Một số kinh nghiệm giảng dạy môn Toán lớp 5 hiệu quả”
Phần thứ nhất
ĐẶT VẤN ĐỀ

Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai. Chúng ta luôn phải đào tạo được
những lớp người kế tục xã hội có trình độ khoa học kỹ thuật tiên tiến. Do đó
con người phải có cơ sở kiến thức là toán học. Toán học là chìa khóa mở đường
cho con người đi vào tất cả các lĩnh vực khoa học khác. Giáo dục tiểu học ở
nước ta đang thực hiện đồng bộ những đổi mới toàn diện, góp phần phổ cập
giáo dục có chất lượng. Trong những đổi mới về giáo dục và đào tạo thì đổi
mới về “Phương pháp dạy học” có vị trí đặc biệt quan trọng, vì hoạt động dạy
học là hoạt động chủ yếu ở trường học, để góp phần đào tạo những con người “
lao động tự chủ và sáng tạo” có khả năng thích ứng với những đổi mới diễn ra
hàng ngày.
Để đảm bảo về chất lượng dạy và học hiện nay, phải cụ thể hóa việc dạy
học để phát hiện những năng lực tiềm ẩn của mỗi học sinh và phát triển cho học
sinh những tri thức và kỹ năng cơ bản thiết thực với đời sống cộng đồng,
phương pháp suy nghĩ về học tập, lòng tự tin, sự năng động và linh hoạt, cách
ứng xử đúng mức, hợp đạo lý. Tăng cường sức lực và ý chí mơ ước, đem sức
mình góp phần làm cho cuộc sống bản thân, gia đình, đất nước trở nên giàu có,
lành mạnh và hạnh phúc. Đây là những tri thức, kỹ năng vừa đáp ứng cho học
tập tiến lên, học tập thường xuyên của con người trong thời đại khoa học công
nghệ, vừa đáp ứng cho ứng dụng thiết thực trong cuộc sống cộng đồng.
Đầu năm học 2009 - 2010, tôi được phân công giảng dạy lớp 5B, tôi
nhận thấy tình hình học tập của học sinh trong lớp có một số em được sự quan
tâm của gia đình và với ý thức học tập tốt do vậy đạt được kết quả cao, nhất là
môn Toán. Là giáo viên dạy lớp 5, đa số học sinh ở vùng sông nước, địa bàn đi
lại tương đối khó khăn, đối tượng học sinh không đồng đều về tuổi tác và trình
độ nhận thức. Chính vì vậy nên từ đầu năm học tôi đã chú trọng đến việc đổi
mới phương pháp học môn Toán 5 sao cho phù hợp với đối tượng học sinh của
mình. Để học sinh tiếp thu tri thức có hệ thống, đó là việc rất quan trọng và cần

hợp với từng dạng bài thì kết quả học Toán cũng sẽ cao, hiểu bài sâu. Điều đó
kích thích tinh thần học tập ngày càng hăng say.
Còn những em có kết quả học tập chưa cao là do chưa có ý thức được
việc học, gia đình chưa thực sự quan tâm đến việc học tập của con em mình.
Nhưng lý do chính là các em chưa có một phương pháp học phù hợp với từng
dạng toán. Hay cùng một đề bài có nhiều có nhiều cách giải khác nhau. Các em
chưa tự tìm ra cho mình một phương pháp giải ngắn gọn và nhanh nhất. Tất cả
những điều đó thôi thúc tôi tìm hiểu, nghiên cứu đưa ra một số biện pháp nhằm
mục đích nâng cao chất lượng dạy học môn Toán.
I. NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA TOÁN 5
- Căn cứ vào trình độ nhận thức của từng đối tượng học sinh.
- Căn cứ vào sự chuẩn bị ở nhà, khả năng áp dụng kiến thức đã học vào
việc giải toán.
- Các kiến thức học sinh cần học:
+ Hệ thống hóa toàn bộ kiến thức toán học, các em đã học ở lớp dưới.
+ Nắm được các kiến thức sau:
* Số học:
- Nắm được khái niệm Phân số và Số thập phân, biết đọc và viết các số
đó, biết cách rút gọn và quy đồng mẫu số các phân số, biết so sánh các phân số
và số thập phân.
- Biết thực hiện các phép cộng, trừ, nhân, chia, các phân số, số thập phân
và tính được giá trị của biểu thức số. Biết đổi đơn vị các số đo thời gian, biết
thực hiện cộng trừ, nhân chia số đo thời gian trong những trường hợp đơn giản.
* Hình học:
- Học sinh biết vẽ các hình đã học. Nắm tên gọi các hình đã học, nắm
được đặc điểm của các hình đó. Từ đó rút ra quay tắc và công thức tính chu vi,
diện tích, … các hình đã học.
* Đại số:
- Học sinh biết giải một số phương trình và bất phương trình đơn giản và
số thập phân.

Giáo viên sử dụng các hình thức học tập theo định hướng đổi mới
phương pháp dạy học toán.
* Học cá nhân ( ở trên lớp).
- Học sinh hoạt động theo hướng dẫn của giáo viên.
- Học sinh tự học với tài liệu, đồ dùng học toán để chiếm lĩnh tri thức
mới, luyện tập thực hành theo khả năng của học sinh. Trong khi học cá nhân,
từng học sinh có thể hỏi ý kiến, trao đổi với giáo viên. Giáo viên cũng có thể
theo dõi, hướng dẫn, kiểm tra một số học sinh
* Học theo nhóm:
Tùy từng bài giáo viên có thể chia nhóm như sau:
- Nhóm hỗn hợp : Loại nhóm này thường hoạt động đều trong các tiết
học để các em có thể giúp đỡ lẫn nhau.
- Nhóm theo trình độ: Thường áp dụng vào các tiết thực hành.
- Giáo viên có thể phụ đạo học sinh yếu, kém đồng thời cũng bồi dưỡng
học sinh khá, giỏi bằng cách cho các em làm thêm một số bài toán nâng cao.
- Nhóm theo sở trường: Dành cho những đối tượng đặc biệt. Những hoạt
động của cá nhân hợp tác hoạt động thành nhóm. Ở mỗi học sinh được trao đổi
thảo luận với nhau, tự các em phát biểu ý kiến riêng của mình dưới sự giúp đỡ
của bạn bè và sự hướng dẫn của giáo viên các em đi đến thống nhất trong
nhóm.
* Học theo lớp: Tất cả các ý kiến của các nhóm sẽ được trao đổi thảo
luận rộng rãi hơn để tìm ra những kết luận hợp lý. Tại đây người giáo viên sẽ
được thể hiện rõ vai trò trọng tài khoa học giúp các em phân biệt đúng hay sai,
hợp lý hay chưa hợp lý, nên làm theo cách này hay cách kia…
- Cuối tiết học giáo viên dành ít thời gian để tổ chức trò chơi học tập, cụ
thể trong học kỳ I năm học 2009 - 2010 này tôi thực hiện tôi thực hiện phương
pháp dạy học trên, tôi thấy các em tiếp thu bài tốt hơn và tạo động cơ chủ động
về phía học sinh.
VD1: Khi các em học giải các bài toán về phần trăm.
Bài toán: Một cửa hàng có 600m vải. Buổi sáng bán được 12% số vải đó,

17,42 + 36,5 + 12,58 =
53,92 + 12,58 = 66,5
Nhóm 2, 3, 4: áp dụng tính chất giao hoán của phép cộng.
17,42 + 36,5 + 12,58 =
17,42 + 12,58 + 36,5 =
30 + 36,5 = 66,5
Giáo viên gọi đại diện các nhóm lên nhận xét cách tính của nhóm bạn.
Từ đó học sinh tìm ra cách tính nhanh nhất nhóm 2, 3, 4 đã làm.
Phần thứ ba
KẾT QUẢ PHỔ BIẾN, ỨNG DỤNG
Sau khi nghiên cứu và thực hiện đề tài áp dụng đề tài trên vào giảng dạy
trong năm học vừa qua, tôi đã thu được một số kết quả như sau:
Chất lượng môn Toán lớp tôi phụ trách:
Thời
điểm
Số HS
Môn Toán
Giỏi Khá TB Yếu
SL TL % SL TL % SL TL % SL TL %
Đầu
năm
35 4 11,43 7 20,00 21 60,00 3 8,57
Cuối
HKI
35 6 17,14 10 28,57 17 48,57 2 5,71
Cuối
HKII
35 7 20,00 13 37,14 15 42,85 00 00

Như vậy, qua bảng kết quả trên với việc đổi mới phương pháp giảng

đặc biệt là đối với môn Toán. Giáo viên trong khối đưa ra các đề bài toán để
các thành viên thảo luận, đưa ra các cách giải và tìm ra một cách giải ngắn gọn,
dễ hiểu đối với các em.
Trước khi lên lớp phải chuẩn bị kỹ bài giảng, tìm ra phương pháp dạy
phù hợp với bài học và đối tượng học sinh. Tạo nghệ thuật lôi cuốn học sinh tập
trung chú ý nghe giảng, kích thích tính tư duy suy nghĩ xây dựng bài tạo không
khí học tập vui vẻ.
Cần ý thức được nhiệm vụ học tập và vị trí, vai trò của môn Toán rất cần
thiết cho các môn học khác và yêu cầu cuộc sống. Do vậy, các em phải chủ
động tìm ra những phương pháp học phù hợp nhằm đem lại kết quả cao trong
quá trình học tập.

KẾT LUẬN
Đối với người giáo viên tiểu học, vấn đề quan trọng là không chỉ truyền
thụ cho học sinh những tri thức toán học mà còn phải tìm cách để học sinh lĩnh
hội tri thức một cách toàn diện, đó chính là phương pháp học. Nếu không có
phương pháp học đúng thì người học sẽ rơi vào tình trạng học vẹt theo một
cách máy móc, nhắc lại kiến thức bài học mà không hiểu hoặc hiểu một các
máy móc mơ hồ, nhanh quên.
Trong hoạt động dạy học, người giáo viên ngoài việc tìm tòi phương
pháp học đúng để lĩnh hội tri thức mới hình thành nên kỹ năng, kỹ xảo từ đó
hoàn thành nhiệm vụ dạy học.
Muốn học tốt môn toán nhưng lại không có phương pháp học đúng thì
kết quả học toán sẽ không cao. Do vậy, muốn có phương pháp học tốt phù hợp
với môn Toán là rất cần thiết. Đặc biệt là ở lứa tuỏi học sinh tiểu học. Có kết
quả môn Toán cao là nhờ biết kết hợp các phương pháp học đúng giúp học sinh
hiểu bài nhanh, sâu sắc và nhớ lâu. Năm Căn, ngày 10 tháng 10 năm 2010