ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

Ứng Thị Hồng Trang

TIỀM NĂNG DU LỊCH VÀ ĐỀ XUẤT ĐỊNH HƯỚNG QUY HOẠCH
DU LỊCH SINH THÁI Ở VÙNG HỒ QUAN SƠN,
HUYỆN MỸ ĐỨC, HÀ NỘI LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC
Hà Nội – Năm 2011

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
Ứng Thị Hồng Trang TIỀM NĂNG DU LỊCH VÀ ĐỀ XUẤT ĐỊNH HƯỚNG QUY HOẠCH

1.2. NHNG V V QUY HOCH DU LCH SINH THÁI 23
1.2.1. Khái niệm quy hoạch và quy hoạch DLST 23
1.2.1.1. Quy hoch là gì? 23
1.2.1.2. Khái nim quy hoch DLST 24
1.2.2. Đặc điểm và nguyên tắc quy hoạch DLST 25
1.2.2.1. m và nguyên tc quy hoch du lch 25
1.2.2.2. m và nguyên tc quy hoch DLST 27
1.3. KHÁI QUÁT KHU VC NGHIÊN CU  VÙNG H QUAN SN 31
Chƣơng 2 - THỜI GIAN, ĐỊA ĐIỂM VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 35
2.1. THI GIAN NGHIÊN CU 35
2.2. M NGHIÊN CU 35
2.3. PHNG PHÁP NGHIÊN CU 35
2.3.1. Phương pháp điều tra khảo sát thực địa và thu thập tài liệu 36
2.3.2. Phương pháp kế thừa, thống kê, phân tích và so sánh tổng hợp 36
2.3.3. Phương pháp xã hội học 36
Chƣơng 3 - KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 38
3.1. M T NHIÊN, XÃ HI  CÁC YU T HÌNH THÀNH TI
LCH 38
3.1.1. Đặc điểm tự nhiên 38
a hình 38
3.1.1.2. Khí hu 39
Ứng Thị Hồng Trang – K18 Sinh thái học

2

3.1.1.3. Th 41
3.1.1.4. Th nhng 42
3.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội 43
3.1.2.1. m kinh t 43
3.1.2.2. m xã hi 45


3

TÀI LIỆU THAM KHẢO 99
PHỤ LỤC 103 Ứng Thị Hồng Trang – K18 Sinh thái học

4

DANH MỤC CÁC BẢNG 

11
Bng 3.1.
 phong phú các loài thy sn thung v  
sng  khu vc h 
48
Bng 3.2.
Thng kê s ng h, loài và t l ph loài cá
c ti khu vc h 
51
Bng 3.3.
 phong phú các loài cá  khu vc h 
52
Bng 3.4.
Thành ph 

Hình 3.2.
c
33
Hình 3.3.
a hng bng
33
Hình 3.4.
Mt góc ca vùng h 
41
Hình 3.5.
Hoa Trang trng h 
42
Hình 3.6.
Mùa sen n trên h 
42
Hình 3.7.
Vùng h c
43
Hình 3.8.
nh v tinh toàn cnh vùng h 
44
Hình 3.9.
Rung lúa vùng h 
46
Hình 3.10.
S ng các loài thc vt theo công dng
71
Hình 3.11.
S loài trong Sách  và tng s loài theo tng nhóm
72

Du lch là mt hon bó vi t rt lâu. Tri qua nhiu
n phát trin ca xã hi, hong du lng chuyn
bi. Trong xã hi nguyên thy, du lch ch a các
b lc, ch không ch 
ngh ng, hc hi, tìm tòi và khám phá. Du lch sinh thái là mt loi hình du lch
mi ch i hp dn mng ln
khách du lch tham giac bic phát trin. Lý do khin du
lc s quan tâm co khách du li
hình du lch gn vi thiên nhiên, ci tng và nâng cao nhn thc ca du
a ng khu vc phát trin loi hình du lch
 n quc gia, Khu bo tn thiên nhiên hay Khu d tr sinh
quyn - ng h sinh thái còn khá nguyên vn, h ng
tiêu cc ci làm ng. Tuy nhiên, không phi du lch sinh thái ch
có th thc hic ti nhch sinh thái hoàn toàn có th din
ra ti nht xa xôi, hi qua li. Tnh quan thiên
nhiên, các h sinh thái và các loài sinh vt mang tính t  ng ln
và tính nguyên vn vc gi gìn.
Vit Nam là mt trong nhng quc gia có s ng sinh hc cao, vu
kiu khu vc có th phát tric loi hình du lch
sinh thái. Thc t ng minh, hin nay Vit Nam có rt nhiu nhm
n du lch sinh thái hp dc và quc t. Nhng khu du lch
này, mt phc ngh n thc v
ng t nhiên và h sinh thái; mt khác góp phn ci tu kin phúc
l ci thin chng cuc sng, gim bt s ph
thuc vào tài nguyên thiên nhiên ca khu vc. Bên cc phát trin loi hình
du lch sinh thái giúp cho vic bo tng thc vt tm thiu tác
ng tiêu cc ca hong du ln cng.
Ứng Thị Hồng Trang – K18 Sinh thái học

8

coi là 



 


hau,




   -        
town - 
           




 

xuyên


Theo T chc Du lch Th gii, du lch bao gm tt c mi hong ca
nhi du hành nhm tha mãn nhiu mc i tr các du
hành mà có mm tin) trong thi gian liên t
Ứng Thị Hồng Trang – K18 Sinh thái học

10


Ứng Thị Hồng Trang – K18 Sinh thái học

11

 

--
 

1.1.2. Khái niệm Du lịch Sinh thái
Du lch Sinh thái (Eco-tour, Ecotourism) là mt loi hình du lch mi m và
có nhiu tranh cãi hin nay. Mi 
ch sinh thái (DLST) li nhc rt nhiu s quan tâm không ch ca
nhng nhà du lch mà c nhng nhà qun lý, nhà khoa hc, nhi nghiên cu
xã hi và các t chc phi chính ph. Khi mà các hong du lch truyn th
không còn tr nên hp dn v i dân trên th gii thì DLST li ni lên
 t hi ng cun hút rt nhi i cùng tham gia, cùng tri nghim
[24,27,30]. Vy DLST là gì mà li có sc hp dn vi du khách và ti sao rt nhiu
i li quan tâm ti v y?
u nhm DLST lc s dng bi
nhng nhà bo v ng. C th là Hector Ceballos-t
ng DLST khi vng các nhà chc trách và  bo v t
ngc Bn cho chim hng l thuyt
phng bn thuyn, ông lp lun rng các hong
du lch t  y nn kinh t ca c ng
ng tho tn h sinh thái ca khu vc. T 
tr thành mt thut ng  gi li nhng giá tr t nhiên,  s bo
tn vn có th c mà không phi hy sinh s ng kinh t [37].
DLST là du lch d




  ngi tha các loài hoa , 
c v





 , có th 



 c tn mt
nhìn thy nhi trong mt khu rng là nh

 c
a DLST [37].
Mu thú v là DLST rt d b nhm vi du lch bn vng, du lch da
vào thiên nhiên, du lch trách nhim và du lch xanh. Có th tóm t phân bit các
loi hình du l
- DLST 
 


 


-  




 , 

o

 (International Ecotourism Society) 
: 






29].
IUCN (International Union
for Conservation of Nature

 

            
a vào thiên



 
 
Ứng Thị Hồng Trang – K18 Sinh thái học










;  
















 (






















 , 













 ,  , và




  , , 

 .







2) Giảm thiểu tác động: 
 . 


khá, 

;  , ; 


công tr . 


, 






 . 








: 



 ; 
 ;
có 

 .







 , 


 , 




 (,  ,  ) 
 . 



 , nhà , 
, 









 , 
thôn, 






















 







 . 


 , 
xôi - 








. 
 , tôn



 
7) Hỗ trợ nhân quyền và sự tiê
́
n bô
̣
dân chủ : 




 , 
. ng chính




 


khác
 . Trong



 - 





âu Phi (ANC) 
 , , 
 . , 





 .  : du



?  




?





tiêu chí trên.
1.1.3.2. m và nguyên tc DLST  Vit Nam
Theo Dowling (1998) [35]

10-30%. Theo Rakthammachat (1993) và Elliot (1997) [37] 


               òn khá



 
Ứng Thị Hồng Trang – K18 Sinh thái học

19





           
  


[35].  

Bảng 1.1. Các loại hình DLST cở bản ở Việt Nam [35]
TT
Loại hình DLST
Khách du lịch


X
8.
Xem chim

X
9.
n (min)
X
X
10.
Chèo thuyn
X
X
11.
Cm tri
X

12.
n
X

Ứng Thị Hồng Trang – K18 Sinh thái học

20

 [11]
( ) và khách 
 ()





Nguyên tắc 1


nhà 

tham gia vào công tác giá
  [35]   :         


 
- 
      -   



3].
Nguyên tắc 2
 
          
phát, th                


 ng
) [20].
Ứng Thị Hồng Trang – K18 Sinh thái học

22

Ứng Thị Hồng Trang – K18 Sinh thái học

23

1.2. NHNG V V QUY HOCH DU LCH SINH THÁI
1.2.1. Khái niệm quy hoạch và quy hoạch DLST
1.2.1.1. Quy hoch là gì?
Quy hoch là mng, không d n
quy hong ch   n khía cnh quy hoch s dt,
hon nhim v t chc, không c quy hoch. Tuy
nhiên, cm t c dùng trong nhic hong
khác nhau cch s dt, quy ho và vùng,
quy hong, quy hoch du li làm quy hoch trong mi
c cho rng, mình biu mình muu mình ph
cách hiu và cách thc thi công vic ca h không phng nhau, và
hiu qu u tranh cãi [2].
n quy hochng hi la chn, honh, sp
xp, b u ca nhc quy ho
thc hin nh  ng, nhng mc tiêu ca chi c và k hoch. Quy
hoch và k hoch là hai phc lp vng nht vi nhau. K
hoch mang tính thi gian cùng vng, mc tiêu cho quy hoch. Quy
hoch c th không gian cho k hoch có tính không gian gn
vi mc tiêu và thi gian ca k hocc li, k hoch có tính thi gian gn
vi quy hoch. Quy hoch và k hoc thc hin vi nhau trong tng th
thng nht gi là k hoch hóa [23].
Có mt s n v quy ho
- Quy hoch là s tích hp gia kin thc khoa hc và k thut, to nên s
la ch có th thc hin các quynh v 
- Quy hoch là công cuc chun b có t chc cho các ho
bao gm: vic phân tích tình th t các yêu c  a