__________ Sáng kiến kinh nghiệm
__________
A. Phần mở đầu
I/ Lý do chọn đề tài :
Môn Tiếng Việt góp phần đắc lực trong việc thực hiện mục tiêu đào tạo thế
hệ trẻ. Việc dạy tiếng Việt trong nhà trờng tạo cho học sinh khả năng sử dụng
tiếng việt văn hoá và hiện đại để suy nghĩ, giao tiếp và học tập. Thông qua
việc học Tiếng việt, rèn cho học sinh năng lực t duy, phơng pháp suy nghĩ,
giáo dục các em những t tởng tình cảm lành mạnh trong sáng.
Rèn cho học sinh phát âm đúng chuẩn chữ viết trong phân môn tập đọc là
một khâu rất quan trọng. Rèn kỹ năng phát âm đúng giúp cho ngôn ngữ của
các em phát triển một cách toàn diện nhất, đúng nhất trong mọi hoàn cảnh.
Ngoài ra còn giúp cho học sinh hiểu đúng nghĩa của từ ngữ, câu văn. Từ đó
giúp các em cảm nhận cái hay cái đẹp của văn bản nghệ thuật cũng nh sự
chính xác của văn bản khoa học.
Việc phát âm đúng chuẩn chữ viết sẽ tạo đợc nhiều cái lợi: Trớc hết nó
giúp học sinh viết đúng chính tả, sau đó còn giúp các em dễ dàng hơn khi
học ngoại ngữ.
Kỹ năng nói ở chơng trình sách giáo khoa mới đòi hỏi cao hơn ở chơng
trình cải cách giáo dục. Điều này thể hiện rõ nét ở phân môn Tập làm văn.
Chính vì vậy rèn kỹ năng phát âm đúng chuẩn chữ viết vô cùng quan trọng
đối với học sinh tiểu học nói chung và học sinh lớp 3 nói riêng. Do vậy nên
việc rèn kỹ năng phát âm đúng chuẩn chữ viết là cả một quá trình lâu dài, đòi
hỏi ngời giáo viên phải kiên trì, tỉ mỉ và cố gắng.
Ngôn ngữ là công cụ của giao tiếp. Ngôn ngữ có chuẩn thì việc giao tiếp ở
phạm vi rộng hơn phơng ngữ mới thuận lợi và bài đọc của các em cũng mới
tiến tới hay đợc. Bởi mỗi bài tập là một bức tranh nhỏ về hiện thực và cuộc
sống xung quanh con ngời. Các em đọc càng hay càng thêm dễ hiểu về nội
dung bài đọc cũng nh cảm nhận đợc cái hay, cái đẹp thể hiện trong bài, từ đó
Vũ Thị Xuân - Trờng tiểu học nông trờng Thống Nhất
1

Qua giảng dạy, tôi nhận thấy rằng hầu hết các em phát âm không đúng ở
một số tiếng, từ. Có thể phân những lỗi phát âm đó thành các loại nh sau:
1. Các lỗi phụ âm đầu.
Nói 3 âm quặt lỡi, thể hiện trên chữ viết :"tr" , "s", "r" thành "ch" "x", "d"
Ví dụ: "Trân trọng" thành "chân chọng", "dòng sông" thành"dòng xông" ,
"rừng xanh" thành "dừng xanh" .
2. Phát âm các tiếng tròn môi: Ví dụ "cây cọ" thành "cây quạ" "con
cò"thành "con quà".
3. Lỗi các thanh ngã, thanh hỏi, ngã thành hỏi, hỏi thành ngã:
Ví dụ: "Hoa nở" thành "hoa nỡ", "Nũng nịu" thành "nủng nịu" , "Quả lê"
thành "quã lê"
Kết quả theo dõi ban đầu nh sau :
Tháng 10/2007
TT Kết quả Phụ âm đầu Âm tròn môi Dấu thanh
1
Phát âm chuẩn 1em = 3,4% 2 em = 6,8% 1 em = 3,4%
2
Phát âm cha
chuẩn
28 em = 96,6% 2 em = 93,2% 28 em = 96,6%
II/ Các giải pháp thực hiện:
Sử dụng các phơng pháp sau :
Vũ Thị Xuân - Trờng tiểu học nông trờng Thống Nhất
3
__________ Sáng kiến kinh nghiệm
__________
a. Phơng pháp khảo sát: Phải nắm đợc cụ thể học sinh phát âm sai lệch, phát
âm sai chỗ nào, cụ thể từng học sinh nào.
b. Phơng pháp rèn luyện theo mẫu: Từ hoạt động có ý thức trong đó thầy giáo
cho ra và giới thiệu các mẫu hoạt động lời nói rồi phân biệt làm cho học sinh

cách cho học sinh.
2. Biện pháp thứ 2: Khảo sát khả năng phát âm của học sinh.
Giáo viên phải nắm đợc cụ thể từng học sinh nào hay phát âm sai, sai
chỗ nào để kịp thời sửa chữa.
3. Biện pháp thứ 3: Bồi dỡng cho học sinh có mong muốn, có ý thức nói, đọc
đúng chính âm càng sớm càng tốt.
Nhắc nhở học sinh cần phát âm đúng không chỉ trong khi rèn đọc mà
còn cả trong các giờ học khác cũng nh trong giao tiếp hàng ngày.
4. Biện pháp thứ 4: Chữa lỗi phát âm bằng biện pháp phát âm theo mẫu.
Bằng phát âm mẫu của mình, giáo viên đa ra trớc phát âm chuẩn từng từ
cần luyện yêu cầu học sinh phát âm theo.
5. Biện pháp thứ 5: Biện pháp cấu âm .
Sau khi đọc, giáo viên mô tả cấu âm của một âm nào đó. Ví dụ "trong
sáng", "rung rinh", "sáng suốt" cần phải đọc quặt lỡi, tiếng chứa các nguyên
âm đôi thì phải đọc lớt đều trên hai âm.
Sau khi mô tả cấu âm thì cho học sinh đọc, cho học sinh khác nhận xét,
mô phỏng lời của bạn và so sánh với cách đọc mẫu. Nếu học sinh không làm
đợc việc đó thì giáo viên có thể giúp đỡ. Giáo viên phải nhanh chóng nhận ra
hiệu số sai lệch giữa bài đọc của các em và mẫu của thầy. Khi nhận xét học
sinh đọc, giáo viên không đợc nhận xét chung chung (em đọc tốt hay tơng đối
tốt) mà giáo viên phải nhận xét thật cụ thể đợc chỗ nào và cha đợc chỗ nào.
6. Biện pháp thứ 6: Biện pháp noi gơng chê trách nhẹ nhàng.
Nếu trong lớp đã có em phát âm đúng, giáo viên không cần đọc mẫu mà
gọi cho học sinh đó đọc. Nh vậy học sinh khác sẽ thêm phần tự tin cố gắng
hơn. Còn nếu học sinh khi đọc còn mắc lỗi nhiều, giáo viên không nên chê
trách nhiều để tránh sự mất lòng tin đối với các em .
7. Biện pháp thứ 7: Tạo cho học sinh đợc thực hành nhiều.
Vũ Thị Xuân - Trờng tiểu học nông trờng Thống Nhất
5
__________ Sáng kiến kinh nghiệm

__________
c. Kết luận
I/ Kết quả nghiên cứu:
Khi tiến hành áp dụng các biện pháp trên vào quá trình dạy học, tôi thấy
học sinh đọc chuẩn chữ viết tăng lên rõ rệt. Cụ thể nh sau (kết quả theo dõi
vào cuối tháng 2 /2008)
TT Kết quả phát âm Phụ âm đầu tr, s, r Âm tròn môi Dấu thanh
1 Chuẩn chữ viét
22 em = 74,8% 23 em = 78,2
%
22 em = 74,8%
3 Cha chuẩn chữ
viết
7 em = 25,2 % 6 em = 21,8% 7em = 25,2%
Vũ Thị Xuân - Trờng tiểu học nông trờng Thống Nhất
7
__________ Sáng kiến kinh nghiệm
__________
II/ Bài học kinh nghiệm:
Muốn rèn phát âm chuẩn chữ viết cho học sinh, ngời giáo viên cần:
Phải gần gũi quan tâm học sinh. Không phải đến khi soạn một bài cụ thể
ta mới tiến hành tìm hiểu học sinh. Việc tìm hiểu cũng nh rèn phát âm đúng
cho học sinh là một quá trình lâu dài, đòi hỏi giáo viên phải kiên trì, nhẫn nại.
Cụ thể giáo viên phải biết rõ học sinh của mình có hứng thú với bài tập đọc
nào, phát âm có những gì sai, chuẩn, khó phát âm ở những từ ngữ nào trong
bài.
Giáo viên cần có nghệ thuật s phạm sâu sắc. Muốn vậy ngời giáo viên cần
thờng xuyên bồi dỡng kiến thức cũng nh kinh nghiệm thông qua đọc tài liệu
và học hỏi đồng nghiệp.
Giọng đọc mẫu của giáo viên cũng phải chuẩn, phải hay. Muốn vậy giáo