MỤC LỤC
I - Đặt vấn đề
Hồ Chí Minh là người sáng lập, đồng thời là người giáo dục và rèn luyện
Đảng Cộng sản Việt Nam. Vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác-Lênin,
Người đã kết hợp chặt chẽ giữa nhận thức lý luận và hoạt động, tổng kết thực tiễn,
xác lập nên một hệ thống các quan điểm, tư tưởng về Đảng Cộng sản và xây
dựng Đảng Cộng sản trong điều kiện một nước thuộc địa nửa phong kiến, kinh
tế nông nghiệp lạc hậu với các đặc điểm văn hóa truyền thống phương Đông.
Những quan điểm, tư tưởng đó bao gồm các vấn đề có tính quy luật có liên quan
đến sự hình thành, vị trí, vai trò, bản chất của Đảng Cộng sản và những vấn đề có
tính nguyên tắc liên quan tới công tác xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam trong
sạch, vững mạnh, nhất là trong điều kiện Đảng trở thành Đảng cầm quyền.
Theo Hồ Chí Minh, xây dựng, chỉnh đốn Đảng là quy luật tồn tại và phát
triển của Đảng. Người khẳng định “Đảng ta la một đảng cầm quyền, Mỗi đảng
viên và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm
chính, chí công vô tư. Phải giữ gìn thật trong sạch,phải xứng đáng là người lãnh
đạo,là người đầy tớ trung thành của nhân dân”
1
. Xây dựng, chỉnh đốn Đảng là
nhằm làm cho Đảng thực sự trong sạch, vững vàng về chính trị, tư tưởng và tổ
chức; làm cho đội ngũ cán bộ, đảng viên không ngừng nâng cao phẩm chất và năng
lực trước những yêu cầu ngày càng cao, càng phức tạp của nhiệm vụ cách mạng.
Xây dựng, chỉnh đốn Đảng sẽ làm cho toàn Đảng trở thành một khối thống nhất về
nhận thức và tư tưởng và hành động, đủ sức lái con thuyền cách mạng Việt Nam
tiến về phía trước, vượt qua những khúc quanh đầy thử thách.
Trong điều kiện Đảng đã trở thành Đảng cầm quyền, việc xây dựng, chỉnh
đốn Đảng lại được Hồ Chí Minh coi là công việc càng phải tiến hành thường xuyên
hơn. Bởi lẽ, quyền lực vốn có tính hai mặt: một mặt, quyền lực dùng để cải tạo xã
1
(1) Hồ Chí Minh: Toàn tập (2002), Nxb CTQG, HN, t.12, tr.510
1

đầy tớ thật trung thành của nhân dân".
Theo tư tưởng của Bác Hồ và của Đảng ta từ trước đến nay, khái niệm Đảng
"nắm chính quyền" hay "cầm quyền" là đồng nghĩa với Đảng lãnh đạo chính
quyền.
Những vấn đề nêu trên cho thấy, vấn đề Đảng cầm quyền có ý nghĩa to lớn cả
hai mặt lý luận và thực tiễn trong công tác xây dựng Đảng. ở Việt Nam, Chủ tịch
Hồ Chí Minh là người có tầm nhìn xa trông rộng về vấn đề này, Hiện nay, quan
niệm chung về đảng cầm quyền, đó là thời kỳ mà một đảng đã nắm được chính
quyền và sử dụng chính quyền đó như một công cụ bạo lực để đạt được mục tiêu
chính trị mà đảng đó là người đại diện.
Hồ Chí Minh không hề đưa ra một định nghĩa nào về đảng cầm quyền, hay
Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền. Nhưng từ trong di sản Hồ Chí Minh, chúng
ta có thể hiểu quan niệm của Người về Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền như
sau: Thông qua việc nắm quyền, Đảng tiếp tục thực hiện sứ mệnh lãnh đạo của
mình- lãnh đạo xã hội, lãnh đạo hệ thống chính trị- để đạt được mục tiêu cách
mạng mà Đảng đã ghi trên lá cờ của Đảng từ khi ra đời. ở đây, cần nhận thức rõ
đảng cầm quyền là tiếp tục vai trò lãnh đạo đất nước để đạt được mục tiêu, lý
tưởng cách mạng trong điều kiện mới khi đã có chính quyền trong tay.
Nghiên cứu kỹ các bài viết của Hồ Chí Minh thấy rõ Người rất quan tâm tới
Đảng ta từ khi Đảng ta trở thành đảng cầm quyền. Tại sao như vậy?
Thứ nhất, khi trở thành đảng cầm quyền thì mọi sai, đúng về đường lối của
Đảng; tốt, xấu về phẩm chất đạo đức, chính trị của cán bộ, đảng viên không chỉ bó
hẹp trong nội bộ Đảng, mà trở thành hiện tượng của xã hội, tác động mạnh tới xã
hội, gắn chặt với vận mệnh của đất nước. Đảng lãnh đạo hệ thống chính trị, hạt
3
nhân của hệ thống chính trị, là trí tuệ, danh dự, lương tâm của giai cấp, dân tộc, Tổ
quốc, là tấm gương của xã hội. Gương sáng thì nhân dân soi, gương mờ thì dân
quay lưng.
Hai là, Đảng cầm quyền thì tạo ra nhiều thuận lợi cho Đảng thực thi vai trò
lãnh đạo của Đảng, nhưng đồng thời cũng thuận lợi cho nhiều thói hư tật xấu nảy

rất trung thành với Đảng, do vậy, “Đảng không phải là một tổ chức để làm quan
phát tài. Nó phải làm tròn nhiệm vụ giải phóng dân tộc, làm cho Tổ quốc giàu
mạnh, đồng bào sung sướng”
3
. Muốn thế, Đảng phải trong sạch, phải xứng đáng là
người lãnh đạo, là người đầy tớ trung thành của nhân dân. Quan điểm cách mạng
đó là nguyên nhân, là nguồn gốc sâu xa tạo nên sức mạnh của Đảng để Đảng lãnh
đạo nhân dân đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác, lập nên những kỳ tích vĩ đại.
“Dễ trăm lần, không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong”.
Là người sáng lập và rèn luyện Đảng ta, Chủ tịch Hồ Chí Minh thường
xuyên quan tâm đặc biệt tới việc xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Đảng phải là đội tiên
phong của giai cấp và dân tộc, phải hoàn thiện mình để lãnh đạo đất nước. Mỗi khi
cách mạng chuyển giai đoạn chiến lược, Người đều nhắc nhở phải chỉnh đốn Đảng,
làm cho Đảng xứng đáng với yêu cầu nhiệm vụ mới. Người đã nhạy bén thấy trước
những hiện tượng cần phải chỉnh đốn Đảng ngay sau khi kháng chiến chống Mỹ
thắng lợi, nhưng đáng tiếc, chúng ta chưa làm triệt để như Bác căn dặn trong Di
chúc. Trong Di chúc viết tháng 5-1968, Người nhắc nhở: “Việc cần phải làm trước
tiên là chỉnh đốn Đảng”
4
, bởi theo Người xây dựng, chỉnh đốn Đảng vừa là vấn đề
thường xuyên, vừa hết sức cấp bách.Trước lúc đi xa vấn đề Người quan tâm nhất
cũng la Đảng
Theo Hồ Chí Minh, tự phê bình và phê bình là quy luật phát triển, là phương
thức giáo dục, rèn luyện đảng viên và xây dựng đảng, làm cho Đảng ta thường
xuyên trong sạch, vững mạnh. Đây là một luận điểm quan trọng của Người, góp
3
(3 )Hồ Chí Minh: Toàn tập (2009), Nxb CTQG, HN, t.5, tr.249
4
(4 ) Hồ Chí Minh: Toàn tập (2009), Nxb CTQG, HN, t.12, tr.503
5

Đảng đã ra nhiều văn kiện nghị quyết về xây dựng và phát huy vai trò của
giai cấp công nhân Việt Nam, khẳng định là lực lượng đi đầu trong sự nghiệp xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc, đổi mới toàn diện đất nước và tạo ra những bước phát
triển tích cực, mạnh mẽ; tăng nhanh về số lượng, chất lượng.Cùng với đẩy mạnh
công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng nền kinh tế tri thức, Đảng đã chú
trọng xây dựng giai cấp công nhân phát triển về số lượng, giác ngộ về giai cấp,
vững vàng về chính trị, tư tưởng, có trình độ học vấn và tay nghề cao, có năng lực
tiếp thu và sáng tạo công nghệ mới, lao động đạt năng suất, chất lượng, hiệu quả
cao, vươn lên làm tròn sứ mệnh lịch sử của mình.
Xây dựng giai cấp công nhân lớn mạnh phải gắn với “xây dựng Đảng
trong sạch, vững mạnh”, xây dựng tổ chức công đoàn và các tổ chức chính trị - xã
hội trong giai cấp công nhân lớn mạnh. Tiếp tục đẩy mạnh công tác xây dựng,
chỉnh đốn Đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở
đảng trong các doanh nghiệp. Chú trọng hơn nữa việc lựa chọn những cán bộ ưu tú
trong giai cấp công nhân, góp phần tạo nguồn cán bộ, từng bước tăng dần tỷ lệ cán
bộ xuất thân từ công nhân trong bộ máy lãnh đạo các cấp, sớm ban hành và thực
thi các chính sách, pháp luật đối với tổ chức công đoàn, Đoàn Thanh niên trong các
doanh nghiệp
Đường lối đổi mới đúng đắn, sáng tạo của Đảng đã tạo ra bước đột phá mới,
phát triển nông nghiệp toàn diện, hiệu quả, bền vững theo hướng công nghiệp hóa,
hiện đại hóa nhằm phát huy ưu thế của nền nông nghiệp nhiệt đới gắn với giải
quyết tốt các vấn đề nông dân, nông thôn.
Tuy nhiên trong thời kỳ hiện nay, sự cầm quyền của Đảng Cộng sản Việt
Nam cũng đang đứng trước nhiều khó khăn thử thách mới đòi hỏi phải có sự ứng
xử linh hoạt và đưa ra quyết sách kịp thời. Đảng tiếp tục lãnh đạo sự nghiệp đổi
mới đất nước trong bối cảnh thế giới đang thay đổi rất nhanh, phức tạp, khó lường.
Những thành tựu, kinh nghiệm của 25 năm đổi mới đã tạo cho đất nước thế và lực,
7
sức mạnh tổng hợp lớn hơn nhiều so với trước. Tuy nhiên, nước ta vẫn đang đứng
trước nhiều thánh thưc lớn, đan xen nhau, tác động tổng hợp và diễn biến phức tạp.

dựng Đảng cộng sản Việt Nam ngày càng bền vững và lớn mạnh,luôn luôn đặt
niềm tin tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng
Là đảng cầm quyền, đặc biệt trong thời kỳ đất nước tiến hành CNH, HĐH,
hội nhập ngày càng sâu rộng với thế giới, sự trong sạch của bộ máy Đảng càng là
một đòi hỏi khách quan.Đó là bởi “ngoài lợi ích của giai cấp, của nhân dân, của
dân tộc, Đảng ta không có lợi ích gì khác” Độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội là
lý lưởng, là mục tiêu đấu tranh và cũng là lý do tồn tại của Đảng. Đảng ra đời, tồn
tại vì điều đó và toàn bộ hoạt động của Đảng cũng là nhằm đạt được điều đó.
Để đáp ứng yêu cầu của tình hình mới, Đảng phải xây dựng, chỉnh đốn để
ngày càng vững mạnh về mọi mặt. Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh là một
trong những vấn đề có ý nghĩa quyết định đối với thắng lợi của công cuộc đổi mới
đất nước. Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”
đang được thực hiện sâu rộng trong Đảng và trong toàn xã hội sẽ thúc đẩy bước
chuyển biến mới trong công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng, tăng cường sự thống
nhất đoàn kết trong Đảng, làm cho Đảng ngày càng vững mạnh và trong sạch, đủ
sức lãnh đạo và tổ chức nhân dân vượt qua mọi khó khăn, thử thách, đưa đất nước
ngày càng giàu mạnh, đáp ứng lòng mong mỏi của nhân dân.
9