đề tài:skkn
Rèn luyện khả năng liên tởng,tởng tợng cho học sinh trong giờ học văn
II. nội dung của đề tài
Tên đề tài:
Rèn luyện khả năng liên tởng ,tuởng tợng cho học
sinh trong giờ học văn
I .Lí do làm đề tài.
Nhà thơ Tố Hữu đã từng nói: Dạy văn học thật là một niềm vui sớng
lớn. Qua mỗi giờ văn học thầy giáo có thể làm cho các em yêu đời, yêu lẽ
sống và lớn thêm một chút.Là ngời giáo viên đã khó song làm ngời giáo
viên dạy văn càng khó hơn. Làm thế nào để các em yêu thích môn văn và
học tốt bộ môn này? Làm thế nào để thắp lên trong các em niềm đam mê
khát khao với văn chơng? Đây là điều luôn làm tôi trăn trở?
Không giống với các bộ môn khác đợc giảng dạy trong nhà trờng, Môn
văn học có một đặc trng rất riêng, nó đòi hỏi ngời học phải có một khă năng
t duy trìu tợng cao. Ngời học văn không phải là chỉ biết đến những sự kiện,
hiện tợng đợc đề cập tới mà phải có những rung cảm thật sự trớc một tác
phẩm văn học, một sự kiện văn học. Và chỉ khi có đợc tình cảm đó mới thấy
hết đợc cái hay, mới yêu thích môn văn hơn. Để làm đợc điều này đòi hỏi
ngời học phải có khẳ năng liên tởng, tởng tợng. Đó cũng là lý do tôi chọn đề
tài này, với mong muốn giúp học sinh hiểu và yêu thích môn văn hơn.
Phạm vi chọn đề tài: Trong suốt năm học 2006 - 2007.

Ngời viết đề tài:nguyễn thị tâm
đề tài skkn
Rèn luyện khả năng liên tởng, tởng tợng cho học sinh trong giờ học văn
III-quá trình thực hiện đề tài
(Khảo sát thực tế)
Lớp 9A1-Trờng trung học cơ sở Phơng Trung .
1.Tình trạng thực tế khi cha thực hiện đề tài :
Qua khảo sát thc tế, tôi thấy khả năng liên tởng, tởng tợng của học sinh

là chỉ nói đợc những gì tác phẩm đã có, còn khả năng cảm thụ văn học rất
yếu. Các em không có khả năng suy nghĩ độc lập nên gặp khó khăn khi phải
trả lời những câu hỏi suy luận hay cảm thụ văn học. Rèn luyện khả năng liên
tởng,tởng tợng không ngoài mục đích giúp các em học tốt môn văn và yêu
thích hơn môn học này!.Để làm đợc điều đó tôi thực hiện các bớc nh sau:
1.Giúp học sinh hiểu đúng.
-Tác phẩm văn học đợc xem là con đẻ của nhà văn về t tởng, tình cảm.
Cho nên muốn tìm hiểu về tác phẩm trớc hết phải tìm hiểu về cuộc đời của
tác giả với những tâm t, tình cảm, t tởng của họ. Để qua đó nắm đợc những
đặc điểm về phong cách sở trờngmà có đợc cách đánh giá toàn diện về tác
phẩm Đây là việc làm quan trọng song học sinh thờng dễ bỏ qua, vì vậy tôi
luôn yêu cầu học sinh đọc kỹ phần giới thiệu tác giả ở sách giáo khoa, ngoài
việc cung cấp những kiến thức cơ bản về tác giả ở sách giáo khoa, giáo viên
có thể cung cấp thêm những thông tin về tác giả mà mình đã hiểu thêm đợc
để học sinh có cái nhìn thấu đáo.
-Tác phẩm văn học còn là tấm gơng phản ánh hiện thực, do vậy muốn tìm
hiểu tác phẩm cần phải tìm hiểu hoàn cảnh ra đời của tác phẩm. Có đặt tác
phẩm trong bối cảnh lịch sử mới hiểu hết đợc những giá trị mà tác phẩm đem
lại, mới có thể so sánh với những tác phẩm khác cùng thời để tìm ra những
nét mới của tác phẩm.
-Bên cạnh việc tìm hiểu về tác giả, tác phẩm theo tinh thần sách giáo
khoa, giáo viên nên cho học sinh biết một số những nhận xét, đánh giá về tác
giả, tác phẩm, những vấn đề có liên quan đến tác giả, tác phẩm nếu có nhằm
giúp học sinh có những so sánh, đánh giá đúng, định hớng đúng trong cách
cảm thụ của mình.
2. Đọc văn bản.
Ngời viết đề tài:nguyễn thị tâm
3
đề tài skkn
Rèn luyện khả năng liên tởng, tởng tợng cho học sinh trong giờ học văn

nhanh nhằm gợi tả đợc sức sống mùa xuân qua nhịp điệu hối hả, qua những
âm thanh xôn xao, rộn ràng trong công cuộc khôi phục và xây dựng đất nớc
của nhân dân ta.
Ngời viết đề tài:nguyễn thị tâm
4
đề tài skkn
Rèn luyện khả năng liên tởng, tởng tợng cho học sinh trong giờ học văn
Đến đoạn Đất nớc bốn ngàn năm....Cứ đi lên phía trớcđọc với giọng
chậm lại , hơi trầm xuống thể hiện những suy ngẫm về lịch sử của dân tộc,
nhấn mạnh ở câu thơ cuối để thấy một đất nớc mang đầy thơng tích của hai
cuộc chiến tranh và cũng đang phải đối phó với giặc ngoài nhng vẫn hăm hở
xây dựng cơ đồ của mình .
Đoạn Ta làm con chim hót... Dù là khi tóc bạc đọc với tiết tấu nhanh,
dồn dập, thể hiện tình cảm tha thiết , ớc nguyện chân thành của nhà thơ đợc
đóng góp công sức nhỏ bé của mình làm đẹp thêm mùa xuân của đất nớc.
Nh vậy,việc đọc diễn cảm sẽ có khả năng làm tái hiện một cách trọn vẹn
đời sống và hình tợng tác phẩm, không khí thời đại cũng nh ý đồ t tởng của
nhà văn.
3. Tìm hiểu văn bản.
Cùng với quá trình đọc, việc khơi gợi liên tởng ,tởng tợng cho học sinh
có thể bằng nhiều hình thức khác, ở đây tôi chọn đi vào các hình thức chủ
yếu: gợi mở, phân tích, giảng bình.
a. Gợi mở.
Đây đợc xem nh một phơng pháp cần đợc sử dụng tốt trong giờ dạy-học
văn. Phơng pháp này có nhiều mặt mạnh mà các phơng pháp khác khó có đ-
ợc. Bằng con đờng đàm thoại, gợi mở, giáo viên tạo ra cho lớp học một
không khí tự do t tởng, tự do bộc lộ những nhận thức trực tiếp của mình.
Những tín hiệu phản hồi đợc báo lại kịp thời trong khi lên lớp. Giờ dạy văn,
học văn có đợc cái không khí tâm tình, trao đổi thân mật về những vấn đề
cuộc sống do nhà văn nêu lên, mối liên hệ giữa nhà văn, giáo viên, học sinh

theo lối diễn dịch có lúc lại là quy nạp. Các loại câu hỏi tôi thờng sử dụng
trong giờ giảng văn là:
- Câu hỏi phát hiện thông tin :
Ví dụ: Bài Chị em Thúy Kiều
Sau khi giới thiệu khái quát vẻ đẹp chung của chị em Thuý Kiều,
Nguyễn Du đã đi vào giới thiệu vẻ đẹp riêng của hai chị em. Qua những lời
thơ miêu tả Thuý Vân, em hình dung nh thế nào về nhân vật này ?.
-Câu hỏi tái hiện, liên tởng tởng tợng :
Ví dụ: Bài Những ngôi sao xa xôi
Qua lời kể của nhân vật Phơng Định, đã giúp em hình dung gì về cuộc
sống , chiến đấu của ba nữ thanh niên xung phong trên tuyến đờng Trờng
Sơn máu lửa ?
-Câu hỏi hớng dẫn học sinh thảo luận, phân tích.
Ví dụ : Hình ảnh mặt trời ở khổ đầu bài thơ lặp lại ở khổ cuối cùng với
cách gieo vần ơi tạo cho em ấn tợng gì về khí thế lao động của con ngời
trong bài thơ Đoàn thuyền đánh cá ?
Ngời viết đề tài:nguyễn thị tâm
6