BÀI TẬP NHÓM THÁNG 1 – LUẬT HÀNG HẢI QUỐC TẾ
A. MỞ ĐẦU
Ngay từ thế kỷ thứ V trước công nguyên con người đã biết lợi dụng biển làm các tuyến đường giao thông
để giao lưu các vùng các miền, các quốc gia với nhau trên thế giới. Cho đến nay vận tải biển được phát triển
mạnh và trở thành ngành vận tải hiện đại trong hệ thống vận tải quốc tế với những ưu điểm nổi bật như: có
thể phục vụ chuyên chở tất cả các loại hàng hoá trong buôn bán quốc tế, các tuyến đường vận tải trên biển
hầu hết là những tuyến đường giao thông tự nhiên, năng lực chuyên chở của vận tải đường biển rất lớn, giá
thành thấp. Vì vậy, càng ngày càng có nhiều các doanh nghiệp trong và ngoài nước lựa chọn vận tải biển là
phương thức vận chuyển hàng hóa chính trong kinh doanh. Tuy nhiên, bên cạnh những ưu điểm kể trên, vận
tải hàng hải không tránh khỏi những hạn chết nhất định: phụ thuộc vào thời tiết, thời gian chậm,… vấn đề
trên có ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng hàng hóa được vận chuyển. Vậy có phải trong mọi trường hợp
hàng hóa bị hư hỏng thì người vận chuyển đều phải chịu trách nhiệm hay không. Để trả lời cho câu hỏi trên
bài viết dưới đây sẽ hướng đến nội dung chính là: Các trường hợp miễn trách nhiệm của người vận
chuyển theo quy định của Hague-Visby và minh họa bằng ví dụ thực tế.
B. NỘI DUNG
I. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ NGƯỜI VẬN CHUYỂN VÀ TRÁCH NHIỆM CỦA NGƯỜI VẬN
CHUYỂN THEO QUY TẮC HAGUE - VISBY
1. Khái niệm người vận chuyển.
Theo quy định tại điểm a Điều 1 Quy tắc Hague – Visby 1968 thì vai trò người vận chuyển có thể thuộc
về chủ sở hữu của con tàu hoặc cũng có thể là người thuê tàu khi họ giao kết hợp đồng vận chuyển với
khách hàng. Người vận chuyển chính là chủ thể quan trọng trong việc quy kết trách nhiệm cũng như phải
chứng minh mình miễn trách nhiệm trong trường hợp hàng hóa vận chuyển xảy ra vấn đề dẫn đến tổn thất
cho khách hàng.
2. Trách nhiệm của người vận chuyển.
Trách nhiệm của người vận chuyển nói chung và theo Quy tắc Hague – Visby 1968 được đề cập dựa theo
3 nội dung: Cơ sở trách nhiệm, thời hạn trách nhiệm và giới hạn trách nhiệm.
2.1. Cơ sở trách nhiệm
Cơ sở trách nhiệm là những trường hợp mà người vận chuyển phải chịu trách nhiệm cũng như được
miễn trách nhiệm. Quy tắc Hague – Visby 1968 (sau đây gọi tắt là Quy tắc) quy định ở Điều III khoản 1 là
người vận chuyển phải chịu trách nhiệm về những mất mát hoặc hư hỏng của hàng hóa, cũng như chậm giao
hàng, nếu người khiếu nại chứng minh được rằng mất mát, hư hỏng hoặc chậm giao hàng xảy ra trong phạm

đoạn 1. Tức là người chuyên chở đã thực hiện hết khả năng của mình trong việc bảo đảm cho tàu có khả
năng đi biển, đảm bảo cho các khu vực dùng để chở hàng thích hợp và an toàn cho việc tiếp nhận, chuyên
chở và bảo quản hàng hóa thích hợp nhưng vì một lý do nào đó mà tàu không có khả năng đi biển hoặc khu
vực để bảo quản, chuyên chở hàng không phù hợp dẫn đến những mất mát thiệt hại thì hoàn toàn không phải
do lỗi của người chuyên chở mà được coi là phát sinh nằm ngoài khả năng ngăn chặn không cho nó xảy ra
của người chuyên chở.
+ Thứ hai: người chuyên chở có nghĩa vụ chứng minh rằng đã thực hiện sự cần mẫn thích đáng và sự
cố xảy ra nằm ngoài phạm vi khả năng kiểm soát. Nếu người đó không chứng minh hoặc không chứng minh
được thì có thể coi lỗi thuộc về người chuyên chở họ phải chịu trách nhiệm do có lỗi.
2. Các trường hợp quy định tại khoản 2 Điều IV của Quy tắc.
Khoản 2 Điều IV của Quy tắc liệt kê 17 trường hợp người vận chuyển được miễn trách nhiệm. Ví dụ:
Cháy, thiên tai, chiến tranh,… Đặc điểm chung cho thấy các trường hợp trên đều xuất phát từ nguyên nhân
khách quan dẫn đến thiệt hại, mất mát; không phụ thuộc vào ý chí chủ quan của người chuyên chở. Thiệt hại,
tổn thất xảy ra nằm ngoài khả năng khống chế của họ, do đó họ không có lỗi nếu như thiệt hại xảy ra. Chính
vì vậy mà đây cũng là những trường hợp mà người chuuyên chở sẽ được miễn trách nhiệm.
3. Trường hợp thuộc quy định tại khoản 4 Điều IV của Quy tắc.
Đây là trường hợp người chuyên chở đã dịch chuyển trệch hướng dẫn tới hệ quả xảy ra mất mát hoặc hư
hỏng. Nhưng sự trệch đi này xuất phát từ nguyên nhân nhằm mục đích cứu hoặc cố gắng cứu tính mạng hoặc
tài sản trên biển hoặc bất kỳ sự đi chệch hướng nào khác. Mặc dù hành động đi trệch hướng là hành động cố
ý của người chuyên chở, họ hoàn toàn có thể ý thức được hành động này của mình, nhưng mục đích của
hành động không phải là nhằm gây ra thiệt hại mà nhằm mục đích chính đáng khác được pháp luật cho phép,
và hành động của họ không bị coi là xâm hại hay vi phạm Quy tắc hoặc hợp đồng vận chuyển, nên người vận
chuyển trong trường hợp này được coi là không có lỗi.
4. Trách nhiệm vượt quá giới hạn.
Người chuyên chở trong mọi trường hợp sẽ không phải chịu trách nhiệm cho các mất mát, hư hỏng đối
với hoặc có liên quan đến hàng hóa trong một khoảng tiền vượt quá 10.000 frăng mỗi kiện hàng hoặc đơn vị
hàng hóa, hoặc 30 frăng mỗi kilogam trong tổng trọng lượng tính cả bì của hàng hóa mất mát hoặc hư hỏng,
hoặc bất kỳ khoản tiền nào cao hơn; với điều kiện tính chất và giá trị của hàng hóa đã không được người gửi
hàng kê khai trước khi xếp hàng và không được ghi vào vận đơn.
Sở dĩ như vậy là do xuất phát từ phía lỗi của người gửi hàng đã không thông báo cho người chuyên chở

chuyển, tuy nhiên có thể thấy trong thực tiễn áp dụng các quy định này vẫn còn gây ra rất nhiều tranh cãi.
Sau đây nhóm chúng tôi xin đưa ra một ví dụ cụ thể về tranh chấp giữa người vận chuyển và người gửi hàng
về vấn đề miễn trách đối với người vận chuyển theo quy định của Quy tắc Hague – Visby.
Vụ việc có tên: “THE HILL HARMONY”
Tranh chấp xảy ra giữa hai công ty:
- Whistler International (người vận chuyển)
- Kawasaki Kisen Kaisha (khách hàng).
Công ty Kawasaki Kisen Kaisha đã ký kết một hợp đồng vận chuyển hàng hóa đối với công ty Whistler
International – chủ sở hữu con tàu mang tên “The Hill Harmony”. Tàu “The Hill Harmony” được người gửi
hàng thuê vận chuyển hàng hóa xuyên Thái Bình Dương từ Canada đến Nhật Bản vào năm 1994.
Theo các tuyến đường hàng hải quốc tế có hai hành trình xuyên Thái Bình Dương từ Canada đến các
cảng tại Nhật Bản. Người gửi hàng muốn tàu đi theo con đường ngắn hơn về phía Bắc, tuy nhiên trong quá
trình vận chuyển, thuyền trưởng tàu từ chối làm theo hướng dẫn của người gửi hàng trong hợp đồng để đi
con đường vòng dài hơn với lý do trong hợp đồng trước tàu đã gặp phải thời tiết nặng nề trên một chuyến đi
từ San Francisco đến một cảng ở miền Nam Nhật Bản và đã bị thiệt hại nặng nề khi gặp phải bão, do đó bằng
kinh nghiệm của mình thuyền trưởng đã quyết định cho tàu đi một tuyến đường khác dài hơn
1
.
=> Phía Kaisa - người gửi hàng đã cho rằng bên phía Whistler International - người vận chuyển đã vi
phạm điều khoản về thời gian trong hợp đồng, dẫn đến sự kéo dài thời gian trong việc thực hiện chuyến đi
khoảng 10 ngày tương đương với mức tiêu thụ thêm nhiên liệu khoảng hơn 200 tấn. Người gửi hàng cho
1
The Hill Harmony case - Charlotte Lacey
MANAGER FD&D LONDON
The Swedish Club U.K. - www.swedishclub.com/
Nhóm QT33D1.1- Đại học Luật Hà Nội 3
BÀI TẬP NHÓM THÁNG 1 – LUẬT HÀNG HẢI QUỐC TẾ
rằng thuyền trưởng của con tàu đã không thực hiện cuộc hành trình với sự “nhanh chóng tối đa” như đã thỏa
thuận trong hợp đồng, không tuân theo hướng dẫn của người gửi hàng liên quan đến việc sử dụng tàu theo
quy định tại điều 8 của Hợp đồng giữa hai bên.

đúng đắn trong việc thay đổi này chính là một trường hợp có lỗi của người điều khiển tàu. Do đó khi có đủ
các điều kiện được miễn trừ trách nhiệm khác, người vận chuyển trong trường hợp này sẽ không phải chịu
trách nhiệm đối với thiệt hại xảy ra.
Qua một ví dụ cụ thể trên có thể thấy, việc áp dụng các quy định của Quy tắc Hague – Visby về các
trường hợp miễn trách nhiệm cho người vận chuyển vào các trường hợp thực tiễn là không hề đơn giản, ngay
cả ở các nước có trình độ phát triển pháp luật cao cũng vẫn nảy sinh rất nhiều vướng mắc và tranh cãi – một
phần cũng xuất phát từ tính miễn trừ làm giảm nhẹ trách nhiệm của người vận chuyển trong quá nhiều trường
hợp
4
.
2
Recent English case law – The House of Lords rules in The Hill Harmony – Master cannot ignore charterers’ orders as to the route to
be taken - />3
Đây là một vụ việc gây rất nhiều tranh cãi tại Anh khi sau đó người gửi hàng lại tiếp tục làm đơn kháng cao quyết định của Tòa án Tối cao lên
Thượng viện Anh, và Thượng viện Anh đã ra phán quyết bác bỏ quyết định của Tòa án Tối cao và cho rằng việc kéo dài thời gian trong các hợp
đồng vận chuyển hàng hải mang tính chất thương mại quốc tế gây thiệt hại rất lớn cho người gửi hàng trong khi đó người vận chuyển thường
không quan tâm đến vấn đề thời gian chuyển hàng, hơn nữa chủ hàng đã thỏa thuận về tuyến đường trong hợp đồng, vì vậy việc thực hiện theo
các tuyến đường đã thỏa thuận mang khía cạnh thương mại thuộc về hợp đồng chứ không liên quan đến vấn đề hàng hải – vấn đề điều khiển con
tàu (negavitation). Tuy nhiên quyết định của Thượng viện Anh vẫn tiếp tục gây ra tranh cãi và có rất nhiều quan điểm về vấn đề này. - The Hill
Harmony case - Charlotte Lacey MANAGER FD&D LONDON The Swedish Club U.K. - www.swedishclub.com
4
Theo Tiến sĩ David Luff-Công ty Luật quốc tế Appleton Luff-International Lawyers, chuyên gia Dự án Hỗ trợ Thương mại đa biên Mutrap:
Công ước Hague-Visby bị các chuyên gia quốc tế chỉ trích vì các quy định có tính miễn trừ làm giảm nhẹ trách nhiệm của người chuyên chở
trong nhiều trường hợp, như miễn trừ trách nhiệm đối với hành vi, sự sơ suất, khuyết điểm của thuyền trưởng, thủy thủ, hoa tiêu… trong việc
Nhóm QT33D1.1- Đại học Luật Hà Nội 4
BÀI TẬP NHÓM THÁNG 1 – LUẬT HÀNG HẢI QUỐC TẾ
C. KẾT LUẬN
Có thể thấy các trường vấn đề nảy sinh trong lĩnh vực vận tải biển hiện nay nói chung và
các trường hợp miễn trách nhiệm của người vận chuyển nói riêng trên thực tế là những những
vấn đề không hề đơn giản đối với các bên giao kết hợp đồng khi có thiệt hại xảy ra cũng như