MỤC LỤC
A. PHẦN MỞ ĐẦU
1.Lý do chọn đề tài: .............................................................................. Trang 1
2.Mục đích nghiên cứu: .......................................................................
Trang 2
3. Nhiệm vụ nghiên cứu: .....................................................................
Trang 3
4.Đối tượng nghiên cứu: ......................................................................
Trang 3
5.Phương pháp nghiên cứu: .................................................................
Trang 3
6.Khảo sát trước khi thực hiện đề tài………………………............. .. Trang 3
B.NỘI DUNG
CHƯƠNG I: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VIỆC GIÁO DỤC KỸ NĂNG
GIẢI QUYẾT XUNG ĐỘT CHO HỌC SINH TRONG GIẢNG DẠY BÀI
12 CƠNG DÂN VỚI TÌNH U, HƠN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH.. ... Trang 4
1.Kỹ năng giải quyết xung đột :...................................................................................... Trang 4
2.Kỹ năng giải quyết xung đột của học sinh hiện nay:.................................. ......Trang 5
CHƯƠNG II: GIÁO DỤC KỸ NĂNG GIẢI QUYẾT XUNG ĐỘT CHO
HỌC SINH VÀO GIẢNG DẠY BÀI 12 “CƠNG DÂN VỚI TÌNH U,
HƠN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH”........................................................................................ Trang 7
1.Thực tiễn áp dụng:............................................................................................................... Trang 7
1.1 Tình yêu:........................................................................................................................ .. ..Trang 7
1.1.1 Tình yêu là gì:.......................................................................................................... . .. Trang 7
1.1.2 Thế nào là một tình yêu chân chính:.................................................................. Trang 8
1.1.3 Một số điều nên tránh trong tình yêu của nam nữ thanh niên:.............Trang 8
2.1.Hôn nhân:............................................................................................................................. Trang 9
2.1.1 Hơn nhân là gì ?..................................................................................................... .. Trang 10
2.1.2 Chế độ hôn nhân ở nước ta hiện nay.............................................................. Trang 11
3.1. Gia đình,chức năng của gia đình, các mối quan hệ gia đình và trách nhiệm
Phương thức tổ chức giáo dục kỹ năng sống trong nhà trường hiện nay khơng
bố trí thành một mơn học riêng, bởi kỹ năng sống phải được giáo dục ở mọi lúc,
mọi nơi khi có điều kiện, cơ hội phù hợp. Do đó, giáo dục kỹ năng sống được tổ
chức thơng qua các chủ đề chuyên biệt về kỹ năng sống dưới hình thức hoạt động
ngồi giờ lên lớp hoặc tiến hành trong tiết sinh hoạt lớp.Tích hợp vào các mơn học
trong chương trình Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý, Sinh học, Tốn.... thơng qua
các trải nghiệm thực tế, tham quan, thực địa, tham vấn trực tiếp đối với cá nhân và
nhóm học sinh.
Chúng ta là những người làm công tác giáo dục cần phải đặc biệt giúp đỡ các
em biết phân tích ,đánh giá các hiện tượng xã hội, các thang giá trị, biết ủng hộ cái
đúng, phê phán cái sai. Sống có lý tưởng, ước mơ, hồi bão. Biết làm chủ cảm
xúc,thực hiện đúng các quy tắc chuẩn mực đạo đức với mọi người trong cuộc sống,
làm cho quan hệ giữa người với người trở lên tốt đẹp hơn. Vì vậy tôi quyết định
chọn đề tài “Giáo dục kỹ năng giải quyết xung đột cho học sinh trong giảng dạy bài
12 Cơng dân với tình u, hơn nhân và gia đình mơn giáo dục cơng dân lớp 10”.
2|15
2. Mục đích nghiên cứu:
Hệ thống hóa lý luận về kỹ năng giải quyết xung đột, Về thực tiễn giải quyết
xung đột của học sinh. Tôi đưa ra một số định hướng giáo dục về kĩ năng giải quyết
xung đột cho học sinh. Nhằm giúp cho các em có một thế giới quan khoa học, biết
cách giải quyết xung đột trong cuộc sống.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Xác định được cơ sở khoa học của việc giáo dục kỹ năng giải quyết xung đột cho
học sinh.
- Phân tích, đánh giá thực trạng kỹ năng giải quyết xung đột của học sinh hiện nay.
- Giáo dục kỹ năng giải quyết xung đột cho học sinh vào giảng dạy bài 12: “Công
dân với tình u, hơn nhân và gia đình”.
4.Đối tượng nghiên cứu:
thấp nhân
Số lượng
57
100
15
10
50
%
19
33,3
25
10,7
12
67
89
5
Biết lắng
nghe người
khác nói
Số lượng
50
30
66
15
10
%
22,7
26,7
22
16,7
11,9
8
30
%
2,4
3
6,7
16,7
10
Biết nói lời
xin lỗi.
Qua bảng kết quả khảo sát trên cho thấy kỹ năng giải quyết xung đột của học
sinh rất yếu. Vì thiếu kĩ năng giải quyết xung đột nên nhiều học sinh đã tìm cách
giải quyết xung đột bằng phương pháp đánh nhau, xúc phạm danh dự và nhân
phẩm của người khác, khơng biết nói lên cảm nhận của mình. Khơng biết nhận lỗi
và nói lời xin lỗi một cách thành thật. Với cách làm như trên, họ có thể gặp rất
nhiều nguy cơ, rủi ro và cạm bẫy, khó thực hiện được những mục tiêu, ước muốn
của mình, cảm thấy khơng thoải mái khi thực hiện cơng việc, có thể gây ra những
nguy hại cho bản thân và cho xã hội ví dụ như mất đoàn kết với bạn bè, mâu thuẫn
với bố mẹ, vi phạm phạm pháp luật ...
B.PHẦN NỘI DUNG.
CHƯƠNG I
+Lắng nghe người khác nói về cảm nhận của họ
+Đồng cảm,Đặt mình vào vị trí của người kia và cố gắng hiểu quan điểm của
họ Tránh làm sự việc xấu thêm
+ Không lăng mạ, rèm pha.
+Không xấu tính, đưa ra các nhận xét làm tổn thương người khác, không đưa ra các
nhận định chủ quan làm xúc phạm đến danh dự và nhân phẩm của người khác.
+Không la hét, gào thét...
+Không đánh, đấm, đạp....
2. Kỹ năng giải quyết xung đột của học sinh hiện nay.
- Biết cách giải quyết xung đột, theo đuổi mục tiêu là một trong những kỹ
năng sống quan trọng nhất mà chúng ta cần học. Trong một thế giới mà mọi người
dành quá nhiều thời gian để chỉ trích những sai lầm, kích động sự sợ hãi và giận dữ
ở người khác, thì kĩ năng giải quyết xung đột là chìa khóa của sự thành công và
giúp cho mỗi cá nhân cứ an nhiên và tự tại trong cuộc sống. kĩ năng giải quyết
5|15
xung đột sẽ giúp bạn và những người khác được sống một cuộc sống trọn vẹn và
lành mạnh hơn.
-Thời gian qua, dù giáo dục kỹ năng giải quyết xung đột có được quan tâm
nhưng hiệu quả vẫn chưa cao. Thể hiện qua cách ứng xử của thanh niên học sinh
còn nhiều khiếm khuyết.
-Thực tế cho thấy, tình trạng học sinh thiếu kỹ năng sống vẫn xảy ra, biểu
hiện qua hành vi ứng xử không phù hợp trong xã hội, sự ứng phó hạn chế với các
tình huống trong cuộc sống như: ứng xử thiếu văn hóa trong giao tiếp nơi công
cộng; thiếu lễ độ với thầy, cô giáo, cha mẹ và người lớn tuổi; chưa có ý thức bảo vệ
mơi trường, giữ gìn vệ sinh cơng cộng, gây phiền hà cho người khác khi sử dụng
điện thoại di động.
- Nhiều người hiện hay đặt câu hỏi rằng, phải chăng thế hệ trẻ đang thiếu hụt
cái gọi là kĩ năng ứng xử văn minh, thân thiện, tình cảm, cởi mở. Thường có
GIÁO DỤC KỸ NĂNG GIẢI QUYẾT XUNG ĐỘT CHO HỌC SINH VÀO
GIẢNG DẠY BÀI 12 “CÔNG DÂN VỚI TÌNH U, HƠN NHÂN VÀ GIA
ĐÌNH
1.Thực tiễn áp dụng.
Khi giảng dạy bài 12: “Cơng dân với tình u,hơn nhân và gia đình” học sinh sẽ
được học 3 mục kiến thức sau:
- Tình u
-Hơn nhân.
-Gia đình,chức năng của gia đình,các mối quan hệ gia đình và trách nhiệm của các
thành viên.
1.1.Tình yêu.
Mục tiêu cần đạt:
Về kiến thức:Giáo viên giúp cho học sinh hiểu
được -Tình yêu là gì ?
-Thế nào là một tình u chân chính.
-Một số điều nên tránh trong tình yêu của nam nữ thanh niên.
Về kỹ năng:Giáo viên hình thành cho học sinh năng lực biết giải quyết xung
đột trong tình yêu, đặc biệt là với những điều nên tránh trong tình yêu. Biết hướng
xây dựng một tình yêu đơi lứa trong sáng, đẹp đẽ, cao thượng.
Về thái độ:Hình thành cho học sinh thái độ tán thành,tỏ rõ ý kiến bảo vệ các
quan niệm đúng đắn về tình yêu.
Phương pháp thực hiện:Giáo viên sử dụng phương pháp vấn đáp, nêu vấn
đề, nghiên cứu trường hợp điển hình.
1.1.1 Tình yêu là gì ?
Tình yêu là sự rung cảm và quyến luyến sâu sắc giữa hai người khác giới. Ở
họ có sự phù hợp về nhiều mặt …làm cho họ có nhu cầu gần gũi, gắn bó với nhau,
tự nguyện sống vì nhau và sẵn sàng hiến dâng cho nhau cuộc sống của mình.
7|15
đang hơn một bạn trai dưới chân cầu thang chị mới giật mình sửng sốt. Tìm hiểu
nhiều hơn chị mới biết rằng mấy tháng gần đây, con mình thường xuyên đi chơi với
một anh bạn hơn nó 3 tuổi. Chị cảm thấy rất bực mình vì cho rằng ở tuổi của Hà,
yêu đương là điều khơng được phép. Hơn thế nữa, nó còn giấu chị, làm cho chị
cảm thấy rất tổn thương. Chị chỉ muốn làm thế nào để có thể dừng ngay chuyện
8|15
này lại để tránh làm ảnh hưởng đến việc học tập của Hà và tránh để nó thành tấm
gương cho những đứa trẻ khác trong làng bắt chước”.
Giáo viên cho học sinh phân tích câu chuyện trên để thấy được những điều
nên tránh trong tình yêu của nam nữ thanh niên.và những kĩ năng giải quyết xung
đột giữa phụ huynh và học sinh.
Ở trong câu chuyện là xung đột giữa người mẹ và con gái. Cô con gái 16 tuổi
đã có người u và mẹ cơ cho rằng đó là một điều bất thường, không được phép và
chị cảm thấy rất bực mình. Vậy chị cần giải quyết xung đột này như thế nào ?
Trước hết chúng ta cần thấy rằng ở độ tuổi này nếu như cô gái 16 tuổi có nảy
sinh tình cảm với bạn khác giới cũng là điều bình thường. Người mẹ cần khéo léo
phân tích để cô con gái nhận ra rằng yêu là không sai, nhưng ở độ tuổi này thì việc
học hành sẽ quyết định tương lai, sự nghiệp của cả cuộc đời con người sau này.nên
con gái cần phải cân nhắc kĩ. Nếu đảm bảo rằng yêu mà cả hai bạn nam và nữ cùng
giúp đỡ nhau tiến bộ trong học tập và cuộc sống thì đó là điều tốt nhất. Bằng khơng
thì chúng ta khơng nên u sớm. Người mẹ sẽ định hướng cho con gái mình biết
cách xây dựng một tình u trong sáng đẹp đẽ và cao thượng. Có kĩ năng giải quyết
xung đột trước những điều nên tránh trong tình u.
Trong tình u nam nữ hiện nay có một số biểu hiện chưa đúng, cần phải
tránh đó là:
-Yêu đương quá sớm.
-Yêu một lúc nhiều người, yêu để chứng tỏ khả năng chinh phục bạn khác
giới hoặc yêu đương vì mục đích vụ lợi.
chỉnh thì sẽ dẫn đến mất cân bằng. Vì thế mỗi người đều phải ý thức điều chỉnh
hành vi, ngơn ngữ, thái độ của mình trước các quan hệ ứng xử trong hơn nhân và
gia đình.
Có kĩ năng giải quyết xung đột bạn sẽ tránh được hàng loạt cuộc cãi vã, mâu
thuẫn tồi tệ nhất có thể phát sinh trong chính cuộc hơn nhân của mình. Hơn nữa,
khi suy nghĩ kĩ càng, bạn sẽ đưa ra được quyết định, sự lựa chọn tốt hơn cho mình.
Thay vì phản ứng trước, bạn nên học cách suy nghĩ thấu đáo trước khi hành động
không ai trong thế giới này có thể nhận mà khơng chịu hy sinh. Khi bạn cho đi bao
nhiêu, bạn sẽ nhận được những điều tương tự.
Nếu người chồng có tính trăng hoa khó bỏ mà người vợ lại "làm cho ra nhẽ",
cho thiên hạ thấy rõ "cái bộ mặt của anh", để khỏi ấm ức thiệt thịi thì khi hết giận,
hết hờn... cũng là lúc gia đình "tan đàn xẻ nghé"... Lúc đó, hỏi ai là người chiến
thắng?
Nhưng nếu cũng người chồng ấy mà người vợ có kĩ năng giải quyết xung đột
,con cái khơng biết, gia đình vẫn ấm êm... rồi tìm cách kéo chồng về, "lạt mềm
buộc chặt" như chuyên tâm hơn vào gia đình, nhà cửa lúc nào cũng gọn gàng sạch
sẽ hơn, con lớn khỏe, học hành tấn tới thì chẳng khác nào phương thuốc hữu hiệu,
người chồng sẽ dần dần suy nghĩ lại, bớt tính lẳng lơ, chuyên chú vào làm ăn và
chăm lo cho gia đình nhiều hơn.
10 | 1 5
Hơn nhân có nền tảng từ tình u, lại có thêm kĩ năng giải quyết xung đột thì
khơng có khó khăn hay trở ngại nào là không thể vượt qua.
2.2.2 Chế độ hôn nhân ở nước ta hiện
nay. Giáo viên giúp cho học sinh hiểu được:
Chế độ hôn nhân ở nước ta hiện nay là chế độ hôn nhân mới, tốt đẹp với hai nội
dung cơ bản:
- Hôn nhân tự nguyện và tiến bộ: Là hôn nhân dựa trên cơ sở tình u chân
chính, các cá nhân được tự do kết hôn theo luật định, hôn nhân phải bảo đảm về
nhiệm trong việc xây dựng gia đình tiến bộ, hạnh phúc. Phương pháp thực hiện:
Thuyết trình, động não, trị chơi.
Thơng qua trị chơi tạo ra bầu khơng khí tâm lý thoải mái, học sinh được lơi cuốn
vào q trình học tập một cách tự nhiên,hứng thú và có tinh thần trách nhiệm. giảm
trừ được mệt mỏi, căng thẳng trong học tập.
Trò chơi giúp tăng cường giao tiếp giữa học sinh với học sinh, giáo viên với học
sinh.
-Cách chơi: Giáo viên chia lớp làm 2 đội. trong khoảng thời gian 5 phút. 2 đội sẽ cử
2 người lên bảng thể hiện bằng hình vẽ nội dung các chức năng của gia đình. Sau
đó cử hai bạn ở hai đội nên nhìn vào hình vẽ và nêu các chức năng của gia đình.
Đội nào làm nhanh hơn, hình vẽ mơ tả đúng nội dung và đẹp thì đội đó giành chiến
thắng.
3.1.1 Gia đình là gì?
Gia đình là một cộng đồng người chung sống và gắn bó với nhau bởi hai
mối quan hệ cơ bản là quan hệ hôn nhân và quan hệ huyết thống.
Quan hệ hôn nhân là quan hệ giữa vợ và chồng, quan hệ huyết thống là quan hệ
giữa ông bà và cháu, giữa cha mẹ và con cái, giữa anh chị em ruột với nhau.
3.1.2 Chức năng của gia đình.
Gia đình có các chức năng cơ bản sau:
- Chức năng duy trì nịi
giống. -Chức năng kinh tế:
-Chức năng tổ chức đời sống gia đình.
-Chức năng ni dưỡng và giáo dục con cái.
Cha mẹ phải biết nuôi con một cách khoa học để chúng được khỏe mạnh và
thông minh. Giáo dục con trở thành những cơng dân có ích cho xã hội.
Thực tế xã hội hiện nay đang ẩn giấu khá nhiều mối lo trong việc giáo dục
con trẻ. Đó là sự phức tạp của tệ nạn xã hội, là nếp sống thiếu văn hóa, văn minh
của một bộ phận người dân, cùng với sự bùng nổ thông tin theo đủ mọi chiều cả tốt
và xấu... những điều này tác động hàng ngày, hàng giờ đến nhận thức và nhân cách
của con trẻ, khiến những đứa trẻ thiếu bản lĩnh, khơng có kĩ năng giải quyết xung
Các
Tỉ
39/40
36/40
10/40
5/40
mức
Không lăng mạ, dèm lệ
độ
pha.
%
97,5
90
25
12,5
nhận
30/40
30/40
8/40
1/40
thức
Không la hét, gào thét. %
75
75
20
2,5
của
40/40
36/40
3/40
%
0
0
24,29
16,98
Bảng trên cho thấy tại lớp 10A6, 10A8 số lượng học sinh chưa có kĩ năng giải
quyết xung đột chiếm tỉ lệ rất cao. Điều đó làm cho học sinh có những hành động
mang tính cố chấp.Khơng xác định được mục tiêu cần đạt được khi giải quyết vấn
đề dẫn đến căng thẳng và khủng hoảng, không biết thừa nhận, tôn trọng suy nghĩ ,
ý kiến,quan điểm của người khác.
- Đa số học sinh lớp 10A2, 10A4 đã có kĩ năng giải quyết xung đột. Các em đã biết
vận dụng kỹ năng giải quyết xung đột vào cuộc sống để giải quyết vấn đề. Ln
chủ động và ứng phó một cách tích cực đối với những vấn đề trong cuộc sống.Biết
nói lên cảm nhận của mình về sự việc một cách tơn trọng , bình tĩnh và trực tiếp với
người đang có xung đột với mình.
C.PHẦN KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ.
1. Một số kết luận:
- Có thể khẳng định rằng trước sự tác động của kinh tế thị trường như hiện nay thì
việc định hướng giáo dục kỹ năng giải quyết xung đột cho thanh niên-học sinh là
một việc làm rất cần thiết giúp cho các em biết hoạch định tương lai cho mình. Chủ
động, tự tin với cơng việc không sử dụng bạo lực, hành xác để giải quyết vấn đề
xung đột. biết yêu thương và biết chia sẻ trong cộng đồng.
- Giáo dục kỹ năng giải quyết xung đột để giúp thanh niên học sinh chúng ta tự
nhìn lại cách sống của mình. Để hướng đến tương lai tươi sáng có thêm tình u,
niềm tin và nghị lực để vượt qua mọi khó khăn trong cuộc sống.
Vũ Thị Hoa
Tài liệu tham khảo
1.Nghị quyết trung ương 2 khóa VIII
2.Luật giáo dục.
3.Điều lệ trường THPT,Nhà xuất bản giáo dục.
4.Tâm lý học lứa tuổi.Nhà xuất bản giáo dục
5. Nghị quyết trung ương 9 khóa XI
6. Phương pháp giáo dục giá trị sống và kỹ năng sống cho học sinh trung học –
GS.TS Nguyễn Thị Mỹ Lộc, PGS.TS Đinh Thị Kim Thoa.
15 | 1 5
16 | 1 5