MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIẢNG DẠY THUẬT TOÁN SẮP
XẾP TRONG TIN HỌC 10
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Hiện nay, Tin học đã được ứng dụng trong hầu hết các lĩnh
vực của đời sống xã hội đem lại hiệu quả to lớn, trước yêu
cầu của xã hội, môn Tin học đã trở thành môn học chính
khóa trong hệ thống các môn học ở bậc Trung học phổ
thông . Là môn học mới đưa vào nhà trường, không những
đối với chúng ta mà còn mới với cả thế giới.Trong bối cảnh
đó; là một giáo viên, ngoài việc rèn luyện đạo đức nhà giáo,
còn có trách nhiệm tìm ra các biện pháp nâng cao chất
lượng giảng dạy môn học…
Mặt khác, Tin học bước vào phổ thông như thổi luồng gió
mới vào ngành giáo dục. Trong ngôi trường thân thiện học
sinh tích cực. Từ cấp hai các em đã tiếp cận tin học ở mức
tự chọn, thi nghề các em đã trãi nghiệm tham gia đố vui
tin học, có em đã dự thi tin học trẻ không chuyên do thành
đoàn tổ chức Như vậy các em phần nào rất yêu thích bộ
môn tin học.
Trong cuộc sống hằng ngày, các em luôn tiếp cận với công
việc sắp xếp như: đồ đạc, sách vở, thời khóa biểu, thời
gian biểu, chào cờ vào buổi đầu tuần… Để phù hợp với
thời gian học hành và vui chơi…
Tuy nhiên, về đặc điểm tâm lý, trình độ hiểu biết, vốn sống
còn nhiều hạn chế, nên nếu sắp xếp công việc thành công
thì các em thường tự tin quá mức, ngược lại thì bị dao
động trầm cảm … Trong lứa tuổi mong muốn lớn hơn khả
năng, các em đang ở lứa tuổi khẳng định mình, giàu ước
mơ, bước đầu có khả năng tự quản, tự tổ chức hoạt động
tập thể…Vì vậy hơn bao giờ hết các em cần được hướng
dẫn truyền đạt thuật toán sắp xếp làm kim chỉ nam cho mọi
Ví dụ . Bài toán sắp xếp: Cho dãy A gồm N số nguyên a
1
, a
2
,
…., a
N
. Cần sắp xếp để dãy A trở thành dãy không giảm.
Thuật toán sắp xếp bằng tráo đổi (Exchange Sort)
− Xác định bài toán
Input:
Output:
− Ý tưởng:Với mỗi cặp số hạng đứng liền kề trong dãy,
nếu số trước lớn hơn só sau ta thay đổi chỗ chúng cho
nhau. Việc đó được lặp lại, cho đến khi không có sự đổi
chỗ nào xảy ra nữa.
− Thuật toán
a. Cách liệt kê
Bước 1.
Bước 2.
Bước 3.
Bước 4.
Bước 5
Bước 6
Bước 7
Bước 8
b. Sơ đồ khối
IV. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH:
Vì vấn đề đặt ra làm cho học sinh có trách nhiệm thực
TUỔI CHO TRƯỚC LÀ 40 TUỔI, 20 TUỔI, 30 TUỔI, 10
TUỔI. EM HÃY SẮP XẾP THÀNH 10, 20, 30, 40 TUỔI?
GIẢI
N= 4; DÃY A LÀ 40; 20 ;30 ;10
M N
M M-1
i0
ii+1
DÃY A LÀ 40; 20; 30; 10
0
0, 1, 2, 3, 4
0, 1, 2, 3
0, 1, 2
4
3
2
1
LD
1
40
20
LD
2
20
LD
3
20
10
20
40
Thuật toán sắp xếp 6 kí tự trên dừng khi M=1 ; i = 2
Với M: là số lần so sánh 2 phần tử liền kề nhau.
N: số phần tử; i: là chỉ số chạy từ 0 -> M+1
• HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ THUẬT TOÁN
class="bi x2 y79 w1 he"
class="bi x2 y7a wa hf"
BÀI TẬP NÂNG CAO:
VÍ DỤ 3: TỪ VÍ DỤ 1 .
TÍNH SỐ LẦN ĐỔI CHỖ KHI SẮP XẾP 4 SỐ NGUYÊN LÀ
40, 20, 30, 10 CHO TRƯỚC:
class="bi x2 y7b w1 h10"
• BÀI LUYỆN TẬP: TÍNH SỐ LẦN ĐỔI CHỖ KHI SẮP
XẾP 6 SỐ NGUYÊN LÀ: 3, 5, 9, 8, 1, 7 CHO
TRƯỚC:
BÀI GIẢI:
DEM 0
DEM DEM + 1
0
1, 2, 3, 4, 5, 6, 7
BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
Gọi M: là số lần so sánh 2 phần tử liền kề nhau.
N: số phần tử; i: là chỉ số chạy từ 0 -> M+1
BÀI GIẢI
A 9 4 3 7 8 10
4 9
3 9
7 9
8 9 10
3 4 7 8 9 10
ĐÁP ÁN:
vẹn và chu đáo, đòi hỏi ai cũng có trách nhiệm cao trong ê
kíp thực hiện.
Lợi ích khi tham gia học thuật toán sắp xếp:
Tầm nhìn các em được nâng lên khi cọ xát thực tiễn.
Trãi nghiệm để vững bước trên con đường tiến vào chọn
học ngành công nghệ thông tin.
Hiểu được sự thay đổi để phát triển lâu dài.
Mặc khác, khi tham gia học thuật toán sắp xếp các em
thấy được lợi ích rất nhiều về chiếc máy tính công cụ mà
các em tiếp cận hằng ngày, từ đó các em sẽ ý thức tốt hơn
trong việc chọn nghề nghiệp cho chính mình sau này.
Từ những điều bình dị giản đơn, các em sẽ thiết lập ý
tưởng áp dụng thuật toán sắp xếp để học các môn học
khác tốt hơn nhất là môn toán (xác suất )11 sang năm tới.
Khi xem ảo thuật gia biểu diễn… Các em sẽ biết được sự
phối hợp
giữa yếu tố nhanh tay lẹ mắt và cách sắp xếp các thao tác
thực hiện một cách logic…đã hình thành nên môn nghệ
thuật hấp dẫn này.
Khi xem khai mạc Olympic hay Thế vận hội, thấy đội hình
sắp xếp biểu diễn trên sân vận động thể thao, các em sẽ
thấy ứng dụng của thuật toán sắp xếp thật tuyệt vời ở thực
tiễn…
Với những công việc có quy mô rộng, tầm cỡ lớn thì phải
giải quyết bài toán sắp xếp trên máy rất hiệu quả…
VI. KẾT LUẬN:
Học sinh chuyển đầy đủ nội dung thuật toán từ dạng liệt kê
đã chuẩn bị sang sơ đồ khối (hoặc ngược lại)
Học sinh bổ sung đầy đủ nội dung thuật toán vào chỗ trống
đã chuẩn bị từ đầu.