ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
Nguyễn Thị Quỳnh Trang TUYỂN CHỌN CÁC CHỦNG VI SINH VẬT TẠO CHẾ PHẨM NHẰM
XỬ LÝ NƯỚC THẢI NUÔI TRỒNG THỦY SẢN
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC Hà Nội - 2012
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
Nguyễn Thị Quỳnh Trang





 12
1.4.  



:14
1.4.1. 



15
1.4.2.  15
1.4.3.  16
1.4.4. Oxy (DO) 16
1.4.5. COD, BOD 17
1.4.6. 





Vibrio spp.  17
1.4.7.  

 18





















  322
2.1.  32
2.1.1 Chng ging 32
2.1.2. Hóa cht  

32
2.1.3. 

 32
2.2. 




 43
2.3.2. 





 41
2.3.3. : 41
2.3.4. 















 41
 42


 45
3.1.1.2. Nghiên cu kin nuôi cy thích hp lên kh ng và
hot tính enzym ca chng vi Bacillus TL1 46
3.1.1.3. Mt s m sinh hc ca chng nghiên cu 51
3.1.2. 

 53
3.1.2.1. Phân lp và tuyn chn 53
3.1.2.2. Phân loi 53
3.1.2.3. ng ca mt s yu t n s ng và tng hp
cht kháng khun ca L. plantarum L5 56
3.1.3. 



 60
3.1.3.1. Phân lp và tuyn chn vi khun nitrat hóa 60
m hình thái, sinh hóa ca 2 chng vi khun nitrat hóa la chn 62
4

3.2.  63
3.2.1. 








 64
3.2.2.2. : 



 66
3.2.2.3.  67
3.2.2.4.  68
3.2.2.5.  69
3.2.3.  70
3.2.4. 



































BOD Biochemical Oxygen Demand 

oxy sinh h
CMC Cacboxymetyl Cenlluloze Cacboxymetyl xenlulozo
COD Chemical Oxygen Demand 








DO Dessolved Oxygen 





1.1. ,  15
1.2. 









 21
5   45
4  46

 47
 48

 49
 50
7 51
8 53
9 53
0
L. plantarum L5 57
1 
L. plantarum L5 58

3.21: :  Bacillus TL1 66
3.22: : L. plantarum L5 67
3.23:  Bacillus TL1 67
3.24: L. plantarum L5 67
3.25: Bacillus TL1 68
3.26: L. plantarum L5 69
3.27:  Bacillus TL1 69
3.28: L. plantarum L5 70
3.29: 





 72
3.30: 





 

 73
3.31: 











 77

8








 46
và s
1 48

 49

 50
 
 50
Hình 3.6: 16



5 50















 3260 











,


, 



.
N

, 






















 , 






 ,  nuôi, phân sinh


, 



 ,  , , , 




 , 


.  












 . Khi  b ô nhim  nhng nhóm vi sinh vt
có hi  phát trin mnh m, không kic và hu qu là vt nuôi
b bng s dng hóa ch x lý môi
ng ao nuôi và phòng bu hóa cht và kháng sinh gây nh
ng li. Ngoài ra, vic lm dng thuc kháng sinh
còn gây ra v v ng kháng sinh trong vt nuôi và vi phm v v sinh
an toàn thc phn chn mt gii pháp thích h gii quyt v
c thc tr ng trong quá trình nuôi nhm ci thin môi
c, phòng bnh cho tôm  và an toàn vi s dng là v cp
thit. Ti mt s c có ngành nuôi trng thy sn phát trin vi quy mô công
nghi   t, Trung Qu   n pháp sinh h c s
dng thay th cho cách dùng hóa chc tính an toàn và hiu qu
trong nuôi trng.
Các loài vi sinh vc dùng ngày càng nhiu trong x c
nuôi trng thy si nhiu lng sng mà
ng vc hiu
i vi vt ch, thích hp v khác, thi gian bán hy
10

ngn nên không t gây ô nhing sng, có kh  nhân
lên và c ch các vi sinh vt gây bnh cho tôm .


 tìm ra nhng chng vi sinh vt có kh ch môi
n hành thc hi  tài “Tuyn chn các
chng vi sinh vt to ch phm nhm x c thi nuôi trng thy sn”.















 .
11

T
1.1. 
















 , nuôi
trc [8].





 
       

 

-2003, trong


 [8].

 

 [8].

g



1.2. 























1,4 







, 






 . 




















 



 . 



 3.928 

, 93,8% 



  ; 7,6% 


ki







[6].




 1 









 . 









 








 4,2 
















 

 .








 2006 - 2008 11%. 

 11
2009, n 



4,4 

[6].




 , 
 













 . 




















, 


















.
Tuy nhiên,  , nuô






 , , 

, , 








 






. 



, 
 . 

 










 (17%) 










 ,  
13



. 





 , 














 .  , 
 



. Bên
, 













 , 

, 
  





 [12], [18],
[21].


































































 , 








 , 






 , 








 .  




















 , 
 (

 , 

 , 





t) hay do môi


, 

[30].



































 . 








14













, pH, 









, 






thành dng nhim khun mãn tính. Nhng bnh này ch mang tính chi khi
c b ô nhic bic b ô nhim hc tôm cá chu tình trng sc
do mu ki i nhi, pH, m th quá dày,
s i v  mn cc.
Vi khun Vibrio m nuôi tôm rng
n theo thi gian nuôi, s t ci vào cui v. Kt qu nghiên cu
ca Nguyn Trng Nho và ctv (1996) [21m tôm  các tnh Nam Trung B b
bnh có s ng vi khun Vibrio tng s t 110-1500 t bào/ml. Theo 
Tâm và ctv (1998) [29], Nguyn Vit Thng (1998) [33] kho sát các nguyên nhân
gây cht tôm  các tnh phía Nam cho r m nuôi tôm b cht, s
lng vi khun Vibrio spp. tng s t cao. S xut hin, phân b ca các
chng Vibrio là theo mùa và ph thuc vào ch   ng c c. Hin
ng bùng n Vibrio xng hc b ng. Vinh
15

ng vi khun Vibrio spp. rt quan tr ch ng kim tra chc,
nh kh nh lí có th xm nuôi tôm.
1.4. 
  .


 , 









 . 









 



tôm c. 

,  ,














  , , 
. Tôm    





. 






 

: hô
, 



 , 



 , 












 
















. , 







. 







  , mang, 




 .  
2
S, 




, 









16




4




, 



5-6














7-8







> 10







1.4.3. 
 , 















 29 -30NaCl. 














35[21].
1.4.4. Oxy tan (DO)
Oxy 









 













 ,
 , 









 . 

 oxy 







, 
,  

 oxy 






















, . 

, oxy  , 







 oxy  
tôm, . Chanratchakool P. (1995) [44] 



oxy 


< 4mg/

,  , 





. Chiu
Liao P. (1992) [45] 



 oxy 3,5 mg/


tôm, . 






2

2
O. 

oxy 








oxy .


 i tôm , 











 ), 


















 , 















10 - 12 mg/l [23]. , 






 1,9 - 6,5 mg/









 
 [23]. 










 h BOD < 10 mg/l, 








4 -8 mg/l [23].




 , , 






 oxy 
(DO) trong 














 oxy 


 . 

















(



, 



, , x) [37].
1.4.6. 





, Vibrio spp. v






















18

 


 72  , 

 , t .


 
nhiên. 
















,  . 










 i cao,  . 
 (zooplankton) . 















 . 






















 . Tuy nhiên, 







 Vibrio spp. t



,  


, 















. 





















 



















 . 












gian nuôi, 























107 

/ 









, [2].
1.4.7. Nit 







. Amôni 
19

NH
4
+


















 . NH
3
















 . 

, 
























 NO
2
-

















 . , NO
2







 1 








 . 






 , 




















-







.
Nitrat (NO
3
-
)  



, 
 

4
+
, NH
3
, NO
2
-
, NO
3
-
, 










.
NH
3
+ 1,5 O
2
NO
2
-
+ H






 , oxy 1 mg amôni 
2
-
3,43
mg O
2
, 
3
-
 4,5 mg O
2
. 










 









 , , trong


, 



3 : orthophotphat (PO
4
3-
), orthophotphat monohydro
(HPO
4
2-
) (H
2
PO
4
3-
). 





4
3-





0,5 mg/l [38].


c, 
2
,  , 












 . Tuy nhiên, 

amôni

, 


oxy 

. Tron





, 










[37].
1.4.9. Sulphuahydro











 [31]. 






, 









 : H
2
S, HS
-
, S
2-
. Tuy nhiên,






 . 





 (




20
0


= 5) 



 99% 
2


 [48]. 
H
2

SO
4







:
SO
4
2-
+ 2(CH
2
O) + 2 H
+
 H
2
S + 2 CO
2
+ 2 H
2
O
, 


+



 
2

0,1 mg/l.
1.2. 














(



, t





, 2000) [16]




4

3-

0,5



<0,3
COD (mg O
2
/ l)
10  20
H
2
S
0,0
(%
0
)
18 - 30

1.5. 








 ca các quá i ch
th chúng. Nng v vi khun là vi sinh vt d ng nên
chúng cn cht h  làm th  dng
nhng ch thu nhn các tin cht cho vic xây dng nên t bào ca mình và
thu nhng cho các quá trình st cht hc vi sinh
vt bii thành các chng và cui cùng trong nhu kin
phù hp thì chuy  c li thành nhng ch    u. Trong môi
c nuôi tôm,  các loi cht hng chim t l ln là: protein,
 phân hc ht là nh nhiu loi vi khu
Pseudomonas, Clostridium, Bacillus và h vi khun Enterobacteriaceae [34]. i
din cho nhóm vi sinh vt hu ích chuyn hóa các hp cht cacbonhidrat bao gm
các chi Bacillus, Lactobacillus, Streptococus, Cellulomonas, Aerobacter 
nghiên cu c th y bên cnh kh i cht h
vi khun này còn có kh nh tranh sinh hc, c ch s phát trin ca các vi
khun gây bnh  tôm là Vibrio và Aeromonas [35], [39], [61].
c nuôi tôm,  vn là mng, thc
i cung ca, ngoài ra còn t phân tôm,  và
ng vt thy sinh. Mt khác, mt s hp ch
3
là mt khí
23

c vi tôm và NO
3
-
i vi nhing v
phân gii hp cha nhóm vi khun amôn hóa, nhóm vi khun nitrat
hóa và nhóm vi khun phc bic quan tâm. Tuy nhiên, ch mt
s ít vi sinh vt (vi khun sng t c, vi khun sng cng sinh vi
thc vt, vi khun quang h   thành d

3
-
do hong ca chúng sinh ra li có th ng
hóa trong tng hp protein ca nhiu sinh vt và ty, nhóm vi khun nitrat
hóa không ch làm gi c cc mà còn góp phn làm mi nguc,
mang li các cht d hp th ng vt thy sinh [51], [55].
Pseudomonas, Bacillus, Paracoccusn có kh  NO
3
-

thành N
2

khí quyn, giúp khép kín vòng tuy vng thi
hn ch mt tác nhân gây hng vt nuôi tr c nuôi tôm 
i các nhà máy x c thi, s ng và hong sinh lý ca nhóm
vi khun nitrat hóa và vi khun ph gii hn
t quá trình chuyn hóa sinh hc cc [26].
Vi sinh vt d ng và thu nhng bng nhiu phn
ng xúc tác enzym. Các enzym c hiu qu xúc
tác chuyn hóa cao. Mt s enzym i các phn ng sinh hóa
 hing chuyn hóa mt s t khó phân hy. Có 2 loi enzym là enzym
ni bào vào enzym ngoi bào. Enzym ngoi bào phân ht cao phân t
24

thành các phân t nh   có th di chuyn vào t bào qua màng sinh cht.
Enzym ni bào xúc tác các phn ng oxy ng và sinh tng
hp trong t bào. Trong quá trình phân ht hu thuc
v các vi sinh vt có kh ng hp các enzym thy phân ngoi bào.
1.5.2.      

























































 [54]. , 


. 







( 






















), l(










).
Ngày nay, khái nic m rng.
 to s cân bng gia các vi sinh vt trong
ng.  c ta, vic s dng các ch phm sinh h


 và sn xut ging ch mi ng dng nhiu t  lc t
s dy kt qu tt. Hin nay  Vit Nam, hu h nuôi tôm
 u s dng ch phm vi sinh vt probiotic. Vi mng,
i ta th tôm,  vi m quá dày trong khi không có bin pháp x lý môi
ng thích hp, dn hing thm, làm gim oxy hòa tan khin tôm, 
ngt thng các NH
3
, NH
4
+
, NO
2
-
, NO
3
-