Sáng kiến kinh nghiệm
Tên đề tài :
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯNG
“ GIỮ VỞ SẠCH – VIẾT CHỮ ĐẸP” CHO HỌC SINH LỚP 1

I. ĐẶT VẤN ĐỀ :
Trong nhiệm vụ nâng cao chất lượng học tập của học sinh, người giáo
viên phải đặc biệt quan tâm đến nề nếp giữ gìn tập sách và rèn chữ viết cho
các em, nhất là đối với các em học sinh đầu bậc tiểu học (lớp 1). Cổ nhân có
câu “ Nét chữ, nết người”, chính cố vấn Phạm Văn Đồng cũng từng nói rằng:
“Chữ viết cũng là một biểu hiện riêng của nết người” Dạy cho học sinh viết
đúng, viết cẩn thận , viết đẹp là góp phần rèn luyện cho các em tính cẩn
thận, lòng tự trọng đối với mình, hình thành nhân cách học sinh.
Là giáo viên lớp 1, ngay từ đầu năm , qua kiểm tra việc viết chữ của
học sinh tôi thật sự rất ưu tư về chữ viết của các em. Tỉ lệ viết đúng các chữ
đơn giản được học qua lớp mẫu giáo còn rất thấp. Cũng bởi đa số các em
thuộc thành phần gia đình làm thuê, làm mướn, lao động nghèo … hoàn cảnh
gia đình các em rất khó khăn nên phụ huynh học sinh ít quan tâm đến chữ
viết của con em đã ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng học tập nói chung
về chữ viết học sinh nói riêng . Trước thực trạng như thế tôi đã cố gắng tìm
tòi biện pháp giáo dục các em rèn chữ viết, giữ vở sạch đẹp sao cho có hiệu
quả, phù hợp với yêu cầu nâng chất lượng học tập của học sinh ngay từ khi
mới vào lớp 1. Nhằm làm thay đổi thực trạng ban đầu để học sinh lớp 1 cũng
có chất lượng “giữ vở sạch – viết chữ đẹp”.
II. NỘI DUNG BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT :
1. Quá trình phát triển kinh nghiệm :
Khi nhận được quyết đònh số 31/2002/QĐ BGD và ĐT ngày 14/6/2002
của Bộ trưởng Bộ GD và ĐT, tôi bắt đầu nghiên cứu, so sánh chữ mới hiện
nay có nhiều điểm ưu, vừa kết hợp mẫu chữ truyền thống vừa mang tính
thẩm mỹ cao. Yêu cầu rèn chữ viết cho học sinh lớp 1 là rất đúng đắn và cần
thiết. Vì học sinh lớp 1 cũng phải nắm vững mẫu chữ cái viết thường.

pháp quan trọng nhất để đạt được điều đó là phải dạy tốt phân môn tập viết.
Để dạy tốt tập viết cần tuân theo những nguyên tắc sau:
* Nguyên tắc đảm bảo sự phân hợp đồng bộ của các bộ phận cơ thể
tham gia vào việc viết chữ.
Quá trình tập viết có quan hệ đến nhiều bộ phận trong cơ thể học sinh,
tư thế ngồi viết có quan hệ đến cột sống, phổi , lưng. Cách cầm bút có quan
hệ đến cả ngón tay, bàn tay và cánh tay. Hình dáng, kích thước chữ trong vở
tập viết có quan hệ đến mắt các em.
2
Sự phân tích nguyên tắc này cho thấy kó năng viết của học sinh chỉ
thực sự có được khi có sự phối hợp đồng bộ của các bộ phận cơ thể. Vì vậy,
khi học sinh viết tôi luôn nhắc nhở, sửa sai tư thế ngồi viết cho các em và
thường xuyên động viên các em ngồi viết ngay ngắn, không đùa giỡn khi
viết.
* Nguyên tắc coi việc dạy viết là dạy hình thành một kó năng :
Việc rèn luyện kó năng đòi hỏi người học phải tri giác chính xác sản
phẩm, nắm vững các thao tác kó thuật và kiên trì lặp đi lặp lại các thao tác
đó. Chữ viết tiếng Việt là hệ thống chữ cái La Tinh ghi âm, mỗi nhóm chữ
cái có những đặc điểm riêng nên quy trình thực hiện các thao tác các nhóm
chữ cái và từng chữ cũng giống hau. Do đó khi rèn kó năng viết chữ, học sinh
phải luyện tập liên tục trên vở tập viết, viết nhiều lần trong vở viết ở nhà, vở
rèn chữ v.v…
Trong việc rèn luyện kó năng viết chữ, học sinh lớp gặp các khó khăn
sau :
Tri giác của các em thiên về nhận biết tổng quát đối tượng. Trong khi
đó , để viết được chữ người viết phải tri giác cụ thể, chi tiết từng nét chữ
,từng động tác kó thuật tỉ mỉ. Do vậy khi tiếp thu kó thuật viết chữ, học sinh
không tránh khỏi những lúng túng, khó khăn. Để khắc phục điều này , khi
dạy chữ viết cho học sinh, tôi nêu cấu tạo các con chữ, rồi gọi học sinh lặp
lại nhiều lần để các em khắc sâu cấu tạo nét sau khi phân tích cấu tạo nét

nhóm bằng thao tác so sánh đương đồng.
- Chữ mẫu phóng to trên bảng sẽ giúp học sinh dễ quan sát , từ đó
tạo điều kiện để các em phân tích hình dáng kích thước và các nét cơ bản cấu
tạo chữ cái cần viết trong bài học.
- Việc hướng dẫn học sinh luyện viết thực hành phải tiến hành từ
thấp đến cao giúp cho học sinh dễ tiếp thu. Lúc đầu là việc viết đúng hình
dáng, cấu tạo, kích thước các cỡ chữ. Sau dó là viết đúng dòng và đúng tốc
độ quy đònh việc rèn luyện kó năng viết chữ phải tiến hành đồng bộ ở lớp
cũng như ở nhà, ở phân môn tập viết cũng như ở các phân môn khác. Khi học
sinh luyện chữ viết, giáo viên cần chú ý uốn nắn để các em cầm bút đúng và
ngồi viết đúng tư thế. Bài viết đẹp phải đi kèm với tư thế đúng , rèn cho trẻ
viết đẹp mà quên mất việc uốn nắn cách ngồi viết là một thiếu sót lớn của
gv. Ngoài ra hình thức tập viết chữ trên bảng đen có tác dụng kiểm tra sự
tiếp thu cách viết chữ và bước đầu đánh giá kó năng viết chữ của hs. Hình
thức này thường dùng khi kiểm tra bài cũ hoặc sau bước giải thích cách viết
chữ, bước luyện tập viết chữ ở lớp. Qua đó, giáo viên phát hiện chỗ sai của
học sinh ( về hình dáng , kích thước, thứ tự viết các nét … ) để uốn nắn chung
cho cả lớp hoặc đánh giá cho điểm. Nhờ tập viết chữ trên bảng mà học sinh
lớp tôi đã phát huy được tính tích cực của việc viết chữ, các em có thể tự viết
các chữ, từ chưa học, mặt khác nhờ viết chữ trên bảng của học sinh mà tôi
phát hiện sử sai kòp thời, hạn chế được rất nhiều lỗi về sai nét cơ bản của hs.
Ví dụ : học sinh viết chữ h có thể sai như : độ cao,nét chữ, độ rộng, viết quá
4
cao hoặc quá thấp v.v… qua việc viết trên bảng, học sinh nhận xét phát hiện
chỗ sai của bạn để rút kinh nghiệm cho mình đúng hơn, chính xác hơn.
Tôi thấy vấn đề chữ viết của học sinh không những đòi hỏi người giáo
viên luôn có trách nhiệm rèn luyện chữ viết cho các em mà còn cần rất nhiều
ở sự quan tâm, hỗ trợ của phụ huynh học sinh đối với các em trong vấn đề
rèn chữ viết. Phụ huynh học sinh phải có nhận thức đúng đắn về tầm quan
trọng của việc rèn chữ viết của con em mình thì giáo viên mới có thể dạy tốt

5
- Kẻ hết ngày gạch ngang đường dài từ lề đỏ đến mép giấy.
2. Kiểm nghiệm lại kinh nghiệm :
Trong 02 tuần lễ đầu của HKII tôi hướng dẫn học sinh viết bài thật kỹ,
trình bày đúng quy đònh, không đê tập vở dơ. Tuần thứ ba trở đi, tôi không
hướng dẫn mà để các em tự ghi, tự trình bày vở, tôi theo dõi uốn nắn kiểm
tra.
Tuy vậy, do mới nắm bắt cách trình bày nên 1 số học sinh vẫn còn trình bày
sai, viết không rõ nét. Tôi lại phải hướng dẫn lại bằng cách chỉ chỗ sai cho
các em, cho các em xem vở trình bày đúng và đẹp, không bò quăn góc. Sau
tuần thứ tư, tôi gọi học sinh mang tập lên kiểm tra theo tổ, nhóm, chấm
VSCĐ cho các em. Dần dần học sinh lớp tôi đã tiến bộ hơn trong cách trình
bày vở, trình bày đúng sạch đẹp có khoa học … cách trình bày vở chính xác,
cân đối ở lớp 1 sẽ tạo nền tảng vững chắc cho các các lớp học sau là tiền đề
để nâng cao chất lương chữ viết cho các lớp trên. Nếu một học sinh viết chữ
đẹp, nhưng lại không biết trình bày vở thì chắc hẳn rằng bài viết của em đó
sẽ giảm đi một phần của tính thẩm mỹ và chất lượng của bài viết. Vì thế,
việc hướng dẫn học sinh lớp cách trình bày vở đúng co khoa học là việc làm
không thể thiếu trong yêu cầu và nhiệm vụ nâng cao chất lượng chữ viết hiện
nay.
* Kết quả đạt được:
Sau nhiều năm kiên trì thực hiện các biện pháp trên ở lớp số lượng học sinh
giữ VSCĐ ngày mọt tăng, bên cạnh đó các em học sinh viết chữ đẹp thẳng
hàng rõ nét, không nguyệch ngoạc … cũng tăng lên rõ rệt. Kết quả kiểm tra
chuyên đề VSCĐ của lớp tôi xếp loại tốt.
- Nhờ thực hiện các biện pháp nêu trên năm nào lớp tôi cũng có học
sinh đoạt giải VSCĐ vòng trường:
Năm 2003 – 2004: Nguyễn Thò Xuân Thảo
Năm 2004 – 2005: Lê Ngọc Nhật Minh
Năm 2005 – 2006: Nguyễn Thò Mỹ Tiên, Diệp Thanh Huê.

17
-
-
-
* Nguyên nhân thành công:
- Nhờ sự cố gắng kiên trì, nhẫn nại của giáo viên và lòng yêu nghề
mến trẻ nên tôi đã vượt qua bao nhiêu khó khăn để đạt được kết quả, mặt
khác cũng nhờ sự quan tâm nhiệt tình của BGH hỗ trợ về chuyên môn cũng
như về mặt tinh thần, động viên nhiệt tình khi GVCN gặp khó khăn, không
chỉ thế mà còn phải có sự giúp đỡ tận tình của PHHS, sự chăm sóc ân cần
chu đáo theo dõi kết quả học tập của con em mình. Từ đó tạo cho các em có
tinh thần thi đua học tập lẫn nhau để cùng nhau tiến bộ. Đầu năm PHHS đã
chuẩn bò khá chu đáo về dụng cụ học tập, sách giáo khoa,… Các lần họp
PHHS cha hoặc mẹ các em đi họp khá đầy đủ theo dõi hỏi thăm về học lực
của con em mình để có kế hoạch để dạy con mình học tốt ở nhà và chuẩn bò
bài đầy đủ khi đến lớp.
* Tồn tại :
Do 1 số em chưa qua lớp mẫu giáo chính quy nên các em cầm bút
chưa được, viết chữ chưa đẹp, lười biếng viết, viết cẩu thả. Còn một hai phụ
huynh chưa quan tâm đến việc học của các em còn giao phó cho GVCN, tập
vở không bao bìa, dán nhãn, thậm chí còn để quăn góc, bôi xoá trong vở.
III. BÀI HỌC KINH NGHIỆM
- Một số cách hướng dãn học sinh giữ gìn tập, sách:
+ SGK: tôi yêu cầu học sinh bao bìa Plastic và dán nhãn vở ở phía
bên phải.
+ Tập: tôi yêu cầu học sinh bao ít nhất là 1 lớp bìa, khuyến khích bao
hai lớp bìa (lớp trong là bìa giấy, lớp ngoài là bìa kiến để bảo quản giấy
không bò xờn).
+ Giữ vở không quăn góc các trang giấy, không nhàu nát, cách giữ là:
lật nhẹ nhàng từng trang, khi để tay phải chú ý đặt ở góc vở.

IV. KẾT LUẬN:
Với những biện pháp trên, cùng với những kinh nghiệm học hổi ở các
bạn đồng nghiệp tôi hoàn toàn tin rằng ở vùng khó khăn các vùng sâu, vùng
xa giáo viên chúng ta có thể áp dụng rộng rãi và đạt những thành công nhất
đònh. Điều quan trọng để đạt được kết quả về chữ viết của học sinh là người
giáo viên chúng ta phải thật sự yêu thương, qua tâm, uốn nắn thật nhiều cho
các em về chữ viết, cách giữ gìn tập sách. Chính tình cảm yêu thương, thân
thiết, chân thật của giáo viên dành cho học sinh sẽ làm cho các em hăng hái
tích cực học tập và rèn luyện chữ viết cũng như bản thân mình.
Do đặc điểm tâm lý nên học sinh lớp 1 rất thích vừa chơi vừa học. Thi
đua khen thưởng là việc hết sức cần thiết để đẩy mạnh phát triển thi đua giữ
gìn VSCĐ của lớp.
8
- GVCN cần có quà tặng cho các em để khích lệ tinh thần ham học,
phấn đấu rèn luyện cho các em. Tôi tin rằng giáo viên sử dụng một ít tiền để
dành mua quà tặng thưởng cho các em trong việc rèn luyện chữ viết là việc
làm khả thi, học sinh chúng ta sẽ học tập thêm ở GVCN của mình tính rộng
rãi và lòng hào hiệp.
- Xuất phát từ ý kiến chue quan, thiết nghó ở cấp trường, cấp huyện
nên thường xuyên duy trì tổ chức phát triển thi VSCĐ hàng năm trong học
sinh. Riêng cấp huyện, tỉnh càng nên tổ chức cho giáo viên thi viết chữ đẹp
để từ đó nâng cao nhận thức của giáo viên về việc rèn luyện chữ viết cho
bản thân và chi học sinh mình. Thông qua đó giáo viên các trường sẽ tích cực
được những kinh nghiệm quý bú cần thiết từ các đồng nghiệp để về giảng
dạy ở cơ sở mình được tốt hơn, thành công hơn.
Phú Mỹ, ngày 12 tháng 02 năm 2008
Người viết
PHẠM THỊ LỆ HẰNG
9