Mở đầu.
1-Lý do chọn đề tài.
Ngời xa nói "Nét chữ - nết ngời" hàm ý hai vấn đề:
-Thứ nhất: nét chữ thể hiện tính cách của con ngời.
-Thứ hai: thông qua rèn chữ cho học sinh mà giáo viên giáo dục nhân
cách cho các em.
Nguyên thủ tớng Phạm Văn Đồng đã từng nói :"Chữ viết cũng là biểu
hiện của nết ngời. Dạy cho học sinh viết đúng, viết đẹp là góp phần rèn luyện
cho các em tính cẩn thận, lòng tự trọng đối với mình cũng nh đối với thầy cô
giáo và bạn đọc bài vở của mình". Đúng vậy, dạy chữ là dạy ngời: Giáo viên
chăm lo rèn cho học sinh để học sinh có chữ viết đẹp, đúng mẫu, ngay
ngắn, biết cách giữ vở đúng là rèn cho học sinh tính cẩn thận, yêu thích
chăm chút cái đẹp ngay trong những việc làm bình thờng hàng ngày
Chính vì vậy, việc rèn cho học sinh biết giữ vở sạch, viết chữ đẹp có
tầm quan trọng đặc biệt của tiểu học nhất là đối với các em học sinh lớp
một. Việc rèn cho các em học sinh biết cách giữ vở sạch, viết chữ đẹp là một
việc làm cần thiết đối với giáo viên tiểu học chúng ta. Nó đã là một nền
móng vững chắc cho các em. Nếu nh giáo viên chúng ta không chú ý đến
rèn "Giữ vở sạch - Viết chữ đẹp" cho các em ngay từ lúc bớc vào lớp một thì
thật hết sức nguy hiểm. Chữ viết của các em sẽ xấu có khi còn trả thành tính
cẩu thả sau này rất khó sửa.
Tục ngữ có câu:
"Dạy con từ thủa còn thơ
Dạy vợ từ thủa bơ vơ mới về".
Theo tôi dạy cho học sinh biết giữ vở sạch viết chữ đẹp cho học sinh lớp
1 cũng phải nh câu nói trên. Nghĩa là rèn chữ cho các em lớp 1 là một việc
làm rất quan trọng nó sẽ trang bị cho các em một hành trang tốt để các em b-
ớc vào ngỡng cửa mới.
Hiện nay việc giữ vở sạch - viết chữ đẹp của học sinh tiểu học nói
chung, lớp một nói riêng đang là một vấn đề cần đợc quan tâm đúng mức.
Rất nhiều học sinh viết không đẹp không ngay ngắn hay nói cách khác là
4-Nhiệm vụ nghiên cứu.
Là giáo viên tiểu học cần xác định rõ đợc nhiệm vụ của mình mà Đảng
và Nhà nớc giao cho. Vì vậy cần phải hoà nhập với cuộc sống đổi mới hiện
nay của đất nớc mà nhiệm vụ của ngời thầy là dạy tốt là tấm gơng sáng cho
học sinh noi theo. Rèn luyện cho các em có phẩm chất đạo đức theo tiêu
chuẩn 5 điều Bác Hồ dạy, nâng cao chất lợng dạy và học để đạt hiệu quả
cao, đặc biệt là rèn chữ viết cho các em.
Tìm hiểu thực tiễn việc dạy cách học để bồi dỡng cho các em có khiếu
viết chữ đẹp.
5-Ph ơng pháp nghiên cứu:
-Để thực hiện mục đích của đề tài, tôi sử dụng các phơng pháp sau:
a-Phơng pháp nghiên cứu lý thuyết.
Nghiên cứu có vấn đề, lý thuyết có liên quan đến đề tài.
b-Phơng pháp nghiên cứu thực tiễn, điều tra khảo sát, giao lu, trò
chuyện học hỏi.
c-Phơng pháp thực nghiệm , tổng kết kinh nghiệm.
d-Phơng pháp thực hành luyện tập.
e-Phơng pháp thống kê và xử lý kết quả.
6-Những đóng góp mới của đề tài:
Nh chúng ta đã biết, hiện nay giáo dục là quốc sách hàng đầu, đòi hỏi
ngời giáo viên không ngừng học tập bồi dỡng những thay đổi của đất nớc,
của sự nghiệp nớc nhà. Nh nghị quyết trung ơng 2 khóa VIII là "Nâng cao
dân trí, bồi dỡng nhân lực, tạo ra nhân tài" thì việc nâng cao chất lợng giảng
dạy đang là nhiệm vụ nóng bỏng trên mặt trận giáo dục là yeeu cầu bức
thiết của toàn Đảng, toàn dân.
Tôi tin rằng, nếu chúng ta vận dụng cùng với kinh nghiệm của mình
thì kết quả " Giữ vở sạch - Viết chữ đẹp" của các em đạt kết quả cao; áp
dụng sáng kiến kinh nghiệm này các em sẽ viết đẹp hơn sách vở của các em
không bị nhàu nát. Các em sẽ phấn khởi, say mê quyết tâm rèn chữ viết của
mình.Chính từ đây niềm tin ở mỗi ngời dân đợc tăng lên làm cho sự nghiệp
chúng ta trang bị cho học sinh bộ chữ cái La tinh và những yêu cầu kỹ thuật
để sử dụng bộ chữ cái trong học tập và giao tiếp.
Với ý nghĩa này Giữ vở sạch - Viết chữ đẹp không những quan hệ mật
thiết tới chất lợng học tập ở các môn học khác mà góp phần rèn luyện moọt
trong những kỹ năng hàng đầu của việc học Tiếng Việt trong nhà trờng - kỹ
năng viết chữ. Nếu viét chữ đúng mẫu, rõ ràng, tốc độ nhanh, trình bày sạch
đẹp thì học sinh có điều kiện ghi bài tốt, nhờ vậy kết quả học tập có cao
hơn. Viết xấu tốc odọ chậm sẽ ảnh hởng không nhỏ đến chất lợng học tập.
Ngoài ra rèn chữ viét cho học sinh còn góp phần không nhỏ vào rèn
luyện cho học sinh những phẩm chất đạo đức tốt nh: tính cẩn thận, tính kỷ
luật và khiếu thẩm mỹ.
b-Cơ sở lý luận:
ở tiểu học, môn dạy Tập viết là một môn cũng rất quan trọng, nhằm
thực hiện mục tiêu của bậc tiểu học và phát triển óc thẩm mỹ và cái đẹp, cụ
thể là viết đúng, viết đẹp, có kỹ thuật viết, các em viết đúng đẹp học môn
khác cũng thuận tiện hơn và cách trình bày có khoa học hơn.
Hiện nay, việc rèn chữ viết là một trong những việc mà chúng ta càng
phải quan tâm và chú trọng tới. Có rất nhiều ý kiến đóng góp cho vấn đề này,
nhng công việc này thật không đơn giản chút nào, đối với những ngời làm
công tác giảng dạy nhất là dối với giáo viên tiểu học. Vì các em học sinh
còn rất nhỏ, cha có khả năng tự học tự rèn. Chính vì thế mà việc tìm ra
những nguyên nhân, biện pháp khắc phục cho việc dạy các em " Giữ vở sạch
- Viết chữ đẹp " là rất cần thiết.
c-Cơ sở thực tiễn:
Trong năm học 2004-2005, đây là năm ngành Giáo dục chú trọng thực
sự đến việc rèn " Giữ vở sạch - Viết chữ đẹp " cho học sinh và giáo viên.
Phong trào "Vở sạch - Chữ đẹp" mỗi năm một rấy lên mạnh mẽ từ huyện
đến tỉnh.
Cuộc thi "Viết chữ đẹp" cho các em và giáo viên đợc tổ chức rất long
trọng. Trờng chúng tôi hàng năm cũng rấy lên phong trào chấm vở sạch chữ
số SL % SL % SL %
34 8 24 16 47 10 29
Từ những khó khăn và thuận lợi trên, dới đây tôi sẽ đa ra một số kinh
nghiệm mà tôi đã làm và đang làm để rèn chữ cho các em.
Trớc hết ngời giáo viên phải có tính kiên trì, tận tâm. Sự nhiệt tình chu
đáo của ngời giáo viên là một trong những yếu tố đảm bảo sự thành công
cuả việc rèn chữ cho học sinh.
Hàng ngày giáo viên phải uốn nắn kịp thời những sai lệch của học sinh
trong việc viết chữ.
Thời gian có hạn nên việc rèn chữ cho học sinh phải đợc tận dụng triệt
để thời gian có thể có ở tất cả các môn học nhất là môn Học vần, Tập viết
đối với lớp 1.
Do đặc điểm hình dáng cấu tạo của từng nhóm các chữ cái khác nhau;
Do vậy quy trình viết của các nhóm chữ cũng khác nhau. Đồng thời dựa vào
yêu cầu kỹ năng của từng khối lớp cho nên khi rèn chữ cho các em tôi chia
chữ ra từng loại theo nhóm để rèn.
5
Bồi dỡng cho các em lòng say mê và tinh thần quyết tâm rèn chữ viết.
Khi rèn viết chú ý đến phơng pháp luyện tập.
Ngoài biện pháp trên chúng ta cần chú ý đến cơ sở vật chất, các nguyên
tắc về t thế viết. Đồng thời chúng ta còn phải quan tâm đến chữ mẫu của bản
thân cùng với sự động viên khuyến khích kịp thời đối với các em.
Ch ơng 3: Một số kinh nghiệm "Giữ vở sạch - Viết chữ đẹp" cho
học sinh lớp 1.
1-Kinh nghiệm giữ vở sạch:
Nh chúng ta thấy cách giữ vở sạch của mỗi trờng, mỗi giáo viên mỗi tr-
ờng một khác; Nhng đều di đến mục đích chung là vở phải sạch, mép vở
không bị quăn, có nhãn vở ghi đầy đủ mục qui định, trình bày bài có khoa
học, chữ viết đúng mẫu.
Vậy theo tôi muốn các em giữ vở sạch ngời giáo viên phải thực hiện
trên, tôi còn yêu cầu khi viết tay phải sạch, mở vở phải nhẹ nhàng. Ngời giáo
viên phải luôn nhắc nhở các em trong suốt quá trình học tập.
Đồng thời cùng kết hợp với các bậc phụ huynh mua tủ đồ dùng sách vở
cho các em theo đúng qui định.
2-Chia chữ ra từng loại và rèn luyện dứt điểm.
6
Dựa vào yêu cầu kỹ năng của từng lớp giai đoạn khác nhau:
Đối với học sinh lớp 1: một tuần đầu dạy các em viết các nét cơ bản,
rèn dứt điểm các nét. Nếu nét nào viết cha đúng, đẹp, đúng hình dáng, giáo
viên có thể luyện cho các em nhiều lần; nét khuyết là nét khó rèn giáo viên
phải hớng dẫn các em dựa vào dòng kẻ dọc để viết và hớng dẫn các em tỉ mỉ
cả điểm đặt bút, kết thúc, lợn ở chỗ nào độ cao, lng phải thẳng, nên dựa vào
dòng kẻ đứng để viết.
-Phần hớng dẫn các em viết nét cơ bản là rất quan trọng.
-Khi rèn viết các nét cũng phải chú trọng rèn đẹp nét này mới sang nét
khác.
Đồng thời cũng rèn những nét đơn giản đến phức tạp, không thể rèn nét
khuyết trớc nét cong.
-Tuần 2: Tôi luyện cho các em viết nhóm chữ cái có nét cơ bản là nét
cong: o-ô-ơ-e-ê-x.
Khi luyện viết nhóm các chữ cái này tôi luyện kỹ các em viết chữ cái o.
Khi thấy các em viết đúng hình dáng chữ o thì thôi, các em viết đẹp o
hẳn các em sẽ viết đẹp chữ có nét tròn.
Chữ cái e, ê là một chữ cái khó viết do vậy đòi hỏi ngời giáo viên phải
hớng dẫn kỹ thuật viết tỉ mỉ điêmr đặt bút và điểm dừng bút.
-Tuần thứ 3: Luyện viết nhóm các chữ cái có nét cơ bản là nét móc:
i-u n-m-p-t.
Khi luyện viết nhóm này, cho các em luyện viết lại nét móc xuôi ( )
nét móc ( ) và nét móc ( ); vì các chữ cái này đều do các nét đó cấu tạo
nên.
Theo quan điểm của tôi thao tác nhận xét, quan sát chỉ thực hiện 3
đến 4 phút còn thời gian luyện tập phải trên bảng phải 7 - 8 phút, luyện viét
vào vở phải 13 - 14 phút.
4-Bồi dỡng cho học sinh lòng say mê và tinh thần chăm rèn chữ viết.
Theo kinh nghiệm trong giảng dạy nhiều năm tôi thấy: Bất kỳ việc gì
nếu có lòng say mê thì thực hiện mới có kết quả cao; Để bồi dỡng lòng say
mê và tinh thần quyết tâm rèn chữ viết của học sinh. Hàng ngày tôi kể cho
các em gơng rèn chữ viết của ông: Cao Bá Quát, Nguyễn Văn Siêu ngày xa
cho các em nghe. Tôi thờng xuyên chấm vở sạch chữ đẹp của lớp chọn ra
một số vở tiêu biểu trình bày cho các em xem tận mắt những vở của các
bạn, từ đó các em thêm tin tởng và quyết tâm say mê rèn chữ.
5-Rèn chữ ở môn Tập viết (trọng tâm).
Tiết Tập viết lớp 1 là một trong những phân môn của Tiếng Việt, các em
đọc đợc rồi nên các em phải viết đúng, viết đẹp nên tập viết là một phân
môn có tầm quan trọng. Do đó, khi rèn kỹ năng viết cho học sinh, giáo viên
phải nắm đợc đặc điểm, hình dáng của từng chữ cái, các thao tác của từng
nhóm các chữ cái.
Rèn chữ viết tôi chia làm 3 giai đoạn sau:
-Từ tuần 1 đến tuần 8:
Trong giai đoạn này tôi giúp học sinh nắm đợc những thao tác chung
của quá trình tập viết, luyện cầm bút cách để vở, t thế ngồi, cách xác định
dòng kẻ trên vở Tập viết, trên khung chữ.
Đây là giai đoạn bớc đầu thật khó tôi cho các em nhận biết các nét
bằng cách tái hiện đọc viết nhiều lần: nét xiên:/ ,nét thẳng đứng: , nét
móc ngợc: , nét móc hai đầu: .
Sau đó tôi cho học sinh quan sát mẫu, đồng thời viết mẫu từng nét kết
hợp giảng giải.
Ví dụ nh nét khuyết điểm đặt bút trên đờng kẻ ly thứ 2 từ dới lên, đa
lên đủ độ cao là 5 dòng ly và lợn vòng kéo nét thẳng dựa vào dòng kẻ đứng,
điểm dừng tại dòng kẻ chính.
Nhà thờ: Xấu vì con chữ h lng gãy, khoảng cách chữ cha đều.
-Tóm lại:Trong giai doạn này, ngời giáo viên cần hớng dẫn tỉ mỉ, uốn
nắn chăm chút từng nét chữ cho học sinh. Đồng thời cần cho học sinh luyện
tập nhiều trên bảng, luyện viết trong không khí hoặc vở.
Kết quả thu đợc trong giai đoạn này so với đầu tuần mới vào đạt kết quả
đợc đáng kể hơn.
Sau tám tuần:
Tổng
Chữ loại A Chữ loại B Chữ loại C
số
SL % SL % SL %
34 19 56 10 29 5 14
-Giai đoạn 2: (Từ tuần 9 đến tuần 17).
ở tuần này, tôi quyết tâm rèn những em cha đạt ở mức C và mức B;
Đồng thời củng cố giữ vững những em có chữ loại A. Bằng cách hằng ngày
khi các em luyện viết, tôi đến tận nơi những em viết xấu, các nét sai cho các
em, đồng thời tôi cũng viết mẫu vào vở ô li cho về nhà các em tập viết. Đối
với các em viết đẹp tôi cần đi quan sát củng cố cho các em.
Không những ở trên lớp tôi quan tâm uốn nắn từng nét chữ cho các em
mà tôi còn tìm cách gặp gỡ các bậc phụ huynh có con em viết cha đẹp, vở
còn bẩn để có kế hoạch , biện pháp kết hợp với giáo viên.
Nên cuối học kỳ I (hết tuần 17) lớp tôi đã có tiến bộ về chữ viết.
Học kỳ I
Tổng
Chữ loại A Chữ loại B Chữ loại C
9
Giai đoạn 4: (Từ tuần 18 đến hết).
ở giai đoạn này, các em viết vần có nhiều chữ cái ghép lại và từ ứng
dụng dài hơn. Cho nên trong giai đoạn này chủ yéu là rèn kỹ năng nối các
chữ cái trong một vần và nối các chữ cái trong một tiếng, khoảng cách các
và đẹp. nếu chữ mẫu xấu học sinh sẽ bắt chớc mẫu của giáo viên.
Khi trình bày bảng giáo viên cần sự thống nhất cách trình bày trong
từng bộ môn.
7-Phát dộng phong trào vở sạch - chữ đẹp của lớp, của trờng.
-Nh chúng ta thấy bất cứ một phong trào gì nếu chúng ta chỉ nói
xuông, không có sự động viên khuyến khích kịp thời thì cho phong trào ấy
có mạnh đến mấy cũng bị dập tắt. Mà ở đây nhất là các em học sinh lớp 1
tâm lý của các em thích khen hơn chê. Do vậy trong năm học tôi phát động
phong trào "Vở sạch - chữ đẹp" hàng tháng.
Những em đạt thành tích "Giữ vở sạch - viết chữ đẹp" hàng tháng tôi
đều có phần thởng nhỏ để động viên khuyến khích các em.
Hàng ngày giáo viên cần động viên khen ngợi những cố gắng của học
sinh về chữ viết. Hàng tháng không nhất thiết phải khen các em thởng những
em đã viết đẹp mà có thể động viên khen thởng những em tiến bộ.
10
8-Kết quả cuối năm.
Bằng những việc làm, biện pháp cụ thể tôi đã nêu ở trên cùng với sự cố
gắng nỗ lực của bản thân. Cho nên phong trào vở sạch - chữ đẹp của lớp tôi
ngày một tiến xa.
Điều đáng phấn khởi hơn nữa trong năm học này là ở học kỳ II lớp tôi
đợc nhất khối và kết quả đạt đợc nh sau:
Bảng thống kê chữ viết cuối năm:
Tổng số Loại A Loại B Loại C
học sinh
SL % SL % SL %
34 28 82 6 18 0
Tôi nghĩ rằng sáng kiến kinh nghiệm "Giữ vở sạch - viết chữ đẹp" mà
tôi nghiên cứu có hữu hiệu là bài học quý báu. Nếu nh đề tài này chỉ áp
dụng cho riêng lớp tôi thì đề tài đó không có giá trị. Cho nên trong những
lần sinh hoạt chuyên môn của tổ tôi mạnh dạn đa ra ý kiến của mình về cách