Chuyên đề vật lý 11
1
Chuyên đề vật lý 11
I. TĨNH ĐIỆN
A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT
1. Hai loại điện tích
+ Có hai loại điện tích: điện tích dương (+) và điện tích âm (-).
+ Các điện tích cùng dấu thì đẩy nhau, trái dấu thì hút nhau.
+ Đơn vị điện tích là culông (C).
2. Sự nhiễm điện của các vật
+ Nhiễm điện do cọ xát: hai vật không nhiễm điện khi cọ xát với nhau thì có
thể làm chúng nhiễm điện trái dấu nhau.
+ Nhiễm điện do tiếp xúc: cho thanh kim loại không nhiễm điện chạm vào quả
cầu đã nhiễm điện thì thanh kim loại nhiễm điện cùng dấu với điện tích của quả
cầu. Đưa thanh kim loại ra xa quả cầu thì thanh kim loại vẫn còn nhiễm điện.
+ Nhiễm điện do hưởng ứng: đưa thanh kim loại không nhiễm điện đến gần quả
cầu nhiễm điện nhưng không chạm vào quả cầu, thì hai đầu thanh kim loại sẽ
nhiễm điện. Đầu gần quả cầu hơn nhiễm điện trái dấu với điện tích của quả cầu,
đầu xa hơn nhiễm điện cùng dấu với điện tích của quả cầu. Đưa thanh kim loại
ra xa quả cầu thì thanh kim loại trở về trạng thái không nhiễm điện như lúc đầu.
3. Định luật Culông
+ Độ lớn của lực tương tác giữa hai điện tích điểm đứng yên tỉ lệ thuận với tích
các độ lớn của hai điện tích đó và tỉ lệ nghịch với bình phương khoảng cách
giữa chúng.
F = k.
2
21
.
||
r
qq
4. Thuyết electron
+ Bình thường tổng đại số tất cả các điện tích trong nguyên tử bằng không,
nguyên tử trung hoà về điện.
+ Nếu nguyên tử mất bớt electron thì trở thành ion dương; nếu nguyên tử nhận
thêm electron thì trở thành ion âm.
2
Chuyên đề vật lý 11
+ Khối lượng electron rất nhỏ nên độ linh động của electron rất lớn. Vì vậy
electron dễ dàng bứt khỏi nguyên tử, di chuyển trong vật hay di chuyển từ vật
này sang vật khác làm các vật bị nhiễm điện.
+ Vật nhiễm điện âm là vật thừa electron; vật nhiễm điện dương là vật thiếu
electron.
+ Vật dẫn điện là vật chứa nhiều điện tích tự do. Vật cách điện (điện môi) là vật
chứa rất ít điện tích tự do.
Giải thích hiện tượng nhiễm điện:
- Do cọ xát hay tiếp xúc mà các electron di chuyển từ vật này sang vật kia.
- Do hưởng ứng mà các electron tự do sẽ di chuyển về một phía của vật (thực
chất đây là sự phân bố lại các electron tự do trong vật) làm cho phía dư electron
tích điện âm và phía ngược lại thiếu electron nên tích điện dương.
5. Định luật bảo toàn điện tích
+ Một hệ cô lập về điện, nghĩa là hệ không trao đổi điện tích với các hệ khác
thì, tổng đại số các điện tích trong hệ là một hằng số.
+ Khi cho hai vật tích điện q
1
và q
2
tiếp xúc với nhau rồi tách chúng ra thì điện
tích của chúng sẽ bằng nhau và là q
/
1
EEEE
→→→→
+++=
21
.
+ Lực tác dụng của điện trường lên điện tích:
→
F
= q
→
E
.
+ Đường sức điện là đường được vẽ trong điện trường sao cho hướng của tiếp
tuyến tại bất kì điểm nào trên đường sức cũng trùng với hướng của véc tơ
cường độ điện trường tại điểm đó.
+ Tính chất của đường sức:
3
Chuyên đề vật lý 11
- Tại mỗi điểm trong điện trường ta có thể vẽ được một đường sức điện và
chỉ một mà thôi. Các đường sức điện không cắt nhau.
- Các đường sức điện trường tĩnh là các đường không khép kín.
- Nơi nào cường độ điện trường lớn hơn thì các đường sức điện ở đó sẽ được
vẽ mau hơn (dày hơn), nơi nào cường độ điện trường nhỏ hơn thì các đường
sức điện ở đó sẽ được vẽ thưa hơn.
+ Một điện trường mà cường độ điện trường tại mọi điểm đều bằng nhau gọi là
điện trường đều.
Điện trường đều có các đường sức điện song song và cách đều nhau.
7. Công của lực điện – Điện thế – Hiệu điện thế
+ Công của lực điện tác dụng lên một điện tích không phụ thuộc vào dạng
đường đi của điện tích mà chỉ phụ thuộc vào điểm đầu và điểm cuối của đường
d
U
.
+ Chỉ có hiệu điện thế giữa hai điểm trong điện trường mới có giá trị xác định
còn điện thế tại mỗi điểm trong điện trường thì phụ thuộc vào cách chọn mốc
của điện thế.
8. Tụ điện
+ Tụ điện là một hệ hai vật dẫn đặt gần nhau và ngăn cách nhau bằng một lớp
cách điện. Mỗi vật dẫn đó gọi là một bản của tụ điện.
+ Tụ điện dùng để chứa điện tích.
4
Chuyên đề vật lý 11
+ Tụ điện là dụng cụ được dùng phổ biến trong các mạch điện xoay chiều và
các mạch vô tuyến. Nó có nhiệm vụ tích và phóng điện trong mạch điện.
+ Độ lớn điện tích trên mỗi bản của tụ điện khi đã tích điện gọi là điện tích của
tụ điện.
+ Điện dung của tụ điện C =
U
Q
là đại lượng đặc trưng cho khả năng tích điện
của tụ điện ở một hiệu điện thế nhất định.
+ Đơn vị điện dung là fara (F).
+ Điện dung của tụ điện phẵng C =
d
S
π
ε
4.10.9
9
.
1
= q
2
= … = q
n
;
U = U
1
+ U
2
+ … + U
n
;
n
CCCC
1
111
21
+++=
.
+ Năng lượng tụ điện đã tích điện: W =
2
1
QU =
2
1
C
Q
2
||.10.9
r
q
ε
.
+ Nguyên lí chồng chất điện trường:
→→→→
+++=
n
EEEE
21
.
+ Lực điện trường tác dụng lên điện tích điểm:
→→
=
EqF
.
+ Công của lực điện trường: A = q(V
B
– V
C
) = qU
BC
.
+ Liên hệ giữa E và U trong điện trường đều: E =
d
U
;
Véc tơ
→
1
+ C
2
+ … + C
n
;
Điện dung của bộ tụ ghép song song lớn hơn điện dung của các tụ thành
phần; ghép song song để tăng điện dung của bộ tụ.
+ Các tụ điện ghép nối tiếp:
Q = q
1
= q
2
= … = q
n
;
U = U
1
+ U
2
+ … + U
n
;
n
CCCC
1
111
21
+++=
2
= 2,4.10
-7
C, cách nhau một khoảng
12 cm.
a) Xác định số electron thừa, thiếu ở mỗi quả cầu và lực tương tác điện giữa
chúng.
b) Cho hai quả cầu tiếp xúc điện với nhau rồi đặt về chỗ cũ. Xác định lực
tương tác điện giữa hai quả cầu sau đó.
2. Hai điện tích q
1
và q
2
đặt cách nhau 20 cm trong không khí, chúng đẩy nhau
với một lực F = 1,8 N. Biết q
1
+ q
2
= - 6.10
-6
C và |q
1
| > |q
2
|. Xác định loại điện
tích của q
1
và q
2
. Vẽ các véc tơ lực tác dụng của điện tích này lên điện tích kia.
.
4. Hai điện tích q
1
và q
2
đặt cách nhau 15 cm trong không khí, chúng hút nhau
với một lực F = 4 N. Biết q
1
+ q
2
= 3.10
-6
C; |q
1
| < |q
2
|. Xác định loại điện tích
của q
1
và q
2
. Vẽ các véc tơ lực tác dụng của điện tích này lên điện tích kia.
Tính q
1
và q
2
.
5. Hai điện tích điểm có độ lớn bằng nhau được đặt trong không khí cách nhau
12 cm. Lực tương tác giữa hai điện tích đó bằng 10 N. Đặt hai điện tích đó
trong dầu và đưa chúng cách nhau 8 cm thì lực tương tác giữa chúng vẫn bằng
-6
C đặt tại C. Biết AC = 12 cm, BC = 16 cm.
9. Có hai điện tích điểm q và 4q đặt cách nhau một khoảng r. Cần đặt điện tích
thứ ba Q ở đâu và có dấu như thế nào để để hệ ba điện tích nằm cân bằng? Xét
hai trường hợp:
a) Hai điện tích q và 4q được giữ cố định.
b) hai điện tích q và 4q để tự do.
7
Chuyên đề vật lý 11
10. Hai quả cầu nhỏ giống nhau bằng kim loại, có khối lượng 5 g, được treo
vào cùng một điểm O bằng hai sợi dây không dãn, dài 10 cm. Hai quả cầu
tiếp xúc với nhau. Tích điện cho một quả cầu thì thấy hai quả cầu đẩy nhau cho
đến khi hai dây treo hợp với nhau một góc 60
0
. Tính điện tích đã truyền cho
quả cầu. Lấy g = 10 m/s
2
.
11. Hai quả cầu nhỏ có cùng khối lượng m, cùng điện tích q, được treo trong
không khí vào cùng một điểm O bằng hai sợi dây mãnh (khối lượng không
đáng kể) cách điện, không co dãn, cùng chiều dài l. Do lực đẩy tĩnh điện chúng
cách nhau một khoảng r (r << l).
a) Tính điện tích của mỗi quả cầu.
b) Áp dụng số: m = 1,2 g; l = 1 m; r = 6 cm. Lấy g = 10 m/s
2
.
12. Tại 2 điểm A và B cách nhau 10 cm trong không khí có đặt 2 điện tích q
1
=
q
2
= -6,4.10
-6
C. Xác định cường độ điện trường do hai điện tích này
gây ra tại điểm C biết AC = 12 cm; BC = 16 cm. Xác định lực điện trường tác
dụng lên q
3
= -5.10
-8
C đặt tại C.
15. Tại hai điểm A và B cách nhau 10 cm trong không khí có đặt hai điện tích
q
1
= - 1,6.10
-6
C và q
2
= - 2,4.10
-6
C. Xác định cường độ điện trường do 2 điện
tích này gây ra tại điểm C. Biết AC = 8 cm, BC = 6 cm.
16. Tại hai điểm A, B cách nhau 15 cm trong không khí có đặt hai điện tích q
1
= -12.10
-6
C, q
2
= 2,5.10
-6
C.
cường độ điện trường tổng hợp do 3 điện tích gây ra tại đỉnh D của hình vuông.
22. Hai điện tích q
1
= q
2
= q > 0 đặt tại hai điểm A và B trong không khí cách
nhau một khoảng AB = 2a. Xác định véc tơ cường độ điện trường tại điểm M
nằm trên đường trung trực của đoạn AB và cách trung điểm H của đoạn AB
một đoạn x.
23. Hai điện tích q
1
= - q
2
= q > 0 đặt tại hai điểm A và B trong không khí cách
nhau một khoảng AB = a. Xác định véc tơ cường độ điện trường tại điểm M
nằm trên đường trung trực của AB và cách trung điểm H của đoạn AB một
khoảng x.
24. A, B, C là ba điểm tạo thành tam giác vuông
tại A đặt trong điện trường đều có
E
//
BA
như hình
vẽ. Cho α = 60
0
; BC = 10 cm và U
BC
= 400 V.
a) Tính U
AC
kg.
9
Chuyên đề vật lý 11
27. Một hạt bụi nhỏ có khối lượng m = 0,1 mg, nằm lơ lững trong điện trường
giữa hai bản kim loại phẵng. Các đường sức điện có phương thẳng đứng và
chiều hướng từ dưới lên trên. Hiệu điện thế giữa hai bản là 120 V. Khoảng cách
giữa hai bản là 1 cm. Xác định điện tích của hạt bụi. Lấy g = 10 m/s
2
.
28. Một tụ điện phẵng không khí có điện dung 20 pF. Tích điện cho tụ điện đến
hiệu điện thế 250 V.
a) Tính điện tích và năng lượng điện trường của tụ điện.
b) Sau đó tháo bỏ nguồn điện rồi tăng khoảng cách giữa hai bản tụ điện lên
gấp đôi. Tính hiệu điện thế giữa hai bản khi đó.
29. Cho bộ tụ được mắc như hình vẽ. Trong đó: C
1
= C
2
= C
3
= 6 µF; C
4
= 2
µF; C
5
= 4 µF; q
4
= 12.10
-6
C.
−
−
= 2.10
12
electron.
Số electron thiếu ở quả cầu B: N
2
=
19
7
10.6,1
10.4,2
−
−
= 1,5.10
12
electron.
Lực tương tác điện giữa chúng là lực hút và có độ lớn:
F = 9.10
9
2
21
||
r
qq
= 48.10
-3
N.
b) Khi cho hai quả cầu tiếp xúc với nhau rồi tách ra, điện tích của mỗi quả
cầu là: q’
10
Chuyên đề vật lý 11
Ta có: F = 9.10
9
2
21
||
r
qq
|q
1
q
2
| =
9
2
10.9
Fr
= 8.10
-12
; vì q
1
và q
2
cùng dấu nên |q
1
q
2
|
= q
−=
−=
−
−
6
2
6
1
10.4
10.2
x
x
. Kết quả
−=
−=
−
−
Cq
Cq
6
2
6
1
10.4
10.2
-6
C.
3. Hai điện tích hút nhau nên chúng trái dấu; vì q
1
+ q
2
< 0 và |q
1
| < |q
2
| nên
q
1
> 0; q
2
< 0.
Ta có: F = 9.10
9
2
21
||
r
qq
|q
1
q
2
| =
9
2
nghiệm của phương trình:
x
2
+ 4.10
-6
x - 12.10
-12
= 0
−=
=
−
−
6
2
6
1
10.6
10.2
x
x
. Kết quả
10.2
10.6
.
Vì |q
1
| < |q
2
| q
1
= 2.10
-6
C; q
2
= - 6.10
-6
C.
4. Hai điện tích hút nhau nên chúng trái dấu;
vì q
1
+ q
2
> 0 và |q
1
| < |q
2
| nên q
1
< 0; q
2
> 0.
q
2
= 12.10
-12
(1) và q
1
+ q
2
= - 4.10
-6
(2).
Từ (1) và (2) ta thấy q
1
và q
2
là nghiệm của phương trình:
x
2
+ 4.10
-6
x - 12.10
-12
= 0
−=
=
−=
−
−
Cq
Cq
6
2
6
1
10.2
10.6
.
Vì |q
1
| < |q
2
| q
1
= 2.10
-6
C; q
2
= - 6.10
-6
1
q
2
=
9
2
10.9
Fr
=
12
10.
3
16
−
q
1
q
2
= -
12
10.
3
16
−
(1).
2
21
2
và q
2
là nghiệm của các phương trình:
3x
2
±
192
.10
-6
x - 16.10
-12
= 0
−=
=
−
−
6
2
6
1
10.58,5
10.96,0
x
x
Cq
Cq
6
2
6
1
10.58,5
10.96,0
hoặc
=
−=
−
−
Cq
Cq
6
2
6
1
10.96,0
10.58,5
10.96,0
10.58,5
7. Các điện tích q
1
và q
2
tác dụng lên điện tích q
3
các lực
→
1
F
và
→
2
F
có phương chiều như hình vẽ, có độ lớn: F
1
= F
2
= 9.10
9
2
31
||
AC
qq
= 72.10
-3
N.
22
−
≈ 136.10
-3
N.
8. Các điện tích q
1
và q
2
tác dụng lên điện
tích q
3
các lực
→
1
F
và
→
2
F
có phương chiều
như hình vẽ, có độ lớn:
12
Chuyên đề vật lý 11
F
1
= 9.10
9
2
31
F
; có phương chiều
như hình vẽ, có độ lớn: F =
2
2
2
1
FF +
≈ 6,76 N.
9. a) Trường hợp các điện tích q và 4q được giữ cố định: vì q và 4q cùng dấu
nên để cặp lực do q và 4q tác dụng lên q là cặp lực trực đối thì Q phải nằm trên
đoạn thẳng nối điểm đặt q và 4q. Gọi x là khoảng cách từ q đến Q ta có: 9.10
9
2
||
x
qQ
= 9.10
9
2
)(
|4|
xr
qQ
−
x =
3
r
.
Vậy Q phải đặt cách q khoảng cách
qq
Q = -
9
4q
.
10. Khi truyền cho một quả cầu điện tích q thì do tiếp xúc, mỗi quả cầu sẽ
nhiễm điện tích
2
q
, chúng đẩy nhau và khi ở vị trí cân bằng mỗi quả cầu sẽ
chịu tác dụng của 3 lực: trọng lực
→
P
, lực tĩnh điện
→
F
và sức căng sợi dây
→
T
,
khi đó:
tan
2
α
=
P
F
=
mg
r
Nên: |q| =
9
32
10.9
)
2
(tan16
α
mgl
= 4.10
-7
C.
11. a) Ở vị trí cân bằng mỗi quả cầu sẽ chịu tác dụng của 3 lực: trọng lực
→
P
,
lực tĩnh điện
→
F
và sức căng sợi dây
→
T
, khi đó:
tanα =
P
F
=
mg
r
kq
1
E
và
→
2
E
có phương chiều như hình
vẽ, có độ lớn:
E
1
= E
2
= 9.10
9
2
1
||
AC
q
= 225.10
3
V/m.
Cường độ điện trường tổng hợp tại C do các điện
tích q
1
và q
2
gây ra là:
→
E
tác dụng lên q
3
là:
→
F
= q
3
→
E
. Vì q
3
> 0,
nên
→
F
cùng phương cùng chiều với
→
E
và có độ lớn:
F = |q
3
|E = 0,7 N.
14
Chuyên đề vật lý 11
13. Các điện tích q
1
và q
2
gây ra tại C các véc tơ cường độ điện trường
→
→
1
E
+
→
2
E
; có phương chiều
như hình vẽ; có độ lớn:
E = E
1
cosα + E
2
cosα = 2E
1
cosα
= 2E
1
.
AC
AH
≈ 312,5.10
4
V/m.
Lực điện trường tổng hợp do q
1
và q
3
tác dụng
lên q
và
→
2
E
có phương chiều
như hình vẽ, có độ lớn:
E
1
= 9.10
9
2
1
||
AC
q
= 25.10
5
V/m;
E
2
= 9.10
9
2
2
||
BC
q
= 22,5.10
5
V/m.
3
là:
→
F
= q
3
→
E
. Vì q
3
< 0,
nên
→
F
cùng phương ngược chiều với
→
E
và có độ lớn:
F = |q
3
|E = 0,17 N.
15
Chuyên đề vật lý 11
15. Tam giác ABC vuông tại C. Các điện tích
q
1
và q
2
gây ra tại C các véc tơ cường độ điện
trường
4
V/m.
Cường độ điện trường tổng hợp tại C do các điện tích q
1
và q
2
gây ra là:
→
E
=
→
1
E
+
→
2
E
; có phương chiều như hình vẽ; có độ lớn:
E =
2
2
2
1
EE +
≈ 64.10
5
V/m.
16. a) Các điện tích q
1
và q
q
= 108.10
5
V/m.
Cường độ điện trường tổng hợp tại C do các điện tích q
1
và q
2
gây ra là:
→
E
=
→
1
E
+
→
2
E
; có phương chiều như hình vẽ; có độ lớn:
E = E
2
– E
1
= 81.10
5
V/m.
b) Gọi
→
'
→
0
→
'
1
E
= -
→
'
2
E
→
'
1
E
và
→
'
2
E
phải cùng phương, ngược chiều và
bằng nhau về độ lớn. Để thỏa
mãn các điều kiện đó thì M phải
nằm trên đường thẳng nối A, B; nằm
ngoài đoạn thẳng AB và gần q
2
hơn.
Với E’
= 2 AM = 2AB = 30 cm.
16
Chuyên đề vật lý 11
Vậy M nằm cách A 30 cm và cách B 15 cm; ngoài ra còn có các điểm ở
cách rất xa điểm đặt các điện tích q
1
và q
2
cũng có cường độ điện trường bằng 0
vì ở đó cường độ điện trường do các điện tích q
1
và q
2
gây ra đều xấp xĩ bằng 0.
17. a) Các điện tích q
1
và q
2
gây ra
tại C các véc tơ cường độ điện
trường
→
1
E
và
→
2
E
có phương chiều
như hình vẽ;
E
=
→
1
E
+
→
2
E
; có phương chiều như hình vẽ;
có độ lớn: E = E
2
+ E
1
= 45.10
5
V/m.
b) Gọi
→
'
1
E
và
→
'
2
E
là cường độ điện trường do q
1
và q
2
E
→
'
1
E
và
→
'
2
E
phải cùng phương, ngược chiều và
bằng nhau về độ lớn. Để thỏa mãn các điều
kiện đó thì M phải nằm trên đường thẳng
nối A, B; nằm trong đoạn thẳng AB.
Với E
/
1
= E
/
2
thì 9.10
9
2
1
||
AM
q
= 9.10
2
cũng có cường độ điện trường bằng 0
vì ở đó cường độ điện trường do các điện tích q
1
và q
2
gây ra đều xấp xĩ bằng 0.
18. Các điện tích đặt tại các đỉnh của hình vuông
gây ra tại giao điểm O của hai đường chéo hình
17
Chuyên đề vật lý 11
vuông các véc tơ cường độ điện trường
→
A
E
,
→
B
E
,
→
C
E
,
→
D
E
có phương chiều như
hình vẽ, có độ lớn:
E
→
D
E
=
→
0
; vì
→
A
E
+
→
C
E
=
→
0
và
→
B
E
+
→
D
E
=
→
0
.
19. Các điện tích đặt tại các đỉnh của hình vuông
kq
ε
.
Cường độ điện tường tổng hợp tại O là:
→
E
=
→
A
E
+
→
B
E
+
→
C
E
+
→
D
E
Có phương chiều như hình vẽ; có độ lớn: E = 4E
A
cos45
0
=
2
24
a
=
2
2 a
kq
ε
.
Cường độ điện trường tổng hợp tại D là:
→
E
=
→
A
E
+
→
B
E
+
→
C
E
;
có phương chiều như hình vẽ; có độ lớn:
E = 2E
B
cos45
0
+ E
A
=
kq
ε
; E
A
=
2
2 a
kq
ε
.
Cường độ điện trường tổng hợp tại D là:
→
E
=
→
A
E
+
→
B
E
+
→
C
E
; có phương chiều
như hình vẽ; có độ lớn:
E = 2E
B
cos45
22
xa
kq
+
ε
.
Cường độ điện trường tổng hợp tại M do các điện tích
q
1
và q
2
gây ra là:
→
E
=
→
1
E
+
→
2
E
; có phương chiều như hình vẽ; có độ lớn:
E = E
1
cosα + E
2
cosα = 2E
1
cosα = 2E
như hình vẽ, có độ lớn:
E
1
= E
2
=
)(
22
xa
kq
+
ε
.
Cường độ điện trường tổng hợp tại M do các điện tích
q
1
và q
2
gây ra là:
→
E
=
→
1
E
+
→
2
E
;
BA
= U
BC
+ U
CA
= U
BC
= 400 V.
E =
α
cos.BC
U
BC
= 8.10
3
V/m.
b) A
AB
= qU
AB
= -qU
BA
= -4.10
-7
J.
19
Chuyên đề vật lý 11
A
BC
= qU
=
5,4.10
3
V/m.
Cường độ điện trường tổng hợp tại A là:
→
A
E
=
→
E
+
→
/
E
; có phương chiều như
hình vẽ, có độ lớn: E
A
=
22
'EE +
= 9,65.10
3
V/m.
25. Ta có: ∆W
đ
= W
đB
- W
đA
→
E
ngược
chiều chuyển động của electron (được mặc nhiên chọn làm chiều dương); A
NP
=
q.E.NP = 6,4.10
-18
J.
b) Ta có: ∆W
đ
= W
đP
– W
đM
=
2
1
mv
2
P
= A
MP
= A
MN
+ A
NP
v
p
=
CU
2
= 625.10
-9
J.
b) C =
kd
S
π
ε
4
; C’ =
dk
S
24
π
ε
=
2
C
= 10 pF; q’ = q; U’ =
'
'
C
q
= 500 V.
29. Phân tích đoạn mạch: ((C
1
nt C
2
= 2 µF.
b) U
4
= U
123
= U
1234
=
4
4
C
q
= 6 V;
q
1234
= q
5
= Q = C
1234
U
1234
= 24.10
-6
C; U
5
=
5
5
C
q
C
Q
= 12 V.
30. Phân tích đoạn mạch: (((C
2
nt C
3
nt C
4
) // C
5
) nt C
1
) // C
6
.
a) C
234
=
244332
432
CCCCCC
CCC
++
= 1 µF; C
2345
= C
234
+ C
5
234
= U
5
= U
2345
=
234
234
C
q
= 6 V; q
5
= C
5
U
5
= 30.10
-6
C;
q
2345
= q
1
= q
12345
= C
2345
U
2345
= 36.10
Chuyên đề vật lý 11
D. TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN
1. Cọ xát thanh êbônit vào miếng dạ, thanh êbônit tích điện âm vì
A. Electron chuyển từ thanh bônit sang dạ.
B. Electron chuyển từ dạ sang thanh bônit.
C. Prôtôn chuyển từ dạ sang thanh bônit.
D. Prôtôn chuyển từ thanh bônit sang dạ.
2. Hai hạt bụi trong không khí, mỗi hạt chứa 5.10
8
electron cách nhau 2 cm.
Lực đẩy tĩnh điện giữa hai hạt bằng
A. 1,44.10
-5
N. B. 1,44.10
-6
N. C. 1,44.10
-7
N. D. 1,44.10
-9
N.
3. Nếu tăng khoảng cách giữa hai điện tích điểm lên 3 lần thì lực tương tác tĩnh
điện giữa chúng sẽ
A. Tăng 3 lần. B. Tăng 9 lần. C. Giảm 9 lần. D. Giảm 3 lần.
4. Một thanh bônit khi cọ xát với tấm dạ (cả hai cô lập với các vật khác) thì thu
được điện tích -3.10
-8
C. Tấm dạ sẽ có điện tích
A. -3.10
-8
C. B. -1,5.10
2
lên q
1
có độ lớn là
A. F. B. 3F. C. 1,5F. D. 6F.
9. Lực tương tác tĩnh điện giữa hai điện tích điểm đứng yên đặt cách nhau một
khoảng 4 cm là F. Nếu để chúng cách nhau 1 cm thì lực tương tác giữa chúng
là
A. 4F. B. 0,25F. C. 16F. D. 0,5F.
22
Chuyên đề vật lý 11
10. Hai quả cầu nhỏ có kích thước giống nhau tích các điện tích là q
1
= 8.10
-6
C
và q
2
= -2.10
-6
C. Cho hai quả cầu tiếp xúc với nhau rồi đặt chúng cách nhau
trong không khí cách nhau 10 cm thì lực tương tác giữa chúng có độ lớn là
A. 4,5 N. B. 8,1 N. C. 0.0045 N. D. 81.10
-5
N.
11. Câu phát biểu nào sau đây đúng?
A. Electron là hạt sơ cấp mang điện tích 1,6.10
-19
C.
B. Độ lớn của điện tích nguyên tố là 1,6.10
A. 8E. B. 4E. C. 0,25E. D. E.
16. Tại điểm A trong một điện trường, véc tơ cường độ điện trường có hướng
thẳng đứng từ trên xuống, có độ lớn bằng 5 V/m có đặt điện tích q = - 4.10
-6
C.
Lực tác dụng lên điện tích q có
A. độ lớn bằng 2.10
-5
N, hướng thẳng đứng từ trên xuống.
B. độ lớn bằng 2.10
-5
N, hướng thẳng đứng từ dưới lên.
C. độ lớn bằng 2 N, hướng thẳng đứng từ trên xuống.
D. độ lớn bằng 4.10
-6
N, hướng thẳng đứng từ dưới lên.
17. Một điện tích điểm Q = - 2.10
-7
C, đặt tại điểm A trong môi trường có hằng
số điện môi ε = 2. Véc tơ cường độ điện trường
→
E
do điện tích Q gây ra tại
điểm B với AB = 6 cm có
A. phương AB, chiều từ A đến B, độ lớn 2,5.10
5
V/m.
23
Chuyên đề vật lý 11
B. phương AB, chiều từ B đến A, độ lớn 1,5.10
a với điện tích dương tại A và C, điện tích âm tại B và D. Cường độ điện
trường tại giao điểm của hai đường chéo của hình vuông có độ lớn
A. E =
2
.
24
a
kq
ε
. B. E =
2
.
4
a
kq
ε
. C. E =
2
.
2
a
kq
ε
. D. E = 0.
21. Đặt hai điện tích tại hai điểm A và B. Để cường độ điện trường do hai điện
tích gây ra tại trung điểm I của AB bằng 0 thì hai điện tích này
A. cùng dương. B. cùng âm.
C. cùng độ lớn và cùng dấu. D. cùng độ lớn và trái dấu.
22. Tại 3 đỉnh của hình vuông cạnh a đặt 3 điện tích dương cùng độ lớn. Cường
độ điện trường do 3 điện tích gây ra tại đỉnh thứ tư có độ lớn
a
qk
ε
. D. E =
2
.2
.3
a
qk
ε
.
24
Chuyên đề vật lý 11
23. Câu phát biểu nào sau đây chưa đúng?
A. Qua mỗi điểm trong điện trường chỉ vẽ được một đường sức.
B. Các đường sức của điện trường không cắt nhau.
C. Đường sức của điện trường bao giờ cũng là đường thẳng.
D. Đường sức của điện trường tĩnh không khép kín.
24. Quả cầu nhỏ khối lượng m = 25 g, mang điện tích q = 2,5.10
-9
C được treo
bởi một sợi dây không dãn, khối lượng không đáng kể và đặt vào trong một
điện trường đều với cường độ điện trường
→
E
có phương nằm ngang và có độ
lớn E = 10
6
V/m. Góc lệch của dây treo so với phương thẳng đứng là
A. 30
C dịch chuyển trong điện trường đều có cường độ
điện trường E = 500 V/m trên quãng đường thẳng s = 5 cm, tạo với hướng của
véc tơ cường độ điện trường góc α = 60
0
. Công của lực điện trường thực hiện
trong quá trình di chuyển này và hiệu điện thế giữa hai đầu quãng đường này là
A. A = 5.10
-5
J và U = 12,5 V.
B. A = 5.10
-5
J và U = 25 V.
C. A = 10
-4
J và U = 25 V.
D. A = 10
-4
J và U = 12,5 V.
28. Một electron chuyển động với vận tốc v
1
= 3.10
7
m/s bay ra từ một điểm
của điện trường có điện thế V
1
= 6000 V và chạy dọc theo đường sức của điện
trường đến một điểm tại đó vận tốc của electron giảm xuống bằng không. Điện
thế V
2
của điện trường tại điểm đó là