Giáo dục bảo vệ môi trƣờng thông qua dạy học tích hợp trong môn Vật lý 9

SƠ LƢỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
I. THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1/ Họ và tên

: ĐÀO THỊ HUỆ

2/ Ngày, tháng, năm sinh: 24/ 08/ 1979
3/ Nam, Nữ

: Nữ

4/ Địa chỉ

: Ấp I - Bạch Đằng - Tân Uyên - Bình Dương

5/ Điện thoại

: CQ (061) 3 865 074

6/ Fax / Email

:

7/ Chức vụ

: Giáo viên

8/ Đơn vị công tác



GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƢỜNG THÔNG QUA DẠY HỌC
TÍCH HỢP TRONG MÔN VẬT LÝ 9
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Như chúng ta đã biết sức khỏe con người và mọi sinh vật trên trái đất điều
liên quan trực tiếp hay gián tiếp đến môi trường. Nhưng hiện nay môi trường sống
ngày càng bị biến đổi và xuất hiện nhiều hiện tượng xấu như hạn hán, lũ lụt, sạt lỡ,
sóng thần, động đất,…Đồng thời đất, nước, không khí cũng bị ô nhiễm trầm trọng
và đã làm biến đổi khí hậu toàn cầu.
- Với thực trạng đó việc bảo vệ môi trường là một trong những mối quan
tâm của mọi người, việc làm này là vô cùng cần thiết nhằm tạo ra trong họ có
những suy nghĩ và hành động vì sự toàn vẹn của môi trường.
- Ô nhiễm môi trường tạo điều kiện cho nhiều sinh vật gây bệnh, mỗi người
cần tích cực phòng chống để phòng bệnh và mỗi quốc gia cần có biện pháp khôi
phục môi trường bảo vệ thiên nhiên và có biện pháp ứng phó với những BĐKH.
- Để hình thành cho những học sinh có những kiến thức về bảo vệ môi
trường, có thái độ, có ý thức bảo vệ môi trường. Sử dụng hợp lý tài nguyên thiên
nhiên, đất, nước, tôn trọng những vẽ đẹp của thiên nhiên, di sản văn hóa, có thái độ
thân thiện với môi trường và trong những năm gần đây việc dạy học theo phương
pháp tích hợp kiến thức liên môn để giúp cho học sinh có được những kiến thức
rộng hơn về nội dung bài học. Đặt biệt môn vật lý cũng là một trong những môn
học làm nền tảng cho các môn khoa học khác. Nên việc dạy học kiến thức liên
môn vào bài học sẽ giúp học sinh tích cực, chủ động, sáng tạo và có sự đam mê
trong việc học vật lý. Vì thế để phát huy năng lực tự học và khả năng tư duy cho
học sinh qua việc day học theo hướng tích hợp kiến thức liên quan đến các môn
học khác để xử lí các bài tập, giải thích được các hiện tượng trong vật lý có liên
quan và giải quyết các tình huống thực tiễn có hiệu quả. Là một người làm công
tác giáo dục, tôi muốn góp một phần nhỏ của mình vào nhiệm vụ bảo vệ môi
trường qua việc “Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua dạy học tích hợp trong

2. Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài:
2.1. Khái niệm: Dạy học tích hợp là kết hợp những nội dung vật lí với nội
dung giáo dục có liên quan vào quá trình dạy học các môn để học sinh biết tổng
hợp kiến thức, kỹ năng ở nhiều môn học để giải quyết các nhiệm vụ học tập và
hình thành năng lực giải quyết các tình huống thực tiễn, bao gồm các môn tự nhiên
và xã hội, đòi hỏi học sinh phải vận dụng kiến thức tổng hợp liên quan đến nhiều
môn học như: tích hợp giáo dục đạo đức, lối sống, giáo dục pháp luật, giáo dục chủ
quyền quốc gia về biên giới, biển đảo, giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và
hiệu quả bảo vệ môi trường, an toàn giao thông,…
2.2. Nội dung chƣơng trình vật lý 9 gồm 4 chƣơng:
- Chương I: Điện học.
- Chương II: Điện từ học.
- Chương III: Trường học.
- Chương IV: Sự bảo vệ và chuyển hóa năng lượng.
a) Xác định các bài dạy và một số địa chỉ tích hợp để lồng ghép giáo dục bảo
vệ môi trường.
Chƣơng

Chƣơng I:
Điện học

Bài

Tên bài

Địa chỉ tích hợp

Bài 19 Sử dụng an toàn - Cần phải thực hiện các biện pháp
và tiết kiệm điện đảm bảo an toàn về điện.Vì mạng
điện này có hiệu điện thế 220V nên

châm điện

Sắt, thép, niken, coban và các vật liệu
từ khác đặt trong từ trường đều bị
nhiễm từ

Bài 40 Hiện tượng khúc Hiện tượng tia sáng truyền từ môi
xạ ánh sáng
trường trong suốt này sang môi
trường trong suốt khác bị gẫy khúc tại
mặt phân cách giữa hai môi trường
được gọi là hiện tượng khúc xạ ánh
sáng.

Chƣơng
III: Quang
học

Bài 49 Mắt cận và mắt
lão

Mắt cận nhìn rõ những vật ở gần
không nhìn rõ những vật ở xa, kính
cận là thấu kính phân kì. Mắt cận phải
đeo thấu kính phân kì để nhìn rõ
những vật ở xa.

Bài 52

- Ánh sáng do mặt trời và các đèn dây

- Để xác định mục tiêu của giáo án gồm:
+Xác định mục tiêu theo chuẩn kiến thức kĩ năng.
+Xác định mục tiêu lồng ghép.
- Xác định nội dung bài học đảm bảo kiến thức
+ Đảm bảo kiến thức nội dung của bài.
+Việc tích hợp dựa vào mục tiêu chọn lọc nội dung phù hợp ngắn gọn, súc tích,
mạch lac, dễ hiểu như phải làm rõ trọng tâm bài học.
- Xác định các hoạt động của giáo viên và học sinh
+Hoạt động dạy và họ theo mục tiêu.
+HS phải trình bày và phát huy năng lực hợp tác có trách nhiệm trong việc học.
+HS phải học cách tìm kiếm thông tin
+HS bọc lộ khả năng tìm kiếm thông tin
+ HS rèn luyện để hình thành kĩ năng.
-Từ đó giáo viên lựa chọ các phương pháp dạy học phù hợp cho từng bào dạy. Để
nâng cao hiệu quả việc dạy học tích hợp, tôi đã lựa chọn một số phương pháp sau:
+Dạy học theo dự án
+Phương pháp nhóm
+Phương pháp trực quan
+phương pháp thuyết trình
+Phương pháp đặc và giải quyết vấn đề
+phương pháp bàn tay nặn bột
2.3 Biện pháp thực hiện:
- Giáo dục bảo vệ môi trường là một lĩnh vực giáo dục liên ngành, vì vậy
được triển khai theo phương pháp thích hợp. Nội dung tích hợp giáo dục bảo vệ
môi trường thông qua các chương, bài cụ thể.
- Việc tích hợp thể hiện ba mức độ: Mức độ toàn phần, mức độ bộ phận và
mức độ liên hệ.
- Do kiến thức giáo dục bảo vệ môi trường được tích hợp và lồng ghép vào
nội dung bài giảng, nên khi giảng dạy giáo viên chỉ có thể tích hợp ở mức độ bộ
phận và mức độ liên hệ tùy từng điều kiện có thể sử dụng một số phương pháp

nguyên liệu để sản xuất đường glucozơ và rượu Etylen.
* Giáo dục kỹ năng:
- Dân số phải đảm bảo.
- Tránh gây ô nhiễm môi trường, giúp các cây lương thực tươi tốt.
- Khi phun thuốc không phun quá lâu sẽ làm ảnh hưởng cây trồng, con
người, cân bằng hệ sinh thái hạn chế chặt phá cây rừng nhiều sẽ phá hủy cân bằng
sinh thái của môi trường.
* Liên môn y học: Tăng cường hệ miễn dịch
- Khi tiếp xúc với ánh sáng mặt trời làm tăng số lượng các bạch cầu, các kháng thể
miễn dịch và đặt biệt là khả năng vận chuyển, tiếp chuyển oxy của hồng cầu giúp
cơ thể tiêu diệt các siêu vi trùng và các vi khuẩn.

GV: Đào Thị Huệ

6


Giáo dục bảo vệ môi trƣờng thông qua dạy học tích hợp trong môn Vật lý 9

- Tắm nắng để điều trị các dạng lao: hạch, phổi, xương và các vết thương bị nhiễm
trùng. Những mùa thiếu ánh sáng mặt trời các bệnh như cảm cúm, viêm phổi và
lao dễ xuất hiện.
- Nếu tiếp xúc với ánh sáng mặt trời quá nhiều chúng ta có thể dễ bị cảm nắng,
hỏng mắt, bỏng da,..tăng khả năng bị ung thư da.
Nói chung nên tiếp xúc với ánh nắng theo chu kì vào mỗi buổi sáng sớm là tốt
nhất. Nên cho ánh sáng mặt trời chiếu vào nơi ở, nơi làm việc, bệnh viện, trường
học,… làm thế vừa giúp tiết kiệm năng lượng, vừa làm ta sống khỏe và ít bệnh tật
* Liên môn giáo dục công dân: Tuyên truyền vận động mọi người cùng
chung tay bảo vệ môi trường. Sử dụng năng lượng ánh sáng mặt trời → tiết kiệm
điện năng,… hạn chế sử dụng ánh sáng màu có hại cho mắt. Qua đó góp phần xây

* Tích hợp môn địa: Do không khí bị ô nhiễm tăng hiệu ứng nhà kín gây thủng
tầng ô zôn làm nguy hại đến sức khỏe con người. Nếu con người đi dưới ánh nắng
mặt trời thì các tia bức xạ tiếp xúc với da gây ung thư da, tiếp xúc với mắt sẽ làm
hư võng mạc, ảnh hưởng đến mắt.
- Biện pháp GDBVMT:
+Khi đi dưới trời nắng gắt cần thiết phải che chắn cơ thể khỏi ánh nắng mặt trời.
+Khi tắm nắng cần thiết sử dụng kem chống nắng.
+Cần đấu tranh chống các tác nhân gây hại tầng ozon như: thử tên lửa, phóng tàu
vũ trụ, máy bay phản lực siêu thanh và các chất khí thải…
+Tác dụng quang điện:
- Pin mặt trời biến đổi trực tiếp quang năng thành điện năng
- Biện pháp GDBVMT: Tăng cường sử dụng pin mặt trời tại các vùng sa mạc,
những nơi chưa có điều kiện sử dụng lưới điện quốc gia.
Một số hình ảnh sử dụng năng lượng mặt trời có lợi:

Thiết bị dùng năng lượng
Máy bay sử dụng năng lượng
mặt trời biến đổi để đun
mặt trời.
nóng nước.

Làm Pin mặt trời

Làm muối

Đèn đường dùng năng
lượng mặt trời.

Cho trẻ tắm nắng


3. Thái độ: 3. Có thái độ nghiêm túc khi tìm hiểu kiến thức mới
Kiến thức liên môn: Biết nhận biết từ trường. Biết được lợi ích và tác hại
của sóng điện từ và có biện pháp GD BVMT.
* Liên môn lịch sử:
Từ 2000 năm trước công nguyên người ta đã biết đến những loại đá nam
châm trong tự nhiên chúng có thể tự hút được sắt, thép, làm nhiễm từ các vật bằng
sắt, thép tiếp xúc với chúng và từ đó người ta cũng chế tạo ra la bàn, ban đầu la bàn
được sử dụng để định phướng hướng khi di chuyển trên bộ. Nhưng sau đó, la bàn
được sử rộng rãi trong ngành hàng hải trên thế giới,… Hiện nay, người ta cũng có

GV: Đào Thị Huệ

9


Giáo dục bảo vệ môi trƣờng thông qua dạy học tích hợp trong môn Vật lý 9

thể dùng chương trình phần mềm để tạo ra la bàn trên một số điện thoại di động
nhằm xác định phương hướng khi di chuyển.
* Liên môn địa lý: Sử dụng la bàn để xác định phương hướng.
* Liên môn sinh học:
- Tia X, tia gamma khi xuyên qua các mô gây đột biến gen.
- Người ta sử dụng tia phóng xạ để gây đột biến gen ở thực vật.
- Dùng tia X, tia gamma để gây đột biến nhân tạo mong muốn khi chọn
giống áp dụng chủ yếu đối với vi sinh vật và cây trồng.
* Liên môn y học:
- Sử dụng tia X để chụp X quang, tia X của nha sĩ dùng để chụp hình răng.
- Tia gamma dùng để chữa bệnh ung thư.
* Liên môn giáo dục công dân: Giáo dục học sinh khi tiếp xúc với các
sóng điện từ như sóng radio, sóng vô tuyến có thể gây hại cho sức khỏe làm cho cơ

3. Thái độ: Thực hiện an toàn về điện, yêu thích môn học.
Kiến thức liên môn:
Ảnh hưởng sự nhiễm từ của sắt, thép đến môi trường và biện pháp khắc phục.
* Liên môn hóa học:
- Những khí thải CO2, SO2,trong quá trình sản xuất gang, thép có ảnh hưởng
đến môi trường xung quanh như thế nào?
- Ảnh hưởng của quá trình luyện gang thép đế môi trường như thế nào? Cần
có biện pháp nào để bảo vệ môi trường?
Đáp án:
- Khí thải trong quá trình luyện gang thép thường gây ra các khí CO, CO 2,
SO2, H2S, gây bụi làm ô nhiễm môi trường.
- Chất thải rắn không được quy hoạch hợp lý sẽ là suy thoái môi trường
nước,.
- Chất thải lỏng khi thải trực tiếp vào nguồn nước sẽ làm tăng nồng độ kim
loại ảnh hưởng đến môi trường sinh thái.
Biện pháp BVMT: Trong các nhà máy cơ khí, luyện kim có nhiều vụn sắt, bụi,
việc sử dụng các nam châm để thu gom bụi, các vụn sắt làm sạch môi trường là
giải pháp hiệu quả nhất.
* Liên môn sinh học:
Sự phát triển não bộ của chim bồ câu so với loài bò sát như thế nào?
Đáp án: Bộ não chim phát triển liên quan đến đời sống phức tạp và phạm vi
hoạt động rộng. Trong não bộ thì não trước (đại não), não giữa (hai thùy thị giác)
và não sau (tiểu não) phát triển hơn loài bò sát.
* GD BVMT: Loài bồ câu có một khả năng đặt biệt, đó là có thể xác định
được phương hướng chính xác trong không gian. Sở dĩ như vậy bởi vì trong não bộ
của chim bồ câu có hệ thống giống như một la bàn, chúng được định hướng theo từ
trường của trái đất, sự định hướng này có thể bị đảo lộn nếu trong môi trường có
nhiều nguồn phát sóng điện từ, vì vậy bảo vệ môi trường tránh ảnh hưởng tiêu cực
của sóng điện từ là góp phần bảo vệ thiên nhiên.
* Liên môn y học: Sử dụng nam châm để lấy các mạt sắt nhỏ ra khỏi mắt.

đốt cháy nhiên liệu. Bên cạnh đó, quá trình hô hấp ở người và động vật sinh ra khí
CO2 . Hô hấp chịu ảnh hưởng của yếu tố môi trường như: Oxy, nước, nhiệt độ,
CO2,… , nồng độ CO2 trong môi trường cao ức chế hô hấp làm thay đổi môi trường
sống, gây biến đổi khí hậu.
- Biện pháp GDBVMT: Điều hòa thành phần không khí (chủ yếu tỉ lệ O2 và
CO2 theo hướng có lợi cho hô hấp). Hạn chế ô nhiễm không khí từ bụi bằng cách
đeo khẩu trang,.. thường xuyên dọn vệ sinh đảm bảo nơi làm việc có đủ nắng, gió,
tránh ẩm ước,..
- Hiện nay, dân số tăng quá nhanh tạo áp lực về nơi ở, môi trường sống, môi
trường sinh thái, tăng việc sử dụng điện, nước, chặt phá rừng làm giảm khí O, tăng
khí CO2 gây biến đổi khí hậu.

GV: Đào Thị Huệ

12


Giáo dục bảo vệ môi trƣờng thông qua dạy học tích hợp trong môn Vật lý 9

- Hậu quả của nghiện thuốc lá, nghiện ma túy không chỉ gây rối loạn quá
trình sinh trứng hoặc sinh tinh làm giảm khả năng sinh sản, thụ tinh. Không những
thế khối thuốc lá còn thải vào bầu khí quyển một lượng lớn khí ra ngoài môi
trường làm tăng hàm lượng CO2 gây biến đổi khí hậu.
- Ngoài ra Sản phẩm tiêu hóa của động vật là phân, phân chính là nguồn chất
thải, nếu nguồn chất thải này không xử lí chúng sẽ thải vào môi trường một lượng
khí CO2, CH4 là những khí gây hiệu ứng nhà kính.
- Để hạn chế các khí thải gây hiệu ứng nhà kính con người cần có ý thức bảo
vệ môi trường sống, bảo vệ tầng ô zôn. Hạn chế hút thuốc để hạn chế khối thuốc
thải vào môi trường sống.
* Liên môn hóa học: Hiện nay vấn đề được quan tâm nhất trong yếu tố

* Liên môn hóa học, sinh học:
Các chất khí NO, NO2, CO, CO2 khi được tạo ra:
- NOx do khí thải ôtô, xe máy tạo ra gây viêm sưng lớp niêm mạc, cản trở
trao đổi khí có thể gây chết ở liều cao.
Khí CO, CO2, SOx tạo ra do chất thải sinh hoạt, công nghiệp, khói thuốc lá,
làm giảm hiệu quả hô hấp. Làm tê liệt lớp lông rung trong phế quản, giảm hiệu quả
lọc sạch không khí → bệnh ung thư phổi → gây chết người.
→Vì vậy chúng ta phải bảo vệ cơ thể, tránh hít phải các khí độc bụi trên
bằng các biện pháp:
- Trồng nhiều cây xanh quanh hai bên đường phố, công sở, trường học, bệnh
viện để diều hòa lượng khí oxi, CO2 có lợi cho hô hấp.
- Đeo khẩu trang khi vệ sinh ở những nơi có bụi.
- Hạn chế sử dụng các thiết bị thải rác, các chất khí độc hại.
- Không hút thuốc lá và vận động mọi người không hút thuốc lá.
- Các khu công nghiệp cây xanh, các nhà máy, lò nung vôi, nung gạch, mỏ
than khi khai thác và sản xuất cần phải có hệ thống xử lí chất thải được nhà nước
cho phép.
* Mắt cận, mắt lão
Cần đeo kính hai mặt lõm (kính phân kỳ), do cầu mắt dài, thủy tinh thể bị
phồng.
- Nguyên nhân: (rất nhiều).
Riêng thể thủy tinh bị lão hóa, cầu mắt ngắn, đeo kính hai mặt lồi (kính hội
tụ) kính lão. Nguyên nhân: do người già, thể thủy tinh bị lão hóa.
- Loạn thị: Thiếu vitamin A (thường có trong thức ăn hằng ngày) nhìn
không rõ lúc hoàng hôn gọi là bệnh quáng gà có khả năng thu nhận ánh sáng bị
giảm nên nhìn không rõ lúc hoàng hôn. Vitamin A là một nguyên liệu tạo nên
rôđôspin có trong tế bào que, phụ trách việc thu nhận ánh sáng. Vitamin A có
nhiều trong dầu, gan ca, gan và thận động vật, trong lòng đỏ trứng và trong các loại
rau quả như cà chua, gấc, ớt, cà rốt, bí đỏ…
- Cận thị do: Đọc sách qúa gần (mắt cách sách 25-30 cm là vừa), đọc trong

phổi cả. Bạn cũng không bị khiển trách là vì phạm tội hút thuốc lá trong nhà
trường? Đúng hay sai?
Đáp án: Sai vì ngửi khói thuốc lá cũng bằng 1 ngày hút 10 điếu thuốc lá, bạn cũng
bị khiển trách vì bạn không khuyên bảo bạn mình không nên hút thuốc lá.
2. Bạn A nói khi đọc sách cứ để sách xa ra ở mặt bàn hoặc ở trên giường
chẳng hạn. Cứ ngồi làm vi tính hoặc xem tivi gần miễn sao nhìn rõ vật, rõ chữ là
được. Vì cận thị là do bẩm sinh. Đúng hay sai.
Đ/a: Sai vì chủ yếu là do không biết giữ vệ sinh mắt.
* Liên môn môn hóa: Sử dụng muối ăn NaCl (natri clorua) pha loãng để
rữa mặt.
GIÁO ÁN MINH HỌA
SỬ DỤNG AN TOÀN VÀ TIẾT KIỆM ĐIỆN
I. MỤC TIÊU.
1. Kiến thức:
Kiến thức bộ môn: Nêu và thực hiện được các quy tắt an toàn khi sử dụng
điện, thực hiện được các biện pháp tiết kiệm điện năng.

GV: Đào Thị Huệ

15


Giáo dục bảo vệ môi trƣờng thông qua dạy học tích hợp trong môn Vật lý 9

2. Kĩ năng: Giải thích và thực hiện được các biện pháp thông thường để sử
dụng an toàn điện.
3. Thái độ: Sử dụng điện an toàn và tiết kiệm tại lớp học, tại gia đình, biết
tuyên truyền, vận động mọi người thực hiện theo.
4. Phát triển năng lực: Năng lực sử dụng ngôn ngữ, năng lực giải quyết
vấn đề, năng lực hợp tác, năng lực tính toán,..

16


Giáo dục bảo vệ môi trƣờng thông qua dạy học tích hợp trong môn Vật lý 9

việc sử dụng đồ dùng điện, thiết bị điện gây sự cố chập điện, rò điện, đứt đường
dây, cháy nổ trạm biến áp, … cũng sinh ra tia lửa điện dẫn đến gây hỏa hoạn.
Biện pháp an toàn:
- Đề ra các biện pháp an toàn khi sử dụng điện tại những nơi cần thiết.
- Cần tránh bị điện giật khi tiếp xúc với dòng điện cao áp.
- Tuân thủ các quy tắt an toàn khi sử dụng điện và có những kiến thức cơ
bản về sơ cứu người bị điện giật.
* Liên môn địa lý:
Thực hiện sự kiện “giờ trái đất” nhằm đề cao việc tiết kiệm điện
* Giáo dục kỹ năng sống: Giáo dục cho học sinh biết tiết kiệm điện mọi lúc
mọi nơi cho gia đình, nhà trường và xã hội nhằm góp phần bảo vệ môi trường.
* Liên môn mỹ thuật:
Khuyết khích học sinh vẽ tranh về đề tài “sử dụng an toàn và tiết kiệm điện
năng”
II. CHUẨN BỊ
Đối với giáo viên và mỗi nhóm học sinh:
- Tài liệu liên quan đến lồng ghép bảo vệ môi trường,
- Soạn bài giảng bằng công nghệ thông tin.
- Phiếu học tập nhớ lại các quy tắc an toàn khi sử dụng điện đã học ở vật lí 7 theo
nhóm.
C1: Làm thí nghiệm với các nguồn điện có hiệu diện thế dưới …….. vôn.
C2: Phải sử dụng các dây dẫn có vỏ bọc ………
C3: Cần mắc thiết bị ………… cho mỗi dụng cụ điện để ngắt mạch tự động khi
đoản mạch.
C4: Khi tiếp xúc với mạng điện gia đình thì cần lưu ý ………..…..Vì ……………..

NỘI DUNG

HOẠT ĐỘNG 1 : TÌM HIỂU VÀ THỰC HIỆN I. AN TOÀN KHI SỬ
CÁC QUY TẮC AN TOÀN KHI SỬ DỤNG DỤNG ĐIỆN
ĐIỆN [B]
1. Nhớ lại các quy tắc an
toàn khi sử dụng điện đã học
ở lớp 7
- GV: Phát phiếu giao việc cho HS:
Yêu cầu học sinh trả lời các câu hỏi

- Chỉ làm TN với nguồn điện
có hiệu điện thế dưới 40V.

- Yêu cầu các nhóm thảo luận hoàn thành phiếu học
- Sử dụng các dây có vỏ bọc
tập.
đúng tiêu chuẩn.
HS: Thảo luận theo nhóm, hoàn thành phiếu học
- Cần mắc cầu chì cho mỗi
tập
dụng cụ điện.
- GV: Thu phiếu học tập, gọi đại diện các nhóm
- Dùng các thiết bị điện đảm
nhận xét nhóm bạn.
bảo cách điện
- GV: Nhận xét, bổ sung phần hoàn thành phiếu học
tập của các nhóm (sữa sai nếu có).
GD BVMT:
- Sống gần các đường dây cao thế rất nguy hiểm,

GV: Khi sử dụng điện thường xảy ra sự cố gì?
HS: Có thể gây hỏa hoạn, hay bị điện giật.
GV: Quá trình đóng ngắt mạch điện cao áp luôn
kèm theo các tia lửa điện, sự tiếp xúc điện không
tốt cũng có thể làm phát sinh các tia lửa điện. Tia
lửa điện có tác dụng làm nhiễu sóng điện từ ảnh
hưởng đến thông tin liên lạc hoặc gây ra các phản
ứng hóa học (tạo ra các khí độc như: NO, NO2,
CO2,…). Vì vậy, cần đảm bảo sự tiếp xúc điện thật
tốt trong quá trình vận hành và sử dụng các thiết bị
điện. Tia lửa điện truyền đến các vật liệu xốp, dễ
cháy có thể gây ra hỏa hoạn.
GV: Theo em phải làm thế nào để khắc phục sự cố
trên?
HS:- Cần tránh bị điện giật bằng cách tránh tiếp xúc
với dòng điện có điện áp cao.
- Đề ra các biện pháp an toàn điện tại những nơi
cần thiết cơ bản nhất về sơ cứu người bị điện giật.

GV: Đào Thị Huệ

19


Giáo dục bảo vệ môi trƣờng thông qua dạy học tích hợp trong môn Vật lý 9

Biện pháp an toàn:
- Đề ra các biện pháp an toàn khi sử dụng điện tại
những nơi cần thiết.
- Cần tránh bị điện giật khi tiếp xúc với dòng điện

có dòng điện chạy qua cơ thể người và là nguy
hiểm, còn dây nguội luôn luôn được nối với đất nên
giữa dây nguội và cơ thể người không có dòng điện

GV: Đào Thị Huệ

20


Giáo dục bảo vệ môi trƣờng thông qua dạy học tích hợp trong môn Vật lý 9

chạy qua. Vì thế việc ngắt công tắc hoặc tháo cầu - Rút phích trước khi thay các
chì trước khi thay bóng đèn hỏng đã làm hở dây dụng cụ điện.
“nóng”, do đó loại bỏ trường hợp dòng điện chạy
- Ngắt công tắc hoặc tháo cầu
qua cơ thể người và đảm bảo an toàn.
chì khi sữa chữa.
+ Khi đảm bảo cách điện giữa người và nền nhà, do
điện trở của vật cách điện (chẳng hạn như ghế - Nối đất với các thiết bị điện
nhựa, bàn gỗ khô…) là rất lớn nên dòng điện nếu bằng kim loại.
chạy qua cơ thể người và vật cách điện sẽ có cường
độ rất nhỏ nên không gây nguy hiểm đến tính
mạng.
-Dây tiếp đất có tác dụng gì?

GV hoàn chỉnh, thống nhất các câu trả lời.
HS: ghi vở
HOẠT ĐỘNG 2 : TÌM HIỂU Ý NGHĨA CÁC
BIỆN PHÁP TIẾT KIỆM ĐIỆN NĂNG [H]
-Yêu cầu HS thu thập thông tin SGK về lợi ích của


- Giảm chi tiêu cho gia đình.
- Các dụng cụ, thiết bị điện sử
dụng lâu bền hơn.

- Giảm bớt các sự cố gây tổn
+ Dành phần điện năng tiết kiệm được để xuất khẩu hại chung do hệ thống điện bị
quá tải, đặc biệt trong những
điện, góp phần tăng thu nhập cho đất nước.
giờ cao điểm.
+ Giảm bớt việc xây dựng các nhà máy điện, do đó
- Dành phần điện năng tiết
góp phần giảm ô nhiểm môi trường.
kiệm cho sản xuất.
GV hoàn chỉnh, thống nhất các câu trả lời.
GV: Yêu cầu hoạt động cá nhân thực hiện C8, C9
để tìm hiểu các biện pháp sử dụng tiết kiệm điện
năng.
C8: Hãy viết công thức tính điện năng sử dụng.
HS: A = P. t
C9: Từ đó cho biết, để sử dụng tiết kiệm điện năng
thì:
+ Cần phải lựa chọn, sử dụng các dụng cụ hay thiết
bị điện có công suất như thế nào?
+ Có nên sử dụng các dụng cụ hay thiết bị điện
2. Các biện pháp sử dụng
những lúc không cần thiết hay không? Vì sao?
tiết kiệm điện năng.
HS trình bày đƣợc C9: Để sử dụng tiết kiệm điện
Cần lựa chọn sử dụng các

HS trình bày:
- Việc xây dựng các nhà máy sản xuất điện
hiện nay chủ yếu là các nhà máy nhiệt điện, thủy
điện, …làm ảnh hưởng đến sói mòn đất, cạn kiệt tài
nguyên, khoáng sản, thiếu nguồn nước, ảnh hưởng
đến môi trường sinh thái, động vật, thực vật,…
chúng làm tác động đến môi trường sống và khiến
khí hậu toàn cầu biến đổi khắc nghiệt hơn, gây ô
nhiễm môi trường nhiều hơn.
Thực hiện sự kiện “giờ trái đất” nhằm đề cao
việc tiết kiệm điện và vì vậy giảm lượng khí thải
đioxitcacbon gây hiệu ứng nhà kính, khiến trái đát
nóng lên và làm biến đổi khí hậu toàn cầu. mục
đích sâu hơn của sự kiện là kêu gọi, nhắc nhở mọi
người có ý thức và hành động thường xuyên hơn
trong việc bảo vệ môi trường hành tinh xanh của
chúng ta.
Nhân thức được mục đích của sự kiện “giờ trái đất”
nếu chúng ta tránh được nững việc làm hình thức đi
ngược lại tinh thần của sự kiện này. Ví dụ: nếu tắt
đèn điện nhưng lại thắp sáng bằng đèn cầy, đèn dầu
sẽ càng khiến môi trường ô nhiễm nhiều hơn hoặc
việc tổ chức những lễ hội trong dịp này khiến xe cộ
lưu thông trên đường nhiều hơn, rác thải nhiều hơn

GV: Đào Thị Huệ

23



HS: Giải bài tập C12
- HS khác làm vào tập

+ Treo một tấm bìa có dán
dòng chữ” nhớ tắt điện “ lên
phía trên cửa ra vào, sao cho
khi đóng chặt cửa thì tấm bìa
tự động hạ xuống ngay trước
mặt.
+ Lắp một chuông điện, sao
cho khi đóng chặt cửa ra vào
thì chuông kêu để nhắc nhở
bạn.
+ Lắp một công tắc tự động
(còn gọi là rơle), sao cho khi
đóng chặt cửa ra vào hoặc khi
khoá cửa thì công tắc tự động
ngắt mạch điện của nhà bạn

GV: Đào Thị Huệ

24


Giáo dục bảo vệ môi trƣờng thông qua dạy học tích hợp trong môn Vật lý 9

C11: Câu D
C12:
- Điện năng sử dụng của mỗi
loại bóng đèn trong 8 000 h:

GV cung cấp một số hình ảnh và yêu cầu HS chỉ ra trường hợp nào nên và
trường hợp nào không nên làm. Chia làm 2 đội lên ghép hình.

GV: Đào Thị Huệ

25