I. MỞ ĐẦU.
Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á ra đời ngày 8/8/1967 trên cơ sở Tuyên bố Bangkok
nhằm liên kết các nước trong khu vực Đông Nam Á, duy trì hòa bình và ổn định trong khu
vực, thúc đẩy hợp tác giữa các quốc gia. Ban đầu gồm 5 quốc gia sáng lập, trải qua hơn 40
năm hình thành và phát triển hiện nay các Hiệp hội đã gồm 10 quốc gia nằm trong khu vực,
qua quá trình hợp tác các quốc gia Đông Nam Á đã đạt được nhiều thành tựu, hiện nay các
quốc gia Đông Nam Á đang trong quá trình phấn đấu thực hiện việc xây dựng thành công một
cộng đồng ASEAN vào năm 2015, trong cộng đồng này có 3 trụ cột chính. Trong bài viết này
em sẽ đi tìm hiểu về vấn đề hợp tác trong tự do di chuyển dòng vốn của ASEAN.
II. NỘI DUNG.
Để tìm hiểu vấn đề này em sẽ tìm hiểu dưới các góc độ sau:
1. Những vấn đề lý luận và pháp lý.
1.1. Những vấn đề lý luận.
Thị trường chung là cấp độ liên kết kinh tế trong đó có sự tự do di chuyển cả hàng hóa,
tư bản, vốn, sức lao động giữa các nước thành viên với nhau cũng như chính sách thương mại
chung. Ý tưởng về một AEC đã bắt đầu được hình thành cùng Tuyên bố Tầm nhìn ASEAN
2020 vào năm 1997. Rất nhiều học giả và nhóm tư vấn đã bàn tới ý tưởng thành lập ở Đông
Nam Á một cộng đồng kinh tế tương tự như cộng đồng kinh tế Châu Âu EEC. Kế thừa các
mục tiêu đã đạt được khi hoàn thành AFTA vào năm 2010, AEC bổ sung các nội dung tiếp
tục phải được hoàn thành vào năm 2015 để đạt được mục tiêu trở thành “một thị trường và cơ
sở sản xuất thống nhất” là “tự do di chuyển lao động có tay nghề và tạo điều kiện tự do dịch
chuyển hơn các dòng vốn”. Như vậy, ta thấy trong Kế hoạch tổng thể xây dựng AEC có bổ
sung thêm việc hợp tác tự do di chuyển dòng vốn, việc bổ sung này nhằm đáp ứng những đòi
hỏi tất yếu bên trong của quá trình hội nhập ASEAN, theo xu thế tất yếu của liên kết kinh tế
khu vực từ cấp độ thấp đến cấp độ cao. Hay nói cách khác việc hợp tác trong tự do di chuyển
dòng vốn chính là sự phát triển khách quan của hợp tác kinh tế ASEAN.
1.2. Những vấn đề pháp lý.
Hiến chương ASEAN thông qua vào ngày 20/11/2007 và Kế hoạch tổng thể xây dựng AEC
chính là cơ sở pháp lý quan trọng cho hợp tác kinh tế của các nước ASEAN nói chung và hợp
tác trong tự do di chuyển dòng vốn trong ASEAN nói riêng nhằm tiến tới xây dựng thành
công cộng đồng kinh tế AEC vào năm 2015. Theo khoản 5 Hiến chương thì xây dựng AEC
Về tự do di chuyển vốn hơn đến nay ASEAN trong Lộ trình xây dựng AEC mới chỉ
đưa ra những mục tiêu chung chung mà chưa đưa ra các chỉ số và kế hoạch cụ thể để xây
dựng nó. Để thực hiện Lộ trình này các nhóm công tác đã được thành lập về phát triển thị
trường vốn; tự do hóa tài khoản vốn và tự do hóa dịch vụ tài chính. Nhiệm vụ của nhóm công
tác về phát triển thị trường vốn là nhằm theo dõi , đôn đốc các hoạt động trong hợp tác phát
triển thị trường vốn khu vực ASEAN. Nhóm công tác này đã có các cuộc họp và thảo luận
cấp kĩ thuật và xác định một trong các hành động ưu tiên trong năm 2010-2011 là thúc đẩy thị
trường trái phiếu thông qua bộ “Các chỉ số thị trường vốn ASEAN”. Nước chủ trì Singapore
đã xây dựng bộ chỉ số này giúp đánh giá mức độ phát triển thị trường vốn, mức độ mở cửa
cũng như thanh khoản của thị trường. Bộ chỉ số sẽ được sử dụng như một “biểu đánh giá” để
cập nhật tình hình phát triển thị trường vốn tại các nước ASEAN từ nay cho đến năm 2015.
2
Tiến trình tự do hóa tài khoản vốn trong ASEAN được thực hiện trên nguyên tắc bảo đảm phù
hợp với kế hoạch phát triển và mức độ sẵn sàng của các quốc gia. Tính đến tháng 3 năm 2010
trong khuôn khổ về hợp tác tự do hóa tài khoản vốn, các nước đã hoàn thành báo cáo quốc gia
xác định các quy định liên quan đến luồng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đồng thời
các nước ASEAN đã áp dụng điều VIII của IMF về loại bỏ các hạn chế đối với các thanh toán
và chuyển tiền để thực hiện các giao dịch vãng lai quốc tế.
Tính tới nay, với nội dung tự do hóa tài hóa tài khoản vốn các mục tiêu đề ra trong kế
hoạch tổng thể AEC đã đạt được theo đúng tiến độ. Trong thời gian tới, ASEAN cũng phải
tích cực triển khai thực hiện thông tin giữa các thị trường trái phiếu, sau đó sẽ tiến tới kết nối
về giao dịch và thanh toán. Tự do di chuyển vốn chính là một trong hai nội dung quan trọng
được bổ sung nhằm nâng cao mức độ liên kết kinh tế trong khu vực từ AFTA lên AEC chính
là việc cam kết tạo điều kiện thuận lợi cho dòng vốn được di chuyển hơn. Trong nỗ lực tạo
điều kiện thuận lợi cho tự do di chuyển vốn hơn, ASEAN đã đặt mục tiêu cuối cùng là hội
nhập và phát triển thị trường vốn khu vực. Một phần của mục tiêu này được thực hiện cùng
với việc tự do hóa các lĩnh vực đầu tư và dịch vụ tài chính.
3. Vai trò của hoạt động này đối với việc xây dựng thành công cộng đồng kinh tế
ASEAN vào năm 2015.
Hợp tác trong tự do di chuyển dòng vốn là một lĩnh vực hợp tác nhỏ trong các lĩnh vực
- Vai trò của hoạt động này đối với việc xây dựng thành công cộng đồng kinh tế
ASEAN vào năm 2015.
5