Một số kinh nghiệm khi giảng dạy môn Toán lớp 5
A. Đặt vấn đề
I. LờI Mở ĐầU
Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai.
Thấm nhuần khẩu hiệu đó, ngời thầy giáo đã quan tâm giáo dục học
sinh mình về các mặt : đức, trí, lao, thể, mĩ. Riêng về mặt học tập, đặc biệt là
môn Toán, lên lớp có một số em tiếp thu bài còn chậm, thiếu tự tin dẫn đến l-
ời học.
Làm sao để các em hiểu bài, theo kịp các bạn và có niềm tin trong học
tập? Phụ đạo học sinh yếu Toán ở lớp 5 là sáng kiến nhỏ đợc rút ra
trong quá trình dạy học mong đợc góp phần nào vào việc tích lũy kinh
nghiệm trong công tác dạy học.
Do kinh nghiệm còn ít, sáng kiến này chắc sẽ còn nhiều thiếu sót. Rất
mong các bạn bè đồng nghiệp trong khối, trong và ngoài trờng đóng góp ý
kiến xây dựng để bản sáng kiến đợc hoàn thiện hơn, xin chân thành cảm ơn.
II. THƯC TRạNG CủA VấN Đề NGHIÊN CứU
1. Thực trạng chung của nhà trờng.
Năm học 2009 - 2010 tôi đợc phân công phụ trách lớp 5B với 25 học
sinh. Sau khi nhận lớp tôi đi vào tìm hiểu, điều tra thực trạng và nhận thấy
những khó khăn và thuận lợi sau:
*Thuận lợi:
Trong thời gian thực hiện đề tài tôi thấy có rất nhiều thuận lợi nh :
Ban giám hiệu nhà trờng luôn quan tam đến việc giảng dạy của giáo
viên và việc học tập của học sinh. Nhà trờng thờng xuyên kiểm tra, dự giờ ,
có kế họach lên chuyên đề để giáo viên đợc học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau,
đa ra những biện pháp giảng dạy hay nhất giúp các em học sinh tiếp thu bài
đợc tốt nhất.
* Khó khăn:
Hà Lan là một xã nông nghiệp thuộc Thị xã Bỉm Sơn. 100% các em là
con nông dân nên sự tiếp xúc với xã hội còn hạn chế. Một số gia đình còn
khó khăn về kinh tế nên việc đầu t thời gian, đồ dùng học tập cho các em còn
- Bố mẹ ít quan tâm đến việc học của các em.
Hoàng Thị Thuận Trờng TH Hà Lan
2
Một số kinh nghiệm khi giảng dạy môn Toán lớp 5
- Cha lập đợc thời gian biểu hằng ngày.
Từ đó , các giáo viên trong khối đã họp để bàn bạc, trao đổi tìm ra
các biện pháp tiến hành phụ đạo học sinh yếu Toán.
2.Một số PP sử dụng:
- Phơng pháp điều tra, khảo sát, quan sát : Giữa giáo viên và học sinh, tình
hình thực tế của lớp và trờng.
- Phơng pháp trò chuyện : Giữa giáo viên với giáo viên, giữa giáo viên với
học sinh.
- Một số phơng pháp hỗ trợ khác: Đọc sách, tham khảo tài liệu
ii. các biện pháp để tổ chức thực hiện:
1. Sử dụng và kết hợp, hợp lý các phơng pháp dạy học phù hợp với từng
đối tợng học sinh:
- Ngay trong những tiết học Toán đầu năm, giáo viên chủ nhiệm đã lập
kế hoạch, tham khảo với đồng nghiệp về việc sử dụng, kết hợp các phơng
pháp dạy học để giúp các em tiến bộ hơn. Ngoài ra, chủ nhật hàng tuần cần
tới nhà học sinh, trao đổi với phụ huynh, quan sát góc học tập, xem thời gian
biểu của các em và góp ý bổ sung. Từ đó, nhờ phụ huynh kèm thêm ở nhà,
giáo viên theo dõi, kiểm tra ở lớp, nhờ đó mà các em tiến bộ rõ rệt nhất là
phần đọc, viết số tự nhiên có nhiều chữ số.
Ví dụ: Khi hớng dẫn các em cách đọc số tự nhiên có nhiều chữ số
nhiều em không đọc đợc, khi đó chúng ta cần nhẹ nhàng hớng dẫn kĩ cho các
em cách đọc:
- Để đọc số tự nhiên có nhiều chữ số, ngời ta tách số đó thành từng lớp
từ phải sang trái, cứ ba số hợp thành một lớp, viết cách nhau khoảng một chữ
số, rồi đọc trong từng lớp.
Chẳng hạn đọc các số tự nhiên 1977 ; 23051 .
- Cắt theo đờng cao, đợc hai mảnh tam giác ghi là 1 và 2
- Ghép hai mảnh 1 và 2 vào hình tam giác còn lại để thành một hình
chữ nhật ABCD. Sau đó giáo viên gợi ý để học sinh tự nhận ra: Diện tích
hình chữ nhật ABCD chính là diện tích của hai hình tam giác bằng nhau các
em đã chuẩn bị. Từ đó các em tự tìm ra đợc quy tắc và diện tích tính hình
Hoàng Thị Thuận Trờng TH Hà Lan
4
Một số kinh nghiệm khi giảng dạy môn Toán lớp 5
tam giác. Sau khi các em nắm đợc bài, giáo viên ra bài tập cho các em từ dễ
dến vừa sức, chẳng hạn:
-Tính diện tích hình tam giác biết:
a) Độ dài đáy là 4m và chiều cao là 6m.
b) Độ dài đáy là 42,5m và chiều cao là 5,2m.
c) Độ dài đáy là 30,5dm và chiều cao là 1,2m.
Nh vậy, qua áp dung sáng kiến trên chúng ta đã tổ chức cho các em
chủ động chiếm lĩnh kiến thức và sau đó chúng ta giao việc cho các em từ dễ
dến vừa sức.
3. Khơi dậy tính tò mò và năng lực của từng học sinh qua các hoạt động
học tập nhằm khám phá để có đợc những hiểu biết theo bài học:
- Trong quá trình giảng dạy, ta cần có các đồ dùng trực quan đẹp, phù
hợp với nội dung bài để học sinh hứng tú học tập, cần liên hệ thực tế và
mở rộng kiến thức để các em áp dụng vào cuộc sống hằng ngày.
Ví dụ: Khi dạy về phân số, cần có mảnh bìa hình tròn, hình vuông
hoặc quả cam để chia các phần bằng nhau.
Khi dạy về đơn vị đo khối lợng cần có cân, các bài toán có lời văn nên
có hình ảnh minh họa
4. Coi học sinh là nhân vật trung tâm của quá trình dạy học:
- Trong quá trình dạy học, ngời giáo viên tổ chức, hớng dẫn và là trọng
tài khoa học. Mọi học sinh đều đợc hoạt động và phát triển.
- Giáo viên cần tránh nói nhiều và làm thay cho học sinh.
- Học thầy không tầy học bạn. Để các em học sinh gần gũi nhau và
giúp nhau cùng tiến bộ, xây dựng tập thể lớp đoàn kết, vững mạnh, giáo viên
phân công, chia nhóm cho các em học tập ở lớp cũng nh ở nhà. Bạn giỏi có
trách nhiệm giúp các bạn yếu tiến bộ, bạn yếu phải tiếp thu học hỏi.
8. Dành thời gian, giảng giải kiến thức cũ mà học sinh cha nắm vững:
- Muốn tiếp thu kiến thức mới thì học sinh phải nắm vững kiến thức
cũ. Qua các buổi phụ đạo vào thứ bảy và chủ nhật hàng tuần giáo viên ôn tập
và củng cố kiến thức cũ cho các em về đọc, viết số tự nhiên, các phép tính
với số tự nhiên, phân số, số thập phân và giải toán có lời văn
Ví dụ: khi phụ đạo cho các em về đọc, viết số thập phân:
Giáo viên hỏi học sinh: số thập phân gồm mấy phần? Là những phần
nào? Đợc sắp xếp ở vị trí thế nào?
Học sinh trả lời theo hiểu biết của các em.
Sau đó giáo viên nói cho học sinh rõ:
Phần nguyên cũng nh số nguyên trớc đây đã học: các chữ số đợc sắp
xếp từ phải sang trái, kể từ dấu phẩy là các chữ số hàng đơn vị, hàng chục,
hàng trăm, hàng nghìn
Hoàng Thị Thuận Trờng TH Hà Lan
6
Một số kinh nghiệm khi giảng dạy môn Toán lớp 5
Phần thập phân: kế từ dấu phẩy, các chữ số đợc sắp xếp từ trái sang
phải là các chữ số phần mời, phần trăm, phần nghìn
Ví dụ:
Có số thập phân 123,456 thì:
- Phần nguyên gồm có: 1 trăm 2 chục 3 đơn vị.
- Phần thập phân gồm có: 4 phần mời, 5 phần trăm, 6 phần nghìn.
- Đọc là: Một trăm hai mơi ba phẩy bốn trăm linh sáu.
Cho học sinh đọc số thập phân, nêu phần nguyên, phầm thập phân và
giá trị vị trí của mỗi chữ số ở từng hàng, rồi sau đó cho các em viết số thập
phân.
hứng thú chủ động chiếm lĩnh kiến thức do đó kết quả học tập nâng cao rõ
rệt. Học sinh học tập đạt kết quả cao là thành quả mong đợi của mỗi giáo
viên.
2.Về phía học sinh:
Sau khi dự giờ thăm lớp, trao đổi với học sinh cùng giáo viên trong khối ,
trong trờng thực tế cho thấy :
Sau khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm vào dạy học kết quả học tập của
học sinh chuyển biến rõ rệt, cụ thể nh sau :
* Tình hình phát biểu xây dựng bài:
- Khi cha áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:30%
- Sau khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm: 90%
* Thái độ manh dạn, nhanh nhẹn, trong học Toán:
- Khi cha áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:20%
- Sau khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm: 80%
* Chủ động tìm tòi học hỏi, hiểu kĩ và nhớ lâu hơn:
- Khi cha áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:30%
- Sau khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm: 90%
Nh vậy, qua kết quả trên cho thấy thái độ nhút nhát , thụ động, giảm dần
thay vào đó là thái độ mạnh dạn, hăng say phát biểu chủ động chiếm lĩnh
kiến thức tăng lên. Do đó kết quả học tập nâng cao rõ rệt. Kết quả trên góp
phần hình thành con ngời toàn diện giúp học sinh vận dụng kết quả vào thực
tiễn và là nền tảng vững chắc trên con đờng học tập của các em.
Số liệu tổng hợp qua các kỳ kiểm tra:
*Kiểm tra chất lợng đầu năm
Giỏi Khá Trung bình Yếu
Hoàng Thị Thuận Trờng TH Hà Lan
8
Một số kinh nghiệm khi giảng dạy môn Toán lớp 5
TS TL% TS TL% TS TL% TS TL%
3 12 5 20 6 24 11 44
10