phần I
phần mở đầu
Đề tài:
PHNG PHP HNG DN HC SINH GII CC BI TON V
S THP PHN LP 5
1/ Lí do chọn đề tài
Trong công cuộc công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nớc hiện nay giáo dục đợc coi là Quốc
sách hàng đầu. Việc phát hiện và bồi dỡng nhân tài cho đất nớc là việc làm cần thiết của
mỗi ngời thầy vì nhân tài là nguyên khí của đất nớc. Chính vì ý nghĩa đó mà hàng năm
chúng ta thờng tổ chức các cuộc thi học sinh giỏi các cấp và việc phát hiện và bồi dỡng
học sinh giỏi là việc làm thờng xuyên và liên tục trong mỗi nhà trờng.
-Năm học: 2006 2007 là năm học đầu tiên thực hiện chỉ thị của Bộ trởng Bộ giáo dục
và đào tạo về phong trào Chống tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo
dục.
- Đối với mỗi giáo viên nhất là giáo viên tiểu học việc phát hiện và bồi dỡng những học
sinh có tố chất để từ đó bồi dỡng để các em trở thành những học sinh giỏi, những ngời tài
cho đất nớc là việc làm cần thiết, thờng xuyên của mỗi giáo viên.
-Trong chơng trình môn lớp 5 phần Số thập phân là một phần kiến thức hoàn toàn
mới của lớp 5 cũng là một phần kiến thức trọng tâm cơ bản của môn Toán lớp 5 Trong
đó việc vận dụng các kiến thức này để giải các bài toán có liên quan và vận dụng trong
thực tế cuộc sống rất nhiều.
- Qua thực tế giảng dạy và nhiều năm bồi dỡng học sinh giỏi, khi hớng dẫn học sinh
giải Các dạng toán về số thập phân còn gặp nhiều khó khăn trong việc xác dịnh các ph-
ơng pháp cũng nh các dạng toán cơ bản để giải:
+ Việc hớng dẫn học sinh đọc bài và xác định các dạng toán của bài toán.
+ Mối quan hệ giữa các đại lợng.
+ Đa về dạng toán cơ bản.
+ Giải bài toán.
Từ quá trình học tập của mình các em có thể vận dụng trong thực tế cuộc sống
Qua quá trình giảng dạy và tham khảo đồng nghiệp tôi đã đa ra đề tài Phơng
pháp hớng dẫn học sinh giải các dạng toán về số thập phân để các đồng nghiệp

thờng gặp phải khi học phần này. Tôi đã đa ra đề tài Phơng pháp hớng dẫn học sinh
giải các dạng toán về số thập phân. Mong muốn giới thiệu một số kinh nghiệm nhỏ của
mình để cùng đồng nghiệp trao đổi trong quá trình giảng dạy đợc tốt hơn nhất là trong
công tác bồi dỡng học sinh giỏi. 2
Phần 2 nội dung
ch ơng I: Một số vấn đề lí thuyết có liên quan đến đề tài Phơng pháp hớng
dẫn học sinh giải các bài toán về số thập phân
A/ Cơ sở lí luận khoa học của đề tài
1/ Một số khái niệm :
2/ Một số lí luận có liên quan:
a/ Cơ sở khoa học của đề tài:
Qua thực tế giảng dạy và nghiên cứu của đề tài các em học sinh khá giỏi của lớp 5 khi
học đến phần số thập phân, các em đã nắm đợc những kiến thức cơ bản của phần số thập
phân để vận dụng giải các bài toán có liên quan nhất là các bài toán về số và chữ số hoặc
các bài toánvề các dạng toán cơ bản đã học.Cách giải cụ thể cho từng dạng toán để từ đó
đa về dạng toán cơ bản nh :
+ Tính nhanh so sánh số thập phân.
+ Thêm hoặc bớt và tổng hoặc hiệu của hai số
+ Dịch chuyển dấu phảy của một số sang phải hoặc sang trái
+ Các bài toán đa về dạng cơ bản đã học
+ Các bài toán về tìm số.
ở mỗi dạng toán cụ thể giáo viên phải hớg dẫn học sinh cách giải cụ thể.
b/ Cơ sở thực tiễn: Trong thực tế giảng dạy giáo viên khi dạy học sinh phần Các dạng
về số thập phân giáo viên cần cho học sinh nắm chắc các kiến thức cơ bản về các tính
chất và các quy tắc nhân chia nhẩm của số thập phân. Các dạng toán điển hình cần cho
học sinh nắm chắc các kiến thức về công thức tính cụ thể cho từng dạng để học sinh có
thể vận dụng tính một cách thành thạo. Trong khi đó trong thực tế rất nhiều các bài toán

+ Một số học sinh có tố chất rơi vào hoàn cảnh gia đình khó khăn nên việc vận động các
em đi học còn rất khó khăn do bố mẹ phải đi làm ăn xa cha quan tâm đến con em mình
+ Một số học sinh có tố chất nhng cha chăm học
B. ứng dụng vào công tác giảng dạy
4
Một số kinh nghiệm:
1.1: Trong thực tế nhiều năm bồi dỡng học sinh giỏi lớp 5 đối với các em việc năm chắc
các kiến thức cơ bản nh: Nhân chia nhẩm và một số kiến thức về tính chất của số thập
phân. Từ đó đa về các dạng toán cơ bản và các phơng pháp giải các dạng toán có trong
chơng trình là vấn đề then chốt để từ đó các em có thể giải cá bài toán về Số thập phân.
Tuy nhiên trong thực tế không phải lúc nào cũng có thể đa ngay bài toán về dạng toán cơ
bản ngay để giải mà yêu cầu ngời học phải biết phân tích ccá dữ kiện của bài toán để từ
đó đa về dạng toán cơ bản.
1.2: Các dạng toán về Số thập phân thờng gặp là:
+ Dạng 1: Tính nhanh và so sánh.
+ Dạng 2: Các bài toán về tìm số
+ Dạng 3: Thêm hoặc bớt vào tổng hoặc hiệu của hai số
+ Dạng 4: Dịch chuyển dấu phảy của một số sang phải hoặc sang trái một số chữ số.
+ Dạng 5: Các dạng toán điển hình.
ở mỗi dạng GV cần hớng dẫn HS cụ thể cách học và cách vận dụng kiến thức đã học một
cách linh hoạt và cụ thể nhất.
Khi dạy các em đến phần toán về Số thập phân, giáo viên nên hớng các em về một trong
các dạng bài tập ở trên từ đó đa về dạng toán cơ bản để giải.
1.3: Phơng pháp hớng dẫn học sinh mỗi dạng toán cơ bản:
Bớc 1: Đọc kĩ đầu bài
Bớc 2: Phân tích các dữ kiện của đầu bài
Bớc 3: Xác định dạng toán cơ bản - Đây là bớc then chốt để giải bài toán
Bớc 4:Xác lập mối quan hệ giữa các đại lợng để tìm lời giải.
Bớc 5: Trình bày lời giải.
Các dạng toán cụ thể đợc thực hiện trong đề tài này

4
10
254
=
ìì
Lu ý : ở dạng toán này học sinh cần nắm chacứ các quy tắc nhân, chia nhẩm với 0,5; 0,2;
.
Dạng 2 Cùng thêm hoặc bớt vào tổng hoặc hiệu của hai số.
Bài toán 1: Cho hai số thập phân 14,78 và 2,87. Hãy tìm số A sao cho thêm A vào số nhỏ
và bớt A ở số lớn, ta đợc hai số có tỉ số là 4.
Hớng dẫn: Với loại bài toán này cần hớng dẫn học sinh cụ thể. Ngoài việc HScần phải
nắm chắc các tính chât sthêm hoặc bớt vào tổng hoặc hiệu của hai số . Thì HS cần phải
nắm đợc các trờng hợp xảy ra khi thêm hoặc bớt . Chẳng hạn khi bớt ở số nhỏ và thêm
vào số lớn thì chỉ xảy ra một trờng hợp, nhng nếu bớt ở số lớn và thêm vào số nhỏ
cùng một số thì có thể sẽ xảy ra hai trờng hợp.
Giải bài toán:
Tổng hai số đã cho là:
14,78 + 2,87 = 17,65
Khi thêm vào số bé A và bớt A ở số lớn thì tổng luôn không đổi sẽ xảy ra hai trờng hợp:
+Trờng hợp 1: Số lớn khi bớt bằng 4 lần số bé. Vậy Số bé thêm A là:
17,64 : (4 +1 ) = 3,53
Số A cần tìm là:
3,53 2,87 = 0,66.
+Trờng hợp 2: Số lớn khi bớt A là số bé. Vậy Số lớn bớt A là:
17,64 : (4 +1 ) = 3,53
Số A = 14,78 3, 53 = 11,25.
Đáp số : a/ 0,66; b/ 11,25
6
Bài toán 2: Cho hai số thập phân 15,19 và 4,65. Hãy tìm số A để khi cùng thêm và mỗi số
đã cho thì ta đợc hai số có tỉ số là 3.

+
cab,
=
bbc,
HD: Ta có thể gấp cả hai vế lên 10 lần rồi đa về các bài toán phân tích cấu tạo số của số tự
nhiên để giải .
Trên đây là một số dạng toán cơ bản về số thập phân tôi đã đa ra trong đề tài này để giúp
7
các em học tốt hơn trong phần vận dụng để giải cac dạng toán nâng cao về số thập phân.
Khi tôi áp dụng đề tài này trong quảtình giảng dạy bồi dỡng HSG của mình đạt kết quả
rất cao: -Phần lớn các em nắm rất chắc các dạng toán cơ bản.
-Khi phân tích đợc các dạng toán đa về dạng toán cơ bản các em làm rất tốt vì
vậy các em khong còn lúng túng trong cách xác định cách giải khi đọc mỗi bài táon vì
các em đã biết phân tích để đa về dạng toán cơ bản đã học.
-Kết quả năm học 2006 2007 Lớp 5A có 6 HSG cấp tỉnh; lớp 5B có 9 HSG cấp
tỉnh. 1 GSG đạt HCV trong kì thi Giao lu Toán tuổi thơ toàn quốc.

Kiến nghị và đề nghị
Việc giảng dạy cho học sinh tiểu học để giúp cho các em có kĩ năng phát hiện và trình
bày lời giải của từng dạng bài tập cụ thể một cách chính xác xà hợp lí là vấn đề quan
trọng. để làm đợc điều đó là nhờ vào cả quá trình tìm tòi sáng tạo của ngời thầy đối với
từng dạng bài toán các kiến thức mới và các bài tập luỵện tập.
Vì vậy với những dạng bài toán khó giáo viên cần hớng dẫn học sinh một cách tỉ mỉ cách
học cho học sinh để học sinh nắm đợc phơng pháp giải của từng dạng toán.để làm đợc
điều đó yêu cầu đối với giáo viên và học sinh là:
Yêu cầu đối với giáo viên là:
- Phải nghiên cứu kĩ mỗi dạng bài trớc khi lên lớp.
- Dạy từng dạng toán cụ thể.
- Hớng dẫn cách học cho học sinh chứ không cho học sinh học theo
kiểu học thuộc lòng.

5. Tạp chí giáo dục tiểu học.
6. Toán nâng cao lớp 5
7. Các bài toán về số và chữ số lớp 4&5.
10
phô lôc
Trang
11
STT
Néi dung
12
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
PhầnI: Phần mở đầu
- Lí do chọn đề tài
- Nhiệm vụ nghiên cứu cơ sở lí luận
- Phạm vi -đối tợng mục đích của đề tài
Phần II: Nội dung
- Cơ sở lí luận khoa học của đề tài.