SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
“ BIỆN PHÁP GÂY HỨNG THÚ CHO HỌC SINH LỚP 8
TRONG GIỜ HỌC ÂM NHẠC”
1. ĐẶT VẤN ĐỀ.
Môn học Âm nhạc trong trường THCS không nhằm đào tạo những người làm nghề âm
nhạc, những diễn viên, những nhạc sĩ, ca sĩ…mà chính là qua môn học tác động vào đời
sống tinh thần của các em góp phần cùng với các môn học khác thực hiện mục tiêu giáo dục
của nhà trường phổ thông cũng như mục tiêu của bậc học, cấp THCS.
Giáo dục phổ thông nhằm giáo dục học sinh phát triển toàn diện, không những nâng
cao hiểu biết về kiến thức văn hoá mà còn phát huy năng lực cảm thụ âm nhạc, làm cho đời
sống tinh thần thêm phong phú, lành mạnh tạo điều kiện để các em bộc lộ và phát triển năng
khiếu, góp phần phát triển toàn diện và hài hòa về nhân cách cho các em.
Đặc biệt giáo dục thẩm mỹ trong nhà trường phổ thông là một trong bốn mặt giáo dục
quan trọng nhất: Đức - Trí - Thể - Mĩ. Cái đẹp trong nghệ thuật âm nhạc xuất phát từ tác
phẩm, từ nghệ thuật trình diễn tạo nên những hình tượng âm nhạc có tác dụng truyền cảm
mạnh mẽ làm rung động lòng người, hướng con người tới cái Chân - Thiện - Mĩ…
- Xuất phát từ đặc trưng bộ môn thuộc phạm trù nghệ thuật đòi hỏi phải có sự hứng thú
cao trong học tập.
- Xuất phát từ yêu cầu của việc đổi mới phương pháp là phát huy tính tích cực chủ động
sáng tạo của học sinh. Có như vậy các em mới có điều kiện khắc phục khó khăn, tiếp nhận
kiến thức mới.
- Xuất phát từ tâm lý lứa tuổi học sinh lớp 8, là lứa tuổi nhạy cảm hiếu động và yêu thích
ca hát. Nếu giáo viên gây được hứng thú trong giờ dạy sẽ tạo cho học sinh sự phấn chấn, hào
hứng để tiếp thu bài học một cách có hiệu quả.
- Từ thực tiễn giảng dạy cũng như việc học của học sinh, trong nhiều năm qua thầy và
trò gặp không ít khó khăn trong qúa trình dạy học dù đã làm mọi cố gắng để nâng cao chất
lượng dạy - học. Điều quan trọng nhất mà tôi tâm huyết đó là nếu giáo viên tạo được hứng
thú trong giờ dạy sẽ giúp cho học sinh say sưa hơn trong quá trình học tập và sẽ đem lại kết
quả học tập cao hơn.
- Từ những lý do nói trên, bản thân tôi nhận thấy việc gây hứng thú cho học sinh trong

thú trong học tập môn âm nhạc không chỉ nâng cao hiệu quả dạy học mà còn làm cho các em
vui tươi phấn khởi thoải mái hơn về tinh thần.
Là một giáo viên giảng dạy bộ môn âm nhạc, bản thân tôi nhận thấy đó là một trong
những yếu tố hết sức quan trọng.
3. CƠ SỞ THỰC TIỄN:
Không phải hiện nay mà đã từ lâu sự thay đổi về mặt tâm sinh lý lứa tuổi và một số
học sinh còn xem môn học âm nhạc là một môn phụ, các em chỉ quan tâm đến môn học mà
các em đã định hướng cho nghề nghiệp tương lai sau này nên một số học sinh chưa thực sự
hứng thú với môn học, tạo nên sự khô khan cứng nhắc trong môn học.
Xuất phát từ điều kiện gia đình, sự quan tâm về tinh thần từ phía gia đình đối với các
em không được đồng đều, sự khập khiểng về ý thức nhận thức giữa học sinh ở thị trấn và
nông thôn cũng gây không ít khó khăn cho các em trong quá trình học tập
Đặc biệt ở học sinh lớp 8- đây là lứa tuổi có nhiều thay đổi về đặc điểm tâm sinh lý,
các em bắt đầu có sự e ngại, chất giọng cũng có sự thay đổi, có em đã thể hiện giọng điệu
của người lớn, sự hồn nhiên của trẻ em đã có sự giảm sút. Một số em đã tỏ ra không thích
hay còn e ngại khi trình bày một bài hát trước tập thể lớp…Từ thực tế giảng dạy âm nhạc
trong nhiều năm qua, đặc biệt là tình hình và kết quả trong học kỳ I vừa qua tôi nhận thấy
rằng việc tạo cho học sinh hứng thú trong học tập là một điêù hết sức cần thiết. Từ đó tôi
mạnh dạn trình bày biện pháp giảng dạy của mình để các thầy, cô và các bạn đồng nghiệp
tham khảo.
Để cung cấp kiến thức khoa học giáo dục tư tưởng và rèn luyện kỹ năng cho học sinh,
giáo viên phải làm cho học sinh ham mê hứng thú học tập, làm cho quá trình học tập của các
em trở nên tự giác, tạo nên niềm vui trong sáng và bổ ích, bồi dưỡng cho các em tinh thần
học tập, mạnh dạn trước tập thể, tạo được hưng phấn đồng đều giữa các em để giữa các em
có được sự hòa đồng trong nhận thức và học tập. Bất kỳ môn học nào cũng có khả năng gây
hứng thú học tập đối với học sinh. Bản thân nghệ thuật âm nhạc nói chung và môn âm nhạc
ở trường THCS là nguồn cảm hứng, là sự kích thích, sự say mê học tập của học sinh nhưng
không phải dạy như thế nào cũng gây được hứng thú cho học sinh - đặc biệt là học sinh lớp
8.
Xuất phát từ thực tế hiện nay đang đổi mới phương pháp dạy học, học sinh tự chủ

theo lời khen ngợi của giáo viên.
3/ Vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học :
Tránh cách dạy thông báo khô khan, tẻ nhạt. Giáo viên phải nắm chắc đặc trưng môn
học âm nhạc để có cách dạy cho phù hợp. Giờ học âm nhạc phải là giờ học nghệ thuật hấp
dẫn với phương châm học vui - vui học. Tránh dạy lý thuyết trừu tượng và dạy Tập đọc nhạc
nặng nề, căng thẳng. Phải tìm mọi cách cải tiến cách dạy từng phân môn theo hướng tích cực
trong từng hoạt động của học sinh. Bổ sung và sáng tạo thêm nhiều thủ pháp sinh động, hấp
dẫn, đa dạng hoá cách thức truyền đạt ở mỗi bài học, mỗi tiết dạy.
* Đối với học hát:
Muốn gây hứng thú cho học sinh thì vai trò của giáo viên rất quan trọng. Đó là quá
trình chuẩn bị của giáo viên, giọng hát của giáo viên, phong cách biểu diễn cách tiến hành
dạy hát theo phương pháp giảng dạy mới từng câu ngắn theo lối móc xích, giáo viên đàn
giai điệu câu hát, hát mẫu rồi bắt nhịp để học sinh hát theo. Giáo viên cũng có thể đánh đàn
giai điệu cho học sinh nghe từng câu ngắn và tập hát lời ca.
Sau khi thuộc bài hát, có thể cho học sinh kết hợp một số động tác múa đơn giản hoặc
vận động thân thể theo nhạc. Cuối cùng cho học sinh tập biểu diễn thể hịên giọng hát của
mình kết hợp phụ hoạ, tập trình diễn bài hát theo nhóm, tập lĩnh xướng hoặc hoà giọng….
Để tạo cho học sinh sự mạnh dạn, tự tin, giáo viên cùng thực hiện động tác với học sinh (vừa
hát vừa múa, động tác phải phù hợp với nội dung bài hát)
Cho học sinh chuẩn bị theo nhóm trong vài phút sau đó lên trình diễn thi đua giữa các
nhóm, giáo viên nhận xét tuyên dương tạo niềm vui cho các em.
*Đối với dạy nhạc lý- tập đọc nhạc.
Lâu nay khi dạy về nhạc lý giáo viên thường định nghĩa, giảng giải ít xuất phát từ thực
tiễn âm nhạc qua các ví dụ sinh động để rút ra nhận xét, kết luận. Về Tập đọc nhạc các giáo
viên chịu ảnh hưởng sâu sắc phương pháp dạy cho học sinh chuyên nghiệp âm nhạc, gây nên
tâm lý căng thẳng nặng nề không cần thiết, làm cho học sinh có tâm lí sợ hãi khi phải học
phân môn này. Những tiết dạy như vậy thường kém hiệu quả, học sinh không hứng thú học.
Vì vậy để tạo cho các em sự hứng thú trong học tập, cách dạy tập đọc cao độ nên cho các em
dựa vào tiếng đàn làm mẫu của giáo viên, kỹ năng thể hiện trường độ và tiết tấu phải được
quan tâm nhiều hơn nữa bằng những bài tập riêng trong nhiều tiết học. Giáo viên đàn từng

Nguyễn Đức Toàn với bài hát “Biết ơn chị Võ Thị Sáu”) giáo viên cho học sinh xem những
hình ảnh sau và hỏi:
? Các em đã học 4 nhạc sĩ Việt Nam vậy NS Nguyễn Đức Toàn là ảnh số mấy?
1 2 3 4

NS P.H Điểu NS H. Vân NS TR.Hoàn NS N. Đ Toàn
11-11-1924 1930 1928- 2003 10-3-1929
Bóng cây Kơ-Nia Hò kéo pháo Một mùa xuân Biết ơn chị
nho nhỏ Võ Thị Sáu
Mỗi câu chuyện kể phải nhấn mạnh một đôi ý để gây ấn tượng cho các em.
*Ví dụ: Kể chuyện NS Hoàng Vân sáng tác bài hát “Hò kéo pháo” trong hoàn cảnh bộ
đội pháo binh đưa pháo vào trận địa Điện Biên Phủ…
Bên cạnh đó lời nói, giọng hát, phong cách, năng lực của giáo viên là hết sức quan
trọng, đây là một trong những yếu tố gây hứng thú trực tiếp đối với học sinh.
*Ví dụ: Trong tiết học 14 (ÂN 8, Một số loại nhạc cụ dân tộc), trước khi đi vào bài
học giáo viên cho học sinh xem tranh và hỏi.
? Đây là những loại nhạc cụ nào? Thường được sử dụng tại vùng nào trên đất nước
ta?
Chiêng Đàn T-rưng Đàn Đá
Hoặc GV hỏi .Em có biết những nghệ sĩ sử dụng các lọai nhạc cụ này trong tư thế như thế nào
không?( HS xem tranh và trả lời theo kết quả nhìn thấy của mình)

Khi đánh cồng chiêng Khi đánh đàn ta đứng trước Khi đàn ta đứng trướcđàn
ta mang lên vai thả đàn, 2 tay cầm que trúc 2 tay dùng búa sắc linh
thòng nhạc cụ, tay trái linh động di chuyển trên động di chuyển trên
giữ, tay phải cầm dùi từng ống nứa. từng thanh đá
đánh vào núm chiêng.
4 / Trong quá trình giảng dạy cần đưa vào một số trò chơi vừa nâng cao hiệu quả
bài học vừa tạo hứng thú cho học sinh với tinh thần “học để mà vui, vui để mà
học”

học. Đồ dùng dạy học phổ biến đó là sách giáo khoa, nhạc cụ và tranh ảnh. Các phương tiện
đó giáo viên phải biết sử dụng sao cho phù hợp với nội dung từng bài học. Biết minh hoạ
một cách độc đáo, thú vị sẽ kích thích hứng thú học tập của các em. Kinh nghiệm đã xác
nhận nếu chỉ lặp lại những kiến thức trong sách giáo khoa thì học sinh cũng không hứng thú
học tập và vai trò của giáo viên trên lớp cũng không phát huy hiệu quả một cách tối ưu được.
Mặt khác nếu thoát ly sách giáo khoa làm cho học sinh khó nắm kiến thức cần thiết thì bài
giảng dù có hấp dẫn sinh động đến mấy cũng không mang lại hiệu quả sư phạm. Vì vậy phải
biết kết hợp kiến thức sách giáo khoa và đồng thời phải vừa biết mở rộng kiến thức. Đặc biệt
với môn Âm nhạc phải chú trọng thực hành. Giáo viên dạy nhạc mà không có nhạc cụ,
không biết sử dụng nhạc cụ thì tiết học sẽ trở nên nhàm chán, hiệu quả bài dạy không cao.
Các mẫu truyện, tranh, ảnh đòi hỏi giáo viên phải có để minh hoạ thêm cho học sinh. Ngoài
ra học sinh cũng phải có đầy đủ các phương tiện học tập như: sách, vở, bút, thanh phách và
sưu tầm những gì mà giáo viên yêu cầu.
* Ví dụ muốn giới thiệu hình thức hát bè theo nhiều nhóm hát tạo thành 1 hợp xướng thì phải
có hình ảnh 1 tổ hợp xướng cho học sinh xem.
Dàn hợp xướng
• Ví dụ . Các thể loại nhạc đàn ( tiết 31ÂN 8), cho học sinh xem ảnh các nghệ sĩ đang
biểu diễn các loại nhạc cụ
1 2 3 4

Độc tấu vi-ô-lông Tam tấu nhạc cụ dân tộc Hòa tấu nhạc cụ dân tộc Tam tấu vi-ô-lông
? Em hãy xem tranh và nêu các hình thức biểu diễn nhạc cụ trong tranh?
( hình 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8)
5 6 7 8

Hòa tấu trống Độc tấu đàn nguỵêt Hòa tấu nhạc cụ dân tộc Độc tấu sáo
7/ Thường xuyên củng cố và phát triển hứng thú của học sinh trong giờ học âm
nhạc
Việc gây hứng thú cho học sinh trong giờ học không chỉ một lần mà phải rèn luyện
thường xuyên từ phút đầu đến phút cuối giờ học. Hơn nữa phải làm cho mức độ hứng thú

- Trong quá trình giảng dạy giáo viên phải biết phát huy tính tích cực chủ động sáng
tạo của học sinh.
- Giáo viên cần phải nắm đặc trưng của bộ môn, có phương pháp dạy học linh hoạt và
sáng tạo, phải tìm mọi cách để cải tiến cách dạy từng phân môn theo hướng tích cực hóa hoạt
động học tập của học sinh, bổ sung sáng tạo thêm nhiều thủ pháp sinh động, hấp dẫn, đa
dạng hóa cách thức truyền đạt ở mỗi bài học.
- Phương tiện dạy học phải đầy đủ, giáo viên phải biết sử dụng phương tiện dạy học
như một yếu tố gây xúc cảm.
- Trong các tiết học phải tạo cho các em sự hứng thú từ đầu cho đến hết tiết học, tạo
cho các em sự hứng thú vui tươi, bởi vì đặc trưng bộ môn đó là học để mà vui - vui để mà
học, tránh gò ép đối với học sinh.
- Tăng cường các hoạt động âm nhạc trong lớp, trong trường bằng hình thức tổ chức
hội thi văn nghệ, ngoại khóa.
Muốn thực hiện những nội dung trên có hiệu quả đòi hỏi mỗi giáo viên phải không
ngừng nâng cao kiến thức, học hỏi trên mọi phương tiện thông tin để tạo cho mình một trình
độ chuyên môn vững vàng, thường xuyên học hỏi rút kinh nghiệm ở các đồng nghiệp trong
và ngoài nhà trường.
6. KẾT LUẬN CHUNG .
Có thể nói rằng môn âm nhạc ở trường phổ thông có vị trí quan trọng trong việc giáo
dục thế hệ trẻ. Ngày nay với nội dung chương trình đổi mới phương pháp dạy học, người
giáo viên phải không ngừng học hỏi để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ. Ngoài
những môn học chính thì môn học âm nhạc giúp cho học sinh phát triển thị hiếu thẩm mỹ,
nghệ thuật, nâng cao dần một bước về tiếp xúc với âm nhạc, tạo đà cho sự giáo dục và phát
triển toàn diện về nhân cách cho học sinh.
Việc dạy môn âm nhạc ở trường THCS trong quá trình đổi mới ngày nay là vô cùng
cần thiết. Tất cả các giáo viên đứng lớp, giáo viên chuyên biệt và các cấp chỉ đạo cần hiểu rõ
điều này để môn âm nhạc ngày càng phát huy tác dụng, góp phần vào sự nghiệp đào tạo các
mầm non tương lai cho đất nước.
Từ thực trạng dạy học âm nhạc ở trường THCS nói chung và lớp 8 nói riêng. Từ kiến
thức được học trong nhà trường và từ thực tế giảng dạy, bản thân tôi đã đúc rút ra một kinh

- Bộ đề âm nhạc tham khảo Nhiều tác giả
- Thiết kế bài giảng Âm nhạc 8 NXB Hà Nội ( quý III - 2004
- Sách Giáo viên Âm nhạc 8 NXB GD ( 8 - 2000)
-Âm nhạc và phương pháp giáo
dục Âm nhạc ở trường Tiểu học
(sách BDTX chu kì III cho GV tiểu học) NXB GD (8 – 2000)
Và một số tài liệu liên quan khác.