.
Sau đây tôi xin trình bày việc tích hợp bảo vệ môi trường trong một vài bài
trong dạy nghề nấu ăn.
* Bài 1: Bài mở đầu
- Vò trí tích hợp: I. m thực Việt Nam
- Nội dung tích hợp:
+ Con người phải có ý thức bảo vệ và phát triển đa dạng nguồn thực phẩm:
ngăn chặn khai thác, đánh bắt cạn kiệt nguồn thực phẩm có trong tự nhiên;
tích cực chăn nuôi, trồng trọt; tạo ra nhiều thực phẩm để chế biến được
nhiều món ăn phục vụ cho nhu cầu của con người.
* Bài 4 : Phương pháp lựa chọn các loại thực phẩm:
và đổ rác thải, nước thải ở nơi qui đònh.
+ Có các giải pháp tái sử dụng rác thải…
* Bài 8-9: Phương pháp pha thái, cắt tỉa thực phẩm
- Vò trí tích hợp: Phương pháp cắt tỉa hình tượng phẳng và hình tượng khối; ứng
dụng trang trí món ăn.
- Nội dung tích hợp:
+ Tăng tính thẩm mó của món ăn góp phần làm cho môi trường ăn uống văn
minh, lòch sự.
+ Dễ mất vệ sinh thực phẩm trong quá trình cắt tỉa.
+ Thải ra môi trường những thực phẩm loại bỏ khi cắt tỉa.
+ Đảm bảo vệ sinh nơi thực hành, đổ rác thải đúng nơi qui đònh…
* Bài 10: Đại cương về các phương pháp chế biến
- Vò trí tích hợp: II. Phương pháp chế biến nhiệt
- Nội dung tích hợp:
+ Sử dụng hợp lí và tiết kiệm nhiên liệu
+ Hạn chế sự bay hơi của thực phẩm; khi sử dụng nhiên liệu sẽ thải ra môi
trường không khí mùi của thực phẩm, hơi nước, chất béo trong quá trình làm
chín; các nhiên liệu như: than đá, than mùn, củi, rơm, dầu lửa, trấu… thải ra
môi trường khói, bụi, khí thải và tro than khi cháy.
+ Xây dựng nơi chế biến nhiệt cách xa nơi ở của con người, thoáng gió, có
hệ thống hút khói, hút mùi.
+ Tro than thải ra được đổ ở nơi qui đònh hoặc có giải pháp tái chế, tái sử
dụng.
* Bài 11,12,16,17,18,19,20: Thực hành chế biến món ăn.
- Vò trí tích hợp: Chuẩn bò nguyên liệu – chế biến.
- Nội dung tích hợp:
+ Chọn thực phẩm đảm bảo các tiêu chuẩn chất lượng, chế biến đúng kỹ
thuật để đảm bảo an toàn thực phẩm và dinh dưỡng của món ăn. Trình bày
cho những điều tôi trình bày ở trên để từ đó thuận tiện hơn cho việc tích hợp giáo
dục bảo vệ môi trường trong các bài dạy để nâng cao dần chất lượng giảng dạy.
Xin trân trọng cảm ơn.